İSTİNAF KARAR TARİHİ: 26/02/2026 İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; K A R A R Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...-.... Müdürlüğü bünyesindeki, davalı... A.Ş 'ne sözleşme …
8. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I DOSYA NO: 2023/1200 KARAR NO: 2026/291 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 27/10/2022 NUMARASI: 2016/1224 Esas - 2022/720 Karar DAVANIN KONUSU: Trafik Kazasından Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat İSTİNAF KARAR TARİHİ: 26/02/2026 İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; K A R A R Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...-.... Müdürlüğü bünyesindeki, davalı... A.Ş 'ne sözleşme ile bağlı ...'ın maliki ve davalı... A.Ş.'nin ... sigortacısı, diğer davalı ....Sigorta Şirketi'nin de ...... + Kasko Sigortacısı bulunduğu ... plaka sayılı otobüsün, davalı ....'in sevk ve idaresindeyken gerçekleşen 01/08/2014 günlü trafik kazasında ağır bir biçimde yaralanan müvekkili ...'in üç kez beyin ameliyatı geçirmesine rağmen eski sağlığına kavuşamayarak maluliyete uğradığını, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsü ...'in asli kusurlu bulunduğunu ileri sürerek, davacı ... için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla (-belirsiz alacak) 1.000,00-TL maddi tazminatın tüm davalılardan ve davacı kazazede ... için 300.000,00-TL, kazazedenin anne ve babası olan ...ve... için ayrı ayrı 40.000,00-TL ve kazazede .....'in kardeşleri olan diğer davacıların her biri için de ayrı ayrı 20.000,00-TL olmak üzere toplam 460.000,00-TL manevi tazminatın ... sigortacısı olan... dışında kalan diğer davalılardan kaza tarihinden işletilecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiş; 07/11/2016 günlü dilekçe ile de, maddi tazminata ilişkin talep bakımından davalı ... Şirketi'yle sulh olduklarını beyanla, iş bu sigorta şirketine yönelik maddi tazminat taleplerinden feragat ettiklerini bildirmiş; 09/12/2021 günlü ıslah dilekçesi ile de, maddi tazminata ilişkin talep miktarını 26/11/2021 günlü bilirkişi ek raporu doğrultusunda 179.275,58-TL'ye çıkarttıklarını açıklamıştır.Davalılar ise davanın reddine karar verilmesini savunmuş lardır.Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek; Davalılardan ... adına kayıtlı, davalı ...'in sürücüsü bulunduğu, ... plakalı .... marka, 2013 model, ticari ...otobüsünün ..../08/2014 günü yapmış olduğu kaza sonucunda davacı ...'in de aralarında bulunduğu halk otobüsündeki 5 yolcu dahil olmak üzere toplam 19 kişinin yaralandığı, kazaya sebebiyet veren otobüsün 21/05/2014 -21/05/2015 tarihleri arasını kapsar biçimde... A.Ş nezdinde kasko sigortalı bulunduğu, söz konusu aracın ayrıca 10/06/2014-10/06/2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere .... ve .... Koltuk Ferdi Kaza Klozları ile ...Sigorta Şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığı, davalı... A.Ş tarafından yargılama sırasında .... limiti kapsamında (268.000,00-TL) ödeme yapılması nedeniyle... A.Ş aleyhine açılmış olan davadan feragat edildiği gözetilerek... A.Ş aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddine, diğer davalılar açısından davanın ise tefrikine karar verilerek... A.Ş dışındaki diğer davalılar aleyhindeki yargılamaya yeni esas üzerinden devam edildiği; meydana gelen kazada ... plaka numaralı ......otobüsünün sürücüsü yolcu taşımacılığı yapmak amacıyla durakladığı perondan harekete geçtiği esnada taşıtın kontrolünü ve direksiyon hakimiyetini kaybettiği, yeterli süre ve mesafesi mevcut iken otobüsü yavaşlatmak ve tamamen durdurmak için servis freni, vitesi boşa alma, park fireni, acil durdurma butonuna basma gibi gerekli etkin önlemleri zamanında uygulamadığı, bu suretle trafik can ve mal güvenliğini sağlamada gereken özen ve tedbirle hareket etmediği anlaşılmakla, davalı ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, yolcu davacı ...'e yüklenebilecek herhangi bir kusur bulunmadığı, davacının ATK 3. İhtisas Kurulunun 25/02/2019 tarihli ve ATK 2.Üst Kurulunun 18/07/2019 tarihli raporları doğrultusunda meslekte kazanma gücündeki azalma oranının %35,2 , geçici iş gücü kaybının ise 9 ay olduğunun tespit edildiği; davacının geçirmiş olduğu kaza nedeniyle uğradığı kalıcı iş göremezlik zararının da 447.275,58-TL olduğunun hükme esas alınmaya elverişli aktüer bilirkişi raporuyla belirlendiği; kazaya sebebiyet veren aracın, ... sigortacısı tarafından davacıya 27/04/2016 tarihinde yapılan 268.000,00-TL ödemenin belirlenen tazminattan düşülmesi suretiyle kalan 179.275,58-TL bakiye tazminatın aracın ... sigortacısı olan davalı ...Sigorta Şirketi ve diğer davalılarca birlikte karşılanması gerektiği; Her ne kadar ... A.Ş vekili husumet itirazında bulunmuş ise de İBAM 40. Hukuk Dairesi'nin 2019/1808 Esas - 2021/497 Karar sayılı emsal içtihadından da anlaşılacağı üzere sözü edilen davalı şirketin 2918 sayılı KTK'nın 85/1 maddesi uyarınca işleten sıfatı taşıdığından, oluşan maddi ve manevi zarardan sorumlu olacağı; bundan ayrı davalı ..., ...otobüsünün maliki olmasa da, ...otobüsleri ...'den aldıkları çalışma ruhsatı ile çalışmakta, bu otobüslerde akbil kullanılabilmekte ya da ...'nin sorumluluğunda bilet kesilmekte olduğu, başka bir deyişle ...otobüsleri tamamen bağımsız değil, davalı ...'nin denetim ve kontrolünde bulunduğu, bu nedenlerle davalı ..., halk otobüsünün sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi ve otobüsün maliki ile birlikte işleten sıfatıyla sorumlu tutulması gerektiği (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/5513 Esas ve 2019/1755 Karar sayılı kararı ile 2014/3127 Esas ve 2015/12334 Karar sayılı kararları), bu durumda ... A.Ş vekilinin ve .... Müdürlüğü vekilinin husumet itirazlarının yerinde bulunmadığı ve davacıların manevi tazminata ilişkin taleplerinin kısmen kabulüne karar verilmesinin somut olayın özelliklerine uygun düşeceği şeklindeki özet gerekçeyle; -Maddi tazminat açısından ; davanın kabulüne, 179.275,58 TL'nin davalı ..., ..., ...Sigorta Şirketi, .... ...., ... A.Ş'den ...Sigorta Şirketi açısından dava tarihinden, diğer davalılar açısından olay tarihi olan 01/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,-Manevi tazminat talebinin; kısmen kabulüne, 200.000 TL manevi tazminatın davacı ...'e, 30.000 TL nin ....e, 30.000 TL manevi tazminatın ...'e, 15.000 TL manevi tazminatın...'e, 15.000 TL manevi tazminatın...'e, 15.000 TL manevi tazminatın ...'a, 15.000 TL manevi tazminatın...'e, davalılar ..., ..., ...Sigorta Şirketi, .... Müdürlüğü, .......A.Ş'den, ...Sigorta A.Ş açısından dava tarihinden, diğer davalılar açısından olay tarihi olan 01/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, müteakip İEET İşletmeleri ... Müdürlüğü vekili tarafından sunulan 15/03/2023 tarihli dilekçe değerlendirilerek düzenlenen 17/03/2023 günlü "Tashih Şerhi" başlıklı ek kararla; "... 27/10/2022 Tarihli gerekçeli karar başlığında yer alan davalı ...'nın "..... .. Müdürlüğü" olarak TASHİHİNE ..." karar verildiği görülmüştür.Karara karşı .... Müdürlüğü vekili, davalı ... A.Ş vekili, davalı ...Sigorta Şirketi vekili, davalı ... vekili ve davacılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur....Müdürlüğü vekilinin istinaf nedenleri; görülmekte olan davada, vekil edenine husumet yöneltilmesi mümkün olmadığı halde, hatalı bir takıp değerlendirmeler neticesinde diğer davalılarla birlikte sorumluluğu yoluna gidilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna yöneliktir.Davalı ... ... A.Ş. vekilinin istinaf nedenleri; müvekkili şirketin dosyada mevcut .... Meclis Kararı çerçevesinde .... Belediyesi sınırları içerisinde toplu taşıma yapılacak hatların üçüncü şahıslara ihale edilmesi konusunda yetkilendirilmiş bir ... Başkanlığı iştiraki olduğu gözetildiğinde kendisine husumet yöneltilemeyeceğinin kabul edilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme neticesinde 2918 sayılı KTK uyarınca işleten sıfatına haiz olmayan vekil edenini şirketin yazılı biçimde sorumluluğu yoluna gidilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, kabule göre de; kusurun hatalı belirlendiği ve hüküm altına alınan manevi tazminat miktarlarının da fahiş bulunduğuna ilişkindir.Davalı ...... A.Ş.'nin istinaf nedenleri; tazminat hesaplamasının dava dışı... A.Ş tarafından yapılan ödeme tarihindeki verilere ve o tarihte Yargıtay'ca kabul edilen PMF yaşam tablosuna göre yapılması ve suretle yapılan ödemenin yeterli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken bunun yapılmamış olmasının isabetsiz bulunduğu, ayrıca kaza tarihinde asgari ücretin 2,92 katı gelire sahip olan davacının, 2020 yılındaki gelirinin asgari ücretin 1,77 katına isabet ettiği dikkate alındığında, davacı gelirinin varsayımsal şekilde arttırılması suretiyle yapılmasının hatalı olduğu ve esasen gerçek gelirin tespiti bakımından yapılan araştırmanın da yetersiz bulunduğu, tüm bunlardan ayrı dava konusu kazada birden çok kişinin zarar gördüğü ve müvekkili şirket nezdinde düzenlenen poliçede, İMM teminatı olarak tek limit gösterildiği dikkate alındığında, yapılan her ödeme ile limitin azalacağı gözetilerek bakiye poliçe limiti tam olarak belirlenmeden karar verilmiş olmasının doğru olmadığı ve davacı taraf yararına hükmolunan manevi tazminat miktarlarının da çok fazla bulunduğuna yöneliktir.Davalı ... vekilinin istinaf nedenleri; maddi tazminatın hesaplanmasına ilişkin olarak diğer davalı sigorta şirketi tarafından yapılan istinaf nedenlerine benzer olup ayrıca, müvekkili araç malikine yükletilebilecek herhangi bir kusur olmadığı ve araç sürücüsünün de vekil edeninin sigortalı çalışanı bulunmadığı halde oluşan zararın giderilmesinden diğer davalılarla birlikte sorumlu tutulmasının isabetsi bulunduğu, kabule göre de vekalet ücretlerinin belirlenmesinde hata yapıldığı ve hüküm altına alınan manevi tazminat miktarlarında hukuka uygunluk bulunmadığına ilişkindir. Davacılar vekilinin istinaf nedenleri ise; vekil edenleri yararına hüküm altına alınan manevi tazminat miktarlarının yetersiz olduğu, kararın bu yönü ile düzeltilmesi gerektiğine yöneliktir.Dava; trafik kazası neticesinde meydana gelen bedensel zarara dayanılarak açılmış maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkin olup, taraf vekillerinin istinaf yasa yoluna başvuru dilekçelerinde açıkça ileri sürdükleri sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; (1) Dosyadaki bilgi ve belgelere kararın dayandığı delillerle usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle; aynı kazada yaralanan başka bir kazazede tarafından eldeki davanın davalıları aleyhine açılan ve önce istinaf (-İBAM 40. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2019/1808 Esas - 2021/497 Karar sayılı ilamı) müteakip temyiz yasa yolu (-Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2024/3712 Esas - 2024/4219 Karar sayılı ilamı) denetiminden geçtiği tespit edilen ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/1197 Esas - 2017/1385 Karar sayılı dava dosyasındaki konuya ilişkin değerlendirme ve kabul şekli gözetilerek davalı ... A.Ş.'nin meydana gelen zararın giderilmesinden sorumlu olacağı sonucuna varılarak yazılı biçim ve şekilde hüküm tesis edilmiş olmasında herhangi bir isabetsizlik tespit edilememesine; Bundan ayrı, Dairemizin de katıldığı Yargıtay'ın güncel içtihatları doğrultusunda TRH 2010 Yaşam Tablosu prograsif rant uygulamasıyla davacının çalıştığı kurumdan getirtilen bordrolar gözetilmek suretiyle kaza tarihindeki gelirin asgari ücretin 2,9242 katı olduğu ve kazazedenin Ağustos 2020 tarihinden itibaren asgari ücretin 1,773 katı gelire sahip bulunduğu varsayımıyla yapıldığı anlaşılan yeterli ve geçerli nitelikteki 26/11/2021 ve 16/05/2022 günlü aktüer bilirkişi raporları doğrultusunda kazaya sebebiyet veren aracın ... sigortacısı olan dava dışı... A.Ş tarafından eldeki davanın yargılaması sırasında azami poliçe limitiyle sınırlı olarak yapıldığı tespit edilen 268.000,00-TL'lik ödemenin düşülmesiyle kalan 179.275,58-TL karşılanmamış maddi tazminattan aracın sürücüsü, araç maliki ve işleteni ile 2.500.000,00-TL kombine limite haiz ... + Kasko Sigorta Poliçesi'ni düzenleyen davalı ...Sigorta Şirketi'nin birlikte sorumluluğu yoluna gidilmiş olmasında herhangi bir yanılgı bulunmamasına ve davalı ...Sigorta Şirketi tarafından aynı kazada zarar gören başka kişilere, .... poliçe limitinin aşılması nedeniyle davalı iş bu sigorta şirketi tarafından yapılmak zorunda kalınan ödemelerin miktarları dikkate alındığında garameten paylaşım yapılmasını gerektiren bir durum olmadığı yönündeki 16/05/2022 günlü bilirkişi raporundaki değerlendirmelerin dosyaya oluşa uygun denetlenebilir gerekçeler içermesi ve dahi davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf dilekçesinde dahi garameten paylaşım yapılmasını gerektiren bir ödeme yapıldığını veya yapılabileceğini gösterir somut başkaca herhangi bir bilgi ve belge de ibraz edilmediği dikkate alındığında, mahkemece garameten paylaşım yoluna gidilmeksizin sonuca ulaşılmasının da doğru olmasına;Tüm bunlardan ayrı; davacı kazazede ...'in, davalı tarafa ait ... plaka sayılı otobüste yolculuk etmekte olduğu dikkate alındığında, kazanın oluşumunda kendisine atfedilebilecek bir kusurun varlığından söz edilemeyecek olması da gözetilerek, kazanın oluş biçimi ile kusur durum ve oranının ne olduğuna ilişkin olarak İTÜ Makine Fakültesi Öğretim Üyesi olduğu anlaşılan Yüksek Mühendis ....'in katılımıyla düzenlenen 09/03/2020 günlü rapordaki kusura ilişkin değerlendirmelerin, dosyaya oluşa uygun denetlenebilir gerekçeler içermesi ve bu belirlemelerin kaza tespit tutanağındaki tespitler yanında olayla ilgili olarak görülerek davalı araç sürücüsünün cezalandırılmasıyla sonuçlanan ve yasa yolu denetiminden geçmek suretiyle kesinleştiği anlaşılan ceza yargılamasına ilişkin dava dosyasındaki tespitler ve yine aynı kazada zarar gören başka kişiler tarafından ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan 2014/1197 Esas - 2017/1395 Karar sayılı dava dosyasındaki belirlemelerle de tam olarak örtüşmesi karşısında mahkemece, davalı tarafın %100 kusur oranına göre sorumluluğu yoluna gidilmiş olmasının da doğru bulunmasına ve dahi görülmekte olan davada, davacılar zorunlu değil ihtiyari dava arkadaşı konumunda oldukları yani her bir davacı talebinin esasen birbirinden bağımsız niteliğe sahip bulunduğu gözetilerek, karar tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret tarifesi hükümleri uyarınca her bir davacı leh ve aleyhine belirlenen maddi ve manevi tazminat talepleri bakımından ayrı ayrı vekaletine hükmedilmiş olmasında da hukuka aykırılık bulunmamasına göre; davalı ... .... A.Ş vekili, davalı ...... Şirketi vekili ve davalı ... vekili tarafından yapılan ve açıklanan hususları amaçlayan istinaf itirazlarının yerinde olmadığı reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. (2)Tarafların manevi tazminata ilişkin takdir hakkının hatalı kullanıldığına yönelik istinaf itirazlarına gelince; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56/1. maddesine göre, hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi tazminat adı ile hak sahibi yararına takdir edeceği para tutarı, adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden; hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.Bundan ayrı; TBK’nın 56/2. maddesinde, ağır bedensel zarara uğrayan kişinin yakınlarının uğradıkları zararlar düzenlenmiştir. Bu gibi kimselerin, yakınlarına duygusal bağları açısından, bir yakının bedensel bütünlüğünün ihlalinde, doğrudan doğruya kendi kişilik hakkı açısından saldırıya uğradığı ve bu nedenle manevi tazminat isteyebileceği kabul edilmiştir.Bir kimsenin cismani zarara maruz kalması durumunda kişinin kendisi yanında, onun (ana, baba, eşler, çocuk, kardeş, nişanlı gibi) yakınlarından birinin aynı eylem nedeniyle hukuken korunan ruhi ve asabi sağlık bütünlüğü ağır bir şekilde haleldar olmuşsa, onlar da manevi tazminat talep edebilirler. Çünkü bu durumda onların zararları ile haksız eylem arasında illiyet bağı vardır ve zararlarının niteliği itibariyle onların da ihlal edilen normun (56. maddenin) koruma alanı içinde bulunduklarının ve hukuka aykırılık bağının gerçekleştiğinin ve manevi tazminat talep edebileceklerinin kabulü gerektiğinden, manevi tazminat takdir olunurken bu durumun gözetilmesi gerektiği konusunda duraksamamak gerekir.Hal böyle olunca; talep konusu kazanın meydana geldiği tarih (01/08/2014), kazanın oluş şekli, kusur durumu (kazanın oluşumunda tüm kusurun davalı araç sürücüsünde oluşu, kazazede davacının ise kendisine atfedilebilecek herhangi bir kusurunun bulunmayışı), davacının yaralanmasının niteliği (-Davacı ... kaza neticesinde vücudunda kemik kırığı oluşacak ve 9 ayda iyileşebilecek biçimde yaralanmış olup, %35,2 oranında maluliyete uğramıştır.), davacı kazazenin kaza tarihindeki yaşı ve diğer davacıların yakınlıkları, böyle bir kaza ve sonuçlarının kazazede ile anne ve babası ile kardeşleri olan ykınları üzerinde hayat boyu bırakacağı etki, tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, olay tarihindeki paranın alım gücü, kazanın yolcu taşımacılığı sırasında meydana gelişi dikkate alındığında, yaralanma ile sonuçlanan taksirli bir eylem nedeniyle davacı taraf yararına hüküm altına alınan manevi tazminat miktarlarının manevi tazminatın bir sebepsiz zenginleşme aracı olmaması, ancak manevi huzuru sağlayabilecek kadar olması, gerekliliği birlikte değerlendirildiğinde; davacılar yararına hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının yukarıda açıklanan ilkelere ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 4.maddesinde düzenlenen takdir hakkının kullanılmasına ilişkin kurala göre az veya fazla olmadığı, isabetli bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmakla; manevi tazminatın miktarına yönelik olarak davalı ... Hizmetleri A.Ş vekili, davalı ...Sigorta Şirketi vekili, davalı ... vekili ve davacılar vekili tarafından yapılan istinaf başvurularının da reddine karar verilmiştir. (3) ...vekilinin husumete ilişkin istinaf başvurusu incelendiğinde;Yargılamanın aşamalarındaki iddia ve beyanlar ile istinaf başvuru sebepleri göz önüne alındığında, görülmekte olan davada, davalı ...İşletmeleri ... Müdürlüğü'ne husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.KTK'nın 3.maddesinde işleten, "Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" biçiminde tanımlanmış, aynı Kanunun 85/1.maddesinde ise, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir. Maddenin son fıkrasına göre ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." İşletenin bu sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur. Düzenlemesine yer verilmiştir.KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür. (-bkz..Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/02/2019 tarih, 2016/6712 E. ve 2019/2237 K. sayılı kararı-)Açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde; davalı ...vekili aşamalarda, ... İli sınırları içerisinde toplu taşıma yetkisinin esasen ...'ye değil, .... Belediyesi'ne ait olduğunu, müvekkili ...ile ... Anonim Şirketi'nin (eski ünvanı: ......AŞ) ...'ye ait olan toplu taşıma görevinin bir kısmını ifa eden ve aralarında hiyerarşik bir ilişki bulunmayan iki ayrı kuruluş olduğunu, kazaya sebebiyet verdiğ iddia edilen aracın müvekkili idare bünyesinde faaliyet göstermediğini, müvekkili idareden bağımsız faaliyet gösteren işbu araçların verdikleri zararlardan, müvekkilinin sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunmuştur. .... Müdürlüğü ile ... Anonim Şirketi'nin birlikte davalı sıfatına haiz olduğu başka bir trafik kazasından kaynaklı tazminat talepli dava nedeniyle istinaf incelemesi yapılmak üzere gönderilen ve Dairemizin 2022/334 esasına kayıtlanan dava dosyasında mevcut tüm kayıt ve belgeler ile ... tarafından eldeki davanın konusunu oluşturan trafik kazası nedeniyle zarar gören başka hak sahipleri tarafından açılan ve ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde görülen 2014/1197 esas sayılı dava dosyasına hitaben gönderilen ve davalı ... ile... A.Ş arasında ... plaka sayılı araca ilişkin olarak düzenlendiği anlaşılan 22/05/2013 günlü Hasılat Paylaşımlı Taşıma İşi Yaptırılması ilişkin sözleşme hükümlerinin değerlendirildiği, İBAM 40. Hukuk Dairesi'ne ait 06/04/2021 gün ve 2019/1808 esas-2021/497 karar sayılı ilamdaki konuya ilişkin tespitler bir bütün olarak değerlendirildiğinde;...Belediye Meclisi'nin 13/5/2011 gün ve 2011/1146 sayılı kararıyla, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 26.maddesi uyarınca, Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünün denetiminde olmak üzere ekli listede yer alan ... genelinde üç bölgede ve metrobüs hattında toplam 1428 adede kadar otobüs ve toplu taşımacılık işletmesinin Büyükşehir Belediyesi ve bağlı kuruluşlarının sermayesinin %50 sinden fazlasına sahip olduğu, ... Ticaret AŞ'ye 15 yıl süreyle devredilmesine karar verildiği, davalı ... .... Anonim Şirketi'nin (eski ünvanı: ... .... AŞ) ... Büyükşehir Belediye Meclis Kararları çerçevesinde, büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde toplu taşıma yapılacak hatların 3.şahıslara kiralanması noktasında yetkilendirildiği, bu yetki çerçevesinde davaya konu trafik kazasının meydana geldiği otobüs hattında yolcu taşımacılığı yapma bakımından davalı... A.Ş ile davalı ... arasında 22/05/2013 tarihli sözleşme düzenlendiği, sözleşme hükümleri göz önüne alındığında ...'nin elde edilecek gelirden bir pay almadığı , kaza yapan aracın ...bünyesinde faaliyet göstermediği gibi denetim yetkisininde bulunmadığı, hal böyle olunca da, kaza sebebiyle meydana gelen zararın davalı ...'den talep edilemeyeceği, başka bir ifadeyle az yukarıda yazılı yasal hükümler göz önüne alındığında davalıya husumet yöneltilmesine yasal olanak bulunmadığı anlaşılmıştır.Ancak davalı ...aleyhine gerçekleştirilen husumete ilişkin hatalı uygulamanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davalı ...vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m. 353/1-b/2 hükmü gereğince kaldırılmasına ve istinaf yasa yoluna başvuru konusu yapılmayan hususlar ile reddedilen istinaf itirazları nedeniyle taraflar yararına oluşan usulü kazanılmış haklar gözetilerek (kamu düzenine ilişkin olan olan harç hariç) hükmün diğer bölümlerinin esaslarına dokunulmaksızın (ifade ediş şekline ilişkin düzeltimler hariç) sadece davalı ...aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmek suretiyle esas hakkında yeniden hüküm tesisi gerekmiştir. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ / Gerekçe uyarınca, (I) ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/10/2022 tarih ve 2016/1224 Esas - 2022/720 Karar sayılı kararına karşı davalı ... Hizmetleri A.Ş vekili, davalı ...Sigorta Şirketi vekili, davalı ... vekili ve davacılar vekili tarafından davacılar vekili tarafından yapılan istinaf başvurularının yukarıda (1) ve (2) nolu bentlerde açıklanan sebeplerle ayrı ayrı REDDİNE, davalı ...vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun ise (3) sayılı bentte gösterilen nedenlerle KABULÜNE, a/İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar görülmekte olan davada zorunlu değil ihtiyarı dava arkadaşı konumunda olduklarından karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca her birinden ayrı ayrı alınması gereken 732,00'er TL istinaf karar ve ilam harcı (732,00*7) toplamı olan 5.124,00-TL harçtan, peşin olarak yatırıldığı anlaşılan toplam 1.259,30-TL harç ile birlikte istinaf yasa yoluna başvuran davacılardan tek başvuru harcı alınması yeterli olduğu halde her birinden ayrı ayrı istinaf başvuru harcı alındığı anlaşıldığından bu suretle fazladan alındığı anlaşılan 2.952,00-TL'nin düşümü ile kalan 912,70-TL eksik harcın davacılardan müsavi şekilde alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, b/İstinaf yasa yoluna başvuran davalılar ........ A.Ş, ... ve ...Sigorta Şirketi'nden ilk derece mahkemesi kararı gereğince, birlikte alınması gereken 12.327,01-TL istinaf karar ve ilam harcından, iş bu davalılar tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşıldığından toplam 12.282,00-TL harcın düşümü ile kalan 45,01-TL istinaf karar ve ilam harcının adı geçen bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, c/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, d/İstinaf yasa yoluna başvuran taraflarca, istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin ise takdiren yapan taraf üzerinde bırakılmasına, (II) ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/10/2022 tarih ve 2016/1224 Esas - 2022/720 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, a/Davacılar tarafından, davalı ...aleyhine açılan davaların husumet yokluğu nedeniyle reddine, b/Davacı ... tarafından açılan maddi tazminat talepli davanın kabulü ile; 179.275,58- TL'nin davalı ..., davalı ..., davalı ...Sigorta Şirketi ve davalı... A.Ş'den; ...Sigorta Şirketi açısından dava tarihinden, diğer davalılar açısından ise olay tarihi olan 01/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, c/Davacılar tarafından açılan manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile 200.000,00- TL manevi tazminatın davacı ...'e, 30.000,00-TL manevi tazminatın davacı ........, 30.000,00-TL manevi tazminatın davacı ...'e, 15.000,00-TL manevi tazminatın davacı...'e, 15.000,00-TL manevi tazminatın davacı...'e , 15.000,00- TL manevi tazminatın davacı ...'ya ve 15.000,00-TL manevi tazminatın da davacı...'e, davalılar ..., ..., ...Sigorta Şirketi ve ...A.Ş.'den; .... A.Ş. açısından dava tarihinden, diğer davalılar açısından olay tarihi olan 01/08/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, d/Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince maddi tazminat açısından hesaplanan 12.246,31-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 1.574,55-TL ve 3.044,50-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.619,05-TL harcın mahsubu ile bakiye 7.627,26-TL karar ve ilam harcının davalılar ..., ..., ...Sigorta Şirketi ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine (-İlk derece mahkemesince harç tahsil müzekkeresi yazılmış ve tahsilat yapılmış ise mükerrer ödeme olmaması için bu durumun gözetilmesi kaydıyla); e/Manevi tazminat açısından alınması gerekli 21.859,20-TL karar ve ilam harcının davalılar ..., ..., ...Sigorta Şirketi ve... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, f/Davacılar tarafından yatırıldığı anlaşılan toplam 4.619,05-TL harç ile, yine davacılar tarafından yapıldığı belirlenen 3.100,00-TL yargılama giderinin davalılar ..., ..., ...Sigorta Şirketi ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, g/Maddi tazminat açısından; (-Usulü kazanılmış hak nedeniyle) ilk derece mahkemesince belirlenen 27.891,34-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ...Sigorta Şirketi ve... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen alınarak yargılamada vekille temsil edilen davacı ...'e verilmesine, -Davacı ... lehine takdir olunan manevi tazminat açısından, (-Usulü kazanılmış hak nedeniyle) ilk derece mahkemesi kararı doğrultusunda belirlenen 31.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ...Sigorta Şirketi ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılamada vekille temsil edilen davacı ...'e ödenmesine, h/Davacı... lehine takdir olunan manevi tazminat açısından (-Usulü kazanılmış hak nedeniyle), ilk derece mahkemesi kararı doğrultusunda belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ...Sigorta Şirketi ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılamada vekille temsil ediler davacı...'e ödenmesine, ı/Davacı ... lehine takdir olunan manevi tazminat açısından, (-Usulü kazanılmış hak nedeniyle), ilk derece mahkemesi kararı doğrultusunda belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ...Sigorta Şirketi ve... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılamada vekille temsil edilen davacı ...'e ödenmesine, i/Davacı... lehine takdir olunan manevi tazminat açısından, (-Usulü kazanılmış hak nedeniyle), ilk derece mahkemesi kararı doğrultusunda belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ...Sigorta Şirketi ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılamada vekille temsil edilen davacı...'e ödenmesine, k/Davacı... lehine takdir olunan manevi tazminat açısından (-Usulü kazanılmış hak nedeniyle), ilk derece mahkemesi kararı doğrultusunda belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ...Sigorta Şirketi ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılamada vekille temsil edilen davacı...'e ödenmesine, l/Davacı ... lehine takdir olunan manevi tazminat açısından, (-Usulü kazanılmış hak nedeniyle), ilk derece mahkemesi kararı doğrultusunda belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ...Sigorta Şirketi ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılamada vekille temsil edilen davacı ...'ya ödenmesine, m/Davacı... lehine takdir olunan manevi tazminat açısından, (-Usulü kazanılmış hak nedeniyle), ilk derece mahkemesi kararı doğrultusunda belirlenen 9.200,00-TL maktu ücretinin davalı ..., ..., ...Sigorta Şirketi ve... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılamada vekille temsil edilen davacı...'e ödenmesine, n/Manevi tazminat açısından; davalı ..., ..., ...Sigorta Şirketi, .... Müdürlüğü, ... A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden (-Usulü kazanılmış hak ve karşılıklılık ilkesi nedeniyle ilk derece mahkemesi kararı doğrultusunda); davacı ...'den 16.000,00-TL, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/2.maddesi uyarınca hesaplanan vekalet ücreti davacı taraf yararına belirlenen vekalet ücretini geçemeyeceğinden 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacı...'den, 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin ...'den, 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin...'den, 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin...'den, 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin ...'dan, 9.200,00- TL maktu vekalet ücretinin...'den tahsili ile davalılar ..., ..., ...Sigorta Şirketi ve... A.Ş'ne ödenmesine, o/Davacı tarafın, kazasına bağlı zarar sorumluluğunun tam olarak hangi kuruluşa veya kuruluşlara ait olacağını somut olayın özelliklerine göre bilmemesi kabul edilebilir bir yanılgıdan kaynaklandığından ve bu hususta davacı tarafa kusur izafe edilemeyeceğinden, aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilen davalı ...yararına vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, (III) Taraflarca yatırılan gider avanslarından arta kalanının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde; HMK'nın 361. madde hükmü uyarınca; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.26/02/2026