Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2003 -4-169 (Menfi Tespit) Karar Sayısı : 03 -76/933 -391 Karar Tarihi : 4.12.2003 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : R. Müfit SONBAY, Prof. D r. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Kublay ATASAYAR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B- RAPORTÖRLER : Mehmet ÖZDEN, Uygar GAZİOĞLU C- BAŞVURUDA BULUNAN : - Coşkunöz Holding A.Ş. - Coşkunöz Metal Form Makina Endüstri ve Ticaret A.Ş. Temsilcis
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2003 -4-169 (Menfi Tespit) Karar Sayısı : 03 -76/933 -391 Karar Tarihi : 4.12.2003 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : R. Müfit SONBAY, Prof. D r. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Kublay ATASAYAR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B- RAPORTÖRLER : Mehmet ÖZDEN, Uygar GAZİOĞLU C- BAŞVURUDA BULUNAN : - Coşkunöz Holding A.Ş. - Coşkunöz Metal Form Makina Endüstri ve Ticaret A.Ş. Temsilcisi: Av. Alev TOPSAKAL Ahi Evran Cd. Polaris Plaza Kat:8 No:40 Maslak/İstanbul D- TARAFLAR : - Coşkunöz Holding A.Ş. Organize Sanayi Bölgesi Mavi Cd. No:5 Bursa - Coşkun öz Metal Form Makina Endüstri ve Ticaret A.Ş. Organize Sanayi Bölgesi Mavi Cd. No:5 Bursa - DS Beteiligungs GmbH Höhnerweg 2 -4 D-69465 Weinheim ALMANYA E- DOSYA KONUSU: Coşkunöz Holding A.Ş. (Coşkunöz Holding), Coşkunöz Meta l Form Makina Endüstri ve Ticaret A.Ş. (Coşkunöz Metal) ve DS Beteiligungs GmbH (DS) arasında akdedilen, İşbirliği Sözleşmesi'nde yer alan rekabet yasağının ve münhasır lisansın yan sınırlama olarak kabul edilerek menfi tespit belgesi verilmesi talebi. F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 13.11.2003 tarih ve 5599 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 14.11.2003 tarih, 2003 -4-169/MM -03- MÖ sayılı Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu 1.12.2003 tarih, REK.0.08.00.00/202 sayılı Başkanlık önergesi ile 03 -76 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 03-76/933 -391 2 G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, - İşlemin; tarafların ilgili ürün pazarlarındaki toplam pazar payları ve ciroları yönüyle, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. madd esi ve bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında bir işlem olmadığı, - Rekabet yasağını düzenleyen 6.1. maddenin mevcut halinde; rekabet yasağının, ortak kont rolün devamı yerine hissedarlığın devamı şartına bağlanmış olması sebebiyle, zorunlu ve makul olma sınırını aştığı, bu haliyle yan sınırlama sayılarak menfi tespit belgesi verilmesinin mümkün olmadığı, - Anılan maddenin, raporda önerildiği şekilde değiştir ilerek; rekabet yasağının ortak kontrolün devamı müddetince ve sona ermesini takip eden iki yıllık süre ile sınırlandırılması şartıyla yan sınırlama sayılarak menfi tespit belgesi verilebileceği, görüşüne yer verilmiştir. H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. Ürün Pazarı Bildirime konu olan Beta Seals Sızdırmazlık Elemanları Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Beta) nın planlanan faaliyet alanı göz önünde bulundurularak ilgili ürün pazarı, otomotiv endüstrisi için üretilen rulmanlardaki sızdırmazl ık elemanları pazarı olarak belirlenmiştir. H.1.2. Coğrafi Pazar Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili coğrafi pazar, "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak belirlenmiştir. H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.2.1. 4054 Sayılı Kanunu n 7. Maddesi ve 1997/1 Sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme Bildirimin konusu, Coşkunöz Holding, Coşkunöz Metal (Coşkunöz Grubu) ve DS arasında akdedilen, İşbirliği Sözleşmesi'nde yer alan rekabet yasağının ve münhasır lisansın yan sınırlama olarak kabu l edilerek menfi tespit belgesi verilmesi talebinden ibarettir. 03-76/933 -391 3 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi Rekabet Kurulundan izin alınması gereken birleşme ve devralma hallerine ilişkin temel esasları belirlemektedir. Anılan Tebliğ maddesinin (c) bendine göre, amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve mal varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arası ndaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma kabul edilerek Tebliğ kapsamında sayılmakta, Tebliğ in 4. maddesindeki koşulların da gerçekleşmesi halinde Rekabet Kurulu ndan izin alınması gerekmektedir. DS ve Coşkunöz Grubu arasında bir ortak girişim şirketi kurmak amacıyla İşbirliği Sözleşmesi imzalanmıştır. Hisselerinin %60 ına Coşkunöz Grubu nun, %40 ına ise DS nin sahip bulunduğu Beta nın yöneti m kurulu, 4 ü Coşkunöz Grubu 2 si de DS tarafından gösterilen adaylar arasından seçilecek 6 kişiden oluşacaktır. Önemli kararlar haricindeki tüm kararlar 4 üyenin olumlu oyu ile alınabilecektir. Şirket in iş ve yatırım planlarının onaylanması, Şirket in he rhangi bir iştirakte bulunması, genel müdür tayini gibi önemli ve stratejik kararlarda ise en az 5 üyenin olumlu oyu gerekmektedir. Bu itibarla Beta nın, eşit olmayan hisse oranlarına rağmen Coşkunöz Grubu ile DS nin ortak kontrolünde bulunduğu kanaatine u laşılmıştır. Beta nın faaliyet amacı, DS nin global müsterilerine pazarlamak amacıyla, otomotiv sanayiinde kullanılan sızdırmazlık elemanlarını DS nin sağlayacağı teknik bilgi ve lisans ile üretmektir. Beta, bu üretim için gerekli olan sermaye, lisans ve diğer üretim unsurlarına sahip olacaktır. Ortak girişimi oluşturan taraflar Coşkunöz Grubu ve DS, imzaladıkları sözleşmeyle rekabet yasağı getirerek ortak girişimle aynı pazarda faaliyette bulunmamayı kabul etmişlerdir. Bu itibarla, söz konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ in, "Birleşme ve Devralma Sayılan Haller"i düzenleyen 2. maddesi kapsamında teşebbüsler arası bir birleşme ve devralma niteliğindedir. Öte yandan, söz konusu Tebliğ in 4. maddesi uyarınca birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya dev ralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde değişiklik yapılmasına ilişkin 19 98/2 sayılı Tebliğ uyarınca toplam cirolarının 25.000.000.000.000 TL yi aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur. Ancak, taraflardan yalnızca Coşkunöz Grubu nun ilgili ürün pazarında faaliyeti bulunmakta olup, anılan taraf kontrolünde bul unan Beltan Yedek Parça ve Makina Sanayii ve Ticaret A.Ş. (Beltan) aracılığıyla 2002 yılında ilgili ürün pazarında . TL ciro elde etmiştir. Dosya mevcudu bilgilere göre, Beltan'ın pazar payı ise % ..'tir. 03-76/933 -391 4 Bu bilgiler çerçevesinde, söz konusu tar afların ilgili ürün pazarlarındaki ciro ve pazar payları, Tebliğ de belirlenen eşiklerin altında bulunduğundan, bildirime konu işlem izne tabi bir birleşme/devralma değildir. H.2.2. Rekabet Yasağının Değerlendirilmesi Taraflar arasındaki İşbirliği Sözleş mesi'nin rekabet yasağını düzenleyen, Rekabet Etmeme ve Münhasırlık başlıklı 6.1. maddesi aşağıdaki gibidir: Hissedarlar; kendileri veya ilgili bağlı kuruluşları Şirket te herhangi bir hisseye sahip oldukları müddetçe ve hissedarlıkları sona erdikten s onraki 2 yıl boyunca, doğrudan veya dolaylı olarak, kendilerinin veya bağlı kuruluşları Şirket in amacı ve faaliyetleri ile rekabet halinde olan hiçbir işle Türkiye Cumhuriyeti nde iştigal etmeyeceği konusunda anlaşmışlardır. Rekabet etmeme konusundaki bu hüküm; herhangi bir rakip işletmeye sermaye yatırımı yapmayı veya iştirak etmeyi veya rakip teşebbüse diğer herhangi bir şekilde destek vermeyi içermektedir ancak bunlarla sınırlı bulunmamaktadır. Ancak tarafların bu yöndeki anlayışı doğrultusunda, Coşkunö z doğrudan veya yan şirketleri vasıtasıyla; Şirket in global müşterilerine ürünleri satmak haricinde ve Teknik Yardım ve Lisans Anlaşması nda tanımlanan teknik bilgiyi kullanmaksızın ürünlere ilişkin faaliyetlerine devam etmekte serbest olacaktır. Tarafla r, söz konusu rekabet etmeme maddesinin geçerli olması için Türk rekabet mevzuatı uyarınca, Rekabet Kurulu ndan menfi tespit kararı almak üzere işbu anlaşmanın imzalanmasından itibaren 30 gün içinde başvurma konusunda mutabık kalmışlardır. Sözleşme m adde sinde öngörülen rekabet etmeme yükümlülüğü hissedarlığın devamı müddetince ve hissedarlığın sona ermesinden itibaren 2 yıllık bir süre için geçerlidir. R ekabet yasağı düzenlemesinin makul bir yan sınırlama olarak nitelendirilmesi, bu yasaklamanın hissedarl ık müddetince değil, ortak girişim üzerinde mevcut bulunan ortak kontrol halinin devamı müddetince öngörülmüş olmasına bağlıdır. Dolayısıyla taraflardan birisi ortak girişim üzerinde artık kontrol sahibi olmadığında, onu bağlayan rekabet yasağı da makul olmayacaktır. Bu nedenle, Sözleşme'nin rekabet yasağını düzenleyen 6.1. maddesinde yer alan Hissedarlar; kendileri veya ilgili bağlı kuruluşları Şirket te herhangi bir hisseye sahip oldukları müddetçe ve hissedarlıkları sona erdikten sonraki 2 yıl boyunca ifadesinin , Hissedarlar, Şirket üzerinde kontrol sahibi olduğu müddetçe ve ortak kontrol sona erdikten sonraki 2 yıl boyunca şeklinde değiştirilmesi şartıyla rekabet yasağı, ortak girişim işleminin doğası gereği zorunlu ve makul sayılabilecek, ayrıca işle min ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirilebilecektir. 03-76/933 -391 5 H.2.3. Münhasır Lisans Devrinin Değerlendirilmesi Ortak girişim işlemi ile bağımsız bir iktisadi varlığın ortaya çıkabilmesi için bu varlığın amaçlarını gerçekleştirmek üzere gerekli maddi ve maddi olmayan varlıklarla donatılmış olması gerekmektedir. Bu tür varlıkların ana teşebbüslerce ortak girişime verilmesi bağımsız bir teşebbüs kurma niyetinin göstergesidir. Münhasır lisans verilmesine ilişkin düzenlemenin yoğunlaşma işleminin yürütülmesi için doğrudan ilgili ve gerekli olması nedeniyle yan kısıtlama niteliğinde olduğu kanaatine varılmıştır. I- SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1) Dosya konusu işlemin, tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam pazar payları ve ciroları yönüyle, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olmadığına; 2) İşbirliği Sözleşmesi'nde yer alan rekabet yasağına ilişkin hükmün, ortak kontrolün devamı yerine hissedarlığın devamı şartına bağlanmış olması sebebiyle, zorunlu ve makul olma sınırını aştığına, bu haliyle yan sınırlama sayılarak menfi tespit verilmesin in mümkün olmadığına; 3) a- Rekabet yasağını düzenleyen ve sözleşmenin 6.1. maddesinde yer alan Hissedarlar; kendileri veya ilgili bağlı kuruluşları Şirket te herhangi bir hisseye sahip olduğu müddetçe ve ve ortak kontrol sona erdikten sonraki 2 yıl boyu nca" ifadesinin Hissedarlar, kendileri veya ilgili bağlı kuruluşları şirket üzerinde ortak kontrol sahibi olduğu müddetçe şeklinde değiştirilmesi, dolayısıyla rekabet yasağının ortak kontrolün devamı müddetince ve sona ermesini takip eden iki yıl süre il e sınırlandırılması şartıyla yan sınırlama sayılarak, 4054 sayılı Kanun un 8. maddesine göre menfi tespit belgesi verilmesine; b- Bu koşulun yerine getirilmesi için kararın tebliğinden itibaren ilgili taraflara 60 gün süre verilmesine; Kurulca gerekli gö rülen düzeltmeler yapılmadan uygulamaya devam edilmesi halinde haklarında soruşturma açılacağının ve 03-76/933 -391 6aynı Kanun'un 16. ve 17. maddeleri uyarınca işlem yapılacağının taraflara bildirilmesine; OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.