TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR EROL Ç İÇEK BA ŞVURUSU (2) (Başvuru Numaras ı: 2017/22570) Karar Tarihi: 29/9/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/22570 Karar Tarihi : 29/9/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Muammer TOPALSelahaddin MENTE Ş Raportör : Tuğba YILDIZ Başvurucu : Erol ÇİÇEK Vekili : Av. Öznur Ç İÇEK BİLDİK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, Bilgi Edinme De ğerlendirme Kuruluna yap ılan başvurunun süresinde ya
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR EROL Ç İÇEK BA ŞVURUSU (2) (Başvuru Numaras ı: 2017/22570) Karar Tarihi: 29/9/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/22570 Karar Tarihi : 29/9/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Muammer TOPALSelahaddin MENTE Ş Raportör : Tuğba YILDIZ Başvurucu : Erol ÇİÇEK Vekili : Av. Öznur Ç İÇEK BİLDİK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, Bilgi Edinme De ğerlendirme Kuruluna yap ılan başvurunun süresinde yap ılmad ığı gerekçesiyle reddedilmesi nedeniyle ifade özgürlü ğünün; aleyhe vekalet ücretine hükmedilmesi nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 8/5/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 7. Başvurucu, Bursa'n ın İznik Gölü'nde Orhangazi- İznik aras ı tekne seferlerinin başlamas ından sonra Orhangazi ilçesi yak ınlar ında su yüzeyinde ya ğ lekeleri görülmeye başlad ığından bahisle çevre kirlili ğinin nedenine ili şkin olarak Bursa Büyük şehir Belediye Başkanl ığına 9/10/2003 tarihli ve 4982 say ılı Bilgi Edinme Kanunu kapsam ında başvuruda bulunmuştur. 8. Başvurucu dilekçesine cevap verilmedi ği gerekçesiyle 27/8/2015 tarihinde Bilgi Edinme De ğerlendirme Kuruluna (BEDK) itirazda bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2017/22570 Karar Tarihi : 29/9/2020 39. BEDK 17/9/2015 tarihli kararla ba şvurucunun talebini reddetmi ştir. Karar gerekçesinde 2012/1 say ılı ilke karar ına göre Kurula posta yoluyla yap ılan itirazlard a dilekçenin Kurula ula ştığı tarihin itiraz tarihi olarak kabul edildi ği vurgulanm ıştır. Bu kapsamda yap ılan inceleme neticesinde Bursa Su Kanalizasyon İdaresi (BUSK İ) taraf ından 13/8/2015 tarihinde ba şvurucuya e-posta arac ılığıyla cevap verildi ği, on beş günlük itira z süresinin 28/8/2015 tarihinde doldu ğu ifade edilmi ştir. Başvurucunun itiraz dilekçesinin 27/8/2015 tarihli oldu ğu ancak 31/8/2015 tarihinde BEDK'ya intikal etti ği, dolay ısıyla süresi geçirildikten sonra yap ılan başvurunun reddine karar verildi ği belirtilmi ştir. Ayr ıca kararda başvurucunun Bursa Belediyesine ba şvurusuyla ilgili Orhangazi Belediyesince de cevap verildiği ancak ba şvurucunun cevaba ili şkin itirazda bulunmad ığı ifade edilmi ştir. 10. Başvurucu, BEDK karar ının iptali istemiyle Ankara İdare Mahkemesinde dava açm ıştır. 11. Ankara 7. İdare Mahkemesi 27/10/2016 tarihli kararla davan ın reddine kara r vermiştir. Karar gerekçesinde ba şvurucunun müracaatlar ına e-posta yoluyla cevap verildi ği, bu cevaba kar şı on beş gün içinde 28/8/2015 tarihine kadar itiraz edilmesi gerekirken 31/8/2015 tarihinde Kurul kay ıtlar ına giren dilekçeyle itiraz edildi ğinin görüldü ğü belirtilmiştir. Başvurucunun e-posta adresine gönderildi ğinin beşinci günü tebligat yap ılmış say ılır iddialar ına yönelik ise 11/2/1959 tarihli ve 7201 say ılı Tebligat Kanunu ve 6/12/2018 tarihli ve 30617 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanan Elektronik Tebligat Yönetmeli ği uyar ınca e-tebligat yap ılabilmesinin kullan ıcının kay ıtlı elektronik posta (KEP) adresi edinmesine ba ğlı olduğu ve başvurucunun B İMER başvurusunda verdi ği e-posta adresinin bir KEP adresi olmad ığı anlaşıldığından bu iddian ın kabulüne olanak bulunmad ığı şeklinde karar gerekçesinde aç ıklama yap ılm ıştır. 12. Başvurucunun itiraz talebi Ankara Bölge İdare Mahkemesi taraf ından 16/3/2017 tarihinde reddedilmi ştir. Karar ba şvurucuya 21/4/2017 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 13. Başvurucu 8/5/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 14. Mahkemenin 29/9/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A.İfade Özgürlü ğünün İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 15. Başvurucu; BEDK'ya yapt ığı başvurunun reddedilmesinin ifade özgürlü ğünü ihlal etti ğini, itirazlar ın kurula ula ştığı tarih dikkate al ınarak ba şvuru süresinin hesaplanmas ının hakkaniyete ayk ırı olduğunu, mahkeme karar gerekçesinde e-posta adresinin KEP adresi olmamas ı nedeniyle be ş günlük tebli ğ süresinin hesaba kat ılmamas ına ilişkin yorumunun hukuka ayk ırı olduğunu ileri sürerek Anayasa'n ın 26., 36. ve 141. maddelerinin ihlal edildi ğini iddia etmektedir. 2. Değerlendirme 16. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Başvuru Numaras ı: 2017/22570 Karar Tarihi : 29/9/2020 4Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun şikâyetlerinin özünü bilgi edinme hakk ı kapsam ında yap ılan başvurunun reddedilmesi nedeniyle ifade özgürlü ğünün ihlal edildiğine ilişkin iddialar olu şturduğundan başvuru bu kapsamda de ğerlendirilmi ştir. 17. Bireysel ba şvuru yolunun ikincil niteli ği gereği, Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunulabilmesi için öncelikle ola ğan kanun yollar ının tüketilmesi zorunludur. Başvurucunun, bireysel ba şvuru konusu şikâyetini öncelikle ve süresinde yetkili idari ve yarg ısal mercilere usulüne uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip oldu ğu bilgi ve delilleri zaman ında bu makamlara sunmas ı, bu süreçte dava ve ba şvurusunu takip etmek için gerekli özeni göstermi ş olmas ı gerekir (İsmail Buğra İşlek, B. No: 2013/1177, 26/3/2013, 17). 18. Somut olayda ba şvurucu, her ne kadar kendisine yap ılan bilgilendirmenin e-posta arac ılığıyla yap ıldığını ve 7201 say ılı Kanun gere ğince tebli ğin beşinci gün yap ılm ış say ılacağını iddia etmi şse de belirtilen düzenleme KEP adresine yap ılan gönderiler için geçerlidir. KEP adresine sahip olabilmenin şartlar ı ise Elektronik Tebligat Yönetmeli ğinde düzenlenmi ştir. Başvurucunun e-posta adresinin KEP adresi olmad ığı Mahkeme karar ında da belirtilmiştir. Ayr ıca 4982 say ılı Kanun gere ğince kurum ve kurulu şlara elektronik ortam üzerinden yap ılan başvurulara elektronik ortamda cevap verilebilece ği 27/4/2004 tarihli ve 25445 say ılı Resmi Gazete yay ımlanan Bilgi Edinme Hakk ı Kanununun Uygulanmas ına İlişkin Esas ve Usuller Hakk ında Yönetmeli ğin 10. maddesinde düzenlenmi ştir. Dolay ısıyla başvurucu KEP adresine sahip olmadan da kurumlara bilgi edinmek üzere e-posta yoluyla başvuruda bulunabilir ve e-posta üzerinden yan ıt alabilir. Söz konusu olayda elektronik ortamda bilgi edinme ba şvurusunda bulunan ba şvurucuya genel hükümler çerçevesinde elektronik ortamda cevap verildi ği ve söz konusu tebligat ın elektronik tebligat hükümlerine tabi olmad ığı anlaşılmaktad ır. 19. Bu ba ğlamda ba şvuru konusu olayda süresi içinde BEDK'ya ba şvuruda bulunulmam ıştır. BEDK'n ın verdiği karara ili şkin olarak da idare mahkemesinde dav a açılm ıştır. Mahkeme gerekli ara ştırmalar ı yaparak gerekçeli karar ında başvurucunun iddialar ına ilişkin aç ıklamalar yapm ış ve karar ın hukuka uygun oldu ğu sonucuna varm ıştır. Netice olarak ba şvurucunun iddialar ını süresi içinde BEDK'ya ileri sürmemesiyle hukuk sistemindeki mevcut idari ve yarg ısal yollar ı usulüne uygun olarak tüketmeksizin bireysel başvuruda bulundu ğu anlaşılmaktad ır. 20. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. B. Mülkiyet Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 21. Başvurucu; idare mahkemesinde açt ığı davan ın reddedilmesi sonucu hükmedilen 1.000 TL'lik maktu vekâlet ücretiyle mülkiyet hakk ına müdahalede bulunuldu ğunu, idarenin avukat ı olmayan hukuk mü şaviri olan ki şiye vekâlet ücreti verildiğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 22. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 48. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında, anayasal aç ıdan önem taşımayan ve ba şvurucunun önemli bir zarara u ğramad ığı başvurular ın esastan incelenmeksizin reddedilebilece ği hüküm alt ına al ınm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2017/22570 Karar Tarihi : 29/9/2020 523. An ılan hükümle anayasal ve ki şisel önemden yoksun ba şvurular ın esasta n incelenmemesine imkân tan ıyan ek bir kabul edilebilirlik kriteri getirilmi ştir. Dolay ısıyla diğer tüm kabul edilebilirlik kriterlerini ta şısa hatta esas hakk ında incelemeye geçildi ğinde ihlal karar ı verilebilecek nitelikte olsa bile kanunda belirtilen nitelikteki bir ba şvuru kabul edilemez bulunabilecektir ( K.V. [GK], B. No: 2014/2293, 1/12/2016, 55). 24. Somut olayda ba şvurucu aleyhine hükmedilen 1.000 TL vekâlet ücretinden şikâyet etmektedir. Ba şvurucunun iddias ına benzer yöndeki şikâyetler daha önce Anayasa Mahkemesi taraf ından incelenmi ş ve K.V. karar ıyla ilkeler belirlenmi ştir. Anayasal ve ki şisel önemi bulunmayan ba şvurunun kabul edilemez oldu ğuna karar verilmi ştir. Başvuru konus u şikâyet yönünden bahsi geçen karardan ayr ılmay ı gerektirir durum bulunmamaktad ır. 25. Takdir edilen vekâlet ücretinin ba şvurucunun içinde bulundu ğu kişisel koşullara göre kendisine ciddi anlamda zarar verdi ği ve kendisi için ne denli önemli oldu ğu hususunda herhangi bir aç ıklamas ının olmad ığı da gözetildi ğinde önemli bir zarar ı olduğu kanaatine ulaşılamam ıştır. 26. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının Anayasa'n ın yorumlanmas ı ve uygulanmas ı aç ısından önem ta şımad ığı gibi başvurucunun da önemli bir zarara u ğramad ığı sonucuna var ıldığından anayasal ve ki şisel önemden yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. İfade özgürlü ğünün ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın anayasal ve ki şisel önemden yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 29/9/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Üye Üye Muammer TOPAL Selahaddin MENTE Ş