Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-2-122 (Devralma ) Karar Sayısı : 07-61/727-258 Karar Tarihi : 25.07.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10 Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif E RSİN . B. RAPORTÖRLER : Ali DEM İRÖZ , Erdem AYGÜN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Telefonaktiebolaget LM Ericsson Torshamnsgatan 23, 164 83 STOCKHOLM, İSVEÇ Temsilcisi: Av. Gülperi YÖRÜKER, Av. Berrak ZO
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-2-122 (Devralma ) Karar Sayısı : 07-61/727-258 Karar Tarihi : 25.07.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10 Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif E RSİN . B. RAPORTÖRLER : Ali DEM İRÖZ , Erdem AYGÜN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Telefonaktiebolaget LM Ericsson Torshamnsgatan 23, 164 83 STOCKHOLM, İSVEÇ Temsilcisi: Av. Gülperi YÖRÜKER, Av. Berrak ZORLU Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza, Kat 25, D:89 Maslak, 20 İSTANBUL D. TARAFLAR : - Telefonaktiebolaget LM Ericsson (publ) Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza, Kat 25, D:89 Maslak, İSTANBUL - General Atlantic Partners ( Bermuda) L.P. Heriotstrasse 1, 60528 Frankfurt am Main, ALMANYA - GAP Coinvestments IV, LLC. Heriotstrasse 1, 60528 Frankfurt am Main, ALMANYA 30 - GapStar, LLC. Heriotstrasse 1, 60528 Frankfurt am Main, ALMANYA - GAP Coinvestments III, LLC. Heriotstrasse 1, 60528 Frankfurt am Main, ALMANYA - GAP -W International, LP. Heriotstrasse 1, 60528 Frankfurt am Main, ALMANYA - GAPCO Gmbh & Co. KG. Heriotstrasse 1, 60528 Frankfurt am Main, ALMANYA - LHS Beteiligungs Aktiengesellschaft Heriotstrasse 1, 60528 Frankfurt am Main, ALMANYA 40 E. DOSYA KONUSU : LHS AG nin çoğunluk hisselerinin ve münhasır kontrolünün Telefonaktiebolaget LM Ericsson tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi . F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 9.7.2007 tarih ve 4657 sayı ile intikal eden bildirimin incelenmesi sonucunda raportörlerce hazırlanan 20.7.2007 tarih ve 200 7-2- 122/Öİ-07-AD sayılı Ön İnceleme Raporu 20.7.2007 tarih ve REK.0.06.00.00 - 120/235 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-61 sayılı Kurul toplantısında g örüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; bildirim konusu işlemin 1997/1 50 Sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu , ancak devralma işleminin 4054 07 61/727 258 2 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi anlamında ha kim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı ve söz konusu işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞ ERLENDİRME Telefonaktiebolaget LM Ericsson (Ericsson) ve E/LHS Acquisition GmbH (E/LHS) ile satıcılar General Atlantic Partners (Bermuda) L.P., GAP Coinvestments IV, LLC., GapStar, LLC., GAP Coinvestments III, LLC., GAP -W International, LP., GAPCO Gmbh & Co. KG. ve LHS Beteiligungs Aktiengesellschaft arasında 5.6.2007 tarihinde 60 imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi (Sözleşme) uyarınca, satıcılara ait % 55,1 oranındaki LHS AG ( LHS) hissesi, Ericsson tarafından kontrol edilen ve devralma amacıyla yeni kurulmuş ola n E/LHS aracılığı ile devralınacaktır. Ayrıca, Alman Kanunları uyarınca Ericsson un LHS nin tedavüldeki hisse senetlerini (toplam hisselerin %20 si) almak için halka açık bir teklif vereceği bildirilm iştir. H.1. Taraflar H.1.1. Telefonaktiebolaget LM Erics son (Ericsson) Ericsson , merkezi İsveç in Stockholm şehrinde bulunan ve hisseleri Stockholm Menkul Kıymetler Borsası, Londra Menkul Kıymetler Borsası ve buna ek olarak NASDAQ ta işlem gören küresel bir şirketler grubudur. 70 Ericsson mobil ve sabit şebeke o peratörlerine telekomünikasyon ekipmanları ve ilgili hizmetler sunan bir küresel tedarikçidir. Ana iş alanları arasında; - radyo baz istasyonları ve ana şebeke altyapısı yapmak, - sabit telefon şebekelerinin modernleştirilmesi, farklı hizmetler sunan yüksek kapasiteli geniş bantlı şebekeler ve İP bazlı gelir elde etme hizmetleri benzeri geniş bantlı çoklu -hizmet iletişim ekipmanları ve hizmetleri sunmak, - mobil, sabit ve diğer çeşitli şebekeler için mikro dalga radyo linkleri sağlamak benzeri tam bir bütünleş ik iletim ve taşıma ekipmanları portfolyosu sunmak, - hem sabit hem mobil şebeke operatörleri için ses, veri ve görüntüyü birleştiren faturasız ( pre-paid) hizmetler, faturalama, akıllı şebekeler ve mobil multimedya 80 hizmetleri benzeri değişik ürünler, çözüml er ve hizmetler tedarik etmek, - sistem entegrasyonu, yönetilen hizmetler, şebeke kurulumu ve entegrasyonu, eğitim ve destek hizmetleri vermek, - Sony Ericsson Mobile Communications ortak girişimi aracılığıyla multimedya uygulamaları da sunabilen ve diğer kiş isel iletişim hizmetlerini içeren bir dizi mobil cihaz sunmak vb. faaliyetler bulunmaktadır. Ericsson dolaylı olarak tamamına sahip olduğu iştiraki Ericsson Telekomünikasyon Anonim Şirketi (Ericsson Türkiye) aracılığıyla Türkiye de faaliyet göstermektedir . Ericsson, Türkiye de mobil ve sabit hat şebekeleri için faturalama ve müşteri 90 hizmetleri (FMH) yazılım ve ilgili hizmetlerini d e içeren iş destek sistemleri ( İDS) yazılım ve ilgili hizmetleri ve telekomünikasyon şebeke ekipmanları alanında faaliyet göstermektedir. Bildirim Formu nda yer alan bilgilerde, Ericsson un ismi daha sonra E/LHS olarak değiştirilen Una 135. Equity Management Gmbh yi kurduğu belirtilmektedir. Ericsson 07 61/727 258 3 dosya konusu hedef şirket olan LHS nin hisselerini, nihai olarak kontrol ettiği iştiraki olan E/LHS aracılığıyla devralacaktır. H.1.2. General Atlantic Partners Grubu General Atlantic Partners, büyüyen firmalara sermaye ve stratejik destek sağlayan uluslararası bir yatırım grubudur. İletişim, elektronik, sağlık, medya ve finans gibi pek 100 çok alanda ve 150 den fazla firmada yatırımları olan grup, LHS hisselerinin %47,85 ine sahiptir. H.1.3. LHS Beteiligungs Aktiengesellschaft. LHS Beteiligungs, Hartmut Lademacher ın sahibi olduğu bir yatırım şirketidir ve LHS hisselerinin %9,34 üne sah iptir. H.1.4. LHS AG (LHS) LHS, Bermuda kanunlarına uygun olarak kurulmuş olan, şirket merkezi Bermuda da bulunan ve hisseleri Frankfurt Menkul Kıymetler Borsası nda işlem gören bir limite d ortaklıktır . Bildirim Formu nda yer alan bilgilere göre LHS, mobil ve sabit hat iletişim şebeke operatörlerine iş destek sistemleri yazılımı ve özellikle faturalama ve müşteri 110 hizmetleri yazılımı sunmaktadır. LHS tarafından geliştirilen ve satılan yazılım, mobil, sabit hat ve veri hizmetlerinin tedarik edilmesini mümkün kılmaktadır. LHS nin yazılım sistemleri, her türlü ödemenin faturalandırma tarzlarını idare edebilecek tam uyumlu faturalandırma yazılımı tedarik etmektedir. Şirket yazılım ürünleriyle bağlantılı olarak hizmet ve bakım ve buna ek olarak proje uygulama danı şmanlığı ve müşteriye uyarlanmış hizmetleri de sunmaktadır. LHS nin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo1 : LHS nin Ortaklık Yapısı Pay Sahibi Payı (%) General Atlantic Partners Grubu 47,85 LHS Beteiligungs 9,34 Berenberg Bank 6,87 Treasury shares 3,43 Diğerleri 31,94 Toplam 100 H.2. İlgili Pazar 120 H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Devre konu teşebbüs olan LHS, mobil ve sabit hat iletişim şebeke operatörlerine iş destek sistemleri yazılımı (İDS) ve özellikle faturalama ve müşteri hizmetleri yazılımı (FMH) sunmaktadır . İletişim şebekeleri esas olarak iki farklı sistem yönetim yazılımı tipi tarafından yönetil mekted ir; Yönetimsel Destek Sistemi (YDS) yazılımının şebekenin işleyişini (örneğin; tedarik kapasitesi, hata belirlenmesi, şebeke konfigürasyonu, perf ormans yönetimi) desteklerken, İDS yazılımı şebekenin tüm iş ile ilgili yönlerini (müşteri ilişkileri) kapsa maktadır . Bu çerçevede İDS yazılımlarının genel olarak sipariş alma, fatura kesme, tahsilât veya abone yönetimi gibi fonksiyonları içer mektedir . Dos ya 130 konusu işlemde hisseleri devralınan LHS nin sadece İDS yazılımlarına ilişkin faaliyetleri bulunduğu bilgisi verilmektedir. Bildirim Formu nda verilen bilgilere göre, şirket işlerinin yürütülmesine yardımcı olan İDS yazılımları genel olarak aşağıdaki fon ksiyonları kapsamaktadır: 07 61/727 258 4 - Ürün yönetimi ürünlerin tüketicilerine tek başına ya da başka ürünlerle birlikte paket halinde sunulmasına yönelik satış ve yönetim çözümlerinden oluşmaktadır. Ürün yönetimini içeren İDS uygulamaları karşılıklı ürün indirimlerini, uygun fiyatlandırmayı ve müşteri sadakat programlarını da içerebilmektedir. - Müşteri yönetimi - asıl olarak müşterinin görünümünün şebeke operatörüne 140 sunulmasıyla ilgilidir. Bu şekilde müşteri ile çalışan uygulamaların karmaşık hiyerarşileri desteklenmekte ve idare edilmektedir. Müşteri idaresi ayrıca, diğer uygulamaların yanı sıra, ortak firmaların yönetim uygulamalarının iş destek sistemlerine tanıtıldığı bir alandır. - Gelir idaresi - faturalama, hesaba kayıt ve ödeme sürecinin tamamından oluşmaktadır. İDS yazılımının gelir idaresi unsuru çoğunlukla sipariş tedarikini de desteklemektedir. İDS gelir idaresi sistemleri ortak firma ödemelerini de destekleyebilmektedir. - Talep tatmin idar esi - satış taleplerinin alındığı noktadan ürünlerin müşterilere teslimatına kadar olan tüm sürecin idare edilmesidir. Talep tatmin idaresi 150 normal olarak YDS tarafından temin edilmektedir. Ancak, uygulamada İDS çoğunlukla talep tatmin idaresi işini de (tek lif tedariki de dahil olmak üzere) yürütür. Söz konusu İDS yazılımları, i - tek bir yazılım firması tarafından tüm uygulamaları barındıran entegre edilmiş bir takım şeklinde, ii - üçüncü şahıslara ait yazılım modüllerini kendi yazılım modülleri ile birleşti ren yazılım üreticisi ya da sistem bütünleştirici tarafından sunulan bir paket şeklinde ya da iii -İDS alanının belli kısımlarını içeren yazılım modülleri şeklinde arz edilebilmektedir. Mevcut durumda eğilim bağımsız modüller yerine entegre edilmiş takımlar ve paket çözümlerin kullanılması yönünde dir. 160 Hisseleri devralınan LHS nin doğrudan işlerde sistem bütünleştiriciler ve altyapı sağlayıcıları ile rakip iken, dolaylı işlerde sistem bütünleştiricilerin ve altyapı sağlayıcıların sağlayıcısı olacağı dolayısıy la sistem bütünleştiricilere İDS ürünleri sağlanması gibi daha dar bir üst pazar tanımlanabileceği, böyle bir pazar tanımlansa dahi tarafların dünya çapındaki pazar paylarının çok düşük düzeyde kalacağı, aynı zamanda buna paralel olarak alt pazardaki pazar paylarının daha düşük kalacağı ifade edilmiştir. Mobil şebeke işletmecileri açısından İDS çözümleri önceden ödeme (pre-paid) ve sonradan ödeme (postpaid) olarak farklılaşmak ta iken , yeni nesil çözümlerin her iki amaca da hizmet edecek şekilde yakınlaştığı belirtilmiştir. Tarafların yukarıda belirtilen görüşleri ışığında, işlemin değerlendirilmesinde esas 170 alınmak üzere ilgili ürün pazarı iletişim şebekeleri için İDS yazılımları ve ilgili hizmetler pazarı olarak tanımlan mıştır. Söz konusu pazarın tarafları n verdiği bilgiler çerçevesinde şebeke bazında (mobil ya da sabit), faturalama sistemi bazında (pre - paid ya da postpaid) ve alt/üst pazar olarak daha farklı bir şekilde tanımlanması mümkün olmakla birlikte, alternatif pazar tanımlarının 4054 sayılı Kanun u n 7. maddesi çerçevesinde yapılacak değerlendirmeyi değiştirmeyecek olması nedeniyle, daha ayrıntılı bir analize gerek görülmemiştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar İlgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiş tir. 180 07 61/727 258 5 H.3. Yapılan T espitler ve Hukuki Değerlendirme Dosya konusu işlem neticesinde Ericsson, LHS hisselerinin %55,1 ini devralacak, ayrıca tedavüldeki hisse senetlerini satın almak için çağrıda bulunacak, böylece teşebbüsün kontrolünü tek başına elde edecektir. Bu nedenle iş lem, 1997/1 sayılı Tebliğ in 2(b) maddesi uyarınca bir devralma işlemi olarak değerlendirilmiştir . 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi uyarınca , Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda , birleş meyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25 ini aşması halinde veya 190 bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 .000.000 YTL yi aşması halinde Rekabe t Kurulu ndan izin almaları zorunludur . Bildirim Formu nda, Ericsson un ve LHS nin 2006 yılında Türkiye de İDS yazılımı pazarından elde ettiği cirolar sırasıyla ( ) Euro ve ( ) Euro olarak verilm iştir. Ayrıca, Ericsson un ve LHS nin pazar paylarının sırasıyla tahmini olarak %( ) ve % ( ) olduğu ifade edilm iştir. Dolayısıyla, devralma işleminin taraflarının toplam cirolarının ( ) YTL ve toplam pazar paylarının % ( ) olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, devralmanın taraflarının ciroları toplamının Teb liğ de verilen ciro eşiğini aştığı ve işlemin Rekabet Kurulu na bildirilerek izin alınması gereken bir işlem olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 200 Bilindiği gibi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde, hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye y önelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde gerçekleştirilen birleşme veya devralma işlemleri yasaklanmaktadır . Bildirim Formu nda yer alan bilgilerde, bu pazarın küresel niteliği ve alıcı sayısının azlığı nedeniyle ülke b azında gelire dayalı bir pazar payı hesaplamasının mübalağalı sonuçlar verebileceğine değinilerek, Ericsson un ve LHS nin pazar paylarının sırasıyla % ( ) ve % ( ) olduğu ifade edilm iştir. Yine verilen bilgilere göre tarafların dünya çapındaki pazar payları, Türkiye deki pazar paylarından daha düşük düzeylerdedir. İlgili ürün pazarı daha dar olarak faturalama ve müşteri hizmetleri 210 (FMH) çözümleri olarak ele alınırsa tarafların toplam pazar payı %10 u; mobil İDS çözümleri olarak alınırsa %25 i geçmemektedir. Dolayısıyla söz konusu pazar payları, ilgili pazarda işlem sonucunda Ericsson un hâkim duruma sahip olmayacağına ilişkin önemli bir gösterge oluşturmaktadır. Buna ek olarak, tarafların İDS çözümleri alanında dünya çapında Amdocs, Convergys ve Comverse gib i rakiplerin rekabetiyle karşı karşıya olduğu, halihazırda Türkiye de Türk Telekom la (sabit hat) çalışan Convergys ve AVEA ile çalışan Orga (pre-paid hizmetleri) gibi rakiplerin bulunduğu, Vodafone un ise kendi bünyesinde geliştirmiş olduğu çözümleri ku rduğu, ayrıca söz konusu operatörlerin önemli derecede alım güçleri bulunduğu bilgileri göz önüne alındığında, devir işlemi 220 neticesinde Ericsson un İDS yazılımları pazarında hâkim durum yaratması ya da mevcut bir hâki m durumunu güçlendirmesi durumu ortaya çıkmayaca ktır. Bu değerlendirmeler çerçevesinde rekabet açısından olumsuz etkilerin ortaya çıkmayacağı anlaşıldığından , devralma işlemine izin verilmesinde herhangi bir sakınca bulunmamaktadır. 07 61/727 258 6 I. SONUÇ Düzenlenen rapor ve inc elenen dosya kapsamına gör e, bildirim konusu işlemin, 4054 230 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna , ancak işlem sonucunda aynı Kanu n maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yarat ılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, dolayısıyla bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.