TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR MESEL OTO VE İNŞ. MALZ. SAN. T İC. LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/36941) Karar Tarihi: 20/4/2020 Başvuru Numaras ı: 2019/36941 Karar Tarihi : 20/4/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M.Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Tuğba TUNA I ŞIK Başvurucu : Mesel Oto ve İnş. Malz. San. Tic. Ltd. Şti. I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, iptal davas ında hakkaniyete ayk ırı karar verilm
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR MESEL OTO VE İNŞ. MALZ. SAN. T İC. LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/36941) Karar Tarihi: 20/4/2020 Başvuru Numaras ı: 2019/36941 Karar Tarihi : 20/4/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M.Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Tuğba TUNA I ŞIK Başvurucu : Mesel Oto ve İnş. Malz. San. Tic. Ltd. Şti. I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, iptal davas ında hakkaniyete ayk ırı karar verilmesi ve yarg ılaman ın uzun sürmesi nedenleriyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 7/11/2019 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin olduğu değerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/36941 Karar Tarihi : 20/4/2020 38. Başvurucunun 23/5/2013 tarihinde vergi mahkemesinde açt ığı davada, davan ın kısmen kabulüne k ısmen reddine karar verilmi ş ve davan ın reddine ili şkin k ısım k ısmen kesinleşmiştir. Başvurucu delillerin de ğerlendirilmesi ve hukuk kurallar ının uygulanmas ında hata yap ılarak adil olmayan karar verilmesi ve yarg ılaman ın uzun sürmesi nedenleriyle adil yarg ılanma ve mülkiyet haklar ının ihlal edildi ği iddias ıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 9. Mahkemenin 20/4/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 10. Başvurucu, uzun süren yarg ılama nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ve diğer anayasal haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden11. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba ş ka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin idari yarg ılaman ın süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak davan ın ikame edildi ği tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak -ço ğu zaman icra a şamas ını da kapsayacak şekilde- yarg ılaman ın sona erdi ği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Aky ıl, B. No: 2012/1198, 7/11/2013, 45, 47). 13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara iliş kin idari yarg ılama süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (Selahattin Aky ıl, 41). 14. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında yakla şık 7 y ıllık yarg ılama süresinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 15. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2019/36941 Karar Tarihi : 20/4/2020 4B. Diğer İhlal İddialar ı 16. Başvurucu, delillerin de ğerlendirilmesi ve hukuk kurallar ının uygulanmas ında hata yap ılarak adil olmayan karar verilmesi nedeniyle adil yarg ılanma ve mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 17. Davan ın kesinle şen k ısm ına ilişkin şikâyetler yönünden aç ık bir ihlalin bulunmad ığı değerlendirildi ğinden açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekmektedir. 18. Yarg ılaman ın devam eden k ısm ına ilişkin şikâyetleri yönünden ise başvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekmektedir. C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 20. Başvurucu, ihlalin tespiti talebinde bulunmu ştur. 21. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Diğer ihlal iddialar ından yarg ılamas ı devam eden ba şvurular yönünden başvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı, kesinleşen k ısm ına ilişkin başvurular yönünden iddialar ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2019/36941 Karar Tarihi : 20/4/2020 5B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. 364,60 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin BA ŞVURUCUYA ÖDENMES İNE, D. Ödemenin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, E. Karar ın bir örne ğinin bilgi için İstanbul 9. Vergi Mahkemesine (E.2013/1614, K.2013/3416) GÖNDER İLMESİNE, F. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 20/4/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM M.Emin KUZ Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU