Rekabet Kurumu · D.2018 -4-51 (Muafiyet ) Karar Sayısı : 19-20/291 -1 · K.19-20/291 -126 Karar Tarihi : 30.05.2019 A. TOPLAN

Yaptığı yeniden değerlendirme sonucunda Rekabet Kurulu, 07.11.2019 tarih ve 19-38/563 -232 sayılı kararı ile değişik 30.05.2019 tarih ve 19 -20/291 -126 sayılı kararının kaldırılmasına, 18.06.2020 tarih ve 20 -29/369 -166 sayı ile, karar vermiştir. 19-20/291 -126 2/57 07.11.2019 Tarih , 19-38/563 -232 Sayılı Kurul Kararı ile işbu Kurul Kararında Değişiklik Yapılmıştır. 19-20/291 -126 3/57 Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2018 -4-51 (Muafiyet ) Karar Sayısı : 19

Yaptığı yeniden değerlendirme sonucunda Rekabet Kurulu, 07.11.2019 tarih ve 19-38/563 -232 sayılı kararı ile değişik 30.05.2019 tarih ve 19 -20/291 -126 sayılı kararının kaldırılmasına, 18.06.2020 tarih ve 20 -29/369 -166 sayı ile, karar vermiştir. 19-20/291 -126 2/57 07.11.2019 Tarih , 19-38/563 -232 Sayılı Kurul Kararı ile işbu Kurul Kararında Değişiklik Yapılmıştır. 19-20/291 -126 3/57 Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2018 -4-51 (Muafiyet ) Karar Sayısı : 19-20/291 -126 Karar Tarihi : 30.05.2019 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK B. RAPORTÖRLER: Dr. Hakan BİLİR, Buket ARI, Cüneyd DAL, Noyan DELİBAŞI, Elif Nurdan ŞARBAK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. Temsilcileri: Av. Dr. H. Ercüment ERDEM, Av. Piraye ERDEM Valikonağı Caddesi, Başaran Apt. No: 21/1 Nişantaşı 34367 , İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. bünyesinde BKM Express adı altında sunulmakta olan dijital cüzdan hizmeti uygulamasına 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi uyarınca bireysel muafiyet tanınması talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 23.09.2016 tar ih ve 16 -31/525 -236 sayılı kararı ile süresiz muafiyet tanınan BKM Express uygulamasının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un (4054 sayılı Kanun) 13. maddesinde yer verilen Muafiyet ve Menfi Tespit Kararlarının Geri Alınması hükmü kapsamında muafiyet şartlarını taşıyıp taşımadığının yeniden incelenmesi için Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. ( BKM ) tarafından yeniden başvuru yapılmasına 12.06.201 8 tarih ve 18 - 19/337 -167 sayı ile karar verilmiştir. Söz konusu karar üzerine Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 05.10.2018 tarih, 7210 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri 20.05 .2019 tarih, 3348 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 22.05 .2019 tarihli, 2018 -4-51/MM sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; - BKM tarafından sunulan BKM Express hizmetinin 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırılık teşkil ettiği, - Bu nedenle, söz konusu faaliyete 4054 sayılı Kanun un 8. maddesi kapsamında menfi tespit belgesi verilemeyeceği, - BKM tarafından sunulan BKM Express hizmetinin, 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi kapsamında yer verilen şartları da karşılamaması nedeniyle söz konusu faaliyete muafiyet tanınamayacağı ve bu nedenle BKM ye, Rekabet Kurulunun 23.09.2016 tarih ve 16 -31/525 -236 sayılı kararı ile tanınan muafiyetin 4054 sayılı Kanun un 13. maddesi çerçevesinde geri alınması gerektiği , - BKM nin gerekçeli Kurul kararı nın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde bu hizmeti sunmayı sonlandırması ve kararın gereğinin yerine getirildiğinin tarafımıza tevsik edilmesi gerektiği aksi halde hem BKM hem de BKM nin ortakları olan Akbank T.A.Ş. (AKBANK) , QNB Finansbank A.Ş. (FİNA NSBANK) , T. Halk 19-20/291 -126 4/57 Bankası A.Ş. (HALKBANK) , T.C. Ziraat Bankası A.Ş. (ZİRAAT) , T. Garanti Bankası A.Ş. (GARANTİ) , T. İş Bankası A.Ş. (İŞ BANKASI) , T. Vakıflar Bankası T.A.O. (VAKIFBANK) , Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. (YAPIKREDİ) , ING Bank A.Ş. (ING BANK) ve Tür k Ekonomi Bankası A.Ş. (TEB) hakkında ayrı ayr ı olmak üzere 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi kapsamında doğrudan soruşturma açılması gerektiği , - BKM Express hizmetine yönelik bireysel muafiyet incelemesinde yapılan değerlendirmeler neticesinde; Kurulun 08.06.2017 tarih ve 17 -19/294 -130 sayılı kararı ile kredi kartı takas komisyon oranının çeşitli esaslara göre belirlenmesi uygulamasına yönelik üç yıl süre ile tanınan ve yine Kurul un 26.02.2015 tarih ve 15-09/129 -58 sayılı kararı ile banka kartlarına ilişkin ortak takas komisyonu oranı belirlenmesine yönelik beş yıl süre ile tanınan muafiyet için geçerli sürenin bitmesi beklenmeksizin kısa karar ın tebliğini takip eden 60 gün içerisinde her iki konu için ayrı ayrı bireysel muafiyet formu doldurularak yeniden muafiyet başvurusu yapılması gerektiği , - BKM tarafından gerçekleştirilen faaliyetlerin -en geç 01.10.2019 tarihinden itibaren - hesap ayrıştırmasın a tabi tutularak tüm iş birimlerinin gelir ve giderlerinin ayrıştırılması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Kurulun 12.06.201 8 tarih ve 18 -19/337 -167 sayılı kararı ile, BKM kart verisi saklama hizmetine 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin birinci fıkrasında sayılan koşulları sağlamaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınamayacağına ve BKM nin kart ve risi saklama hizmetine son ver mesine karar verilmiştir. BKM tarafından sunulan kart verisi saklama hizmetinin pazardaki r ekabete olumsuz etkilerinin kaynağı olan BKM ile bankalar arasındaki entegrasyonun, BKM Express sistemi kapsamında tesis edilmesi nedeniyle Kurulun 23.09.2016 tarih ve 16 -31/525 -236 sayılı kararı ile süresiz muafiyet tanınan BKM Express uygulamasının da 4054 sayılı Kanun un 13. maddesinde yer verilen Muafiyet ve Menfi Tespit Kararlarının Geri Alınması hükmü kapsamında muafiyet şartlarını taşıyıp taşımadığının yeniden incelenmesi için BKM tarafından yeniden başvuru yapılmasına karar verilmiştir. (5) Söz konu su karar üzerine Kurum kayıtlarına 05.10.2018 tarih ve 7210 sayı ile intikal eden ve BKM tarafından yapılan bildirimde, BKM bünyesindeki BKM Express markası altında sunulan elektronik ödeme hizmeti uygulamasına, 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi uyarınca bir eysel muafiyet tanınması talep edilmiştir. (6) Yapılan incelemeler kapsamında BKM ye bilgi isteme yazıları gönderilmiştir. BKM tarafından gönderilen cevabi nitelikteki yazılar 14.01.2019 tarih ve 248 sayı , 28.02.2019 tarih ve 1460 sayı , 26.03.2019 tarih ve 2182 sayı , 02.04.2019 tarih ve 2367 sayı, 10.04.2019 tarih ve 2559 sayı, 11.04.2019 tarih ve 2574 sayı, 26.04.2019 tarih ve 2896 sayı ve 03.05.2019 tarih ve 3021 sayı ve 20.05.2019 tarih ve 3348 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Dijital (elektronik ) cüzdan hizmeti veren teşebbüslerden ve elektronik para ve ödeme kuruluşlarından işlem hakkında bilgi talebinde bulunulmuş ve ( ..) 15.02.2019 tarihli ve 2079 sayılı yazı gönderilmiştir. Cevabi yazılar sırasıyla; ( ..) den 08.03.2019 tarih ve 1677 sayılı , ( ..) dan 11.03.2019 tarih ve 1725 sayılı , ( ..) dan 11.03.2019 tarih ve 1745 sayılı, ( ..) den 11.03.2019 tarih ve 1748 sayılı ve 30.04.2019 tarih ve 29 76 sayılı , ( ..) dan 11.03.2019 tarih ve 1727 sayılı , ( ..) dan 14.03.2019 tarih ve 1844 sayılı ve 19-20/291 -126 5/57 27.03.2019 tarih ve 2196 sayılı, ( ..) tan 15.03.2019 tarih ve 1866 sayılı ve 21.03.2019 tarih ve 2043 sayılı , 10.05.2019 tarih ve 3150 sayılı , ( ..) ten 29.03.2019 tarih ve 2269 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. ( ..) 15.02.2019 tarih ve 208 0 sayılı ve ( ..) 22.03.2019 tarih ve 3720 sayılı bilgi isteme yazısı gönderilmiştir. Teşebbüslerin cevabi yazıları sırasıyla; ( ..) dan 08.03.2019 tarih ve 1685 sayı, 09.04.2019 tarih ve 2536 sayı ve 09.04.2019 tarih ve 2538 sayı , ( ..) dan 08.03.2019 tarih ve 1683 say ı, ( ..) den 11.03.2019 tarih ve 1746 sayı , ( ..) den 11.03.2019 tarih ve 1732 sayı , ( ..) 08.03.2019 tarih ve 1667 sayı , ( ..) dan 08.03.2019 tarih ve 1694 sayı, ( ..) tan 12.03.201 9 tarih ve 1787 sayı ve 05.04.2019 tarih ve 2479 sayı , ( ..) dan 03.04.2019 tarih ve 2404 sayı , ( ..) den 05 .04.2019 tarih ve 2471 sayı , ( ..) dan 15.04.2019 tarih ve 2660 sayı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir . Ayrıca e -ticaret alanında faaliyet gösteren teşebbüslerden ( ..) gönderilen 15.02.2019 tarihli ve 2075 sayılı yazı ile bilgi talebinde bulunulmuştur. Cevabi yazılar sırasıyla ( ..) dan 06.03.2019 tarih ve 1631 sayılı, ( ..) 08.03.2019 tarih ve 1689 sayılı , ( ..) dan 22.03.2019 tarih ve 2080 sayılı yazı ile Kurum kayıtla rına girmiştir . Konuyla ilgili olarak BKM ye ortak bankalardan bilgi talebinde bulunulmuş, bu doğrultuda ( ..) 15.02.2019 tarih ve 2099 sayılı bilgi isteme yazısı ve ayrıca BKM ye üye bankalardan ( ..) 15.02.2019 tarih ve 2074 sayılı bilgi isteme yazısı gönd erilmiştir. Bankaların cevabi yazıları sırasıyla; ( ..) tan 05.03.2019 tarihli ve 1603 sayılı , ( ..) tan 07.03.2019 tarih ve 1651 sayılı ( ..) ten 08.03.2019 tarih ve 1674 sayılı , ( ..) tan 08.03.201 9 tarih ve 1686 sayılı ve 11.04.2019 tarih ve 2571 sayılı , ( ..) den 11.03.2019 tarih ve 1714 sayılı , ( ..) tan 11.03.2019 tarih ve 1728 sayılı , ( ..) tan 11.03.2019 tarih ve 1735 sayılı ve 19.03.2019 tarih ve 1973 sayılı, ( ..) tan 11.03.2019 tarih ve 1734 sayılı, ( ..) ten 11.03.2019 tarih ve 1742 sayılı ve 09. 04.2019 tarih ve 2537 sayılı , ( ..) tan 11.03.2019 tarih ve 1744 sayılı , ( ..) tan 12.03.2019 tarih ve 1789 sayılı , ( ..) den 12.03.2019 tarih ve 1790 sayılı , ( ..) tan 13.03.2019 tarih ve 1819 sayılı , ( ..) den 13.03.2019 tarih ve 1825 sayılı ve 20.03.2019 tarih ve 1989 sayılı, ( ..) tan 13.03.2019 tarih ve 1828 sayılı , ( ..) ndan 15.03.2019 tarih ve 1900 sayılı , ( ..) dan 20.03.2019 tarih ve 1987 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. ( ..) ye ( ..) 19.04.2019 tarih ve 4861 sayı ile gö nderi len bilgi isteme yazısının cevabi yazısı ise 30.04.2019 tarih ve 2959 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. BKM nin, BKM Express hizmetine ilişkin olarak yaptığını belirttiği patent başvuruları ile ilgili olarak Türk Patent ve Marka Kurumu na 15.02.2019 tarih ve 2101 sayılı bilgi isteme yazısı gönderilmiş, cevabi yazılar 07.03.2019 tarih ve 1641 sayı ve 13.03.2019 tarih ve 1799 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. Ayrıca konuyla ilgili olarak ( ..) ne ( ..) 15.02.2019 tarih ve 2078 sayılı bilg i isteme yazısı gönderilmiş, ( ..) in cevabi yazısı 08.03.2019 tarih ve 1682 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. Söz konusu bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan değerlendirmeler ve ulaşılan sonuçlar aşağıda sunulmuştur. G.1. İlgili Kurul Kararları G.1.1. Kurulun 21.08.2013 tarih ve 13 -48/691 -292 sayılı BKM Express Muafiyet Kararı (BKM Express I Kararı) (7) Kurum kayıtlarına 31.05.2013 tarih ve 3408 sayı ile intikal eden başvuruda BKM tarafından sunulan dijital cüzdan hizmeti uygulamasına menfi tespit belgesi verilmesi talep edilmiştir. Kurul tarafından yapılan değerlendirmede; hızlı ve pratik bir hizmet sunulacağı ve hem tüketicilerin hem de elektronik ticaret hizmeti sunan firmaların karşılaşacakları riskleri azaltacağı için anılan hizmetin mal ve hiz met sunumunda gelişme ve ekonomik iyileşme sağlayacağı değerlendirilmiştir. Üye işyerleri ve nihai kullanıcılardan herhangi bir ücret talep edilmemesi nedeniyle tüketicilerin faydasının 19-20/291 -126 6/57 oluştuğu ve 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde yer alan muafiyet şartl arını karşıladığı ancak yeni şekillenen bir pazar olması ve BKM nin konumu gereği pazardaki gelişmelerin yakından incelenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Bu doğrultuda ilgili kararda BKM Express markası altında BKM nin sunacağı dijital (elektronik) cü zdan hizmetine üç yıl süreyle muafiyet tanınmıştır. G.1.2. Kurulun 23.09.2016 tarih ve 16 -31/525 -236 sayılı BKM Express Muafiyet Kararı (BKM Express II Kararı) (8) Kurulun 21.08.2013 tarih ve 13 -48/691 -292 sayı ile BKM Express hizmetine üç yıl süre ile muafiyet tanıdığı kararının ardından Kurum kayıtlarına 01.08.2016 tarih ve 4699 sayı ile intikal eden başvuruda muafiyetin yenilenmesi talep edilmiştir. Yapılan değerlendirmede; BKM Express sisteminde kart hamillerinin, kart çıkaran ve/veya kabul eden kuruluşların ve işyerlerinin BKM Express ten yararlanmayı seçmelerinin zorunluluk olmadığı, kart hamillerinden herhangi bir ücret talep edilmediği, üye işyerlerine münhasırlık veya en çok gözetilen müşteri kaydı gibi bir şart getirilmediği için r ekabetin zorunlu olandan fazla kısıtlanmadığı ve böylelikle muafiyetin şartlarının gerçekleşmiş olduğu sonucuna varılmıştır. İlgili kararda; BKM Express uygulamasına süresiz muafiyet verilmiştir. G.2. Yapılan İnceleme ve Tespitler G.2.1. Bankalararası Kart Merkezi A.Ş. (BKM) (9) BKM, bankaların bir araya gelerek kurdukları anonim şirket statüsünü haiz tüzel kişiliğe sahip bir yapıdır. BKM, hissedar olmaksızın ilgili pazarda faaliyet gösteren diğer bankalar ile birlikte ödeme ve elektronik para kuruluşlarını da üye olarak kabul etmektedir. (10) BKM nin en önemli faaliyetleri, kredi kartı ve banka kartı sektöründe bulunan bankalar arasında uygulanacak prosedürleri geliştirmek, standardizasyonu sağlamaya yönelik çalışmalar yaparak kararlar almak, Türkiye genelinde uygul amalar ile yurtiçi kuralları oluşturmak, kart hamillerinin yaptıkları alışverişlerden kaynaklanan borç ve alacaklarının bankalar arasındaki takasını yurtiçi takas ve hesaplaşma aracılığı ile gerçekleştirmek, yurtdışı kuruluş ve komisyonlarla ilişkiler kurm ak ve gerektiğinde üyelerini bu kuruluşlarda temsil etmek, halen her banka tarafından devam ettirilen işlemleri daha güvenli, süratli ve daha az maliyetli hale getirmek, bu yönde çalışmalar yaparak hizmetler geliştirmek şeklinde ifade edilmiştir1. (11) BKM ye üye olan banka, ödeme kuruluşu ve elektronik para kuruluşu sayısı 35 olmakla birlikte söz konusu bankalardan on tanesi ( AKBANK , İŞ BANKASI , YAPI KREDİ , GARANTİ , FİNANSBANK , ZİRAAT , HALKBANK , VAKIF BANK , TEB ve ING BANK ) aynı zamanda BKM nin ortaklarıdır2. Aşağıdaki tabloda BKM nin ortaklık yapısına yer verilmektedir: Tablo 1: BKM Ortaklık Yapısı Pay Sahipleri Sermaye İştiraki Pay ve Oy Adedi Pay Oranı (%) AKBANK 2.995.231,50 29.952.315 9,98 FİNANSBANK 2.769.693,00 27.696.930 9,23 HALKBANK 5.685.045,00 56.850.450 18,95 ZİRAAT 5.394.922,50 53.949.225 17,99 GARANTİ 3.045.630,00 30.456.300 10,15 1 https://bkm.com.tr/bkm -hakkinda/bkmyi -taniyin/tarihce/ (son erişim tarihi : 17.05 .2019). 2 BKM üyelerinin tam listesi için bkz. https://bkm.com.tr/bkm -hakkinda/ortaklar -ve-uyeler/uyeler/ (son erişim tarihi : 17.05 .2019). 19-20/291 -126 7/57 İŞ BANKASI 2.995.231,50 29.952.315 9,98 VAKIF BANK 2.908.893,00 29.088.930 9,70 YAPI KREDİ 2.995.231,50 29.952.315 9,98 ING 656.184,00 6.561.840 2,19 TEB 553.938,00 5.539.380 1,85 Toplam 30.000.000,00 300.000.000 100,00 Kaynak: Bildirim Formu (12) BKM nin yönetim kurulu ve denetim kurulu üyeleri ve üyelerin görevleri ise aşağıdaki tabloda yer almaktadır: Tablo 2: BKM Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu Yönetim Kurulu Üyeleri Denetim Kurulu Üyeleri Serkan ÜLGEN (Başkan) Mehmet Meriç KAYTANCI (Başkan Vekili) AKBANK (Temsilci: Arif Özer İSFENDİYAROĞLU) FİNANSBANK (Temsilci: Murat KORAŞ) Yalçın SEZEN Ergin KAYA Işıl AKDEMİR EVLİOĞLU Alpaslan ÇAKAR Mehmet Meriç KAYTANCI (Başkan) Alpaslan ÇAKAR (Üye) Kaynak: Bildirim Formu (13) BKM nin ortak olmayan diğer üyeleri ise şu şekildedir: Aktif Yatırım Bankası A.Ş. (AKTİF) , Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş. (ALBARAKA) , Alternatifbank A.Ş. (ALTERNATİFBANK) , Anadolubank A.Ş. (ANADOLUBANK) , Burgan Bank A.Ş. (BURGANBANK) , Citibank A.Ş. (CİTİBANK) , Denizbank A.Ş. (DENİZBANK) , Fibabanka A.Ş. (FİBABANKA) , HSBC Bank A.Ş. (HSBC) , ICBC Turkey Bank A.Ş. (ICBC) , İninal Ödeme ve Elektronik Para Hizmetleri A.Ş. (İNİNAL) , Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. (KUVEY TTÜRK) , Odea Bank A.Ş (ODEABANK) ., Paladyum Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri A.Ş. (PALADYUM) , Papara Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri A.Ş. (PAPARA) , Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. (PTT) , Şekerbank T.A.Ş. (ŞEKE RBANK) , TURK Elektronik Para A.Ş. (TURKPARA) , Turkcell Ödeme ve Elektronik Para Hizmetleri A.Ş. (PAYCELL) , Turkish Bank A.Ş. (TURKISHBANK) , Turkland Bank A.Ş. (TURKLAND) , Türkiye Finans Katılım Bankası A.Ş. (TÜRKİYE FİNANS) , Vakıf Katılım Bankası A.Ş. (VAKIF KATILIM) , Ziraat Katılım Bankası A.Ş. (ZİRAAT KATILIM). G.2.2. BKM Express Hizmeti G.2.2.1. Dijital (Elektronik) Cüzdan Kavramı (14) BKM Express bir dijital (elektronik) cüzdan uygulamasıdır. Dijital cüzdan genellikle kredi kartları, banka kartları, ön ödemeli kartlar, elektronik para (e-para) hesabı gibi fon kaynakları eklenmek suretiyle mobil ve diğer dijital tabanlı uygulamalar üzerinden, internet ortamında veya yüz yüze işlemlerde çeşitli yöntemlerle (QR, temassız ödeme vb.) ödeme, para transferi, fa tura ödeme gibi hizmetler sunan bir yazılımdır. Elektronik ödeme sistemlerinden biri olan dijital cüzdan teknolojisi genellikle e -ticaret ve kısmen de yüz yüze ticaret kapsamında tüketicilerin kolay ve güvenli ödeme yapmalarını sağlamaktadır. G.2.2.2. BKM Express Dijital Cüzdan Hizmetinin Kapsamı (15) BKM Express ekosisteminde kart hamilleri, kart çıkaran ve/veya kart kabul eden kuruluşlar, üye işyerleri ve ödeme kuruluşları yer almaktadır. 19.05.2013 tarihi itibar ıyla BKM Express te ( ..) kayıtlı kullanıcı ve BKM Express ile ödeme kabul eden ( ..) adet üye işyeri vardır. Toplam ( ..) adet ödeme işlemi ve ( ..) TL işlem hacmi 19-20/291 -126 8/57 gerçekleşmiştir. 24.06.2016 tarihi itibarıyla bu rakamlar ( ..) kayıtlı kullanıcı ve BKM Express ile ödeme kabul eden ( ..) adet üye işyeri olarak artış göstermiştir. BKM Express para transferi özelliği kullanılarak ( ..) TL hacminde toplam ( ..) adet para transferi işlemi yapılmış, BKM Express ile ödeme özelliği kullanılarak ( ..) TL hacminde toplam ( ..) adet alışveriş işlemi gerçekleştirilmiştir. Söz konusu tarih itibarıyla BKM Express ile ödeme işlemini destekleyen 18 ; BKM Express ile para transferi işlemini destekleyen 6 banka bulunmak tadır. 20.09.2018 tarihi itibarıyla ise söz konusu verilerde artış devam etmiş, BKM Express te kayıtlı kullanıcı sayısı ( ..) , BKM Express ile ödeme kabul eden üye işyeri sayısı ( ..) olmuştur. ( ..) adet para transferi işlemi yapılarak işlem tutarı olarak ( ..) TL hacminde para transferi özelliği kullanılmış, BKM Express ile ödeme özelliği kullanılarak ise ( ..) TL hacminde toplam ( ..) adet alışveriş işlemi gerçekleştirilmiştir. BKM Express ile ödeme işlemini destekleyen banka sayısı 19 a; BKM Express ile para tr ansferi işlemini destekleyen banka sayısı ise yediye çıkmıştır. G.2.2.3. BKM Express Sisteminde Kart Hamilleri (16) Bildirime Formunda yer verilen bilgilere göre, BKM Express, dijital cüzdan oluşturan kullanıcının internet üzerinden veya mağazalardan yaptığı a lışverişlerde, kart bilgisinin tamamını işyerleri ile paylaşmadan alışveriş yapabilmesini sağlayan bir dijital cüzdan hizmetidir. BKM Express, isteyen tüm kart çıkaran ve kart kabul eden kuruluş ve işyerlerinin birbirinden bağımsız olarak entegre olabilece ği ve söz konusu kart çıkaran kuruluşun müşterisi olan kart hamillerinin de dilerse bu hizmeti kullanabileceği bir uygulamadır. BKM Express ile kart hamilleri, BKM sistemine önceden kaydettikleri banka kartları, kredi kartları ve ön ödemeli kartlar arasınd an istediğini tercih ederek BKM Express ekosistemine entegre olmuş işyerlerinde alışveriş yapabilmektedir. Alışverişin yanı sıra BKM Express e eklenen yeni fonksiyonlarla para transferi, prim ödeme, bağış vb. pek çok farklı işlem de gerçekleştirilebilmekte dir. (17) Bildirim Formu nda belirtildiği üzere BKM Express ten yararlanmak isteyen kart hamillerinin, bilgisayar ya da mobil cihazlardan www.bkmexpress.com.tr internet adresinden veya mobil cihazlara indirdikleri mobil uygulama üzerinden dijital cüzdan hesabı açmaları gerekmektedir. Kart hamilinin hizmetten yararlanabilmek için öncelikle sisteme entegre olmuş en az bir kart çıkaran kuruluşa ait kartının olması gerekmektedir. Kullanıcının BKM Express e ekleyebileceği kart adedi bakımından herhangi bir sın ırlama bulunmamaktadır. Kullanıcı, iletişim ve kişisel bilgileri ile kart bilgilerini kayıt formuna eksiksiz olarak doldurarak, BKM Express üyesi olabilmektedir. Kart hamilleri için BKM Express üyeliği ücretsiz olup BKM Express ile yapılan işlemler için d e kart hamilleri tarafından BKM ye herhangi bir ücret ödenmesi söz konusu değildir3. (18) BKM Express e kart ekleme aşamasında BKM, kullanıcılardan kart bilgilerinin tamamını alınmamaktadır. Kullanıcıdan sadece kartın ilk altı ve son dört hanesi, güvenlik kodu ve TCKN bilgileri alınarak kart çıkaran üyeden gönderilen SMS -OTP (SMS One Time Password ) ile kullanıcı doğrulaması yapılmaktadır. Doğrulama tamamlandıktan sonra kart BKM sistemine eklenir. BKM tarafından; kullanıcının adı ve soyadı, TCKN ya da kart çıkaran üyede kayıtlı müşteri numarası, kartın ilk altı ve son dört hanesi, kullanıcının cep telefonu ve e -posta adres bilgileri saklanır. Bu anlamda 3 BKM Express sistemi üzerinden gerçekleşen alışveriş (ödeme) işlemleri kart hamilleri için tamamen ücretsiz olup; para transferi işlemlerinde ve SGK prim ödeme iş lemlerinde ise kart çıkaran kuruluş kendi politikası çerçevesind e, kart hamilinden ücret tahsil edebilmektedir. 19-20/291 -126 9/57 kullanıcının kim olduğu BKM Express sisteminde kayıt altına alınmaktadır. (19) Kart hamilleri internet üzerinden yaptıkları alışverişlerde BKM Express i destekleyen üye işyerinde sepetini oluşturup ödeme adımına geçtiğinde BKM Express ile ödeme seçeneğini seçmekte ve daha önce BKM Express dijital cüzdanına eklemiş olduğu kartlarından birini seçer ek veya dijital cüzdana yeni bir kart ekleyerek ödeme işlemini gerçekleştirmektedir. BKM söz konusu işlem sırasında, kullanıcının seçtiği kart çıkaran kuruluşa bağlanarak kart bilgilerinin tamamını alışveriş işleminde kullanılmak ancak kaydedilmemek üzere almaktadır. Bu sırada kart çıkaran kuruluş, müşterisinin kendi bünyesinde kayıtlı olan cep telefonuna tek kullanımlık şifre göndererek işlemi doğrulamaktadır. Doğrulama işlemi başarıyla gerçekleştiği takdirde kart hamiline ait ödeme için gerekli olan bilgi ler sanal POS a aktarılmakta ve ödeme işlemi gerçekleşmektedir. (20) Kart hamillerinin BKM tarafından sunulan BKM Express aracılığıyla hızlı, güvenli ve kolay ödeme yapabilmeleri için sisteme kayıt prosedürleri aşağıda yer alan şekilde gösterilmiştir: Şekil -1: Kart Hamilinin BKM Express e Üye Olma ve Ödeme Şekli Kaynak: Bildirim Formu (21) Mevcut akışa ilave olarak müşterilerine daha hızlı bir alışveriş ve ödeme sağlamak isteyen işyerleri için ayrıca ödeme anında tek kullanımlık şifre gönderilmeden, tek dokunuşla ö deme imkânı da sunulmaktadır. Hızlı Ödeme Akışı olarak adlandırılan bu akışta kullanıcı ilgili işyerinde BKM Express e tanımlı kartlarından tercih ettiğini hızlı ödeme yapmak için seçmektedir. Seçilen kartı çıkaran kuruluş tarafından müşterisinin kendi bün yesinde kayıtlı olan cep telefonuna gönderilen doğrulama mesajı (tek kullanımlık şifre) ile kart hızlı ödeme için ilgili işyerinde kullanıma açılmış olmaktadır . Bundan sonra o işyerinden yapılan alışverişler için ayrıca tek kullanımlık şifre gönderilmeden ödeme işlemi tamamlanmaktadır. G.2.2.4. BKM Express Sisteminde Kart Çıkaran ve Kart Kabul Eden Kuruluşlar (22) Bildirim Formunda da ifade edildiği üzere, BKM Express kapsamında önem arz eden bir diğer süreç ise, BKM ile kart çıkaran ve/veya kart kabul eden kuru luşlar arasındaki ilişkidir. (23) Kart çıkaran kuruluşun BKM Express e entegre olması; BKM Online da yer alan BKM Express Uygulama Kuralları uyarınca BKM Express Ödeme Hizmeti Üye Başvuru Formu ve/veya BKM Express Gönder Hizmeti Üye Başvuru Formu ile BKM Express te 19-20/291 -126 10/57 yer alacak BIN4 lere ait kart logolarını iletmesi, entegrasyon dokümanına göre web servisini geliştirmesi ve BKM ile entegrasyonun tamamlanması ile gerçekleşmektedir. Kart kabul eden kuruluş ise, sanal POS mesajlaşma spesifikasyon dokümanlarının BKM ye iletilmesi ile BKM Express ten yararlanmaya başlamaktadır. (24) Bununla birlikte, Türkiye de kart çıkaran ve kart kabul eden tüm kuruluşlar hâlihazırda BKM üyesidir ve BKM ye üye olan tüm bankaların BKM Express hizmetinden yararlanabilmesi mümkündür. Ayrıca, 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödem e Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun a (6493 sayılı Kanun) göre elektronik para ihracı için faaliyet izni alan kuruluşlar da kart çıkarma faaliyetlerinde bulunmaları halinde, BKM ye üye olabilmekte ve dolayısıyla BKM Express e entegre olarak bu hizmetlerden yararlanabilmektedir. Söz konusu Kanun kapsamında Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan (BDDK) elektronik para kuruluşu olarak faaliyet izni almış olan ve BKM ye üye olan beş adet elektronik para kuruluşundan İNİNAL ve TURKPA RA nın talepleriyle BKM Express üyelikleri tamamlanmış ve aktive edilmiştir. (25) Hâlihazırda BKM Express üyesi kuruluşlar; TURKPARA , İNİNAL , AKBANK, ALBARAKA, DENİZBANK, FİNANSBANK, GARANTİ, HALKBANK, HSBC, ING Bank, KUVEYT TÜRK, ODEABANK, ŞEKERBANK, TEB, TÜR KİYE FİNANS, TÜRKİYE İŞ BANKASI, VAKIFBANK, YAPI KREDİ ve ZİRAAT BANKASI dır. Bu üyelerden p ara transferi hizmetini kullananlar kuruluşlar ise; AKBANK, HALKBANK, FİNANSBANK, TEB, YAPI KREDİ, İŞ BANKASI ve ZİRAAT BANKASI dır. Tablo 3: BKM ve BKM Express Üyesi Kuruluşlar BKM ÜYELERİ BKM EXPRESS ÜYELERİ AKBANK ALBARAKA DENİZBANK HALKBANK HSBC ING İNİNAL KUVEYT TÜRK ODEA BANK FİNANSBANK ŞEKERBANK GARANTİ VAKIFBANK ZİRAAT TURK PARA TEB TÜRKİYE FİNANS İŞ BANKASI YAPI KREDİ AKTİF ALTERNATİFBANK ANADOLUBANK BURGAN BANK CİTİBANK FİBABANKA ICBC AKBANK ALBARAKA DENİZBANK HALKBANK HSBC ING İNİNAL KUVEYT TÜRK ODEA BANK FİNANSBANK ŞEKERBANK GARANTİ VAKIFBANK ZİRAAT BANKASI TURK PARA TEB TÜRKİYE FİNANS İŞ BANKASI YAPI KREDİ 4 BIN ( Bank Identification Number ): Kartın ilk altı hanesinden oluşan ve uluslararası kartlı sistem kuruluşuna üye kart çıkaran kuruluşu temsil eden numaradır. 19-20/291 -126 11/57 PALADYUM PAPARA PTT PAYCELL TURKISHBANK TURKLAND TÜRKİYE EMLAK KATILIM BANKASI A.Ş. VAKIF KATILIM ZİRAAT KATILIM Kaynak: Bildirim Formu (26) BKM Express hizmeti kapsamında, tüketici ya da üye işyerlerinden değil kart çıkaran kuruluşlardan ücret alınmaktadır. Alınan ücretler; hizmet başvurusu ile birlikte tahsil edilen katılım ücreti, hizmetin üretim ortamına alındığı dönem esas alınarak ilk sen e için kıstelyevmli ve devam eden senelerde yıllık tahsil edilen yıllık hizmet ücreti ve her ay sonunda aylık gerçekleşen onaylı alışveriş işlem adedi üzerinden hesaplanarak kart ihraç eden kuruluştan tahsil edilen işlem ücretidir. Aşağıdaki tabloda bahsi geçen ücretlerin tutarları gösterilmiştir: Tablo 4: Kuruluşlardan Alınan Katılım Yıllık ve İşlem Ücretleri Ücret Kalemi Para Gönder (TL) Öde (TL) Katılım Ücreti ( ..) ( ..) Yıllık Hizmet Ücreti ( ..) ( ..) İşlem Ücreti ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu (27) Tablodan anlaşıldığı üzere, BKM Express e üye kart çıkaran kuruluşlar, kayıtlı kartları ile yapılan ödeme ve para transferleri için BKM ye hem yıllık bazda katılım ve hizmet ücretleri ödemekte hem de yapılan işlem adedi bazında ücret ödemektedir. G.2.2.5. BKM Express Sisteminde Üye İşyerleri (28) Bildirim Formunda belirtildiği üzere söz konusu hizmetin bir diğer tarafını ise fiziksel mağazalarında ve/veya elektronik ve/veya mobil ortamda ticaret yapmakta olan üye işyerleri ve bağış kabul eden sivil toplum kuruluşları ( STK lar) gibi kuruluşlar oluşturmaktadır. BKM tarafından, BKM Express ile olan ilişkinin ticari bir ilişki olmadığı, işlem gerçekleştirilirken BKM tarafından fon tutulmadığı ve sadece işlemin yönlendirilmesine aracılık edildiği, bu sebeple üye işyerlerinden BKM Express hizmeti kapsamında herhangi bir ücret talep edilmediği belirtilmiştir. (29) BKM, sanal POS hizmeti sunmadığı için BKM Express ten yararlanmak isteyen işyerlerinin BKM Express i destekleyen en az bir kart kabul eden kuruluşa ait sanal POS unun bulunması ve BKM ile iletişime geçerek BKM Express entegrasyonu için başvuru yapması gerekmektedir. (30) İşyerlerinin kendi fiziksel mağazalarında, internet sitelerinde ve mobil uygulamalarında BKM Express ile ödeme kabul edebilmek için; BKM ile bir sö zleşme imzalaması ve Teknik bağlantıyı sağlamak için bir yazılım geliştirme çalışmasının ardından BKM ile karşılıklı olarak gerekli test çalışmalarını tamamlaması gerekmektedir. (31) BKM Express sisteminden çıkış için herhangi bir kısıt bulunmamakta olup, işyerinin istediği zaman sistemden çıkması mümkündür. Bir aylık ihbar süresi haricinde, 19-20/291 -126 12/57 sistemden çıkılmasını zorlaştıran, örneğin ücret alınması gibi herhangi bir yaptırım öngörülmem ektedir5. G.2.2.6. BKM Express Sisteminde Ödeme Kuruluşları (32) BKM Express hizmeti kapsamında önem arz eden bir diğer taraf da BDDK dan faaliyet izni almış ödeme kuruluşlarıdır. Bu ödeme kuruluşları kart kabul eden kuruluşlarla (bankalarla) imzaladıkları sözleşmeler ile elde ettikleri sanal POSlar üzerinden üye işyerlerine ödeme h izmeti sağlamaktadır. Bildirim F ormunda, BKM Express in, BKM Express sistemine dahil üye iş yerlerinin % ( ..) ine ( ( ..) adet) bu ödeme kuruluşları vasıtasıyla ulaştığı, geri kalan % ( ..) lik (( ..) adet) kısmın ise doğrudan BKM Express ile entegre işyerlerini oluşturduğu ifade edilmiştir. Buna ek olarak, ödeme kuruluşlarının BKM Express e entegre olarak sanal POS hizmeti verdikleri işyerlerinin BKM Express hizmeti sunmalarını sağladığı, üye işyerlerinin de bu sayede tüketicilere BKM Express ile ödeme imkanı sunabildiği belirtilmiştir. Böylece ödeme hizmet sağlayıcılarının kendi üye işyerl erine BKM Express in entegre olmasını sağlayarak ödeme alternatifleri yarattığı vurgulanmıştır. G.2.3. Kurulun 21.08.2013 Tarih ve 13 -48/691 -292 Sayılı Muafiyet Kararından Sonra BKM Express Sistemine Dâhil Edilen Hizmet ve Uygulamalar (33) Kurulun üç yıl sü reyle muafiyet tanınmasına ilişkin kararından sonra BKM Express uygulaması çatısı altında sunulmakta olan ödeme fonksiyonunu haiz dijital cüzdan hizmetine ek olarak sisteme dâhil edilen hizmet ve uygulamalar şu şekildedir: BKM Express Mobil Ticaret: İşyerlerinin mobil uygulamalarından yapılan alışverişlerde, kart bilgisi girmeden kolay ve hızlı bir şekilde cepten ödeme yapılmasını sağlayan bir hizmettir. BKM Express Para Transferi: BKM Express in iOS ve Android uyumlu mobil uygulamaları üzerinden, BK M Express üyesi olmasa bile, istenilen kişinin cep telefonu numarasına veya kart numarasına 7/24 para gönderilmesini sağlayan bir hizmettir. BKM Express QR Kod ile Ödeme: BKM Express üye işyerlerinde kasada sıra beklemeden BKM Express iPhone veya Android u ygulamaları üzerinden QR kodun okutulması suretiyle ödeme yapılmasını sağlayan bir hizmettir. BKM Express QR Kod ile Bağış: BKM Express internet sitesi üzerinden istenilen kuruluşa BKM Express iPhone veya Android uygulamaları üzerinden QR kodun okutulması suretiyle bağış yapılması imkânı veren bir hizmettir. BKM Express Link ile Ödeme: İnternet ortamında paylaşılan bir link ile ödeme işlemi gerçekleştirilmesini sağlayan bir hizmettir. BKM Express Link ile Bağış: BKM Express internet sitesi üzerinden istenil en kuruluşlara BKM Express iPhone veya Android uygulamaları aracılığıyla bağış yapılabilmesine imkân veren bir hizmettir. G.2.4. Kurulun 23.09.2016 Tarih ve 16 -31/525 -236 Sayılı İkinci Muafiyet Kararından Sonra BKM Express Sistemine Dâhil Edilen Hizmet ve Uygulamalar (34) Kuruma yapılan 31.05.2013 tarih ve 3408 sayı ile 01.08.2016 tarih ve 4699 sayılı muafiyet başvurularında açıklanan fonksiyonlara ek olarak 2016 yılından bu yana geliştirilen son fonksiyonlar şu şekildedir; 5 Yeni ve Eski BKM Express İşyeri Sözleşmesi madde 10. 19-20/291 -126 13/57 Webden Hızlı Ödeme: Üye işyerlerinin, müşterilerine her işlem öncesinde BKM Express uygulamasındaki login/kart seçimi/doğrulama adımları olmadan alışveriş yapabilme imkanı sağladığı bir hizmettir. SGK Prim Ödemesi: SGK tarafından yapılan ödeme geçidi ile BKM Express arasınd a kurulan entegrasyon sayesinde BKM Express ile ödeme yapılabilmesini sağlayan bir hizmettir. Kasada Ödeme: Fiziksel mağazalarda kasada ödeme işleminin BKM Express mobil uygulaması ile fiziksel kart kullanılmadan dijital olarak yapılmasını sağlayan özellik tir. Temassız Ödeme (TROY HCE): BKM Express mobil Android uygulamasıyla TROY kartları destekleyen fiziksel POS larda temassız ödeme yapılabilmesini sağlayan hizmettir. Bağış: BKM Express sayesinde altı farklı kanaldan bağış işlemi gerçekleştirilebilmektedi r. Bunlar; yuvarla özelliği ile bağış, QR kod ile bağış, STK lara ait web sayfaları, link ile bağış, BKM Express mobil uygulaması içinden bağış, chatbot ile bağıştır. - Yuvarla ile bağış: BKM Express, internet alışverişlerinde sepet tutarını yukarı yuvarlaya rak seçilen STK ya destek olunmasını sağlayan bağıştır. - Link ile Bağış: https://bkmexpress.com.tr/bagis/ adresinden ulaşılan BKM Express ile bağışla sayfasındaki STK seçildikten sonra açılan sayfada bağış tutarı belirlenerek yapılan bağıştır. - BKM Express Mobil Uygulamasından Bağış: BKM Express mobil uygulamalarındaki Express Ödeme ana menüsü altındaki Bağış Yap sekmesinden istenilen STK nın seçilmesi ile yapılan bağıştır. - Chatbot ile Bağış: Chatbot un ( yapay zeka ile çalışan ve kullanıcılara destek olan bir yazılım) kelime anlamlandırma ve cevaplama yeteneği ile yapay zeka kelime ağacı algoritmaları kullanılarak yapılan bağıştır. Para İste: BKM Express mobil uygulamasında yer alan Para Transferi bölümü ne tıklayarak kullanıcıların birbirlerinden para isteyebilmelerini sağlayan hizmettir. AdresimExpress: AdresimExpress özelliğinin geçerli olduğu üye işyerlerinde, kullanıcıların üye oldukları bir e -ticaret veya m -ticaret alanında her alışverişte iş yerleri ne adres bilgilerini girmelerine gerek kalmaksızın, siparişlerinin adreslerine ulaştırılmasını sağlayan hizmettir. Bakiye Gösterme: BKM Express mobil uygulamasında, entegrasyon sağlanan elektronik para kuruluşlarına ait kartların kart ayarları kısmında B akiye Göster seçeneği seçildiği zaman kullanıcının açık rızası ile bakiyesinin elektronik para kuruluşundan alınarak kart detayında kullanıcıya gösterilmesini sağlayan bir hizmettir. Ziyaretçi Yönetim Sistemi: BKM ye toplantı ya da etkinlik için gelen ve resepsiyonda bulunan tabletteki STK lara 1 TL bağış için çıkan QR kodunu BKM Express uygulaması ile okutarak bağış yapan ziyaretçilerin, bilgilerinin form doldurmaya gerek kalmadan Ziyaretçi Yönetim Sistemi ne otomatik olarak aktarılmasını sağlayan hizmett ir. 19-20/291 -126 14/57 Dijital Kod Ödemesi: İsteyen kart hamillerinin, seçtikleri platformların dijital kodlarının ödemesini BKM Express ile yaparak dijital koda sahip olabilmelerini sağlayan hizmettir. En Yakın ATM/Şube: BKM Express mobil uygulama giriş sayfasındaki En Yakın ATM/Şube menüsü kullanılarak kullanıcıların, bulundukları yere en yakın veya diledikleri yerdeki ATM ve şubelere ulaşabilmelerini sağlayan hizmettir. G.3. İlgili Pazar G.3.1. İ lgili Mevzuat (35) Hassas kart verilerinin işlendiği bir hizmeti verebilmek için PCI Veri Güvenliği Standardı (Payment Card Industry Data Security Standard - PCI DSS) uyumluluğu ve bu uyumluluğun yetkili firmalarca onaylanmış olması gerekmektedir. Bu kapsamda, hassas kart verilerinin saklandığı dijital cüzdan uygulamalarının bu sta ndardı sağlamaları gerekmektedir. PCI Veri Güvenliği Standartları, kredi kartının işlenmesi, iletilmesi ve saklanması aşamalarında uyulması gereken mantıksal ve fiziksel bilgi güvenliği kurallarını tanımlamaktadır. Bu kurallar VISA, Mastercard, American Express, JCB, Discover gibi şirketlerin oluşturduğu konseyin ( PCI Security Standard Council ) kart bilgisi ileten, işleyen, saklayan tüm kurumların uymasını beklediği bilgi güvenliği standardı olup, BDDK nın bilgi sistemleri ile ilgili düzenlemelerinde de yer almaktadır6. (36) 6493 sayılı Kanun un 12. maddesinin birinci fıkrasının d bendine göre ödeme hizmeti ; Gönderen tarafından ödeme işleminin yapılmasına ilişkin onayın bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı aracılığıyla verildiği ve ödemenin ödeme hizmeti kullanıcısı ile mal veya hizmet sağlayan arasında sadece aracı olarak faaliyet gösteren bir bilişim veya elektronik haberleşme işletmecisine yapıldığı ödeme işlemi olarak tanımlanmaktadır. Anılan bende göre, işletmecinin fon tutması, başka bir dey işle alışveriş bedelinin öncelikle aracının hesabına geçmesi halinde, faaliyet izni alınması gereken bir ödeme hizmeti ortaya çıkmaktadır. (37) 6493 sayılı Kanun uyarınca e -para; Elektronik para ihra c eden kurulu ş tarafından kabul edilen fon kar şılığı ihrac edilen, elektronik olarak saklanan, bu Kanunda tanımlanan ödeme i şlemlerini ger c ekleştirmek i c in kullanılan ve elektronik para ihra c eden kurulu ş dışındaki ger c ek ve t u zel ki şiler tarafından da ödeme aracı olarak kabul edilen parasal de ğer olarak ifade edilmiştir. 6493 sayılı Kanun uyarınca ödeme hizmeti sağlayıcıları i) bankalar, ii) elektronik para kuruluşları, iii) ödeme kuruluşları ve iv) PTT dir. Elektronik para kuruluşlarının ve ödeme kuruluşlarının ödeme hizmeti faaliyetinde bulunma k için BDDK dan faaliyet izni alması gerekmektedir. (38) Öte yandan 6493 sayılı Kanun un 12. maddesinin ikinci fıkrasının ğ bendine göre Teknik hizmet sağlayanların sunduğu, ödeme hizmetlerinde provizyon işlemlerinin yapılmasını destekleyen, verinin işlenmesi, saklanması, gu venliğinin sağlanması, gizliliğinin korunması ve doğrulanması ile bilgi teknolojisi, iletişim ağı ve ödeme hizmetleri ic in kullanılan arac ların tedarik ve bakımını kapsayan, teknik hizmet sağlayanların işlemin herhangi bir anında t ransfer edilen fonun sahibi olmadığı hizmetler ödeme hizmeti olarak değerlendirilmemektedir. Bu kapsamda, BKM 6 Örneğin, 10.03.2007 tarih ve 26458 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelik in 27/A maddesinin ilgili bentlerinde bank a ya da kredi kartı ile kartlı ödeme sistemlerine ilişkin olara k banka ya da üye işyerlerinin teknik altyapılarına yönelik hükümlerinde Ödeme Kartı Endüstrisi Güvenlik Standartları Konseyi (Payment Card Industry PCI- Security Standards Council) tarafından yayımlanan standartlara atıf yapılmaktadır. 19-20/291 -126 15/57 Express in ve kendi üzerinde fon tutmayan BKM Express e benzer diğer cüzdan uygulamaları, ödeme hizmeti olarak değerlendirilmemekte ve bu hizmeti sunan teşebbüslerin BDDK dan faaliyet izni alma zorunluluğu bulunmamaktadır. G.3.2. İlgili Ürün Pazarı (39) Elektronik ödeme sistemleri, elektronik altyapı sistemleri kullanılarak alıcıdan satıcıya kaydi para transferini sağlayan ödeme sistemleri olarak tanım lanmaktadır. Elektronik ticarette ödeme yolları kredi kartı, elektronik kredi kartı, otomatik vezne makineleri ve para vericileri, elektronik fon transferi için satış noktası terminalleri, elektronik para, elektronik çek, akıllı kart, dijital cüzdan, mobil ödemeler ve diğer ödeme yollarıdır. (40) Elektronik ödeme yolları arasında bulunan dijital cüzdan teknolojisi elektronik ticaretin gelişmesine paralel olarak artan güvenlik, hız ve pratiklik ihtiyaçları sonucunda ortaya çıkmıştır. Dijital cüzdan, kart hamilini n banka/kredi kartını tanımlayarak sisteme üye olmasıyla başlayan ve genellikle kredi kartları, banka kartları, ön ödemeli kartlar, e - para hesabı gibi fon kaynakları eklenmek suretiyle mobil uygulamalar içerisinden, internet ortamında veya yüz yüze işlemle rde çeşitli yöntemlerle (QR, Temassız ödeme vb.) ödeme hizmeti, para transferi, fatura ödeme vb. hizmetler sunan bir yazılımdır. Başlangıçta e -ticaret işlemlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla kurulmuş olan dijital cüzdanlar zamanla fiziki noktalardan yapıl an alışverişlerde de kullanılır hale gelmiştir. (41) Diğer yandan dijital cüzdanlar kullanıcıların bir veya birden çok finans kuruluşu nezdindeki finansal bilgilerinin (kart numarası, son kullanma tarihi, CVV kodu gibi) her defasında tekrar tekrar girilmesi ih tiyacını ortadan kaldırmayı amaçlayan veri depolama sistemidir. Bu şekilde tüketicilerin söz konusu bilgileri defalarca girme ihtiyacı ortadan kalktığı gibi, veri güvenliği de sağlanmış olmaktadır. Bu niteliği itibarıyla bakıldığında dijital cüzdanlar yol açtıkları pratiklik ve zaman etkinliği nedeniyle kredi kartı ile gerçekleştirilen elektronik alışverişlere bir katma değer sağlamaktadır. (42) Dijital cüzdan hizmeti çeşitli alanlarda faaliyet gösteren teşebbüslerce sunulabilmektedir. Alipay, AmazonPay, ApplePa y, SamsungPay, GooglePay, Paypal gibi markalar dünyada faaliyet gösteren ve bilinirliği yüksek global dijital cüzdan markalarından olup bunların Türkiye de faaliyeti bulunmamaktadır. Ülkemizde BKM nin yanı sıra bankalar, diğer kart çıkaran kuruluşlar, ödem e hizmeti sağlayıcıları, elektronik para kuruluşları ve mobil operatörler gibi farklı alanlarda faaliyet gösteren teşebbüsler tarafından dijital cüzdan hizmeti sunulmaktadır. Türkiye de; BKM Express7, FastPay8, Garanti PAY9, Hepsipay, İyzico, Masterpass10, Maximum Mobil11, Papara, ParaMara12, PayCell13, Payguru, Yapı Kredi Mobil14 gibi cüzdanlar farklılaşan bir takım özellikleri içlerinde barındırmalarına rağmen genel olarak dijital cüzdan olarak adlandır ılabilecek hizmeti sunan taraflar arasındadır. (43) Dijital cüz danlar internet üzerinden yapılan veya cep telefonuna indirilen uygulamalar üzerinden yapılan alışverişlerde çevrimiçi hizmetler sunmaktadır. Yüz yüze yapılan 7 BKM tarafından s unulmaktadır. 8 DENİZ BANK tarafından sunulmaktadır. 9 GARANTİ tarafından sadece bu banka tarafından çıkarılan kartların kullanılmasına yönelik olarak sunulmaktadır. 10 Mastercard Europe SA tar afından sunulmaktadır. 11 İŞ BANKASI tarafından sunulmaktadır. 12 ING tarafından sunulmakta dır. 13 Turkcell Grubu bünyesinde sunulmaktadır. 14 YAPI KREDİ tarafından sadece bu banka tarafından çıkarılan kartların kullanılmasına yönelik olarak sunulmaktadır. 19-20/291 -126 16/57 alışverişler de QR kodu taratma, NFC teknolojisi ile temassız ödeme, cep telefonuna gönderilen SM S ile aldığı kodu kasada söyleme şeklindeki ödeme işlemleri başta olmak üzere diğer yüz yüze işlemler bakımından ise dijital cüzdanların çevrimdışı hizmetler sunduğu söylenebilir. Bu çerçevede kullanıcılarına sundukları hizmetler bakımından birbirinden far klılaşan dijital cüzdan yazılımları ile; Webden ödeme, Mobilden ödeme, Bağış yapabilme, Yüz yüze alışveriş, Temassız ödeme, QR ile ödeme, Para gönderme, Fatura ödeme, Sanal POS, Kontör yükleme, Dijital kod ödemesi gibi hizmetler sunulabilmektedir. Dolayısıyla dijital cüzdan yazılımları ödeme hizmetlerinin yanı sıra para gönderme, sanal POS, kontör yükleme gibi çeşitli özellikleri içerisinde barındırabilmektedir. Bir dijital cüzdan bu hizmetlerden birini verebiliyork en zamanla başka hizmetler de vermeye başlayabilmektedir. Bu bağlamda dijital cüzdan kapsamında verilen hizmet bakımından bir farklılaştırma yapılmasına gerek bulunmadığı değerlendirilmektedi r. (44) Dijital cüzdanlar, bir kart çıkaran kuruluşa hizmet veren dijital cüzdanlar veya birden fazla kart çıkaran kuruluşa hizmet veren dijital cüzdanlar olarak ikili bir ayrıma tabi tutulabilir. Bazı dijital cüzdanlar yalnızca tek bir teşebbüse ait kart bilgilerinin tutulmasına olanak tanımakta ve başka kuruluşlarc a ihraç edilen kartların tanımlanmasına imkân vermemektedir. TEB tarafından sunulan CepteTeb, DENİZBANK tarafından sunulan DenizKartım, VAKIFBANK tarafından sunulan Vakıfbank Mobil, YAPIKREDİ tarafından sunulan Yapı Kredi Mobil ve World Mobil, AKBANK taraf ından sunulan Akbank Direkt Mobil ve Axess Mobil, GARANTİ tarafından sunulan Garanti PAY gibi cüzdanlar buna örnek gösterilebilir. Söz konusu cüzdanlar yalnızca ilgili bankaya ait banka ve kredi kartlarının tanımlanmasına izin vermekte olup bunların temel amacı kendilerine ait kartların kullanımını artırmaktır. Öte yandan BKM Express, MasterPass, Maximum Mobil, İyzico, ParaMara, Fastpay, Mobilexpress ve Paycell gibi cüzdan uygulamaları farklı teşebbüslere ait kartların tanımlanmasına olanak tanımaktadır. (45) Dijital cüzdanlar, ön ödemeli kart oluşturma özelliği bulunan dijital cüzdanlar ve ön ödemeli kart oluşturma özelliği bulunmayan dijital cüzdanlar olarak da kategorileştirilebilmektedir. Nitekim elektronik para ve ödeme kuruluşlarınca oluşturulan dijita l cüzdanlar bünyesinde sunulabilen hizmetler, kullanıcının cüzdan uygulaması içerisinde e -para saklayabilen bir ön ödemeli kart oluşturmasına izin vermek suretiyle diğer dijital cüzdanlardan farklılaşmaktadır. İyzico, ParaMara gibi ödeme hizmeti sağlayıcıl arı tarafından sunulan cüzdanlar e -para özelliğini haizdir. Örneğin, ParaMara cüzdan aracılığıyla ParaMara ve İNİNAL ön ödemeli kart oluşturulabilmekte ve bu kartlara bakiye yüklenebilmektedir. (46) Bununla birlikte, bu kategoride yer alan bazı elektronik para kuruluşlarına başka kartlar tanımlansa dahi bu kartlar sadece söz konusu kuruluşun ihraç ettiği ön ödemeli karta 19-20/291 -126 17/57 e-para yüklemek amacıyla kullanılabilmektedir. Söz konusu diğer kartlar bu yöntem haricinde kullanılamamakta; diğer bir deyişle bu kartlar ile cüzdan üzerinden doğrudan alışveriş yapılamamaktadır. (47) Öte yandan elektronik para kuruluşlarının çıkardığı ön ödemeli kartlar BKM Express, Masterpass, Mobilexpress gibi dijital cüzdanlara tanımlanabilmektedir. Ancak bu tarz dijital cüzdan uygulamalarının ön ödemeli kart oluşturma özelliği bulunmamaktadır. Bununla birlikte, ödeme ve elektronik para kuruluşlarının bu dosya kapsamında ele alınan dijital cüzdan faaliyetinde bulunmasının mümkün olduğu; keza salt dijital cüzdanların da gerekli yasal koşulları ta şıyorlarsa ödeme ve elektronik para kuruluşlarına benzer faaliyetlerde bulunabileceği, bu açıdan gelişen teknoloji ve hizmet çeşitliliği sayesinde her iki kategori hizmetin birbiri içine geçebileceği vurgulanmalıdır. (48) Dijital cüzdan hizmetinin verilebilmesi nin temelinde kart bilgilerinin güvenli ortamda saklanması ve sonraki ödemelerde yeniden kart bilgilerini girmeye gerek olmadan ödeme yapılabilmesi yatmaktadır. Bu hizmet hem üye işyerlerine hem de tüketiciler e sunulabiliyor olması bakımından çift taraflı bir pazara işaret etmektedir15. Dijital cüzdanların üye işyerlerine hizmet veriyor oluşu, verilen hizmetin ücretlendirilmesi başta olmak üzere dijital cüzdanın üye işyerine sağladığı avantajlar sayesinde kendisine olan talebi artırmaktadır. Örneğin kullanıc ı sayısı çok olan büyük bir e -ticaret sitesine entegre olan bir dijital cüzdan, bu sitenin kullanıcılarına da ulaşarak pazar payını artırabilecektir. Öte yandan, dijital cüzdanın ücret talep etmemesi, kullanıcı dostu bir uygulama olması, kendi sahip olduğu birtakım entegrasyon avantajları sayesinde harcama itirazlarından kaynaklı sorumluluğun kart çıkaran kuruluşta kalmasını sağlıyor oluşu gibi hususlar ise bu dijital cüzdana olan talebi artıracaktır. (49) Öte yandan, dijital cüzdanlar eğer üye işyeri için söz k onusu kart bilgilerini saklıyor ve sadece o iş yerinde yapılan sonraki ödemeler için saklanan bilgilerin kullanılmasına izin veriyorsa bu kapalı devre bir sistem olup esasen kart bilgilerinin saklanması hizmeti şeklinde değerlendirilmektedir. Şayet dijital cüzdan tüketici için kart bilgilerini saklıyor ve farklı iş yerlerinden yaptığı alışverişlerde de kaydettiği kartları kullanmasına izin veriyorsa bu defa interoperable denen açık bir sistem söz konusu olmaktadır. BKM Express hizmeti, esasen bu sistem çe rçevesinde ele alınmaktadır. (50) Bildirim Formunda dijital cüzdan iş modellerinin bulanık sınırları ve dijital cüzdanların sürekli gelişmekte olan dinamik yapısı nedeniyle ilgili ürün pazarı tanımı yapılamadığı, kredi kartları, banka kartla rı ve ön ödemeli kartlar ile dijital cüzdanlar üzerinden yapılan işlemler e - ticaret işlemi olarak göründüğünden ve hangi dijital cüzdan ile işlem yapıldığı sistemsel olarak mevcut yapı ile ayrıştırılamadığından, işlem adedi veya tutarı bazında BKM Express i n dijital cüzdanlar arasındaki pazar payının bilinemediği ifadelerine yer verilmiştir. (51) Bu çerçevede, bu bölümde açıklanan kategorilerde verilen hizmetlerin birbirinden ayrıştırılmasının güç olması, sektördeki oyuncuların diğer kategorilerde hizmet verebile cek olması ve bu alandaki teknolojinin hızla gelişmesi nedeniyle pazarın nasıl şekilleneceği henüz belli değildir. Ayrıca incelemenin 4054 sayılı Kanun un 4. ve 5. maddeleri kapsamında yapılıyor olması göz önüne alındığında, söz konusu kategorilerin farklı laştırılmasının bu dosya kapsamında yapılacak değerlendirmenin sonucunu etkilemeyeceği ve bu nedenle sınırları kesin çizgiler ile belirlenmiş bir pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır . 15 LEVITIN, Adam J. (2018), Pandora s Digital Box: The Promise and Perils of Digital Wallets , University of Pennsylvania Law Review, Vol. 166, No. 2, s.368. 19-20/291 -126 18/57 G.3.3. İlgili Coğrafi Pazar (52) Hem kart hamilleri h em de dijital cüzdan hizmetinden faydalanan işyerleri Türkiye genelinde söz konusu hizmetten faydalanma imkânına sahiptir. Dolayısıyla ilgili coğrafi pazarın Türkiye olarak belirlenmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. G.4. Değerlendirme G.4.1. BKM EXPRESS Hizmetinin 4054 Sayılı Kanun un 4. Maddesi Bakımından Değerlendirilmesi (53) BKM, on adet bankanın bir araya gelerek kurduğu bir anonim şirkettir. Ancak, ortak olmamakla birlikte tüm kart çıkaran veya kabul eden kuruluşlar BKM üyesidir. Bu anlamda BKM üyeliği; ortakları da dâhil olmak üzere birbirlerine yatay seviyede rakip 29 adet banka, beş adet elektronik para ve ödeme kuruluşu ve PTT yi kapsamaktadır. Bu bakımdan, her ne kadar anonim şirket statüsünde de olsa, BKM nin söz konusu ortaklık ve kontrol yapısı ile karar alma mekanizmasının, BKM tarafından hayata geçirilen uygulamaların reka bet hukuku kapsamında değerlendirilmesinde dikkate alınması gerekmektedir. Bu çerçevede BKM Express hizmeti de 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir uygulamadır. (54) BKM nin dijital cüzdan hizmeti temel bir bankacılık faali yeti olmayıp, bankacılık işlemlerinin geliştirilmesine yönelik internet temelli bir altyapı hizmetidir. Bir başka deyişle dijital cüzdan hizmeti, BKM ortaklarının temel faaliyet alanlarından bir tanesi konumundaki kartlı hizmetlerin artırılmasına yönelik b ir altyapı hizmeti konumundadır. Ancak BKM ye üye banka ve kuruluşların birbirlerine hem kartlı hizmetler hem de diğer çeşitli alanlarda rakip olması, bunlardan bazılarının halihazırda dijital cüzdan hizmeti sunuyor olması ve diğerlerinin de bu potansiyeli taşıması; BKM yi rakiplerin bir araya gelerek oluşturduğu bir yapı haline getirmekte ve BKM Express ile benzer hizmeti veren bu banka ve kuruluşları BKM ile rakip konuma getirmektedir. Ayrıca bankalar tarafından meydana gelen BKM ile bankaların rakibi kon umundaki üçüncü taraflar arasındaki rakiplik ilişkisi bu durumun daha da hassas hale gelmesine neden olmaktadır. Bu nedenlerle teşebbüs birliği ve/veya teşebbüsler arası anlaşma niteliğini haiz BKM nin BKM Express hizmeti 4054 sayılı Kanun un 4. maddes i kapsamındadır. Bu çerçeve de BKM Express uygulamasının bireysel muafiyet değerlendirilmesine tabi tutulması gerekmektedir . G.4.2. BKM Express Hizmetinin 4054 sayılı Kanun un 5. Maddesi Bakımından Değerlendirilmesi (55) 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi ile amaçlanan, teşebbüslerin anlaşma yoluyla herhangi bir mal ve ya hizmet pazarındaki rekabeti kısıtlamalarının engellenmesidir. Bir yönüyle rekabeti sınırlayan anlaşmalar bir diğer yönüyle etkinlik kazanımlarına yol açarak refah artışı doğurab ilirler. Anlaşmanın refah artırıcı etkileri rekabeti kısıtlayıcı/bozucu etkilerinden büyük olduğunda anlaşmanın net etkisi tüketici refahında artış sağlamak ve rekabetçi süreci güçlendirmek olarak karşımıza çıkabilir. Bu husus muafiyet rejiminin de temelin i oluşturmaktadır. 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde düzenlenen koşulları sağlayan bir anlaşmanın ekonomi/tüketici refahı üzerindeki net etkisinin pozitif veya en azından nötr olduğu kabulü ile anlaşma 4. madde uygulamasından muaf tutulmaktadır. (56) Herhangi bir rekabet kısıtlamasına bireysel muafiyet tanınması için iki olumlu iki olumsuz koşulun birlikte sağlanması gerekmektedir. 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi nin birinci fıkrası; 19-20/291 -126 19/57 Kurul, aşağıda belirtilen şartların tamamının varlığı halinde, teşebbu sler ar ası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbu s birlikleri kararlarının 4 u ncu madde hu ku mlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar verebilir: a) Malların u retim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik ge lişmenin sağlanması, b) Tu keticinin bundan yarar sağlaması, c) İlgili piyasanın önemli bir bölu mu nde rekabetin ortadan kalkmaması, d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amac ların elde edilmesi ic in zorunlu olandan fazla sınırlanmaması. hükmünü amirdir. G.4.2.1. Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması Şartı (57) 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde düzenlendiği üzere, rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın muafiyet korumasından faydalanabilmesi için öncelikle rekabet üzerindeki olumsuz etk isini bertaraf edebilecek düzeyde malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması şeklinde ortaya çıkacak bir kazanım sunabilmesi gerekmektedir. Kısaca etkinlik kazan ımı olarak ifade edilen dağıtımda, üretimde vb. alanlarda ekonomik/teknik gelişme ve kazanımlar, üretim ve dağıtım maliyetlerinin düşürülmesi, kalitenin artırılması, malın arzında devamlılığın sağlanması, yeni piyasalara girişin kolaylaştırılması ve yeni ü rünlerin ya da üretim tekniklerinin bulunması gibi çeşitli görünümler arz etmektedir. Bu kapsamda, rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın muafiyet korumasından faydalanabilmesi için öncelikle rekabet üzerindeki olumsuz etkisini bertaraf edebilecek düzeyde bir etkinlik kazanımı sunabilmesi gerekmektedir16. Bu anlamda, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırılık içeren BKM Express uygulamasının aynı Kanun un 5. maddesi kapsamında muafiyet alabilmesinin ön koşulu, pazardaki diğer oyuncular ınkinden farklı bir ekonomik ya da teknik gelişmeyi sağlamak yoluyla etkinlik kazanımına sahip olmasıdır. Bahse konu etkinlik kazanımının objektif olması gerekmekte olup etkinliklerin tarafların sübjektif bakış açıları ile değerlendirilmemesi gerekmektedir. Salt t arafların sahip olduğu pazar gücünün kullanımı ile ortaya çıkan maliyet etkinlikleri dikkate alınmayacaktır. (58) Buna göre, genel olarak bir dijital cüzdan içerisinde kredi kartı, banka kartı, ön ödemeli kart gibi, kart verisinin saklanması faaliyetleri, ödeme işleminin gerçekleştirileceği banka veya kredi kartına ait bilgilerinin belli güvenlik standartları altında saklanması ve ödeme işlemi sırasında kullanılmak üzere hazır tutulması faaliyetleri olarak açıklanabilmektedir. Kart verilerinin her bir işlem özel inde üye işyeri ile paylaşılmadan PCI Veri Güvenliği Standartlarına uygun şekilde bu işte uzmanlaşmış taraflarca oluşturulan cüzdanlar içerisinde saklanması ve gerektiğinde bu bilgilerin ödeme işleminin gerçekleşmesi için kullanılması, bu faaliyetin esasın ı oluşturmaktadır. (59) BKM Express in güvenli alışveriş noktasında sunduğu hizmetlerdeki etkinlik artışını irdelemeden önce internet erişiminin yaygınlaşması ve mobil uygulamalara yönelik artan talep ile birlikte ülkemizde de elektronik ticaretin artış gösterd iği ve bu artışa paralel olarak çevrimiçi alım -satım faaliyetlerine özgü çözümlere yönelik ihtiyacın doğduğu vurgulanmalıdır. Örneğin; belli internet sitelerinden, özellikle de üçüncü taraf satış platformları üzerinden alışveriş gerçekleştirilirken her bir alışveriş için kart bilgilerini paylaşmak yerine, ileriki dönemlerde de kullanılmak üzere kart verilerinin bir 16 Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz, 22. paragraf 19-20/291 -126 20/57 defa paylaşıldıktan sonra bu verilerin saklanıp başka ödemelerde yeniden kullanılmasına yönelik bir iş akışı ihtiyacı doğmuştur. Nitekim e -ticarette en önemli sorunlardan biri olarak görülen ödeme sayfasında ürünün alımından vazgeçilmesi (alışveriş sepetinin terk edilmesi) sorununun başlıca sebeplerinden biri olarak görülen kart verisini paylaşmakta isteksiz olunması, kart verisinin kaydedilerek ö deme aşamasında tekrar veri girişi yapmadan ödeme yapılabilmesini sağlayan dijital cüzdan hizmeti sayesinde aşılabilmektedir. (60) Buna ek olarak yüz yüze alışverişlerde de kart kullanıcılarının fiziksel kart kullanmadan temassız ödeme yöntemlerine yönelik ter cihi artmaktadır. Cep telefonlarındaki dijital cüzdan uygulamaları sayesinde kullanıcılar kasada QR kodu okutma yöntemiyle, NFC teknolojisini kullanarak temassız olarak ya da telefonlarına gelen SMS kodunu kasada söyleyerek elektronik ödeme yöntemlerini ku llanmaktadır. Bu sayede kart hamilleri hem fiziksel kart taşımak zorunda kalmamakta hem de fiziksel POS larda herhangi bir şifre girişi yapmadan daha güvenli ve hızlı ödeme yapabilmektedir. (61) Bu yönüyle dijital cüzdan faaliyetleri, güvenlik kaygısını azaltma sı, ödeme başarı oranının arttırması ve kartlı ödemeye yönelik tüketici alışkanlığı oluşturması açısından kartlı ödemeler ekosisteminin gelişmesine katkıda bulunmaktadır. Kartlı ödemelerin toplam ödemelerdeki oranının artması ise gerek sahtecilik faaliyetl erinin azalması, kara para aklanmasının önüne geçilmesi gibi güvenlik temelli konulardaki gerekse de vergi kaçakçılığının azaltılması, piyasadaki likit akışının artırılması gibi ekonomik ve mali konulardaki faydaları ile ülke ekonomisinin geneli üzerinde o lumlu etkilere sahiptir. Bu bakımdan, kartlı ödemelerin kolaylaştırılmasına yönelik dijital cüzdan hizmetinin hem mikro düzeyde hem de makro düzeyde ekonomik anlamda olumlu etkilerinin olduğu söylenebilmektedir. (62) Genel olarak dijital cüzdan hizmetinin fayda larına değinilmesinin ardından bildirime konu BKM Express hizmetinin incelenmesi yerinde olacaktır. 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde yer alan muafiyet şartlarından biri olan malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyile şmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması şartının karşılanıp karşılanmadığının tespiti için bildirime konu hizmet ile ortaya çıkacak etkinlik kazanımlarının bulunup bulunmadığının araştırılması gerektirmektedir. Bu durum ise, bildirime kon u hizmet ile iddia edilen etkinlikler arasındaki illiyet bağının incelenmesini gerektirmektedir. (63) Rekabet Kurulunun konuya ilişkin daha önceki 21.08.2013 tarih ve 13 -48/691 -292 sayılı, 23.09.2016 tarih ve 16 -31/525 -236 sayılı kararları ile tanınan bireysel muafiyette, BKM nin belirli özellikleri haiz ve diğer ödeme kuruluşlarından farklı bir yöntem ile söz konusu hizmeti vermesinin teknik bir gelişme olarak kabul edilmesinin önemli bir payı bulunmaktadır. Ancak geçen süreçte söz konusu farklılığın , BKM nin sağladığı teknik bir gelişmeden ziyade, BKM nin ortaklarının bankalar olması ve bankaların, bazı alanlarda rakipleri konumundaki üçüncü taraflara sağlamadıkları entegrasyonu münhasıran BKM ye sağlamalarından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. (64) BKM tarafın dan verilen dijital cüzdan hizmetini diğer oyunculardan ayıran üç temel özellik; kullanıcılardan hassas kart bilgilerinin talep edilmemesi ve söz konusu verilerin doğrudan ödeme esnasında kart çıkaran kuruluştan edinilmesi , kartların son kullanma tarihl erinin otomatik olarak güncellenmesi ve BKM Express e Özgü SMS - OTP uygulaması dır. Söz konusu hizmetlerin tamamı, diğer dijital cüzdan, elektronik para ve ödeme kuruluşlarının hiçbirisinde olmayan türde , bankalar ile BKM arasında mevcut entegrasyona daya nmaktadır. Bu durum Bildirim Formunda; BKM Express kart bilgilerinin tamamının saklanmadığı, banka u zerinden mu şteri doğrulaması 19-20/291 -126 21/57 yapıldığı, bankanın paylaştığı kriptolojik anahtarlarla işleme özel yaratılan kriptogramla (ExpSign) işlem doğrulamasının yap ıldığı du nyanın ilk ve halen tek dijital cu zdanıdır . olarak ifade edilmektedir. Ancak dünyada tek olmasına rağmen yalnızca Türkiye de kullanılabilen söz konusu hizmetin ilk ve tek olabilmesi Türkiye de yerleşik bankaların söz konusu entegrasyonu yalnız ca BKM ye vermiş olmasından kaynaklanmaktadır. (65) Konuya ilişkin olarak ( ..) tarafından gönderilen cevabi yazıda; BKM nin bankalarla olan organik bağı, BKM nin kart bilgisinin ilk 6 ve son 4 hanesine ek olarak TCKN bilgisiyle ödeme alınmasını ve kart saklan masını sağlamaktadır. Normalde du nyada hic bir cu zdan servisi, mu şteriden karta ait 16 hane bilgisi paylaşılmadan kartı saklayamamakta ve işlem gec iremezken, BKM, bu bilgileri bankalarla olan bu bağ sayesinde doğrudan alabilmektedir. Ek olarak kartın SKT ve CVV/CVC bilgileri de istenmemekte, Token aracılığıyla yapılan ödemelerde CVV/CVC dahil kartla ilgili herhangi bir ek bilgi istemeden işlemleri gerc ekleştirebilmektedir. Sunulan bu servisler, bankalarla olan ilişkisine bağlı olarak sadece BKM ye verilmekte , rakip kart saklama servisi ve ödeme hizmeti sağlayıcılarına sunulamamaktadır. ifadelerine yer verilmiştir. (66) Daha önce de belirtildiği gibi , tüketicileri dijital cüzdan kullanmaya yönelten temel sebep güvenli alışveriş yapma motivasyonudur. Dijital cüzdan hizmeti, kullanıcıların bir veya birden fazla finans kuruluşu nezdindeki bilgilerini ve şifrelerini güvenli şekilde depolamakta ve her bir i şlem için söz konusu bilgilerin yeniden girilmesi ihtiyacını ortadan kaldırmaktadır. BKM Express bu güvenlik ihtiyacına cevap vermekle kalmayıp kart numarasının tamamını paylaşmadan sisteme kart tanıtma ve ödemelerde bu kartları kullanma imkânı da sunmakta dır. (67) Buna göre BKM Express te, kart hamilinden kartın cüzdana tanımlanması aşamasında yalnızca kartın üzerinde yazılı 16 hanelik kart numarasının ilk altı ve son dört hanesi, CVV kodu ve TCKN bilgileri talep edilmekte, hassas bilgi niteliği taşıyan diğer altı haneli numara ise kart ihraç eden kuruluşlarla BKM arasındaki entegrasyon sayesinde temin edilmektedir. Bu işlem yapılırken kullanıcının kart ihraç eden kuruluşun sisteminde tanımlı cep telefonu numarasına SMS gönderilmekte ve SMS nin BKM Express sayfasında ilgili kısma girilip onaylanmasıyla kartın BKM Express sisteminde kaydı tamamlanmaktadır. Tanımlanan kart ile BKM Express üzerinden yapılan alışverişlerde kural olarak yine SMS -OTP doğrulaması yapılmaktadır. Bu aşamaların hiçbirinde kart hamili kart bilgilerinin tamamını BKM Express ile veya alışveriş yaptığı üye işyeri ile paylaşmamaktadır. Kart bilgisinin tamamını paylaşmadan kart kaydetme ve ödeme yapma imkânı tüketicinin olası sahtecilik girişimlerine karşı kendini daha güvende hissetmesini sağla maktadır. (68) Bu çerçevede, BKM Express i pazardaki diğer dijital cüzdan hizmetlerden ayıran ve bu hizmeti katma değerli hale getiren hizmetlerin detaylarının neler olduğunun ortaya konması; sonrasında bu katma değerli hizmetlerin, muafiyetin koşulu olan etki nlik kazanımlarını doğurmaya elverişli ve uygun olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir. i) Kartın Sadece İlk Altı ve Son Dört Hanesinin Paylaşılması (69) BKM Express haricindeki dijital cüzdanlara kart tanımlanırken kart hamili tarafından 16 hanelik kart numarasının tamamı ile kartın dört haneli son kullanma tarihi (SKT) bilgilerinin sisteme girilmesi beklenmektedir. Dijital cüzdan bu bilgileri güvenli bir şekilde kaydedip yapılacak alışverişlerde tekrar kart bilgisi girilmeksizin kayıtlı kartlar arasından seçim yapmak suretiyle ödeme yapılmasını sağlamaktadır. BKM Express in işleyişine bakıldığında kart hamilinin sisteme kart tanımlarken öncelikle e -posta a dresi ve belirleyeceği şifreyle bir hesap oluşturduğu, hesap oluşturulduktan sonra BKM 19-20/291 -126 22/57 Express e tanımlamak istediği kartın yalnızca ilk altı ve son dört hanesiyle CVV kodunu ve TCKN bilgisini verdiği görülmektedir. Karta ilişkin hassas bilgi teşkil eden d iğer altı hanelik numara ve kartın son kullanma tarihi (SKT), BKM nin kart ihraç eden kuruluşlarla yaptığı entegrasyon sayesinde bu kuruluşun sisteminden kontrol edilmekte; bilgiler örtüştüğü takdirde kart numarasının tamamı ve SKT si kart çıkaran kuruluşt an alınmaktadır. Ayrıca BKM Express kaydedilen kartlara ilişkin bilgileri saklamamakta; her bir ödeme işlemi özelinde ödemede kullanılacak karta ilişkin bilgiler kart çıkaran kuruluştan temin edilmektedir. Bu benzersiz entegrasyon, kart çıkaran kuruluşlar ile sadece BKM arasında bulunmaktadır. Söz konusu entegrasyon, kart hamilinin ne kart kayıt aşamasında ne de ödeme esnasında kart bilgisinin tamamını paylaşmak durumunda kalmayan tüketicilerin gözünde güvenilirlik algısını yükseltmektedir. ii) Otomatik Son Kullanma Tarihi Güncelleme (70) BKM Express e kaydedilmiş kartlarla yapılacak ödeme işlemlerinde, bu kartların son kullanma tarihi bilgisi otomatik olarak güncellenmektedir. BKM Express haricindeki dijital cüzdanlarda, kartın kaydedilmesi anındaki son kullanm a tarihinin ödeme işlemi esnasında geçerliliğini yitirmiş olması durumunda ödeme işlemi gerçekleşmemekte ve kart sahibinden kartın güncel son kullanma tarihi talep edilmektedir. Kart hamili bu bilgiyi manuel olarak sisteme yeniden girmek durumundadır. Bu d urum kart hamilinin alışveriş yapmaktan vazgeçmesiyle sonuçlanabilmekte ve dijital cüzdana kayıtlı kartların kullanımını azaltmaktadır. Hâlbuki BKM Express sistemine kayıtlı bir kartın çeşitli sebeplerle SKT tarihi değişmiş olsa bile güncel SKT bilgisi BKM Express tarafından kart çıkaran kuruluştan temin edilmektedir. Böylelikle kart hamili, BKM Express e kaydettiği kartın SKT bilgisi değişmiş olsa da sisteme yeni SKT bilgisini girmeden BKM Express üzerinden ödeme işlemlerine devam edebilmektedir. Bu benzer siz özellik de tıpkı ilk altı son dört hane entegrasyonu gibi kart çıkaran kuruluşlar tarafından sadece BKM Express e tanınmış bir ayrıcalık olup piyasadaki diğer dijital cüzdanlar böyle bir entegrasyon ayrıcalığına sahip değildir. iii) BKM Express e Özgü SMS -OTP (71) BKM Express in faydalandığı bir diğer entegrasyon avantajı ise kart kayıt ve işlem doğrulama hizmetinin işleyişinde karşımıza çıkmaktadır. Bu doğrulama hizmetinin amacı işlemi yapan kişiyle kart hamilinin aynı kişiler olduğunu teyit etmektir. Böyl elikle sahtecilik ve buna bağlı harcama itirazlarının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. (72) BKM Express dışındaki dijital cüzdan hizmetlerinde kartın sisteme tanımlanması ve ödeme esnasında kartın arka yüzündeki üç haneli CVV kodu girildiğinde kart hamilinin cep telefonuna doğrulama amaçlı bir şifre gönderilir. 3D Secure adı verilen ve uluslararası kart şemalarınca (Visa ve MasterCard gibi) oluşturulan doğrulama akışı çerçevesinde gelen bu şifrenin girilebilmesi için kullanıcı ayrı bir internet sayfasına yönlen dirilir. Kullanıcının bu şifreyi dijital cüzdan ekranından bağımsız ayrı bir ekrana girmesi istenmektedir. Yönlendirilen bu farklı internet sayfası özellikle telefon ekranlarında farklı yerlerde konumlanması, görüntülenememesi ve şifrenin ilgili kısma yazılamaması gibi sorunlara yol açmaktadır. Ayrıca, bu ekranda sembolik bir tutardaki (ör. 1 TL) ödeme işleminin onaylanması istenmektedir. Söz konusu akışta, kart kayıt işlemi için farklı ekranlar arasında geçiş yapılması kayıt işleminin uzamasına hatta gerçe kleştirilememesine yol açmaktadır. Sembolik tutarda da olsa bir ödeme istenmesi ve yönlendirme esnasında yaşanabilecek aksamalar kullanıcıların kartı kaydetmekten vazgeçmesine neden olabilmektedir. (73) BKM Express e Özgü SMS OTP yoluyla yapılan doğrulama iş leminde ise kullanıcı 19-20/291 -126 23/57 kendisine gönderilen şifreyi ayrı bir internet sayfasına yönlendirilmeden BKM Express ekranında yer alan alana girmektedir. Söz konusu işleyişte, kullanıcıdan sembolik de olsa herhangi bir ödeme işlemine onay vermesi beklenmemektedir. Ayrıca, kullanıcılar farklı ekranlar arasında geçiş yapmadan BKM Express uygulaması içerisinde kartlarının kayıt işlemini tamamlayabilmektedir. Kaydı yapılan karttan gerçekleştirilecek her bir ödeme işlemi için de diğer dijital cüzdanlardaki 3D Secure akışından farklı olarak gelen şifre ayrı bir ekran yerine doğrudan BKM Express ekranına girilmektedir. Bu yönüyle BKM Express te işlemin gerçekleşmesi süreci kısalmakta olup 3D Secure doğrulama sürecine bağlı aksamalar bu akışta yaşanmamaktadır. Bu avantajlı doğrulama çözümüne imkan veren entegrasyon, kart ihraç eden kuruluşlar tarafından BKM Express e sunulmaktadır. (74) Konu hakkında bir e -ticaret sitesi konumundaki ( ..) tarafından gönderilen cevabi yazıda; İnternet u zerinde alışveriş yapanların %25'inden fazlasının alışveriş adımlarını tamamlama konusunda isteksiz olması sebebiyle e -ticaret sektöru ndeki aktörler, tu keticinin işlemini olabildiğince hızlı bir şekilde sonlandırabilmesini hedeflemektedir. ifadelerine yer verilmiştir. ( ..) tarafından gönderi len cevap yazısında Uygulamada , BKM dışında kalan diğer dijital cu zdan hizmeti sağlayıcılarının, sistemlerine kart bilgisi ekleyebilmek ic in kullanıcılardan tu m kart bilgilerini almak ve gu venli teyit ic in 3D secure kullanmak zorunda olduğu göru lmektedir. Ancak BKM'nin iş modelinde, kartın ilk 6 ve son 4 hanesi ile sistemlerine kart ekleyebildiği ve kullanıcıya direkt banka tarafından SMS iletildiği ve gu venlik teyidini anında yapılabildiği göru lmektedir. Bunun sonucu olarak, BKM'nin iş modelinde, kullanıc ıların bankanın kendisi ile muhatap olduğunu hissedecekleri ve su rec olarak daha kolay bir şekilde işlemlerini halledebilecekleri değerlendirilmektedir. Bu durumun da, ticari ac ıdan mu şterilerde yaratılan deneyim, memnuniyet, işlem kolaylığı ve gu venli işl em algısı yaratması nedeniyle önemli olduğu değerlendirilmektedir ve ( ..) tarafından gönderilen cevabi yazıda ise; BKM Express sistemi ic erisinde, işlem ic in kart c ıkaran kuruluştan gelen şifrenin girilmesi ve ödeme ic in kartın bankası tarafından gönde rilen tek kullanımlık şifrenin kullanılması, BKM dışında diğer mobil cu zdanlar ic in gec erli değildir. Söz konusu hizmetin u c u ncu taraf ödeme kuruluşlarına neden verilmediği hakkında bilgi sahibi değiliz. ifadelerine yer verilmiştir. (75) 3D Secure , Banka Kartl arı ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelik te İnternet ortamında banka kartı veya kredi kartı ile gerc ekleştirilen işlemlerde ek gu venlik katmanı getiren, kartlı sistem kuruluşları tarafından onaylı protokol şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Yönetmelik in 27 /A (7) fıkrasında; Üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar ve u ye işyerleri, harcama ve alacak belgesi du zenleme imkânı olmayan, kart hamili tarafından başlatılan ve internet kullanılarak gerc ekleştirilen işlemler ic in diğer önlemlerle birlikte 3 -D Secure v eya asgari olarak 3 -D Secure protokolu nu n gu venlik önlemlerini karşılayan kart hamili kimlik doğrulama teknolojisini ic erecek şekilde kart kullanım alt yapısı tesis ederler. Veri işleme, kaydetme veya iletişiminde asgari seviyede Ödeme Kartı Endu strisi Ver i Gu venliği Standardının (Payment Card Industry -PCI- Data Security Standard -DSS-) hu ku mlerini dikkate alırlar. Üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar, bu fıkra hu ku mlerinin u ye işyerleriyle yapacakları sözleşmelerde yer almasını ve uygulanmasını gözetmekl e yu ku mlu du rler. Bu fıkra kapsamında gerc ekleştirilecek işlemlerde söz konusu altyapının kullanımının zorunlu tutulması, u ye işyeri anlaşması yapan kuruluşların ve u ye işyerlerinin tercihlerine bağlı olup, zorunlu tutulmadığı durumlarda kullanım kart hamil inin tercihine bağlıdır. Kart hamili dışında kalan Kanun kapsamındaki taraflar, bu fıkra ile getirilen yöntem hakkında kart 19-20/291 -126 24/57 hamillerini bilgilendirirler . hükmü yer almaktadır. (76) Buna göre 3D Secure , internet üzerinden yapılan ödemelerde işlemi yapan kişinin kart hamili olduğunun teyit edilmesi ve böylelikle harcama itirazlarının önüne geçilmesi amacıyla oluşturulmuş bir güvenlik yöntemidir . BKM ve bankalar tarafından, sadece BKM ye sağlanan BKM Express e Özgü SMS OTP yönteminin de, 3D Secure seviyesinde bir doğrulama yöntemi olduğu kabul edilmiştir. Diğer bir deyişle BKM ye Özgü SMS -OTP ile harcama itirazlarından kaynaklanan sorumluluk, tıpkı 3D Secure doğrulamasında olduğu gibi kart çıkaran kuruluşa devrolmaktadır. (77) Konuya ilişkin olarak ( ..) tarafından gönderilen cevabi yazıda; Bankamız bu nyesinde verilen ( ..) mobil cu zdan hizmeti, bazı özellikleri bakımından BKM Express ile rekabet ic inde bulunmaktadır. Bu özellikler; kart saklama, 3D secure işlem gu venliği sağlama, u ye işyerine ödeme ya pma şeklinde özetlenebilir. Yukarıdaki maddelerde ac ıklandığı u zere, ilgili bankanın 3D Secure sayfasını ac mak yerine, SMS ile şifre gönderme servisi kullanması ve kendi mobil uygulamasında bu doğrulamayı yaptırması BKM Express'i u ru nu mu ze göre avantajlı h ale getirmektedir. ifadelerine yer verilmiştir. Cevabi yazıdan hem bankaların bu hizmet özelinde açıkça BKM nin rakibi oldukları hem de BKM nin sahip olduğu avantajın kendilerinde dahi bulunmadığı anlaşılmaktadır. (78) Konuya ilişkin olarak ( ..) den gelen ce vabi yazıda ise; Göru lebileceği u zere bankaların 3D doğrulama sayfası birden fazla sayfaya yönlendirme yaptığından ve işlemin bitip bitmediği bankadan gelecek isteklere bağlı olduğundan u ye işyerleri bu yapıyı tercih etmemektedir. Bankalar bu servisi sade ce BKM ye ac tığı ic in de diğer ödeme kuruluşları u ye işyerlerine bu imkânı sağlayamamaktadır. Ek olarak belirtmek gerekir ki, BKM Express SMS doğrulamasına alternatif olarak gösterilebilecek Visa tarafından sunulan verified by visa ve Mastercard tarafın dan sunulan secure code yapıları da esasen bankalar tarafından kabul görmemekte, olası mu şteri şikâyetlerinde bankalar, kendi 3D yapıları kullanılmadığından bahisle bu kontrolleri 3D Secure kontrolleri dışında tutmakta ve bu yapıları kullanarak doğrulama yapıp ardından şikâyet edilen işlemlerde bankalar işlem tutarının iadesini u ye işyerinden istemektedir. Bankalar tarafından BKM ye verilen SMS doğrulama servisi kapsamında ise bu tarz bir durum oluşmamaktadır. Bu durumda hem u ye işyeri hem de mu şteriler t arafından alternatif doğrulama servisleri tercih edilmemekte ve hatta şikâyet sebebi olmaktadır. ifadelerine yer verilmiştir. (79) BKM Express e ö zgü SMS -OTP doğrulamasının 3D Secure doğrulmasına denk olduğuna BKM tarafından karar verilmiş olmasından hareketl e bu kapsamda ortaya çıkacak harcama itirazlarından kaynaklanan uyuşmazlıkların da bu çerçevede ele alınacağı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, BKM Express e Özgü SMS -OTP ile doğrulanan işlemler de dâhil olmak üzere BKM üyeleri arasında meydana gelen harcama itirazlarında, BKM, hakem komitesi üyesi sıfatıyla hareket etmektedir. Buna göre hakem komitesi, biri BKM yetkilisi diğerleri ise konuya taraf olmayan banka temsilcisi olmak üzere üç üyeden oluşmaktadır17. Komite sadece bir kart çıkaran kuruluş (banka v eya elektronik para kuruluşu olabilir) ile bir kart kabul eden kuruluş (yine banka veya elektronik para kuruluşu olabilir) arasındaki ihtilafların çözümünde rol oynamaktadır. (80) Öte yandan BKM Express ile dijital cüzdan hizmeti veren bankalar, elektronik par a ve 17https://bkm.com.tr/wp -content/uploads/2015/06/BKM -FAAL%C4%B0YET -RAPORU - 2018_bask%C4%B1_.pdf , sy.41 19-20/291 -126 25/57 ödeme kuruluşları arasında rakiplik ilişkisi bulunmakta olup bu kuruluşlar aynı zamanda hem kart ihraç edebilmekte hem de sanal POS hizmeti verebilmektedir. Bu bağlamda, BKM, dijital cüzdan faaliyetinde rekabet ettiği pazardaki rakiplerinin başka bir alanda gerçekleşmiş olan harcama itirazlarına ilişkin doğrulama kuralını kendisi koymakta ve aynı zamanda harcama itirazlarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda da hakem komitesi üyesi olarak görev yapmaktadır. Harcama itirazlarından doğan sorumluluğun üye işy erinde mi yoksa kart çıkaran kuruluşta mı kalacağı hususu, üye iş yeri tarafından hangi dijital cüzdan ile çalışacağının seçiminde rol oynamaktadır. Şöyle ki, tüketici için kullanımı daha zor olan 3D Secure doğrulaması yerine kullanıcı kolaylığı sağlayan B KM Express e Özgü SMS -OTP doğrulaması kullanıldığında da işyerinin harcama itirazlarına bağlı sorumluluğu doğmayacaktır. Bu durum, üye işyeri tarafından BKM Express in diğer dijital cüzdanlara tercih edilmesini sağlayacaktır. Ancak daha önemlisi, 3D Secure ile doğrulanmamış olan ancak BKM Express e Özgü SMS -OTP ile doğrulanmış olan işlemlerden kaynaklanan harcama itirazlarının karara bağlanmasında yine BKM hakem komitesi üyesi olarak hareket edecektir. Bu nedenle hem kuralları BKM tarafından koyulan hem de bu kuralla bağlantılı ihtilafların çözümünde BKM nin rol oynadığı bir zeminde BKM Express e Özgü SMS -OTP nin ekonomik ve teknik bir gelişme olarak değerlendirilemeyeceği düşünülmektedir. (81) Konuya ilişkin olarak ( ..) dan gelen cevabi yazıda; Bankaların yaln ızca cu zdana kart eklerken değil, cu zdana ekli kartla u ye işyerinde harcama yapılırken de 3D Secure zorunluluğu araması [bir diğer sorun olarak karşımıza c ıkmaktadır] (bir banka ile yaşadığımız charge -back ihtilafında banka cu zdana kart eklenirken 3D Secur e doğrulama yapıldığı halde ödeme aşamasında 3D Secure yerine kuruluşumuzun SMS göndererek kullanıcıyı doğrulamasını gu vensiz bulmuş ve kullanıcının itirazı u zere charge -back tutarındaki bakiyeyi kuruluşumuzdan tahsil etmiştir. Banka ile kuruluşumuz arasın daki charge -back ihtilafının nihai karar merciinin de BKM Hakem Heyeti olması ayrıca bir haksız durum yaratmaktadır.) 3D Secure kullanıldığında kart c ıkaran bankalarda "pre -auth" yöntemi ile kart sahibi doğrulanırken asgari 1TL tutarında işlemi gerc ekleşt irme zorunluluğumuz bulunması ve kullanıcı hesabına yansıtılan 1 TL tutarındaki işlemin iadesinin haftalar su rmesi [de bir diğer sorundur]. ve ( ..) tarafından gönderilen cevabi yazıda ise; Ticari ac ıdan ise, kişiler kredi kartını dijital cu zdana 3D Secu re ile doğrulayarak eklemiş olsa dahi, kuruluşumuzun dijital cu zdanı u zerinden gerc ekleştirilen her bir işlemi 3D Secure ile doğrulamaması halinde, BKM Express ten farklı olarak, kart hamilinin harcama itirazı yapması durumunda doğrulama yapılmamış sayılma kta ve itiraza konu tutarı kuruluşumuz veya u ye işyeri karşılamak zorunda bırakılmaktadır. Bu durum da, cu zdan kullanımı ve tercihinde, gerek kart hamili gerekse de u ye işyeri ac ısından kuruluşumuza yönelik olumsuz bir etki yaratmaktadır. ifadelerine yer verilmiştir. (82) Sektördeki şikâyetler, BKM ye özgü SMS -OTP nin 3D Secure den daha fazla kullanıcı dostu olduğu, BKM tarafından 3D Secure ye denk tutulması nedeniyle harcama itirazlarından kaynaklı sorumluluğun kart çıkaran bankaya geçtiği, ancak diğer dijital cüzdanlar bakımından böyle bir ayrıcalığın bulunmadığı, harcama itirazlarına bağlı sorumluluğun kart çıkaran bankaya geçmesinin sadece 3D Secure doğrulaması ile mümkün olabildiği, 3D Secure nin yukarıda açıklanan kullanım zorluğu karşısında üye işyerleri nazarında diğer dijital cüzdanların dezavantajlı konuma düştüğü hususlarında yoğunlaşmaktadır. (83) Ayrıca açıklanan 3D Secure hizmetinin y ine BKM tarafından verildiği de belirtilmelidir. Bu hizmete ilişkin BKM den bilgi talebinde bulunulmuş olup BKM tarafından gönderilen yazıda aşağıdaki hususlar ifade edilmiştir: 19-20/291 -126 26/57 3D Secure sistemi, kart hamili doğrulamasının yapılması ic in uluslararası kart şeması (VISA) tarafından geliştirilmiş bir sistemdir ( ) yönlendirme ve takas işlemlerinden tamamen ayrı bir işlemdir. BKM, 3D Secure sisteminin bileşenlerinden olan Merchant Plug-In (MPI) bileşenini kart kabul eden kuruluşlara (Acquirer) ve Access Control Server (ACS) bileşeni kart ihrac eden kuruluşlara (Issuer) sunmaktadır. MPI bileşeni ic in işlem u cretleri Acquirer (kart kabul eden kuruluş) u yelerden tahsil edilmektedir. ACS bileşeni ic in işlem u cretleri Issuer (kart ihrac eden kuruluş) u yelerden tahsil edilmektedir. 3D Secure un diğer bileşeni olan ACS bileşeni ic in Tu rkiye de işletilen iki adet sistem bulunmaktadır. Bunlardan biri, Garanti Bankası nın kurduğu ACS sistemidir. Garanti Bankası, bu sistemi kendi kartlarını doğrulamak ic in işletmektedir. Diğeri ise BKM nin kurup işlettiği ACS sistemidir. MPI ve ACS hizmeti ic in kullanılacak yazılımlar, ilgili kartlı sistem kuralları uyarınca PCI denetiminden gec miş yazılımlar olma k zorundadır. İlgili kartlı sistem kuruluşları (Visa ve Mastercard) bu hizmetleri verecek olan hizmet sağlayıcıları denetleyerek onaylamaktadır. Kart c ıkaran veya kart kabul eden kuruluşların onaylanmamış bir hizmet sağlayıcıdan hizmet alması, ilgili kartlı sistem kurallarına aykırılık oluşturacaktır . (84) Yukarıda ifade edildiği üzere, BKM Express in etkinlik doğurduğu iddia edilen hizmetlerin sunulabilmesinin temel altyapısını BKM ile BKM üyesi kart çıkaran kuruluşlar (bankalar) arasındaki entegrasyon teşkil etmektedir. BKM, kart çıkaran kuruluşlarla ayrı ayrı anlaşmak ve böylelikle bankacılık altyapısını kullanmak suretiyle yukarıda yer verilen hizmetleri, kendi dijital cüzdan hizmetine dâhil etmektedir. Bu kuruluşlar, BKM ile tesis ettikleri entegrasyon ile kendi bilgi havuzlarından (ör. kart numarasının 16 hanesi ve kartın güncel son kullanma tarihi) BKM nin faydalanmasını sağlamaktadır. Diğer bir deyişle, BKM, kart çıkaran kuruluşlarla sağladığı entegrasyon üzerinden elde ettiği hizmeti, kendi müşterilerine sunduğu dijital cüzdan hizmetinde bir girdi olarak kullanmakta ve sunduğu hizmeti katma değerli hale getirmektedir. Bu yönüyle BKM ile kart çıkaran kuruluşlar arasında BKM nin alıcı, anılan kuruluşların ise sağlayıcı konumunda bulunduğu dikey bir ilişkini n olduğunu söylemek mümkündür. (85) Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz un 26 ve 27. paragraflarında belirtildiği üzere, rekabeti sınırlayıcı anlaşma ile öne sürülen etkinlikler arasında doğrudan bir illiyet bağının ortaya konması, diğer bir deyişle, etkinlik kazanımlarının rekabeti sınırlayıcı anlaşma ile hedeflenen faaliyetlerden kaynaklanıyor olmasının ortaya konm ası gerekmektedir. Rekabeti sınırlayıcı anlaşma ile ortaya çıkan dolaylı etkilerin ise, 5. madde kapsamında değerlendirmeye konu olacak mahiyette etkinlik kazanımı olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. (86) BKM nin sunduğu dijital cüzdan hizmetinin pazarda g österebileceği etkinlik artışları irdelendiğinde, bu etkinlik artışının esasen BKM nin kart çıkaran kuruluşlarla arasındaki dikey ilişki çerçevesinde kurduğu entegrasyondan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Etkinlik kazanımlarının diğer kısmının ise sadece BK M nin değil, pazardaki diğer teşebbüslerin de sunduğu dijital cüzdan hizmetinin doğasından kaynaklanan etkinlik kazanımları olduğu anlaşılmaktadır. (87) Bu bakımdan, BKM Express in rakiplerinin de kart çıkaran kuruluşlarla benzer bir dikey ilişki kurması durumu nda söz konusu etkinlik kazanımlarının sağlanabileceği açıktır. Çünkü kart çıkaran kuruluşların, diğer dijital cüzdanlara benzer şekilde entegrasyon hizmeti vermesi mümkündür. Bu anlamda, BKM nin sunduğu hizmete özgü teknik ve ekonomik bir gelişme, ancak k art çıkaran kuruluşların söz konusu hizmeti BKM ye vermesi ve rakip teşebbüslere vermemesi halinde ortaya çıkmaktadır. Bu durum BKM ile rakipleri arasındaki rekabeti doğrudan etkilemektedir. 19-20/291 -126 27/57 (88) Konuya ilişin olarak ( ..) tarafından gönderilen cevabi yazıda; Teknik olarak aradaki fark BKM Express modelinde şifre uygulamaya girilirken, 3D Secure modelinde banka sitesine girilmek zorunda kalınıyor. Bu da akışta ve kullanıcı tecru besinde ciddi sıkıntılar yaratıyor. Daha önce de belirttiğimiz gibi BKM nin BKM Ex press u ru nu nden bağımsız olarak banka u zerinden SMS doğrulama hizmetini bizlere ac ması gerektiğini du şu nu yoruz. ve ( ..) tarafından gönderilen cevabi yazıda; Söz konusu entegrasyon mu nhasır olarak sadece bankalar ile BKM arasında olup, şirketimizin banka larla benzer nitelikte bir entegrasyonu bulunmamaktadır. Aynı yapının rekabet avantajı sağlamayacak şekilde tu m kuruluşlara ac ık şekilde olması gerektiği du şu ncesindeyiz. ve ( ..) tarafından gönderilen cevabi yazıda; Mobil (dijital) cu zdan hizmeti veren lisanslı kuruluşların bankalar ile arasında BKM Express benzeri bir entegrasyon bulunmamaktadır. Söz konusu entegrasyonun, cu zdan hizmeti sunan lisanslı kuruluşların da sağlayabiliyor olması gerektiği göru şu ndeyiz. Bankalar gibi BDDK tarafından faaliyet iz ni bulunan lisanslı kuruluşlar ic in söz konusu entegrasyonun bankalar tarafından sağlanması gerektiğini du şu nu yoruz. ve ( ..) tarafından gönderilen cevabi yazıda ise aynen; Bu entegrasyon sadece bankalar ve BKM arasında bulunmaktadır. Diğer kuruluşlara v e tarafımıza da talep edildiği halde ac ılmamıştır. ifadelerine yer verilmiştir. Nitekim Kurulun 12.06.2018 tarih ve 18 - 19/337 -167 sayılı kararında da BKM ile bankalar arasındaki entegrasyonun, bankalar ile banka dışı ödeme hizmeti sağlayıcısı kuruluşlar a rasında da tesis edilmesine bankaların olumsuz yaklaştığı tespit edilmiştir. (89) Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerden, kart çıkaran bankaların rakip dijital cüzdan uygulamalarına benzer bir entegrasyonu sağlamaktan kaçındığı anlaşılmaktadır. Bu ba nkalar, BKM dışındaki dijital cüzdan hizmeti veren teşebbüslerin BKM ile yapılanın benzeri bir entegrasyon yapılması yönündeki taleplerine olumsuz yanıt vermektedir. Örneğin ( ..) tarafından konuya ilişkin yapılan açıklamada Üc u ncu taraf ödeme kuruluşları ndan gelecek entegrasyon tekliflerinde; teknik yeterlilik ve maliyet, platformun gu venilirliği, potansiyel olarak ulaşılabilecek kullanıcı sayıları gibi kriterler değerlendirilerek hizmetin verilip verilmeyeceğine karar verildiği ; ( ..) tarafından yapıla n açıklamalarda ise ödeme ve kart saklama hizmeti sağlayıcılarıyla entegrasyon yapılması firmaların sunduğu hizmeti mu şterilerimize sunacağı fayda, dijital ödeme c özu mlerine yönelik yeterli gu venlik koşullarını sağlamaları ve bankamız tarafındaki teknik geliştirme öncelikleri c erc evesinde değerlendirilmektedir , ( ..) tarafından yapılan açıkl amada; Daha önce, ödeme kuruluşlarından İyzico Ödeme ve Elektronik Para Hizmetleri A.Ş. tarafından BKM Express'te kullanılan akışa benzer bir talep e -posta yoluyla iletilmiştir. Bankamızca yapılan değerlendirme sonucunda benzer bir hizmetin tu m bankaların olacağı sektörel bir standart oluşturulmadan u c u ncu bir partiye verilmesinin işlem gu venliği nedeniyle oluşturabileceği riskler göz önu nde bulundurularak c ekimser kalınmıştır. , ( ..) tarafından yapılan açıklamada ise; Bankamıza iletilen bu entegrasyon t alepleri gu venlik, uygulamanın erişebileceği mu şteri sayısı ve yaratacağı fayda c erc evesinde değerlendirilmektedir. ifadelerine yer verilmiştir. (90) Sanal POS hizmeti veren ve aynı zamanda rakip dijital cüzdan hizmeti sunan teşebbüsler, bankalarla halihazırda bir sanal POS entegrasyonunun bulunduğunu, BKM ye tanınan ayrıcalıkların kendilerine de tanınmasını sağlayacak bir entegrasyonun ayrı bir entegrasyon süreci gerektirmediğini, mevcut sanal POS entegrasyonunun geliştirilmesiyle aynı imkanların kendilerine d e tanınabileceğini belirtmişlerdir. Buna karşılık BKM nin temel olarak bankalar tarafından kurulan ve finanse edilen bir oluşum olduğu, hem bazı bankaların hem de BKM nin önceki 19-20/291 -126 28/57 bölümlerde açıklanan bazı dijital cüzdan hizmetlerinin sunumunda zaten rakip konumda olduğu, benzer hizmeti veren elektronik para ve ödeme kuruluşlarının ise sundukları hizmetler bakımından hem bankaların hem de BKM nin rakibi olduğu düşünüldüğünde piyasadaki diğer dijital cüzdanların anılan türde bir entegrasyonu kolaylıkla elde e tmeleri mümkün görünmemektedir. (91) Bu bakımdan, dijital cüzdan hizmeti sunan diğer teşebbüslerin de bankalarla benzer bir dikey ilişki kurması durumunda elde edilebilecek etkinlik kazanımları, i. bankalar arasındaki ii. bankalar ile ödeme kuruluşları (ve/veya üçüncü taraflar) ve iii. BKM ile bankalar ve ödeme kuruluşları (ve/veya üçüncü taraflar) arasındaki rekabetin bir parçasını teşkil eden hizmeti, bankaların teşebbüs birliği çatısı altında geliştirmesini, fiyatlandırmasını ve nihayetinde pazarlamasını mak ul gösterecek nitelikte değildir. (92) Nitekim defaten belirtildiği üzere, 5. madde kapsamındaki bir etkinlik kazanımından bahsetmek için, BKM çatısı altında sunulan hizmetten bir etkinlik artışının sağlanması gerekmektedir. Yürütülen incelemeler ve elde edile n bilgiler doğrultusunda ise işbu dosya kapsamında dijital cüzdan hizmetinin BKM tarafından verilmesine özgü ve BKM tarafından bu hizmet verilmediği takdirde elde edilemeyecek herhangi bir etkinlik kazanımına rastlanmamıştır. Bankaların diğer üçüncü tarafl ara da benzer şekilde entegrasyon hizmeti vermesi durumunda aynı etkinlik kazanımlarının elde edilmesi mümkündür. Bu anlamda, BKM nin sunduğu hizmete özgü teknik ve ekonomik bir gelişme, ancak bankaların söz konusu hizmeti BKM ye vermesi ve diğer ödeme kuruluşlarına vermemesi halinde ortaya çıkmaktadır. Bu durum ise hem BKM ve üçüncü taraflar hem de bankalar ile söz konusu üçüncü taraflar arasındaki rekabeti doğrudan etkilemektedir. Üstelik BKM yi oluşturan bankalardan bazılarının bu hizmeti hâlihazırda ver mesi ve diğerlerinin de potansiyel olarak bunu verebilecek olması, BKM ve bankalar arasındaki potansiyel ve hatta doğrudan rakiplik ilişkisini de ortaya çıkarmaktadır. Oysaki BKM nin temel işlevi, kartlı işlemlere yönelik olarak ortaya çıkan takas ve takas ile ilgili işlemlerin yerine getirilmesidir. BKM nin takas ve takas ile ilgili diğer işlemler den kaynaklanan gücü ve gelirleri ile başka alanlara yönelmesi, Kanun un 5. maddesinde sayılan şartlar sağlanmadığı takdirde, ağır rekabet ihlallerine yol açabile cek potansiyel barındırmaktadır. (93) Bu çerçevede BKM Express in gereken etkinlik kazanımlarını sağlamadığı ve bu yönüyle bildirim konusu uygulamanın 4054 sayılı Kanun un 5. maddenin ilk fıkrasının (a) bendindeki şartı karşılamadığı kanaatine varılmaktadır. G.4.2.2. Tüketici Yararının Sağlanması Şartı (94) Muafiyetin ikinci şartı, ortaya çıkan etkinlik kazanımlarından tüketicilerin de yarar sağlamasıdır. Söz konusu şartın gerçekleşmesi, 5/1. maddenin (a) bendindeki şarta bağlı olup, ancak etkinlik kazanımının söz konusu olduğu bir durumda bu etkinlik artışından tüketicilerin fayda sağlayıp sağlamadığı araştırılmaktadır. Rekabeti sınırlayıcı uygulama ile öne sürülen etkinlikler arasında doğrudan bir illiyet bağının bulunması, diğer bir deyişle, etkinlik kazanımların ın anlaşma ile hedeflenen faaliyetlerden kaynaklanıyor olmasının ortaya konması gerekmektedir. (95) Bu şartın sağlanıp sağlanmadığına ilişkin değerlendirmede esas olan, etkinliğin rekabetin kısıtlanmasından dolayı tüketicilerin maruz kaldıkları negatif etkileri telafi edecek düzeyde tüketiciye aktarılmasıdır. Bu durumda ortaya çıkan etkinliğin rekabet kısıtının olumsuz etkilerini dengeleyici şekilde tüketiciye yarar sağladığının gösterilmesi gerekmektedir. Yeni ürün geliştirilmesi ve mevcutların iyileştirilmesi tüketici refahını artıracaktır. Bu tür gelişmelerden elde edilen fayda, rekabeti kısıtlayan uygulamadan kaynaklanan zararı aştığı takdirde tüketicinin yarar sağlaması şartı 19-20/291 -126 29/57 gerçekleşmiş olacaktır. (96) Bildirim F ormunda BKM Express uygulaması ile tüketiciye sağlanacak başlıca yararlar aşağıdaki şekilde sıralanmıştır: - Kullanıcıların gerek web alışverişlerinde gerek mobil alışverişlerinde yanlarında kart taşımadan işlem yapabilmesi, - Kullanıcıların BKM Express e tanımladığı kartlar arasında kolayca seçim yapabilmesi, - Kullanıcıların yüz yüze mağaza alışverişlerinde fiziksel kart kullanmadan QR koduyla veya SMS yoluyla temassız ödeme yapabilmesi, - BKM Express e tanımlanan kartlardan başka kartlara para transferi yapılabilmesi. (97) Dijital cüzdan hizmeti veren teş ebbüslerin tamamı, kullanıcılarına, fiziksel karta ihtiyaç duymaksızın cüzdana tanımladıkları kartlar arasından seçim yaparak elektronik ödeme imkânı sunmaktadır. Pazardaki BKM Express dışındaki oyuncuların sunduğu hizmetlere bakıldığında, web üzerinden ve ya mobil uygulamadan yapılan alışverişlerde cüzdana kaydedilen kartlar arasından seçim yapılarak ödeme seçeneğinin kullanıcılara zaten sunulduğu ve dolayısı ile bunun BKM Express e mahsus bir tüketici yararı olmadığı düşünülmektedir. Buna ek olarak diğer d ijital cüzdanlarla da para transferi, mağazalarda QR kodu ile veya NFC ile temassız ödeme yapılabildiği görülmektedir. Dolayısıyla yukarıda anılan özelliklere BKM Express dışındaki diğer dijital cüzdanların da sahip olduğu görülmektedir. Bu nedenle söz konusu özelliklerin BKM Express e özgü tüketici yararı teşkil etmediği düşünülmektedir. (98) Genel olarak tüketicilerin e -ticaret yoluyla alışveriş yapmayı tercih etmemesinin temel nedeni güven eksikliğidir. Tam bu noktada, BKM Express i tüketici nazarında diğer dijital cüzdanlardan farklı konumlandıran daha güvenli alışveriş yapmaya imkân sağladığı algısıdır. Bu algının temelinde iki husus yatmaktadır. Bu hususlardan ilki, BKM Express e kart tanımlanırken kartın üstündeki 16 hanelik numaranın sadece ilk altı son dört hanesi, CVV kodu ile TCKN nin verilmesi ve gerekli diğer bilgilerin BKM tarafından bankalardan alınarak tamamlanması şeklinde ifade edilebilir. Bu BKM dışında hiçbir teşebbüsün sahip olmadığı bir ayrıcalık olup tüketici gözünde BKM nin diğer teşebbü slerden daha güvenli olduğu algısını oluşturmaktadır. (99) Diğer dijital cüzdanlara ise kart tanımlayabilmek için 16 hanelik kart numarasının tamamının ve SKT nin paylaşılması gerekmektedir. Diğer dijital cüzdanlar ancak bu şekilde hassas kart bilgilerini sahi p oldukları uluslararası PCI -DSS sertifikasına dayanarak almakta, kullanıcılara ait saklanan kart bilgileri, uluslararası kart güvenliği kuruluşu PCI'nin PCI -DSS sertifikasına sahip sunucularında tutulmaktadır. Kural olarak kredi ve debit kartlar PCI -DSS s ertifikası kapsamında saklanmakta, işbu kartlar kaydedilmeden önce güvenlik amaçlı hash data oluşturulup bunun karşılığında verilen Kart Saklama Servisi ( Token ) ile kart bilgileri şifrelenerek dijital cüzdanın/ödeme kuruluşunun sunucularında saklanmakt adır. Bununla birlikte daha önce değinildiği üzere, BKM Express hizmeti kapsamında, diğer dijital cüzdan hizmetlerinden farklı olacak şekilde, elde edilen kart bilgileri saklanmamakta ve bilgiler her defasında kart çıkaran kuruluştan temin edilerek ödeme i şleminde kullanılmaktadır. Ancak bu teknik detayın kart hamili tarafından bilinmesi ve tercihlerini buna dayanarak şekillendirmesi hayatın olağan akışında muhtemel gözükmemektedir. Ancak söz konusu avantaj dahi daha önce de belirtildiği üzere bankalar tara fından yalnızca 19-20/291 -126 30/57 BKM ye sağlanan entegrasyon sayesinde gerçekleşebilmektedir. (100) Görüldüğü gibi PCI -DSS sertifikasına sahip teşebbüslerle kart numarasının tamamının paylaşılmasının, BKM Express ile kart numarasının ilk altı son dört hanesinin paylaşılmasından kart bilgilerinin saklanması ve ödeme yapılması aşamalarında daha az güvenli olduğunu düşündürecek objektif veri bulunmamaktadır. Dolayısıyla BKM Express in daha güvenli olmasının, banka entegrasyonları sayesinde sağlanan ve bu sayede tüketici gözünde olu şturulan bir algıdan ibaret olduğu; dezavantajlı konuma itilen rakip dijital cüzdanlara da aynı entegrasyonun sağlanması halinde benzer algının onlar için de oluşacağı düşünülmektedir. (101) BKM Express in daha güvenli olduğuna dair algının dayandığı ikinci olgu , kart tanımlarken ve sonrasında her bir alışveriş özelinde kullanıcının 3D Secure ara yüzüne yönlendirilmeden BKM Express e Özgü SMS OTP nin yine BKM Express ara yüzüne girilmesinin yeterli olmasıdır. Kullanıcı, BKM Express ile ödeme seçeneğini kullanırk en BKM ara yüzünden ayrılmamaktadır. Hâlbuki 3D Secure ile yapılan kart tanımlama ve alışverişlerde kullanıcı bulunduğu sayfadan ayrılarak 3D Secure ile doğrulama sayfasına yönlendirilmektedir. Kullanıcının BKM Express ile işlem yaparken ayrı bir doğrulama sayfasına yönlendirilmeyerek BKM Express ara yüzünde kalması güvenlik algısını güçlendirdiği gibi işlem süreçlerini kısaltmakta ve basitleştirmektedir. 3D Secure e denk SMS -OTP ile doğrulama bankalar tarafından sadece BKM ye tanınmıştır. (102) Önceki bölümde de değinildiği üzere 3D Secure , internetten yapılan ödemelerde işlemi yapan kişinin kart hamili olduğunu doğrulama amacıyla oluşturulmuş bir güvenlik yöntemidir. Gerek 3D Secure ile gerek BKM Express e Özgü SMS -OTP ile yapılan doğrulama işlemleri esas olarak söz konusu ödemenin kart hamili tarafından ve rızasıyla yapıldığını teyit amaçlı olup tüketicilerin harcama itirazlarının azaltılmasını sağlamaya hizmet etmektedir. Bu sistem, üye işyerleri açısından ise kartla ilişkilendirilmiş elektronik ödemelerde saht ecilik ve ödemeye itiraza bağlı riskleri en aza indirmeyi amaçlamaktadır. (103) Üye işyeri nazarında 3D Secure ile SMS -OTP arasındaki farkın, harcama itirazlarında sorumluluğun üye iş yerinde mi yoksa kart çıkaran bankada mı kalacağı noktasında ortaya çıktığı g örülmektedir. 3D Secure standartlarını taşımayan bir doğrulama akışının BKM tarafından 3D Secure e denk olduğunun bankalara kabul ettirilmesinin temel sonucu, üye iş yerlerinin BKM Express uygulamasını kullanmaları halinde, 3D Secure ile doğrulanmayan işle mlerde dahi harcama itirazlarında sorumlu olmamalarıdır. Bu durum BKM Express i üye işyerleri için daha cazip hale getirmekte ve diğer dijital cüzdanları rekabette dezavantajlı duruma düşürmektedir. (104) Tüketiciler nazarında ise 3D Secure yöntemi yerine SMS -OTP ile yapılan doğrulama işleminin daha güvenli olduğu algısı oluşturulmuştur. Bu durum bizzat BKM yöneticilerinin kendileri tarafından da açıkça ifade edilmektedir18. Bu konuya ilişkin olarak ( ..) tarafından gönderilen yazıda da Kullanıcılardan yalnızca ilk altı son dört hanenin alınması, SKT gu ncellenmesi ve banka tarafından SMS gönderilmesi gibi özelliklerin kullanıcılara daha gu venli bir ortamda işlem yaptığı hissini vereceği, kart ekleme su recini kısaltarak işlem kolaylığı sağlayacağı ve bunların da m u şteri deneyimini olumlu yönde etkileyeceği değerlendirilmektedir . ifadelerine yer verilmiştir. (105) Konuya ilişkin olarak ( ..) tarafından gönderilen cevabi yazıda; BKM tarafından 18 http://www.milliyet.com.tr/1 -7-milyon -kisi-e-cuzdan -ekonomi -2854067/ , (Erişim Tarihi: 19.04.2019 ). 19-20/291 -126 31/57 hazırlanan kılavuzda BKM Express işlemleri 3D Secure işlemler ile denk tutulm uştur.19 BKM bir sektör oyuncusu ama aynı zamanda da bir kural koyucu olarak kendi hazırladığı harcama itirazı kurallarında BKM Express ile yapılmış bir ödemeyi, BKM nin bankalar ile kurduğu SMS doğrulaması entegrasyonu sebebiyle 3D Secure yöntemi ile yapıl mış bir ödeme ile denk tutması, sektörde rekabeti ciddi derecede bozmaktadır. , ( ..) tarafından gönderilen cevabi yazıda ise; Bu durum BKM nin aynı zamanda hem kural belirleyici ve hem de pazarda faaliyet gösteren bir oyuncu olmasının rekabete olumsuz et kilerini ac ık bir şekilde ortaya koyan örneklerden biridir. BKM Express uygulaması bankalarla yalnızca BKM nin sahip olduğu bazı önemli direkt entegrasyon imkanlarını kullanılarak 3D Secure hizmeti dışında, Kuruluşumuzca kullanılması mu mku n olmayan, yeni b ir doğrulama yöntemi belirlemiş ve bu yöntemi 3D Secure ile denk seviyede gu venli sayan bir kural belirlemiştir. Bu bakımdan hizmetin kartlı ödeme sistemlerinde uygulamalara karar verme yetisi olan BKM tarafından sunuluyor olması ve Kuruluşumuz tarafından sunulamaması, u ye işyerleri ve kart hamilleri ac ısından BKM nin rakiplerine göre daha gu venilir olduğu, dolayısıyla Kuruluşumuzun daha az gu venli olduğu yönu nde bir algı oluşturmakta ve Kuruluşumuza rekabet ac ısından zarar vermektedir. , ( ..) tarafından g önderilen cevabi yazıda; BKM, BKM Express uygulaması ile bankalarla yalnızca BKM'nin sahip olduğu direkt entegrasyon imkanlarını kullanarak 3D Secure dışında, başka hic bir oyuncunun kullanmasının mu mku n olmadığı, SMS tabanlı yeni bir doğrulama yöntemi bel irlemiştir. Bu yöntemi 3D Secure ile denk seviyede gu venli sayan kuralı koymuş ve bankaları bu altyapıya entegre olmaya zorunlu kılmıştır. BKM dışındaki diğer mobil cu zdan uygulamaları, sadece 3D Secure ile doğrulama yapıp, kartları sistemlerine dahil etm ektedir. Ancak gerc ekleştirilen her işlemin 3D Secure ile doğrulanmaması durumunda, BKM Express'ten farklı olarak, kart hamilinin chargeback talep etmesi durumunda doğrulama yapılmamış sayılmakta ve chargeback ile oluşan ticari kaybı kabul etmek zorunda ka lmaktadırlar. ve ( ..) tarafından gönderilen cevabi yazıda; Bunun yanında bilindiği u zere BKM, kartlı ödeme hizmetleri ekosisteminde bir nevi kural koyucu olarak hareket etmektedir. BKM bu konumu nedeniyle SMS doğrulama servisini yalnızca kendi u ru nu ola n BKM Express özelinde mu şterilere kullandırmakta ve 3D Secure yönteminden daha gu venli olmamasına rağmen bankalara kabul ettirmektedir. Bu durum kural koyan kurumun sahip olduğu kendi hizmetinin (BKM Express) rekabete aykırı şekilde rakip u ru nlere nazaran kayırılması anlamına gelmektedir. Oysa SMS doğrulamasına benzer nitelikte kullanıcının sahip olduğu telefon numarasını doğrulayan diğer teknolojiler (Ör: MSISDN Forwa

• Rekabet Kurumu · D.2003 -3-148 (Muafiyet) Karar Sayısı : 05-7/63-28 K · K.05-7/63-28 Karar Tarihi : 3.2.2005 A. TOPLANTIYA K
• Rekabet Kurumu · D.2007 -2-6 (Devralma) Karar Sayısı : 07-27/252 -87 · K.07-27/252 -87 Karar Tarihi : 22.3.2007 A-TOPLANTIY
• Rekabet Kurumu · D.2008-4-263 (Devralma ) Karar Sayısı : 09-02/19-12 · K.09-02/19-12 Karar Tarihi : 14.1.2009 A. TOPLANTIYA
• Rekabet Kurumu · D.2009 -3-87 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-41/988 · K.09-41/988 -250 Karar Tarihi : 9.9.2009 A. TOPLANTI