Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -2-260 (Devralma) Karar Sayısı : 11-41/882 -277 Karar Tarihi : 06.07.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: E. Ebru ÖZTÜRK, Mustafa SOYDAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- Matthews Internat ional Corporation Temsilcileri: Av. Efser Zeynep ERGÜN, Av. Kübra ŞIVGIN D. TA
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -2-260 (Devralma) Karar Sayısı : 11-41/882 -277 Karar Tarihi : 06.07.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: E. Ebru ÖZTÜRK, Mustafa SOYDAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- Matthews Internat ional Corporation Temsilcileri: Av. Efser Zeynep ERGÜN, Av. Kübra ŞIVGIN D. TARAFLAR :- Matthews International Netherlands BV Naritaweg 165, 1043 BW Amsterdam, H OLLANDA - Moiz ESKİNAZİ 1384. S okak No:2 Martı Apt. Kat:6 Daire:11 Alsancak/İzmir - Berkav ESKİNAZİ 1384. Sokak No:2 Martı Apt. Kat:6 Daire:11 Alsancak/İzmir - David Davut ESKİNAZİ 1388. Sokak No:16 Kat:2 Alsancak/İzmir - Ferruh SERİNYEL 1381. Sokak No:11 Kat:3 Daire:5 Alsancak/İzmir - Selda SERİNYEL 1381. Sokak No:11 Kat:3 Daire:5 Alsancak/İzmir - ESPA Kağıt Ürünleri Ambalaj San. Tic. A. Ş. 10030 Sk. No:4/101 Atatürk Organize Sanayi Bölgesi 35620 Çiğli/İzmir E. DOSYA KONUSU: Kroma Baskı Öncesi Hazırlık Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. hisselerinin (Kroma) %70'inin Matthews International Corporation'ın ( Matthews İ nternational) tamamına sahip olduğu iştiraki olan Matthews International Netherlands BV (Matthews BV) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 27.05 .2011 tarih ve 4056 sayı ile giren ve eksiklikl eri en son 2 7.06.2011 tarih ve 4488 sayılı belge ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hü kümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 28.06.2011 tarih ve 2011 -2-260/Öİ-11-189.EÖ sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu, 30.06 .2011 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/404 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-41 sayılı Kurul toplantısında görüşüler ek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; - Bildirim konusu devralma işleminin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet 11-41/882 -277 2 2 Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in 5. maddesi kapsamında ve izne tabi bir devralma işlemi olduğu, - Söz konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı, dolayısıyla işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İşlemin Konusu Söz konusu işlem neticesinde, Ma tthews International, tamamına sahip olduğu iştiraki Matthews BV aracılığıyla, Kroma nın %70 hissesini devralacaktır. Matthews BV, öncelikle Kroma nın %61,5 hissesini Kapanış da devralacak; 28.2.2012 tarihinde buna ek olarak %8,5 hisseyi devralacak, böylec e Kroma nın toplam %70 hissesini devralmış olacaktır.1 Kroma nın işlem öncesi ve sonrası ortaklık yapısı Tablo 1 de gösterilm iştir: Tablo 1: Kroma nın mevcut ve işlem sonrası oluşacak hissedarlık yapılar ı Kroma nın mevcut hissedarlık yapısı Hissedar Pay (%) Moiz ESKİNAZİ Berkay ESKİNAZİ David Davut ESKİNAZİ Ferruh SERİNYEL Selda SERİNYEL ESPA Kağıt Ürünleri Ambalaj San. Tic. A.Ş.2 (Espa) Toplam 100 Kroma n ın işlem sonras ında olu şacak hissedarlı k yap ısı Hissedar Hisse Grubu Pay (%) Matthew s International Netherlands BV A Matthews International Corporation A Matthews International Holding (Europe) BV A Moiz ESKİNAZİ B Berkay ESKİNAZİ B Toplam 100 İşlem 5.5.2011 tarihli Hissedarlar Sözleşmesi3 ve Hisse Alım -Satım Sözleşmesi4 uyarınca gerçekleştirilmektedir. Eskinazi Ailesi nin kontrolünde olan Kroma, işlem sonrasında Eskinazi Ailesi ve Matthews in ortak kontrolüne geçecektir. H.2.Taraflar H.2.1. Devralan Taraf: Matthews BV Hollanda kanunları uyarınca kurulmuş bir şirket olan Matthe ws BV nin tamamı Matthews International a aittir. 1850 yılında kurulmuş olan Matthews International, anıtsal ürünler ve marka çözümleri üretmekte ve pazarlamaktadır. 1 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesi 4. fıkrası hükmü uyarınca işlemler tek bir işlem olarak kabul edilmiştir: Şart la bağlanan ya da kısa bir zaman dilimi içerisinde menkul kıymetlerle seri bir şekilde gerçekleşen yakın ilişkili işlemler, bu madde kapsamında tek bir işlem olarak kabul edilir. 2 Espa Eskinazi Ailesi nin kontrolündedir. 3 Matthews International, Matthew s BV, Matthews International Holding (Europe) BV, Moiz Eskinazi ve Berkay Eskinazi sözleşmenin taraflarıdır. 4 Matthews BV alıcı olarak, Moiz Eskinazi, Berkay Eskinazi, Davut Eskinazi, Ferruh Serinyel, Selda Serinyel ve Espa satıcı olarak sözleşmenin taraf larıdır. 11-41/882 -277 3 3 Matthews International ın bildirim konusu işlem ile ilgili faaliyeti, marka çözümleri segmenti altında yer alan grafik görüntülemedir. Grafik görüntüleme segmentinin başlıca ürün ve hizmetleri arasında marka yönetimi, baskı öncesi grafik hizmetleri, baskı klişeleri, gravür silindirleri, baskı üretim yönetimi, dijital varlık yönetimi, içerik yönetimi ve ambalaj tasarımı bulunmaktadır. Matthews BV, Türkiye pazarına klişe satışı yapmamaktadır. Baskı silindiri satışı ise Matthews International ın Almanya da bulunan bağlı ortaklığı Saueressig vasıtasıyla gerçekleştirilmektedir. Saueressig tarafından Türkiye de satılan gravür baskı silindirleri lazerli gravür teknolojisi olarak bilinmektedir ve sigara dış karton ambalajının tamamını üretmek için sigara fabrikalarına yönelik bir üründür. H.2.2. Devreden Taraf: Gerçek Kişiler Bildirim konusu işlemle, Kro ma da hisse sahibi olan Moiz Eskinazi ve Berkay Eskinazi isimli gerçek kişilerin sahip oldukları hisselerin bir kısmı; David Davut Eskinazi, Ferruh Serinyel, Selda Serinyel isimli gerçek kişiler ile ESPA ünvanlı tüzel kişinin sahip oldukları hisselerin ise tamamı Matthews BV tarafından devralınmaktadır. H.3. İlgili Pazar H.3.1. İlgili Ürün Pazarı Söz konusu işlemle hisseleri devredilen Kroma, ambalaj sektöründe gerek matbaalar tarafından kendi baskı makinelerinde, gerekse sigara fabrikaları, gıda -meşrubat şirketleri, hızlı tüketim malları üreten markalı ürün imalatçıları tarafından kullanılan gravür baskı silindirlerinin üretim ve satışı alanında faaliyet göstermektedir . Kroma, toplam cirosunun yaklaşık %80 ini silindirlerin üretim ve satışından, yaklaşık %2 0 sini de klişelerin üretim ve satışından elde etmektedir. Klişeler, basılacak desenin kalıbı niteliğindedir. Matthews International ın bağlı ortaklığı Saueressig tarafından Türkiye pazarına sunulan baskı silindirleri , sigara dış karton ambalajının tamamın ı üretmek için kullanılan, sigara fabrikalarına yönelik bir üründür. Türkiye de sigara ambalaj sanayinde kullanılan bu tür silindirlerin (lazer teknolojisiyle sigara ambalajı üzerinde kabartma işlemini yapan silindirler) tamamı ithal edilmektedir. Bunlar y üksek kalitede ve üstün teknoloji ürünü olmaları sebebiyle, yerli üreticiler tarafından üretilen baskı silindirlerine kıyasla yaklaşık altı kat daha pahalıdır. Bildirim formunda yer alan bilgilere göre gravür silindirleri üretimi iki gruba ayrılabilir: i) kalite ve inovasyonun fiyat ve teslimat süresinden sonra geldiği tüketici ürünlerini üreten yerli üreticiler için yerli bir pazar ii) fiyat ve teslimatın yanı sıra müşterinin yüksek düzeyde kalite ve standart da istediği global bir pazar. İlk segment, dah a düşük sermaye yatırımı gerektirmektedir. Kroma ilk segmentte faaliyet gösterirken, Matthews ikinci segmentte faal durumdadır. Her ne kadar bu niteliklerine göre pazarın daha dar ya da daha geniş tanımlanması mümkünse de, bu hususun inceleme kapsamında ul aşılacak sonuçları etkilemeyeceği ve İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un 20. maddesinin Ancak inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu olmuyorsa pazar tanımı yapılmayabilir. hükmü göz önünde bulundurularak, dosya konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarının belirlenmesine gerek olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. 11-41/882 -277 4 4 Bununla birlikte, işlem kapsamında tarafların faaliyet alanları göz önüne alınarak, değerlendirmeler gravür silindirleri pazarı üzerinden yapıl mıştır . H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar İşlem kapsamında kesin bir pazar tanımı yapılmamış olmakla birlikte, ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar ın Türkiye olduğu varsayı lmış ve değerlendirmeler bu tanım üzerinden yapıl mıştır . H.4. Değerlendirme H.4.1. İşlemin Niteliği Açısından Yapılan Değerlendirme 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinin 1. fıkrasında, Kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde; a) İki veya daha fazla teşebbüsün birleş mesi ya da b) Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da malvarlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya halihazırda en az bir teşebbüsü ko ntrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması, Kanunun 7 nci maddesi kapsamında birleşme veya devralma işlemi sayılır. hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin 3. fıkrasına göre Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Yukarıda da belirtildiği gibi işlem ile Kroma nın bir ortak giriş ime dönüşmesi öngörülmektedir. Bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilebilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması gerekmektedir. Ortak Kontrol: Ortak kontrol, kısaca iki veya daha fazla teşebbüsün bir diğer teşebbüsün karar alma mekanizmasında belirleyici etkiye sahip olmasıdır ve veto haklarının kullanılması, oylamalarda ortak hareket edilmesi ya da fiili kontrole sahip olunması gibi çeşitli yol larla sağlanabilir. Bir teşebbüs üzerindeki kontrole ortak olabilmek için, azınlık hissedarının bütçe, iş planı ve üst düzey yöneticilerin atanması başta olmak üzere, teşebbüsün işletme politikalarına ilişkin stratejik kararlarında söz sahibi olması gerekm ektedir. Hissedarlar Sözleşmesi nin 6.1.3. maddesine göre şirketin iş ve faaliyetleri, şirket Genel Kurulu nca seçilen 6 yönetim kurulu üyesinden oluşacak bir Kurul tarafından yönetilecektir. B Grubu hissedarlar, şirket hisselerinin toplamda %20 sinden fa zlasına sahip olduğu sürece, üyelerin 4 ü A Grubu hissedarların çoğunluğu tarafından aday gösterilenlerden, 2 si de B Grubu hissedarların çoğunluğu tarafından aday gösterilenlerden oluşacaktır. B Grubu yönetim kurulu üyelerinin en az birinin kabul oyu olma ksızın yıllık bütçenin ve sermaye harcama planının onayı, şirket genel müdürünün atanması veya azli, şirketin herhangi bir üçüncü tarafla ortaklık kurması gibi konularda karar alınamayacaktır. Bu çerçevede B Grubu hissedarların önemli stratejik kararlara i lişkin veto yetkisinin bulunduğu ve Moiz Eskinazi ile Berkay Eskinazi nin teşebbüsün stratejik ve ticari kararları üzerinde belirleyici etkiye sahip olacağı anlaşılmaktadır. Bağımsız İktisadi Varlık Olma: Halihazırda ticari faaliyetlerine devam eden ve tic ari varlıklara sahip bir teşebbüs olan Kroma işlem sonrasında da bağımsız bir iktisadi varlık olarak faaliyetlerine devam edecektir. 11-41/882 -277 5 5 H.4.2. Bildirim Yükümlülüğü Açısından Yapılan Değerlendirme 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin 1. fıkrası " Bu Tebliğ in 5. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma işleminde; a) İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL yi veya b) İşlem taraflarından birinin dün ya cirosunun beş yüz milyon TL yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun beş milyon TL yi aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin alınması zorunludur. hükmüyle hangi tür birleşme ya da dev ralma işlemlerinin Rekabet Kurulu'nun iznine tabi olduğunu belirlemektedir. Matthews International ın 2010 yılı toplam dünya cirosu ( .TİCARİ SIR ..) TL dir.5 Matthews International n toplam dünya cirosunun beşyüzmilyon TL yi aştığı anlaşılm ıştır. (Teşebb üsün 2010 yılı Türkiye cirosu ( .TİCARİ SIR ..) TL dir.) Kroma nın 2010 yılı Türkiye cirosu ( .TİCARİ SIR ..) TL dir. Bu cironun da beşmilyon TL yi aştığı anlaşılm ıştır. Bu çerçevede , dosya konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ'in 7. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi hükmünce bildirime ve Rekabet Kurulunun iznine tabi bir işlemdir. H.4.3. 4054 Sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim d urumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir t eşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır . Buna göre, bildirim konusu iş lemin ilgili pazarda hakim durum yaratmak veya mevcut bir hakim durumu daha da güçlendirmek sonucunu doğurup doğurmayacağının değerlendirilmesi gerekmektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelere göre, gravür silindirleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüsle rin satış adetleri ve cirolarına göre pazar payları Tablo 2 deki gibidir: 5 ( .TİCARİ SIR ..) ABD Doları, 31 Aralık 2010 tarihli Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL ye çevrilmiştir. 11-41/882 -277 6 6 Tablo 2: Teşebbüslerin pazar payları Satış adedine göre teşebbüslerin pazar payları Teşebbüs Pazar Payı (%) Kroma Gravür International Öncü Gravür Artı Gravür Doğa n Matthews Diğer Ciroya göre teşebbüslerin pazar payları Teşebbüs Pazar Payı (%) Kroma Gravür International Öncü Gravür Artı Gravür Doğan Matthews Diğer Görüldüğü gibi, devir işlemi taraflarının işlem sonrası pazar payları satış aded ine göre % ( ..) ; ciroya göre ise % ( ..) olmaktadır. Matthews in ciro esaslı pazar payının adet esaslı pazar payına göre çok daha yüksek olmasının nedeni yukarıda da belirtildiği gibi Matthews in sattığı gravür baskı silindirlerinde lazerli gravür teknolo jisi kullanılması ve bunların yerli üreticilerin sattıklarına göre yaklaşık altı kat daha pahalı olmasıdır. Matthews ın satışını yaptığı bu silindirlerin sadece sigara ambalaj silindirleri olduğu da vurgulanmalıdır. Türkiye de satışı yapılan sigara ambalaj sanayinde kullanılan silindirlerin tamamı ithaldir. 2010 yılında Türkiye ye toplam 6.000 adet sigara ambalaj silindiri ithal edilmiştir. Kroma nın bu pazarda ithalatı bulunmamaktadır. Dolayısıyla pazarın dar tanımlanması durumunda Kroma nın sigara ambalaj silindiri pazarında elde ettiği herhangi bir pazar payı bulunmaması nedeniyle, işlemin pazardaki rekabeti azaltan bir etkisi olmayacaktır. İşlem sonrasında sigara ambalaj üretimi, Matthews in know - how desteği ile Türkiye de gerçekleşecektir. Dosya mevcudu bilgilere göre Matthews in iştiraki Saueressig in sigara pazarına yönelik olarak sattığı gravür silindirlerinde yaklaşık pazar payı % ( .) dir. Taraf vekilleri tarafından işlem sonrasında Saueressig in Türkiye ye doğrudan satış yapmayacağı, ürünlerin Kroma vasıtasıyla satılacağı ifade edilmiştir. Bu pazarda Matthews in rakipleri Wetzel, Janoschka ve 4Packaging dir. Bildirim formunda Janoschka nın İzmir de bir üretim tesisi açmayı planladığı ifade edilm iştir. Sonuç olarak, öngörülen işlemle Matthews Interna tional, Kroma nın halen Türkiye pazarında üretilmeyen bir kalitede üretim yapabilmesini teminen Kroma tesislerinde yeni bir üretim hattı tesis etmeyi planlamaktadır. Yüksek düzeyde kalite ve standardın 11-41/882 -277 7 7 söz konusu olduğu bu pazar segmentinde Kroma nın (ve h erhangi bir yerli üreticinin) faaliyeti bulunmadığı için, pazarda rekabetin azalması söz konusu olmayacaktır. Gravür silindirleri pazarında ise, kayda değer pazar payları bulunan üreticiler faaliyet göstermektedir. Baskı klişeleri pazarında ise toplam üre tim kapasitesi 140.000 -150.000 m²/yıl dır. Bu pazarda Kroma nın pazar payı % ( .) dur. Halihazırda Türkiye ye klişe satışı bulunmayan Matthews in dünya çapında üretim kapasitesi ( .TİCARİ SIR ..) m²/yıl dır. Kroma nın pazar payı göz önünde bulundurulduğunda , bu pazar bakımından da hakim durum yaratılmasının söz konusu olmadığı görülm üştür . Bu değerlendirmeler ışığında söz konusu işlem sonucunda hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı ve dolayısıyla, b ildirim konusu işleme izin verilmesinde herhangi bir sakınca bulunmadığı kanaatine varılmıştır . I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre ; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/ 4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.