Anayasa Mahkemesi

TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR KODİROVA RANO X İDİROVNA BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/15777) Karar Tarihi: 15/3/2023 Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Murat İlter DEVEC İ Başvurucu : Kodirova Rano X İDİROVNA Vekili : Av. İlyas DOĞAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; şüpheli ölüm olay ı hakk ında yürütülen soru şturm

TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR KODİROVA RANO X İDİROVNA BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/15777) Karar Tarihi: 15/3/2023 Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Murat İlter DEVEC İ Başvurucu : Kodirova Rano X İDİROVNA Vekili : Av. İlyas DOĞAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; şüpheli ölüm olay ı hakk ında yürütülen soru şturman ın etkisizli ği nedeniyle ya şam hakk ının, cinsel sald ırı iddias ı hakk ında etkili soru şturma yürütülmemesi nedeniyle de kötü muamele yasa ğının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 5/6/2020 tarihinde yap ılm ıştı r. Komisyon, ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar vermi ştir. 3. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüşünü bildirmi ştir. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) arac ılığıyla temin edilen belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir: 5. Yedi kolluk görevlisince düzenlenen 23/9/2019 tarihli Olay Tutana ğı na göre ayn ı gün saat 20.56 s ıralar ında Ankara Emniyet Müdürlü ğü Muharebe Elektronik Şube Müdürlüğü (Haber Merkezi) görevlileri, müstakil bir evden silahl ı intihar olay ı bildirildi ğini sözü edilen evin bulundu ğu bölgedeki devriyelere bildirmi ştir. Olay yerine intikal eden iki polis ekibini evde ikamet eden Milletvekili Ş.Ü. karşılam ıştır. Ş.Ü. polislere olay ın üst katta meydana geldi ğini, oda kap ısının kilitli oldu ğunu ve bir el silah sesi duyduklar ını söylemiştir. Polisler üst kattaki banyonun yan ındaki odan ın kilitli oldu ğunu görüp odadan gelen inleme ve debelenme seslerini i şitince odan ın kap ısını zorla açmaya çal ışmış ancak ba şaramam ıştır. Bu Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 3esnada acil t ıbbi yard ımla görevli ki şiler de olay yerine gelmi ştir. Bir polis, binan ın d ışına çıkm ış; balkona dayal ı vaziyetteki merdiven yard ımıyla balkona ç ıkıp kilitli odaya girmeye çal ışmıştır. Bu s ırada balkonda bulunan Ş.Ü.nün k ızı D.Ü. de kilitli odan ın balkon kap ısını açmak için u ğraşmaktad ır. Kilitli odan ın kap ısı, bina içindeki polislerce k ırılarak aç ılm ıştır. Polisler ile acil t ıbbi yard ımla görevli ki şiler saat 21.04 te odaya girmi ştir. Başvurucunun k ızı N.K. odan ın girişine göre kar şıda bulunan yata ğın önünde, sa ğ taraftaki pencerenin alt ında ve radyatöre dayal ı olarak yerde yatmaktad ır. N.K.n ın yüzü, vücudu ve k ıyafetleri kanl ıdır. N.K. plastik bir sedyeye konuldu ğunda polisler N.K.n ın sol göğsünün üzerinde bir mermi giri ş yaras ı ile yaran ın etraf ında siyah bir hale bulundu ğunu görmü ştür. Balkondaki D.Ü.nün cama vurmas ı üzerine polisler D.Ü.yü balkon kap ısından odaya alm ıştır. Polislerin N.K.n ın kendini vurmakta kulland ığını değerlendirdi ği P... B... marka B...427 seri numaral ı tabanca N.K.n ın yatt ığı yerin yakla şık 150 cm uza ğında, hal ı üzerinde görülmü ştür. Tabancan ın sürgü k ısm ı yar ım vaziyettedir ve bo ş kovan mermi at ım boşluğunda tak ılıdır. Yatak da ğınıktır ve yatak üzerindeki battaniyede kan bulunmaktad ır. Yatağın kenar ındaki sehpa ters vaziyettedir. Abajur ve cam bir fanus yerdedir. Cam fanustaki toprak hal ının üzerinde dökülmü ştür. Yatağın ön taraf ında cama do ğru kan lekeleri, giysi dolab ının önünde ise yedi veya sekiz kad ın çantas ı bulunmaktad ır. Olay yeri, yap ılacak olay yeri incelemesi için polislerce oldu ğu hâliyle muhafaza alt ına al ınm ıştır. Olay Tutana ğı nda ayr ıca . ..girişe göre kar şı duvarda yatağın yaklaşık 50 cm, ... (Buraya yerden mi yoksa yandan m ı yazd ığı anlaşılamam ıştır.) yaklaşık 80 cm yukar ıda mermi giri şi olduğu görülmü ş[tür] ifadelerine yer verilmi ştir. 6. Cankurtaranla Ankara Şehir Hastanesine ( Şehir Hastanesi) götürülen N.K. yeniden canland ırma çal ışmalar ına yan ıt vermemi ştir. Bu nedenle N.K.n ın t ıp bilimine göre saat 21.50 de öldü ğü kabul edilmi ştir. T ıbbi kay ıtlara göre N.K. saat 21.15 s ıralar ında arrest olarak ve yeniden canland ırma çal ışmas ı yap ılarak Şehir Hastanesine getirilmi ştir. Getirildiğinde cildi so ğuk ve soluk olsa da henüz ölüm kat ılığı gelişmemiştir. 7. Olaydan saat 21.30 s ıralar ında haberdar olan Ankara Cumhuriyet Ba şsavc ılığı (Savc ılık) olayla ilgili olarak bir soru şturma başlatm ıştır. 8. Cumhuriyet savc ının talimat ıyla olay yeri, ayn ı gece saat 21.42 den itibaren olay yeri incelemesi ile ilgili kolluk biriminde görevli polislerce incelenmi ştir. Bu inceleme nedeniyle düzenlenen tutanak ile bu tutana ğın ekindeki belgelere göre -bu belgeler aras ında olay yeri krokisi de bulunmaktad ır- olay yerinde delil güvenli ği sağlanmam ıştır. Olay ın meydana geldi ği odan ın kap ısı aç ıktır ve kap ının yüzeyi ile kilidinde zorlama izleri bulunmaktad ır. Tabanca hal ı üzerindedir ve namlusu balkon kap ısına bakmaktad ır. Tabancan ın kovan at ım boşluğunda dikilmi ş bir mermi kovan ı bulunmaktad ır. Tabancaya tak ılı olan şarjörde mermi bulunmamaktad ır. Odada yatak, giysi dolab ı ve çal ışma masas ı mevcuttur. Çal ışma masas ının üzerinde televizyon monitörü, bir kalem ve bir ajanda bulunmaktad ır. Çal ışma masas ının yan taraf ındaki zemin üzerinde bir kap ı anahtar ı vard ır. Duvardaki mermi giri ş deliği yerden 160 cm yüksektedir. Hal ı ve parke zemin üzerinde devrilmiş bir fiskos sehpas ı ile k ırm ızı renkli şüpheli lekeler bulunmaktad ır. Giysi dolab ının önünde da ğınık kad ın çantalar ı vard ır. Giysi dolab ının içinde Bugün ben ölürsem ifadesi ile başlay ıp gömün beni. ifadesi ile biten bir not bulunmu ştur. Tabancan ın tetik ve sürgü yüzeyleri ile zemindeki kap ı anahtar ı üzerinden biyolojik veri elde edilebilmesi için örnek alınm ıştır. Ş.Ü., D.Ü. ve olay ın meydana geldi ği evde hasta bak ıcı olarak çal ışan K.O.nun el svaplar ı ile parmak izleri al ınm ıştır. Balkon kap ısının cam ında, çal ışma masas ının üzerindeki aynada, ajandada ve kalemde, ayr ıca giysi dolab ı içinde bulunan notta parmak izi tespit çal ışmas ı yap ılm ıştır. Duvara isabet eden deforme mermi çekirde ği duvardan ç ıkar ılm ıştır. Hal ı üzerindeki şüpheli lekelerden iki örnek al ınm ıştır. Tabancan ın k ırm ızı renkli, şüpheli Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 4lekelerden her birine olan uzakl ığı 57 cm dir. Olay yerinin mevcut hâli foto ğraflan ıp kameraya al ınm ıştır. 9. Kolluk görevlileri N.K.n ın vefat etti ği hastanede N.K.ya ait el svaplar ı ile üst giysisi ve e şofman alt ını gerekli incelemeler için alm ıştır. 10. Kolluk görevlileri ayn ı tarihte Ş.Ü., D.Ü. ve Ş.Ü.nün eşi G.Ü.nün ifadelerine başvurmuştur. Sözü edilen ki şilerin ifadeleri bilgi sahibi olarak ve ayn ı avukat ın huzurunda alınm ıştır. i.İfadesine göre Ş.Ü. olay günü saat 16.30 da İstanbul dan Ankara ya gelmi ştir. Ankara Esenbo ğa Havaliman ı'ndan evine araçla dönerken ad ına ruhsatl ı olup evde tuttuğu silahlar ı kontrol edip etmedi ğini D.Ü.ye sormu ştur. Olay yerindeki tabancay ı en son üç hafta kadar önce gitti ği bir seyahat s ıras ında yan ına alan Ş.Ü. seyahat dönüşünde tabancay ı bahçe kat ındaki yatak odas ında bulunan giysi dolab ının içindeki kutusuna şarjöründeki mermileri de ç ıkararak koymu ştur. Saat 17.30 sıralar ında evine girip bahçeye ç ıkm ıştır. Akşam yemeği öncesinde yapt ığı kontrolde tabancan ın kutusunda olmad ığını görmüştür. Yemekte D.Ü.ye tabancan ın yerinde olmad ığını söylemiştir. D.Ü. evi aram ış ancak tabancay ı bulamam ıştır. N.K. ile K.O. tabancan ın nerede oldu ğunu bilmediklerini söylemi ştir. Ev hep birlikte aranm ış ancak tabanca bulunamam ıştır. En son aranan oda N.K.n ın odas ıdır. Alt kata inen Ş.Ü. bir süre sonra D.Ü.nün ba ğırma seslerini duyunca tekrar üst kata ç ıkm ıştır. D.Ü., Ş.Ü.ye odadan ç ıkarken N.K.n ın kendisini itip kap ıyı içeriden kilitledi ğini ve bir el silah sesi duydu ğunu söylemi ştir. Ş.Ü. hemen Acil Ça ğrı Merkezini aram ıştır. Ş.Ü.ye göre N.K. ne şeli biri olsa da ikaz edildi ği zaman hemen a ğlabilir ya da sessizleşebilir. ii. Babas ı Ş.Ü. ile benzer beyanda bulunan D.Ü., Ş.Ü.ye ait tabancan ın bulunmas ı için evi arad ıklar ını, K.O. ile birlikte N.K.n ın odas ındayken N.K.n ın tabancay ı başka bir odada gördü ğünü söyledi ğini beyan etmi ştir. D.Ü.nün ifadesine göre D.Ü. ve N.K. tabancan ın bulundu ğu odaya giderken N.K. D.Ü.yü odan ın d ışına itip kap ıyı kilitlemi ştir. D.Ü. ifadesinin devam ında kap ıyı açmas ını istemesine rağmen N.K.n ın kap ıyı açmad ığını, kap ının kilitlenmesinden 10 saniye kadar sonra bir el silah sesi duydu ğunu, sonras ında barut kokusu geldi ğini, denese de kap ıyı açamad ığını, ard ından yan ına gelen Ş.Ü. ile u ğraşsalar da kap ıyı açmay ı başaramad ıklar ını ve Ş.Ü.nün Acil Ça ğrı Merkezini arad ığını beyan etmi ştir. D.Ü.nün ifadesine göre N.K. D.Ü.ye çocuklu ğundan beri babas ından gördü ğü eziyetten, annesi ile iki k ız kardeşinin sürekli para istemelerinden söz etmi ştir ve N.K. solakt ır. iii. G.Ü. MS hastas ı olduğunu, odas ının evin en alt kat ında bulundu ğunu, silah sesi duymad ığını söylemiştir. Hat ırlad ığına göre N.K. yemek yaparken sa ğ elini kullanmaktad ır. 11. Cumhuriyet savc ısı olay günü saat 22.30 s ıralar ında gerekli incelemelerde bulunmak üzere olay yerine gitmi ştir (İnceleme ile ilgili tutana ğa olay yerine 10.30 da gidildiğinin yaz ıldığı görülmü ştür.). Bu inceleme sonucunda düzenlenen tutana ğa göre odan ın girişe göre sol taraf ındaki masan ın üzerindeki k ırm ızı bir ajandada ve odan ın girişe göre sağ taraf ındaki giysi dolab ı içinde intihar notlar ı bulunmaktad ır. İntihar notlar ının içeriği bahsi geçen tutanakta belirtilmemi ştir. Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 512. Ölü muayene i şlemi Cumhuriyet savc ısı huzurunda bir adli tabipçe yap ılm ıştır. Adli tabip N.K.n ın sol memesinin 5-6 cm üzerinde bir ate şli silah mermi çekirde ği giriş yaras ı, s ırtta, sol skapulan ın hemen alt ında, yakla şık bir santimetre çap ında, üçlü y ıldız şeklinde, kenarlar ı yırtık, ateşli silah mermi çekirde ği çıkış yaras ı ve sol dirsek iç yüzde pikür izi bulundu ğunu tespit etmi ştir. Adli tabibe göre kesin ölüm nedeninin belirlenmesi için otopsi gereklidir. Ölü muayenesi ile ilgili tutanakta N.K.n ın boyu yaklaşık 165 cm olarak belirtilmiştir. 13. Cumhuriyet savc ısı ölü muayenesi i şleminden önce, cesedi te şhis eden N.K.n ın kardeşi M.K.n ın ifadesine ba şvurmuştur. M.K.n ın ifadesine göre N.K. yakla şık olarak son bir buçuk y ıl Ş.Ü.nün yatalak olan e şinin bak ıcılığını yapm ıştır. N.K.n ın bilinen bir sa ğlık sorunu yoktur ancak N.K. küçük meseleleri çok fazla dü şünmektedir. Olay günü saat 20.00 sıralar ında Ş.Ü., M.K.y ı telefonla aram ış ve yerinde bulamad ığı tabanca hakk ında bilgi sahibi olup olmad ığını M.K.ya sormu ştur. Bu s ırada telefondan D.Ü.nün ba ğırma sesi ile kap ılar ı vurma sesi duyulmu ş ve görüşme sonlanm ıştır. M.K., Ş.Ü.yü aramay ı denemiştir ancak Ş.Ü.nün telefonu me şguldür. M.K., Ş.Ü.nün evindeki di ğer bak ıcıdan N.K.n ın yaraland ığını öğrenince Ş.Ü.nün evine gitmi ştir. Ş.Ü., M.K.ya N.K.n ın kendine ate ş ettiğini söylemi ştir. 14. Otopsi i şlemi Cumhuriyet savc ısı huzurunda iki adli t ıp uzman ınca yap ılm ıştır. Bu işlem nedeniyle düzenlenen rapora göre; i. Ölenin boyu 172 cm dir.ii. Göğüs önde sol meme ba şının 5 cm üstünde, 3 cm medialinde 3. interkostal aral ıkta, etraf ında 1,5 cm geni şliğinde halka şeklinde vurma halkas ı, is, yan ık ve barut kakmalar ı bulunan 1 cm çap ında ateşli silah mermi çekirde ği giriş yaras ı, sırtta sol midskapular hatta 7. interkostal aral ıkta 0,8 cm çap ında ateşli silah mermi çekirdeği çıkış yaras ı bulunmaktad ır. iii. Sol göz d ışı yanda 1,5x1 cm lik mor renkli ekimoz, çene alt ında solda 1 cm çap ında mor renkli ekimoz, sol bacak orta 1/3 iç yanda ye şil renkli ekimoz saptanm ıştır. Her iki gözde tache noire sklerotica (korneada matla şma, bulan ıklaşma, skleran ın kurumas ı ile kahverengi görünüm) tespit edilmi ştir. Sol el ikinci parmak orta falanks ventralde 0,5 cm lik s ıyrık, sağ uyluk orta 1/3 d ış yanda 5x3 cm lik k ırm ızı folliküler lezyonlar, sol orta aksiller hatta 4. interkorsal aral ıkta yara dudaklar ı düzgün, etraf ında sütür izleri bulunan 1,5x0,5 cm lik tüp torakostomi yaras ı saptanm ıştır. Sağ juguler ven üzerinde bir, sol juguler ven üzerinde iki, sa ğ dirsek iç büklümde iki, sol dirsek iç büklümde üç ve her iki inguinal (kas ıkla ilgili) bölgede çok say ıda ekimozsuz i ğne pikür izleri tespit edilmi ştir. Vajende ekimoz, yırtık veya ba şka herhangi bir travmatik bulgu saptanmam ış; anal muayenede postmortem de ğişimler d ışında özellik tespit edilmemi ştir. iv. N.K.dan el parmaklar ındaki t ırnak örnekleri de dâhil baz ı örnekler al ınm ıştır. - N.K.n ın kan ında prilokain, lidokain ve ketamin (80 ng/mL), mesane y ıkama suyunda ise prilokain ve lidokain bulunmaktad ır. Bunlar anestezik ilaç etken maddeleridir. N.K.n ın kan ında alkol yoktur. - N.K.dan al ınan vajinal ve anal sürüntü örneklerinden haz ırlanan preparatlar ın mikroskobik incelemesinde sperm hücresi görülmemi ş ancak anal Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 6sürüntü örne ğinde menide ve idrarda bulunan prostat spesifik antijen (PSA) tespit edilmi ştir. - N.K.n ın beş sağ el t ırnak parças ından, beş sol el t ırnak parças ından, vajina l sürüntü örne ğinden ve anal sürüntü örne ğinden birbirleriyle uyumlu kad ın genotipte DNA profili saptanm ıştır. Bu profil N.K.ya ait DNA profili ile uyumludur. - Düşük düzeyde erkek cinsiyet geni içerdi ği belirlenen, N.K.ya ait be ş sağ el tırnak parças ından ve dört sol el t ırnak parças ından kar şılaştırmaya müsait Y-STR DNA profili tespit edilememi ştir. v. N.K. ate şli silah mermi çekirde ği yaralanmas ına bağlı kot k ırığı ile iç organ yaralanmas ına bağlı olarak geli şen iç ve d ış kanama sonucu vefat etmi ştir. vi. Tespit edilen ate şli silah mermi çekirde ği yaras ı öldürücüdür ve yaralanmaya sebep olan at ış, bitişik at ış mesafesinden yap ılm ıştır. vii. N.K.n ın ölümü, ölü muayenesi i şleminin yap ıldığı andan -24/9/2019 Sal ı günü saat 00.58- önceki üç ile otuz alt ı saat aras ındaki gerçekle şmiş olabilir. 15. 26/9/2019 tarihinde kolluk, olay ın meydana geldi ği evin içinde veya bahçesinde güvenlik kameras ı bulunmad ığını tespit etmi ştir. 16. Kolluk görevlileri ayn ı gün K.O.nun ifadesini alm ıştır. Beyanlar ına göre K.O. daha çok G.Ü.nün bak ımından, N.K. ise Ş.Ü.nün k ıyafetlerinin y ıkanmas ı, ütülenmesi ve dolaba yerle ştirilmesinden sorumludur. Evin genel temizli ğini K.O. ile N.K. birlikte yapmaktad ır. N.K. tüm kazanc ını ailesine göndermektedir. N.K. izin gününü erkek arkada şı ile geçirmektedir. N.K., L... (G.N.) isimli ki şiyle s ık s ık telefonda konu şmaktad ır. N.K.n ın söylediğine bak ılırsa N.K. L... ile İstanbul da tan ışmış ve bir süre ayn ı evde kalm ıştır. L... N.K.y ı fuhşa zorlay ınca N.K. Ankara ya kaçm ış ancak daha sonra L... ile bar ışmıştır. Olay günü Ş.Ü. ile D.Ü. 17.00 s ıralar ında eve gelmi ştir. Akşam yeme ğinden sonra D.Ü. babas ı Ş.Ü.nün talebi üzerine Ş.Ü.ye ait silahlar ı kontrol etmi ştir. Silahlardan birinin yerinde olmamas ı üzerine D.Ü., N.K. ve K.O.ya silah ı görüp görmediklerini sormu ştur. Soruya olumsuz cevap verilince N.K. ile D.Ü evi aramaya ba şlam ıştır. K.O. yan ına gelen N.K.y a silah ı görüp görmedi ğini sorunca N.K. Sen benim derdimi bilmiyorsun. Annemin, ağabeyimin yüzüne nas ıl bakaca ğım? şeklinde cevap vermi ştir. K.O. ne oldu ğunu anlatmas ını istese de N.K. kimseye anlatmayaca ğını ve kendisini öldürece ğini söylemi ştir. Bu olaydan sonra K.O. G.Ü.nün kald ığı odaya gitmi ştir. Ş.Ü. bu s ırada G.Ü.nün yan ındad ır. Derken K.O. D.Ü.nün ba ğırarak N.K.ya Silah nerede? diye sordu ğunu duymu ştur. Ş.Ü. K.O.dan N.K.n ın ağabeyi M.K.ya ait telefonun numaras ını alm ıştır. Ş.Ü. telefonda konu ştuğu M.K.ya Silahlar ımdan biri yok. Karde şinde olabilir. Gel karde şinle konu ş. demiştir. Bu esnada D.Ü. ba ğırarak babas ını çağırm ıştır. Ş.Ü. telefonda konu şarak üst kata ç ıkm ıştır. D.Ü. bağırarak N.K.n ın bir şey yap ıp kap ıyı kilitlediğini söylemi ştir. K.O. ile D.Ü. depodaki merdiveni al ıp bahçeye götürmü ştür. D.Ü. merdivenle N.K.n ın odas ının balkonuna ç ıkm ıştır ancak balkon kap ısı kilitlidir. Daha sonra polis ve cankurtaran gelmi ştir. K.O. silah sesi duymam ıştır. İfadesinin al ınmas ı sıras ında K.O.ya Ş.Ü., D.Ü. ve G.Ü.nün ifadeleri s ıras ında da haz ır bulunan avukat e şlik etmiştir. Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 717. N.K.n ın erkek arkada şı A.D. 28/9/2019 tarihinde kollukça dinlenmi ştir. A.D. alınan beyan ında olay günü saat 14.00 e kadar k ısa mesaj yoluyla N.K. ile haberle ştiğini, gönderdiği kısa mesajlara ak şama kadar cevap alamad ığını ve saat 23.00 s ıralar ında kendisini telefonla arayan, daha önce yüz yüze görü şmese de telefonla konu ştuğu L. isimli, Özbekistan uyruklu kad ının N.K.n ın intihar etti ğini haber verdi ğini söylemi ştir. 18. Savc ılık 29/9/2019 tarihinde istinabe yoluyla tan ıklar G.N. ile N.A.n ın ifadelerini alm ıştır. - Tan ıyanlar ın L.N. olarak bildi ği G.N. ifadesinde; N.K. ile bir iki y ıl önce Ankara da tan ıştığını, N.K.y ı fuhuşa teşvik etmedi ğini ya da fuhu ş yapmas ını kolaylaştırmad ığını söylemiştir. G.N. ifadesinde ayr ıca N.K. ile bir küsüp bir bar ışsa da bunun sebebinin N.K.n ın sevmedi ği S. isimli bir ki şiyle çekildi ği fotoğraflar ı bir sosyal medya uygulamas ında payla şmas ı olduğunu, N.K.n ın İstanbul a geldi ği vakitlerde N.K.n ın işverenine ait evde kald ığını ve ölümünden bir gün önce N.K. ile telefon vas ıtas ıyla konuştuklar ını ifade edip telefon görü şmesi s ıras ında N.K. ile yapt ıklar ı sohbeti aktarm ıştır. G.N.nin aktard ığına göre N.K.n ın işvereni bir gün arkas ından yakla şarak N.K.ya sar ılm ıştır. N.K. bu duruma tepki göstermi ştir. İşverenin N.K.ya yönelik cinsel amaçl ı başka bir eylemi olmam ıştır. Çok bunalan ve ölmek isteyen N.K., i şvereninin silah ını bulmuş ve bu silah ile haz ırlad ığı bir mermiyi botunun içine saklam ıştır. G.N. silahla kendisini vurmak suretiyle intiha r edeceğini söyleyen N.K.y ı intihardan vazgeçirmeye çal ışmıştır. Telefon görü şmesi sonras ında G.N., N.K.n ın intihar edece ğine ihtimal vermemi ştir. - N.A., bir y ıl kadar önce İstanbul a gelen N.K.y ı bir hafta kadar evinde misafir ettiğini söyleyip, N.K. ve G.N. ile olan arkada şlığından bahsederek G.N.den duyduğu hususlar ı aktarm ıştır. 19. N.K.n ın telefon yoluyla son iki ayda kurdu ğu iletişimlere ait kay ıtlar ı içeri r belgeler getirtilmi ştir. Bu belgelere göre N.K. öldü ğü gün en son M.Ç. ve H. İ.G. ile ileti şim kurmuştur. M.Ç. ile yap ılan görüşme saat 18.42 den itibaren 410 saniye sürmü ştür. H.İ.G. ile yap ılan görüşme ise saat 19.53 ten itibaren 25 saniye sürmü ştür. 20. Savc ılığın talimat ı uyar ınca kolluk M.Ç.nin ifadesini alm ıştır. M.Ç. ifadesinde yabanc ı dil kursu i şlettiğini, ad ına kay ıtlı telefonun kurs için kullan ıldığını ve N.K. ile iletişim kuran ki şinin kursta ö ğretmenlik yapan G.S. oldu ğunu söylemi ştir. Bu beyan üzerine G.S.nin ifadesine ba şvurulmuştur. G.S.nin beyan ına göre N.K. Yabanc ı Uyruklu Ö ğrenci Sınav ı (YÖS) için kursa kay ıt yapt ırm ıştır. 21 Eylül tarihinde N.K. G.S.yi aray ıp kurs taksitini ödeyemedi ğini, işyerinden izin alamad ığını ancak bu konuyu i şyeri ile yeniden konuşacağını söylemiştir. N.K.n ın kursa konuyla ilgili bilgi vermemesi üzerine 23 Eylül tarihinde G.S. telefonla N.K.y ı aram ış ve kursa kat ılıp kat ılamayaca ğını sormuştur. N.K. haftada dört gün kursa gitmesi için kendisine izin verilmedi ğini, haftal ık izninin yaln ızca bir gün oldu ğunu söylemi ştir. G.S. ayn ı gün saat 19.09 da, bir sosyal medya uygulamas ı arac ılığıyla N.K.n ın telefonuna haftada bir gün yüz yüze e ğitim, üç gün de çevrim içi e ğitim alabileceğine ilişkin mesaj göndermi ştir. 21. N.K.ya ait 355...456 IMEI numaral ı cep telefonunun imaj ı; N.K.n ın sosyal medya uygulamalar ı üzerinden yapt ığı paylaşımlar ve sohbetler ile telefonda mevcut video, fotoğraf ve ses kay ıtlar ının elde edilmesi amac ıyla biri ailesine veya ailesinin vekiline verilmek üzere iki kez al ınm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 822. Savc ılık 4/10/2019 tarihinde Ş.Ü., K.O. ve N.K. ile telefon yoluyla en so n iletişim kuran ve Ş.Ü.nün dan ışman ı olan H.İ.G.nin ifadesine müracaat etmi ştir. i. Ş.Ü.nün beyan ına göre D.Ü. ak şam yeme ğinden sonra yapt ığı kontrolde Ş.Ü.ye ait silahlardan birisinin yerinde olmad ığını görmüştür. Bunun üzerine Ş.Ü., K.O. ve N.K.ya silah ın kendilerinde olup olmad ığını sormuş ancak silah ın onlarda olmad ığı cevab ını alm ıştır. Ş.Ü., N.K.n ın şüpheli tav ırlar ı nedeniyle silah ın N.K. taraf ından al ındığından şüphelenmi ş ve N.K.ya Kızım sendeyse ç ıkart silah ı, bak şimdi polisi, abini arar ım. demiştir. N.K. silah ın kendisinde oldu ğunu kabul etmemiştir. Ş.Ü., N.K.n ın ağabeyi M.K.n ın telefonunun numaras ını K.O.dan almak için alt kata inmi ştir. Ş.Ü., M.K. ile telefonda konu şurken D.Ü. ba ğırarak N.K.n ın odan ın kap ısını kapatt ığını ve silah sesi geldi ğini Ş.Ü.ye söylemi ştir. Ş.Ü. derhâl üst kata ç ıkıp omzuyla elini kullanarak odan ın kilitli kap ısını açmaya çal ışmış ancak başarılı olamam ış ve 112 Acil Ça ğrı Merkezini aram ıştır. D.Ü. merdivenle balkona çıkm ış ancak balkon kap ısı kilitli oldu ğu için N.K.n ın odas ına girememi ştir. Ş.Ü., N.K.n ın YÖS haz ırlık kursuna gitmesini kabul etmi ş ve mesai aç ısından gerekli kolayl ığı gösterece ğini söylemi ştir. Kurs ücretini Ş.Ü. ödeyecektir. Kurs kay ıt belgesinde N.K.n ın velisi olarak Ş.Ü. yazmaktad ır. Ş.Ü. N.K.y ı kendi k ızı gibi görmüştür ve N.K.ya elini sürmemi ştir. N.K., G.N.yi görmek için İstanbul a gitti ği bir vakit, kalacak yeri olmad ığı için Ş.Ü.nün evinde iki gün misafir olarak kalm ıştır ancak N.K.n ın evde ayr ı bir odas ı bulunmaktad ır. ii. Daha önce verdi ği ifadesiyle benzer beyanda bulunan K.O. ek olarak N.K.y ı Ş.Ü ile ayn ı odada yaln ız bir şekilde görmedi ğini ancak böyle bir şey olsa idi bu konuda bilgisinin olaca ğını söylemiştir. iii. H.İ.G. olay günü K.O.ya yap ılacak maa ş ödemesi nedeniyle N.K.y ı telefonla arad ığını ve N.K. arac ılığıyla K.O.dan ayl ık ücretini almak üzere evden ç ıkmas ını istediğini beyan etmi ştir. 23. Savc ılık 7/10/2019 tarihinde D.Ü.nün ifadesini alm ıştır. D.Ü. kolluk ifadesine ve Ş.Ü.nün konuyla ilgili ifadelerine benzer beyanlarda bulunup içlerini arad ıktan sonra N.K.n ın çantalar ını odan ın ortas ına att ığını söylemiştir. 24.İlgili kolluk birimince yap ılan analizlere göre olay yerinden elde edilen tabancada ve kalemde parmak izi tespit edilememi ştir. Bugün ben ölürsem ifadesi ile başlay ıp gömün beni ifadesi ile biten notu içerir kâ ğıtta, ajandada, çal ışma masas ının üzerindeki aynada ve balkon cam ında baz ı izler bulunmu ştur ancak bu izlerin bir k ısm ında yeterli karakteristik özellik bulunmamaktad ır. Yeterli karakteristik özellikleri olan izler ise Ş.Ü., D.Ü. ve K.O.ya ait parmak izlerinden farkl ıdır. Ş.Ü., D.Ü. ve K.O.ya ait olmad ığı anlaşılan izlerin veri taban ında karşılığı bulunamam ıştır. Ayr ıca ajandada N.K.n ın sol el ba ş parmak izi, balkon kap ı cam ında N.K.n ın sağ el baş parmak, çal ışma masas ının üzerindeki aynada ise N.K.n ın hem sağ el baş parmak izi hem sol el ba ş parmak izi tespit edilmi ştir. 25. Ankara Kriminal Laboratuvar ınca (Polis Laboratuvar ı) yap ılan çal ışmalar tabancan ın sürgüsünün yüzeyinden al ınan svab ın genetik analizlere cevap vermedi ğini ancak anahtar ve tabancan ın tetik yüzeyinden al ınan svaplar ile şüpheli kan lekelerinden elde edilen genotip ile N.K.ya ait genotipin uyumlu oldu ğunu ortaya koymu ştur. Ayr ıca Polis Laboratuvar ınca yap ılan incelemelere göre; Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 9i. Olay yerinden elde edilen bo ş kovan ile deforme mermi çekirde ği olay yerinde bulunan tabancadan at ılm ıştır. ii. Ş.Ü., D.Ü., K.O. ve N.K.n ın ellerinin içi ile üstlerinden al ınan svaplarda at ış art ığına rastlanmam ıştır. N.K.ya ait üst giysisinin (h ırkas ının) sol ön taraf gö ğüs bölgesindeki deli ğin etraf ında at ış art ıklar ı bulunmaktad ır ve bu deli ğin oluşmas ına neden olan at ış bitişik at ış mesafesinden yap ılm ıştır. N.K.n ın alt giysisinde at ış art ığı yoktur. iii. Bir yüzü Bugün ben ölürsem ifadesi ile ba şlay ıp gömün beni ifadesi ile biten, diğer yüzü Ben yaşamay ı çok ifadesi ile ba şlay ıp istediğimi söyledim ifadesi biten kâ ğıttaki yaz ılar, k ırm ızı renkli ajandadaki yaz ılar ı yazan kişi taraf ından yaz ılm ıştır. 26. Savc ılık, at ış art ığının hangi hâllerde bula şmayacağı konusunda Polis Laboratuvar ından ayr ıntılı aç ıklama istemi ştir. İki kriminal inceleme uzman ı ile bir asistan taraf ından resimler de kullan ılmak suretiyle haz ırlanan rapora göre; - Ateşli silahlar kullan ıldığında ateş eden kişinin kulland ığı el veya ellerinin üst kısm ına, giysisine, silah ın yak ın çevresindeki yüzeylere ve ate ş edilen yüzeye, kullan ılan fişek kapsülü içindeki patlay ıcı maddelerin parçac ıklar ı bulaşır. Bulaşan bu maddelerin tamam ına atış art ıklar ı denir. Kur şun, baryum ve antimon ba şlıca yayg ın at ış art ığı elementleridir. - Silah ın cinsine, silah ın tutuş şekline ve patlaman ın tam olup olmamas ına bağlı olarak ate ş eden ele at ış art ığı bulaşmayabilir (Bu hususlar at ış art ıklar ının yay ıldığı bölgeler resimlerle izah edilmek suretiyle aç ıklanm ıştır.). - Ele bula şan art ış art ıklar ı at ıştan sonra ki şinin elinden sürtünme, silme, yıkama, t ıbbi müdahale veya ellerde yo ğun kan bulunmas ı gibi durumlara ba ğlı olarak h ızla kaybolmaya ba şlar. Eldiven kullan ılarak yap ılan at ışlarda ele at ış art ığı bulaşmaz. - At ış art ığı kolayca yok edilebilir ve daha önce üstünde at ış art ığı bulunan bir nesne veya şahsa temas eden ki şiye kolayl ıkla bulaşabilir. Bu nedenle ki şinin elinde atış art ığı tespit edilmemesi bu ki şinin kesin olarak ate şli silah kullanmad ığını göstermedi ği gibi at ış art ığı tespit edilmesi ki şinin kesinlikle ate şli silah kulland ığını da göstermez. 27. Savc ılık; Adli T ıp Kurumu Ankara Grup Ba şkanl ığı (Grup Ba şkanl ığı) Biyoloji İhtisas Dairesi Ba şkanl ığından tespit edilen PSA n ın hangi yollarla kad ın vücudunda bulunabilece ği ve PSA üzerinden kar şılaştırmal ı DNA analizi yap ılıp yap ılamayaca ğı hususlar ında bilgi vermesini istemi ştir. Verilen cevaba göre PSA testi bir ön inceleme testi olup seminal s ıvıda bulunan ana proteinlerden biridir. Seminal s ıvı d ışında diğer vücu t sıvılar ının da (vajinal s ıvı, kan ve idrar) PSA içerdi ği bilinmektedir. Bu sebeple PSA testi ile pozitif sonuç al ınmas ı, biyolojik örne ğin kesin olarak meni içerdi ği anlam ına gelmemektedir. İncelenen örne ğin erkeğe ait herhangi bir biyolojik materyal (epitel hücre ve/veya ter vb. başka bir vücut s ıvısı) içerip içermedi ğini belirlemek amac ıyla DNA testinin yap ılmas ı gerekmektedir. N.K.ya ait anal sürüntü örne ğinden yap ılan DNA miktar tayini çal ışmalar ı sonucunda anal sürüntü örne ğinin erkek cinsiyet geni içermedi ği belirlenmi ş ve anal sürüntü Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 10örneğinden N.K.ya ait DNA profili ile uyumlu kad ın genotipte DNA profili tespit edilmi ştir. Dolay ısıyla erkek bireye özgü herhangi bir bulguya rastlanmam ıştır. 28.Ş.Ü.nün avukat ı 11/10/2019 tarihinde onojonim meni ifadesi ile ba şlay ıp uni yahshi kor ıshımn ı ayting ifadesi ile biten ve Savc ılıkça N.K. taraf ından yaz ıldığı değerlendirilen, Özbekçe kaleme al ınm ış bir not kâ ğıdını soruşturma dosyas ına ibraz etmi ştir. Bu not kâ ğıdı bir bilirki şiye tercüme ettirilmi ştir. Söz konusu tercümeye göre N.K. başvurucuya yazd ığı mektupta ba şka hususlar yan ında gençli ğinden beri ya şamay ı istemediğini belirterek ölünce ba şvurucudan a ğlamamas ını ve kendisini affetmesini istemi ştir. 29. N.K.ya ait cep telefonunun imajlar ından elde edilen ç ıktılar ile olay yerinde bulunan ajandadaki yabanc ı dilde yaz ılm ış yaz ılar bilirki şiye tercüme ettirilmi ştir. Yap ılan tercümeye göre N.K. ajandas ına genel olarak ölme iste ği, annesine ve vatan ına duydu ğu özlem, anne sevgisi ve ya şama karşı bıkkınlık gibi hususlar ı yazm ıştır. 30. Başvurucu, vekili arac ılığıyla 5/11/2019 tarihinde Savc ılığa bir dilekçe vermi ş ve soruşturma dosyas ında mevcut foto ğraflar ın fotokopilerinin kendisine verilmesini istemiştir. 31. Savc ılık soruşturma dosyas ındaki bilgi ve belgeler ışığında N.K.n ın ölmeden önce intihara meyilli olup olmad ığı konusunda Grup Ba şkanl ığından rapor almak istemi ştir ancak Grup Ba şkanl ığı, bünyesinde ihtisas kurulu olmad ığı konusunda Savc ılığı bilgilendirmi ştir. Bunun üzerine Savc ılık ayn ı konuda Adli T ıp Kurumundan (ATK) rapor düzenlemesini istemi ştir. ATK 4. İhtisas Kurulu rapor için N.K.n ın yak ınlar ından ve sa ğlık kuruluşlar ından (yurt içi ve yurt d ışı) sorularak, N.K.n ın ölmeden önce gördü ğü tüm tedavilere ili şkin kay ıtlar ın (muayenelere ve t ıbbi tetkiklere ili şkin kay ıtlar ile ilaç listeleri gibi) temin edilip Türkçeye tercüme ettirilerek gönderilmesini istemi ştir. 32. Savc ılık, yak ın akrabalar ını yurt d ışında olduğu gerekçesiyle N.K.n ın ölmeden önce intihara meyilli olup olmad ığı konusunda adli psikiyatri uzmanlar ınca rapor haz ırlanmas ı için Gazi Üniversitesi T ıp Fakültesi Adli T ıp Ana Bilim Dal ı Başkanl ığına müzekkere yazm ıştır. Bu müzekkereye verilen cevaptan yaz ının muhatab ı olan yerde adli psikiyatri uzman ı bulunmad ığı öğrenilmiştir. 33. 3/3/2020 tarihinde Savc ılık N.K.n ın ateşli silahla intihar etmesi sonucu vefat ettiği gerekçesiyle kovu şturmaya yer olmad ığına karar (kovu şturmas ızlık karar ı) vermiştir. Bu kararda Savc ılık şu tespitlerde bulunmu ştur: i. N.K.n ın cep telefonundaki sosyal medya uygulamalar ına ait içeriklerde soruşturmay ı ilgilendiren bir husus bulunmamaktad ır. ii. Olay yerine bulunan tabanca Ş.Ü. ad ına ruhsatl ıdır. Taşıma ruhsatl ı dört silah ı olduğu dikkate al ındığında Ş.Ü.nün olay yerinde bulunan silah ı evinde muhafaza etmesi hayat ın olağan ak ışına uygundur. iii. N.K.n ın kald ığı odada bir giri ş kap ısı, bir balkon kap ısı, bir de pencere bulunmaktad ır. Kap ılar ve pencere olay zaman ı içeriden kilitlenmi ştir. Balkon kap ısı ile pencerenin yaln ızca odada kalan yüzeylerinde kol bulunmaktad ır. Odan ın giriş kap ısına ait anahtar üzerinden al ınan svaptan ç ıkar ılan DNA profili N.K.ya aittir. Odaya ilk kez oda kap ısı kırılmak suretiyle görevli polisler ve sa ğlık personeli Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 11taraf ından girilmi ştir. Ajanda ve iki intihar notunun içerikleri dikkate al ındığında N.K. olaydan önce intihar etmeye karar vermi ştir. N.K.n ın Ş.Ü.ye ait tabancay ı bulunduğu yerden ald ığı tan ık ifadesiyle tespit edilmi ştir. K.O.nun N.K.n ın evdeki göreviyle ilgili beyan ı dikkate al ındığında N.K. dolap içinde muhafaza edilen silaha ulaşma imkân ına her zaman sahiptir. Olay yerinden elde edilen tabancadan al ınan svaptan ç ıkar ılan DNA profili N.K.ya aittir. Buna göre N.K. odada yaln ızken içeriden kap ılar ı kilitleyerek eylemini gerçekle ştirmiştir. iv. Olayda bir ba şkas ına atf ı kabil herhangi bir kas ıt, kusur ya da ihmal bulunmamaktad ır. v. N.K.ya yönelik bir cinsel sald ırıya ait iz ve emareye rastlanmam ıştır. 34. Savc ılık karar ına göre olay yerinde bulunan ajandaya Türkçe olarak yaz ılan yaz ılar şöyledir: 1 Eylül üniversiteye girme günü Allah ım lütfen girmeme tüm engelleri kald ır üniversiteyi okumak istiyorum ö ğrenci olmak hayat ın lezzetini tatmak istiyorum. Kendi ayaklar ımın üzerinde durmak istiyorum art ık ama lütfen bugüne kadar ne yapt ıysam ailem için yapt ım bundan sonrada öyle olacak, ailem için çal ışacam ama bu tarz i şlerde daha fazla çal ışmak istemiyorum, çok bunald ım hayattan art ık kendimi iyi hissetmiyorum, bilmiyorum niye belkide yoruldum ama ailem için ayakta kalmak laz ım ki onlar ın tutunacak bir dala ihtiyaçlar ı var en çok da abimin sonra annemin... Ben okuyacam büyük adam olucam söz veriyorum annem. Hepinize hep bakacam hepinizi ben koruyaca ğım. Çünkü ben kendime güveniyorum bu zamana kadar ba şard ıysam bundan sonrada ba şaracağım ina n bana hem hostes olmam ı çok istersin ya hostesde olucam bak gör. Allah bana yard ım eder eminim anne seni çok özledim bi bilsen sen hasta olunca sen hasta olma sen çok ya şa lütfen biz için. O kadar yaz ılar yazar ım ki her yazd ığımı yırtıp atmak zorunda kal ıyorum kimse görmesin diye belkide yazd ıklar ım bir kitap olur. Anne her gün seni rüyamda görüyorum v e sen her seferinde benden yard ım istiyorsun ve sen her seferinde ölmek üzere oluyorsun . Anne ne olur ölme biraz daha güçlü ol etraf ımda güvenecek insan ım kalmad ı, kimsey e güvenemiyorum hayat böyleymi ş, Anne her sat ırda yazarken içimde ne geçtiklerini bi bilsen sanki ben ben de ğilim başka birisi. O kadar yoruldum ki ya şamak bile zor geliyor bana daha 22 yaşınday ım ama ya şadıklar ım yaşıma göre de ğil, ben sanki ya şlanm ış gibiyim, ba şımın ağrısı hiç durmuyor. Anne bunlar ı sana söyleyememek çok zor söylersem üzülürsün, ben seni üzermiyim yok elbet. Anne biliyormusun çal ıştığım yerdekiler bana çok iy i davran ıyorlar beni çok seviyorlar bende onlar ı çok seviyorum her zaman gülmeye çal ışıyorum bu biraz zor oluyor tabiki ama ba şarıyorum. Çünkü benim özel hayat ımla onlar ın bi alakas ı yok, yaşadıklar ımla alakas ı yok. Ben güçlüyüm buda bunun isbat ı, benim gülümsemem bunun isbat ı hayata inat dik duracam. Anne a ğlamak istiyorum ba ğıra bağıra ama olmuyo hep içime a ğlıyorum hep hep biri duymas ın diye ama yoruldum. Anne çok uykum var ama uyuyam ıyorum geceleri neden bilmem belki geceleri sevdiğim içindir belki dü şünceler uyku vermiyordur belki şuan saat 00:55 geçiyo üzülüyorum anne abimin haline çok üzülüyorum ya ben anlayam ıyorum siz neden hep kendiniz i düşünüyorsunuz anlam ıyorum ömrümü yediniz. Bence yeter art ık dayanam ıyorum çok zor oluyo beni rahat b ırak ın lütfen lütfen her gün sizleri dü şünmekten yoruldum. Beynim dinlenmiyor. Hanginize a ğlay ım söyleyin hanginize a ğlay ım, anne sana m ı ağlay ım, abi sana m ı yoksa ablamlara m ı eve mi hanginize söyleyin, ben art ık kendimi dü şünme k istiyorum. En kötüsü ne biliyormusun da ğ gibi arkamda duran abim var diye gurur duyuyorsun ya iste onun senin eline bakmas ı sanki o benim çocu ğum ben ona bakmaya mecburmu şum gibi, Allah ım neden bana bu kadar vicdan verdin ke şke vermeseydin ve ben Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 12bu hayata çok ac ı çekmeseydim, ailemi görünce daha çok üzülmeseydim ama neden ben yin e ben küçüken de bendim büyüyüncede ben s ıkıldım bu hayattan. Benim geçli ğimi çald ınız, hepiniz hepiniz çald ınız, hani benim gençli ğim anne, ya ben sizlerle geçirdi ğim mutlu günü hat ırlayam ıyorum yok benim sizlerle geçirdi ğim mutlu günüm yok. Anne hat ırlıyormusun babamla sen gülü şürken ben hep a ğlad ım neden neden a ğlad ım. Cevap ver neden nede n benim bu kadar zorluk çekmeme neden oluyorsunuz hepiniz çok mutluyken ben neden mutsuz oluyum. Anne biliyor musun neden çünkü sen benim elime kalaca ğını bilmiyordun abimi t ıpkı babam gibi Anne benim gözümden akan bunca göz ya şlar ıma kim cevap verecek kim. Göz ya şlar ımı toplasayd ım belki bir deniz olurdu. Ben bunun hesab ını soracağım am a senden de ğil babamdan üzerine dü şeni yapamad ı. Ç ıkm ıyo bir türlü benim akl ımdan çıkm ıyor benim gençli ğimi elimden ald ığınız ç ıkm ıyo birtane oyuncak bile almad ınız ya o benim akl ımdan ç ıkm ıyo. Anne lütfen bana k ızma ben yapmamam gereken bir i ş yap ıyorum ama ondan ba şka çaremde yok, bana çok k ızacaks ın belki k ızmazs ın bilemiyorum. ...Anne ben art ık hayat ıma bir hedef koydum. Bu hedefimden ötürü yürümeye ba şlad ım. Bu hedefim beni biraz daha güçlü olmama sebeb oluyo. Anne ben hostes olucam elbet bir gün ve yak ın zamanda eminim çok az kald ı ingilizcemi biraz geli ştirdikten sonra burdan ayr ılacam ve kendimi geli ştirmeye ba şlayacam evet anne ben buras ını art ık bir iş yeri gibi görmüyorum. Bir evim var gibi hissediyorum art ık. Ben hostes olucam. Çok yoruldum ba şım sürekli a ğrıyor, her yerim sürekli a ğrıyor ve bu yabanc ı evde b u hastal ığı yaşamak çok zor anne nolur benim yan ımda ol sana ihtiyac ım var hemde çok. Ço k zor durumdan geçiyorum. Sevgili annecim biliyorum sende çok zor durumlardan geçiyorsun evlat sevgisinden ayr ı kal ıyorsun. Sürekli yurt d ışında oluyoruz. Seni hasta haline yaln ız b ırak ıyoruz ço k üzgünüm anne ben böyle olaca ğını bilmiyordum. Senin sevginden ayr ı kalacağımı bilmiyordum. Senin evlat ac ısından ayr ı kalacağını bilmiyordum. Sevgili annem lütfen sen üzülme lütfen sen a ğlama lütfen annecim. Ben seni çok özlüyorum, ben senin sevginsi z büyüyorum anne ben sevgini istiyorum art ık anne sabr ım bitiyo evet her can ım s ıkıldığında defalarca yazmaktan b ıktım sevgili annem. Anne benim ba şım çok a ğrıyo art ık dayanam ıyorum. Her şeyi düşünmekten ba şım çok a ğrıyor iş yapam ıyorum. Kendimi zorluyorum i şten ayr ılmaya karar verdim. İstanbul'a gidece ğim mağazada filan çal ışırım ağır kald ıracak değilim ya orada. Hem ak şamlar ı kursa giderim, İngilizce kursuna. Orada kendime bi şeyler yapar ım. Ben hostes olucam... Allah ım ne yapay ım yaşamak istemiyorum. Ölmek istiyorum, ölücem kendimi öldürücem benim psikolojim hiç iyi de ğil. Allah' ım beni annemden ailemden ay ırdın am a herşeyde bir hay ır vard ır. 35. Başvurucu; olayda cinsel sald ırı ve cinayetin söz konusu oldu ğunu, N.K.n ın intihar etti ği kabul edilse bile N.K.n ın ölümüne cinsel sald ırılar ı eylemleriyle Ş.Ü.nün sebep olduğunu, silahlar ının muhafazas ı konusunda Ş.Ü.nün azami derecede özen göstermedi ğini ve soruşturmada baz ı eksiklikler bulundu ğunu iddia ederek vekili arac ılığıyla Savc ılıkça verilen karara 24/3/2020 tarihinde itiraz etmi ştir. Soruşturmadaki eksiklikler konusunda başvurucu özetle şu iddialarda bulunmu ştur: i. Olay ın intihar oldu ğu sonucuna çabucak ula şılm ıştır. ii. Ş.Ü., D.Ü., G.Ü. ve K.O.nun cep telefonlar ı ile olay ın meydana geldi ği evdeki bilgisayarlar ın imaj ı al ınmam ış; sözü edilen ki şilerin cep telefonlar ı ve elektronik posta yoluyla kurduklar ı iletişimler tespit edilmemi ştir. Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 13iii. Ş.Ü.nün olay günü uçak yolculu ğu yap ıp yapmad ığı araştırılmam ıştır. iv. 112 Acil Ça ğrı Merkeziyle yap ılan görüşmeye ait kay ıtlar getirtilmemi ş, olay yerine gelen sa ğlık görevlilerinin beyan ına başvurulmam ıştır oysa otopsi raporun a göre ölüm saati, ölü muayenesi i şleminden üç ila otuz alt ı saat öncesindeki zaman aral ığıdır. v. Ş.Ü.nün M.K. ile yapt ığı telefon görü şmesinin zaman ı tespit edilmemi ştir. vi. N.K.n ın cep telefonunda bulunan kay ıtlar ın yaln ızca yaz ılı olanlar ı çözümlenmi ş, uygulamalar arac ılığıyla gönderilen sesli mesajlar çözümlenmemi ştir. vii. Olay yerinde delil güvenli ği sağlanmam ıştır. viii. Otopsi i şleminde cinsel sald ırı olup olmad ığı yönünden yap ılan muayenede herhangi bir bulguya rastlanmasa da bu hususun foto ğraflarla do ğrulanmas ı gerekir. Hâlbuki soru şturma dosyas ında otopsi i şlemine ili şkin fotoğraf bulunmamaktad ır. ix. Vajinal ve anal sürüntü örneklerinin al ındığı yerler belli de ğildir. Ayr ıca söz konusu örneklerden haz ırlanan preparatlar ın boyanmas ında kullan ılan yöntem (hematoksilen-eosin ) uluslararas ı standartlara uygun de ğildir. x. Anal sürüntü örne ğinde PSA saptanmas ına rağmen Y-STR DNA analizi yap ılmam ıştır. PSA incelemesinde kullan ılan kitin kullan ım k ılavuzuna göre sekresyonlardaki PSA konsantrasyonunun çok dü şük olduğu, kitin ve yöntemin ayırıcı olduğu ve semen içermeyen bir s ıvının pozitif sonuç verme olas ılığının düşük olduğu belirtilmi ştir. xi. N.K.n ın kan ında saptanan ve k ısa sürede etki eden bir anestezik ola n ketaminin cinsel sald ırı amac ıyla kullan ımına yönelik birçok yay ın bulunmaktad ır. Ketaminin N.K.ya hastanede verilip verilmedi ği ile ilgili bilgiler soru şturma dosyas ında mevcut de ğildir. xii. Ş.Ü.den biyolojik örnek al ınarak DNA incelemesi yap ılmam ıştır. xiii. Olay yerinde bulunan tükenmez kalem üzerinde parmak izi incelemesi yap ılmam ıştır. Yaz ı incelemesiyle ilgili rapor yetersizdir. xiv. N.K.n ın intihara e ğiliminin olup olmad ığı konusunda rapor al ınmam ıştır. 36.İtiraz ına ilişkin dilekçesine ketaminin cinsel sald ırı amac ıyla kullan ımına ve PSA incelemelerine ili şkin İngilizce üç ç ıktı ekleyen ba şvurucu, dilekçesinde söz konusu çıktılar ın tercüme edilmi ş hâllerini en k ısa sürede teslim edece ğini belirtmi ş ancak UYAP kay ıtlar ına göre bu tercümeleri teslim etmemi ştir. 37. Savc ılığın talebi üzerine otopsi i şlemi s ıras ında çekilen foto ğraflar ile video görüntülerini içerir iki CD, Grup Ba şkanl ığınca 26/3/2020 tarihinde Cumhuriyet savc ısına elden teslim edilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 1438. Başvurucunun Savc ılık karar ına yönelik itiraz ı, Ankara 2. Sulh Ceza Hâkimliğince (Hâkimlik) karar ın dosya kapsam ına uygun oldu ğu ve itiraz nedenlerinin yerinde olmad ığı gerekçesiyle 5/5/2020 tarihinde reddedilmi ştir. 39. Başvurucu vekili 15/5/2020 tarihinde bir dilekçe ile Şehir Hastanesine başvurarak N.K.ya olay tarihinde uygulanan tedavilerle ilgili bütün kay ıtlar ın ve varsa tedavide kullan ılan ilaçlarla ilgili faturalar ın birer örne ğinin, ayr ıca N.K. için ketamin ilac ı kullan ılıp kullan ılmad ığı ve bu ilac ın endikasyonlar ının (Endikasyon, bir ilac ın hangi hastal ıklara ve hangi biçimde uygun olaca ğını veya bir operasyonun hangi ko şullarda gerekli olduğunu ifade eder.) ne oldu ğu konusundaki bilginin kendisine verilmesini istemi ştir. Şehir Hastanesi, ba şvurucunun N.K.n ın mirasç ısı olduğuna dair Özbekistan makamlar ınca verilmi ş belgenin ve dilekçenin ekindeki vekâletnamenin asl ının noterlerin yeminli tercümanlar ı taraf ından yap ılm ış tercümesinin ( İlgili yaz ıda tercümeyle ilgili belge, vekâletnamenin orijinal metninin Türkiye Noterler Birli ğine kay ıtlı noterlerin yeminli tercüman ı taraf ından yapılmış vekâlet belgesi olarak ifade edilmi ştir.) gönderilmesi hâlinde talebin kar şılanacağı konusunda ba şvurucunun vekilini bilgilendirmi ştir. 40. Savc ılık, otopsi görüntülerinin soru şturma dosyas ı aras ında al ınmas ı konusunda 1/6/2020 tarihinde iç yaz ışma yapm ıştır. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 41. Anayasa Mahkemesinin 15/3/2023 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Yaşam Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 42. Başvurucu, olay hakk ında yürütülen soru şturman ın etkili olmad ığını belirterek yaşam hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Bu iddias ı kapsam ında başvurucu öncelikle soruşturmada cinayet olas ılığının soruşturman ın en başından beri d ışland ığını ve olaydan hemen sonra, tan ık olmalar ı nedeniyle kollukça ifadesine ba şvurulan ki şilerin Ş.Ü.nün vekili nezaretinde ifade verdi ğini belirtip, soru şturma işlemlerinin önceden var ılan kanaati doğrulamak maksad ıyla yap ıldığını öne sürerek soru şturman ın bağıms ız ve tarafs ız bir şekilde yürütülmedi ğini iddia etmi ştir. Başvurucu ikinci olarak soru şturmada birçok eksiklik bulunduğunu öne sürmü ştür. Başvurucuya göre soru şturmadaki eksiklikler ile maddi gerçekle örtüşmeyen hususlar şunlard ır: i. İntihar eden birinin 4.500 gram a ğırlığındaki silah ı 150 cm uza ğa f ırlatmas ı mümkün de ğildir. Ayr ıca Olay Tutana ğı ile olay yeri incelemesiyle ilgili kay ıtlara göre silah ile N.K. aras ındaki mesafe 150 cm olsa da olay yeri krokisinde söz konusu mesafenin 57 cm oldu ğu belirtilmi ştir. ii. N.K.n ın pencerenin alt ında ve radyatöre dayal ı olarak yerde bulundu ğu belirtilse de pencerenin pervaz ında sadece küçük bir kan lekesi vard ır, radyatörü de kapat ıp yere kadar uzanan tül perdede ise hiç kan lekesi bulunmamaktad ır. iii. Olay yeri incelemesiyle ilgili görüntü kay ıtlar ında (Bu kay ıtlar başvuru dosyas ına sunulmam ıştır.) görevli N.K.n ın cep telefonunun ekran ını kameradan Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 15saklamaktad ır. Oysa telefon ekran ında birden çok mesaj vard ır. Ayn ı kay ıtlara göre olay ın meydana geldi ği odan ın beş farkl ı yerinde kan izi bulunmaktad ır. En büyük kan birikintileri sehpan ın alt ında ve yata ğın dibindedir. N.K.n ın telefonu da ayn ı bölgededir. Buna ra ğmen olay yeri incelemesinde sehpa kald ırılarak sehpan ın alt ı kamerayla kayda al ınmam ıştır. Bundan ba şka N.K.n ın radyatöre yasl ı olarak bulunduğu belirtilmesine kar şın kanl ı battaniye yata ğın üzerindedir. iv. Merminin girdi ği yerin yerden 80 cm yüksekte oldu ğu ifade edilse de bu husus gerçekle ba ğdaşmamaktad ır çünkü olay yeri incelemesiyle ilgili görüntü kay ıtlar ına göre bahsi geçen yer, yerden yakla şık 120 cm yüksektedir. Ölen 165 cm boyundad ır ve N.K.ya ayakta ate ş edildiğini düşündürecek bir tablo söz konusudu r ancak ilgili tutanaklarda at ışın oturarak m ı yoksa ayakta m ı yap ıldığı ile ilgili bir yorum yap ılmam ıştır. Ayr ıca olay yeri incelemesinde at ış aç ısı tespit edilmemi ştir. Oysa olay yeri bir bo ğuşma yaşand ığını düşündürmektedir. Zira ola ğan durumda radyatörün yan ında duran sehpa yata ğın ayak ucundad ır ve ters dönmü ştür, abajur ise devrilmi ştir. Bu durum belki de kendisine do ğrulan silahtan korunmak için N.K.n ın sehpay ı kendisine siper etti ği izlenimi vermektedir. v. N.K.ya t ıbbi müdahale için gelen sa ğlık görevlilerinin ve olay yeri incelemesi yapan polislerin ifadeleri Savc ılıkça al ınmam ıştır. vi. Olay Tutana ğı nda olay yerinde bulunan silah ın çap ı yaz ılmam ıştır. Bu nedenle el konulan silah ın olayda gerçekten kullan ılıp kullan ılmad ığı belli değildir. N.K.n ın dolab ında birçok defter ve kâ ğıt bulunsa da bunlar muhafaza alt ına alınmam ıştır. vii. Olay yeri incelemesiyle ilgili görüntü kayd ında gösterilen kad ın ayakkab ısında, olay yerindeki ters dönmü ş sehpada ve şarjörde parmak izi çal ışmas ı yap ılmam ıştır. viii. Olay yeri incelemesiyle ilgili video kay ıtlar ında tarih ve saat bilgisi yer almamaktad ır. ix. At ış art ığının hangi hâllerde bula şmayacağı konusunda iki kriminal inceleme uzman ı ile bir asistan taraf ından yap ılan değerlendirmeleri içerir rapor somut olayla ilgisizdir ve kesin bir kanaat içermemektedir. x. Olay esnas ında olay ın meydana geldi ği evde bulunan N.K. d ışındaki kişilerin olaydan 48 saat öncesinden itibaren telefon yoluyla kurduklar ı iletişimler tespit edilmemi ştir. xi. Yirmi üç ya şındaki bir kad ından bir profesyonel gibi tabancan ın şarjörüne tek mermi yerle ştirmesini beklemek normal de ğildir. Ayr ıca eski bir asker olan Ş.Ü.nün kendisine ait bir silah ı kızına emanet etmesi Türk ordusunun kültür koduna uygun dü şmemektedir. Ş.Ü.nün olay günü İstanbul dan Ankara ya geldi ğine dair belge soru şturma dosyas ına sunulamam ıştır. xii. PSA testi sonucu Ankara Grup Ba şkanl ığınca dikkate al ınmam ış, Ş.Ü.den biyolojik örnek al ınmam ıştır. Bu durum, N.K.n ın ölümünün gerçek nedeninin tespitini engellemi ştir oysaki PSA verisinden hareketle biyolojik verinin kime ait olduğu rahatl ıkla bulunabilmektedir. Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 16xiii. N.K.n ın kan ında cinsel sald ırı amac ıyla kullan ılan ve bay ıltıcı etkisi ola n ketamine rastlanmas ı nedeniyle Ş.Ü.den biyolojik örnek al ınarak DNA incelemesi yap ılmas ı gerekirken yap ılmam ış, Savc ılık Ş.Ü. ve N.K.n ın erkek arkada şı A.D. ile N.K. aras ında oluşabilecek muhtemel bir gerilime dikkat etmemi ştir. xiv. Kendisini kaybetmesine yol açan bir ilaç etken maddesi (ketamin) alan ki şi intihar edemez. Ayr ıca genç bir kad ının şarjöre sadece bir mermi yerle ştirmesi normal de ğildir. xv. Olay yeri incelemesiyle ilgili görüntü kayd ında yak ın çekimde gösterilen N.K.n ın Türkçe yazd ığı yaz ı bütünüyle okundu ğunda N.K.n ın hayata ba ğlı birisi olduğu anlam ı çıkmaktad ır. Kişisel notlar ından N.K.n ın güçlü bir dinî inanca sahip olduğu izlenimi edinilmektedir. N.K.n ın odas ındaki k ıyafetler düzenlidir ve özenle katlanm ıştır. Bu tablo N.K.n ın intihar e ğiliminde olmad ığını, aksine N.K.n ın düzgün bir hayat ı olduğunu düşündürtmektedir. Savc ılık, N.K.n ın intihara meyilli olup olmad ığı konusunda rapor almak için yaz ışma yapsa da bu konuda rapor haz ırlanamam ıştır. Başvurucuya göre N.K.n ın psikolojik hiçbir sorunu yoktur ve N.K.n ın ölümü telefon konu şmalar ındaki dolayl ı anlat ımlar ına dayan ılarak intihar gibi kurgulanm ıştır. xvi. Otopsi i şleminde yap ılan iç muayeneye ili şkin fotoğraf ve video kay ıtlar ına soruşturma süresince ula şılamam ıştır. xvii. Başvurucu vekilinin olay tarihinde acil müdahale s ıras ında kullan ılan ilaçlar ın ve bunlara ait faturalar ın birer örne ğinin kendisine verilmesi için yapt ığı başvuru Şehir Hastanesince reddedilmi ştir oysa apostil edilmi ş vekâletnamenin onayl ı örneği Şehir Hastanesine sunulmu ştur. Bu durum ba şvurucunun ketaminin tıbbi müdahale s ıras ında kullan ılmad ığı yönündeki ku şkusunu güçlendirmi ştir. Başvurucuya göre soru şturma konusu olay intihar de ğil cinayettir. xviii. N.K.n ın cesedi apar topar ülkesine gönderilmesi soru şturmada hiçbir şeyin normal yürümedi ğini düşündürtmektedir. xix. Hâkimlik, ba şvurucunun itiraz ını reddederken basmakal ıp k ısa bir aç ıklama yapsa da hukuki anlamda gerekçe sunmam ıştır. 43. Başvurucu; k ısaca ifade etmek gerekirse bir PSA testi üreticisi taraf ından kullan ıcılar için İngilizce yaz ılm ış bir tan ıtım broşürüne, bu bro şüre göre yaz ıldığı ifade edilen erkek menisi vas ıtas ıyla PSA n ın vajinada miktara ba ğlı olarak 48 saate kadar kalabildiğine ilişkin bilgi notuna, PSA testi sonucu dikkate al ınarak kişinin cinsel ili şkiye girmiş olduğunun kan ıtı olabilece ğinin dikkate al ınarak san ık lehine haks ız tahrik indirimi uygulanmas ı gerektiği gerekçesiyle Yarg ıtay ın ilgili dairesince verilmi ş bir bozma karar ıyla ilgili bir habere, otuz y ıllık numunelerde bile PSA n ın pozitif şekilde yüksek istikrarla tespitinin mümkün oldu ğuna ve PSA'n ın kad ın erkek fark etmeden kan, idrar, d ışkı gibi vücut sıvılar ı ile salg ılar ında da olu şabildiğine ilişkin bilgi notlar ına, cinsel sald ırı olaylar ında semenin varl ığının saptanmas ı konusunda kullan ılan yöntemlerin kar şılaştırılmas ıyla ilgili akademik bir tart ışmaya ait makaleye, ketaminin cinsel sald ırı amac ıyla kullan ımıyla ilgili İngilizce kaleme al ınm ış bir araştırma yaz ısına ve bu yaz ıyla ilgili bir bilgi notuna ili şkin çıktılar ı başvuru formuna eklemi ştir. Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 1744. Bakanl ık görüşünde başvuruya konu soru şturma sürecinde yap ılan işlemlerden söz edilerek Savc ılığın N.K.n ın ölümü hakk ında etkili bir soru şturma yürüttü ğü ve soruşturma yükümlülü ğünün bir sonuç yükümlülü ğü olmay ıp uygun araçlar ın kullan ılmas ı yükümlülü ğü olduğu belirtilmi ştir. 45. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında başvuru formunda dile getirdi ği baz ı iddialar ı tekrarlay ıp Ş.Ü.nün kendisine ait silahlar ın muhafazas ı konusunda gerekli özeni göstermedi ğini, soruşturma dosyas ında 112 Acil Ça ğrı Merkezinin arand ığına dair bilgi bulunmad ığını, N.K. için gelen acil t ıbbi yard ımla görevli ki şilerin kim oldu ğunun tespit edilmediğini, bu ki şilerin N.K.n ın odas ına girdiğinde nas ıl bir tabloyla kar şılaştığının ve yaşamsal bir bölgesine ate ş eden ki şinin nas ıl beş farkl ı yerde kan izi b ırakt ığının açıklanmad ığını öne sürmü ştür. 2. Değerlendirme 46. Anayasa n ın iddian ın değerlendirilmesinde dayanak al ınacak Kişinin dokunulmazl ığı, maddi ve manevi varl ığı kenar başlıklı 17. maddesinin birinci f ıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: Herkes, ya şama... hakk ına sahiptir. 47. Anayasa n ın Devletin temel amaç ve görevleri kenar başlıklı 5. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Devletin temel amaç ve görevleri... ki şinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle ba ğdaşmayacak surette s ınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kald ırmaya, insan ın maddî ve manevî varl ığının gelişmesi için gerekli şartlar ı haz ırlamaya çal ışmakt ır. 48. Başvurucunun ihlal iddialar ı yaşam hakk ının etkili soru şturma yükümlülü ğüne ilişkin usul boyutu kapsam ında incelenecektir ancak buna geçmeden önce, yap ılacak incelemede hangi iddialar ın değerlendirilebilece ği ortaya konmal ıdır. 49. Başvurucu ba şvuru formunda N.K.n ın bir başkas ınca kasten öldürüldü ğüne ve bu ölüm olay ı hakk ında etkili bir ceza soru şturmas ı yürütülmedi ğine ilişkin iddialar ını dile getirmesine ra ğmen Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında an ılan iddialar ına ek olarak Ş.Ü.nün kendisine ait silahlar ın muhafazas ı konusunda gerekli özeni göstermedi ğini de ileri sürmüştür. Aşağıda (bkz. 53) kapsam ı belirtilecek olan etkili yarg ısal sistem kurm a yönündeki usul yükümlülü ğünün bir olayda hangi soru şturma türünü gerektirdi ği olayla ilgili iddialara göre belirlenir. Kasten ya da sald ırı veya kötü muameleler sonucu meydana gelen ölüm olaylar ında devletin sorumlular ın tespiti ve cezaland ırılmalar ına imkân verebilecek nitelikte cezai soru şturmalar yürütme yükümlülü ğü bulunsa da ya şam hakk ının ihlaline kasten sebebiyet verilmedi ği durumlarda pozitif yükümlülük ma ğdurlara hukuki, idari hatta disiplinle ilgili hukuk yollar ının aç ık tutulmas ı suretiyle de yerine getirilmi ş say ılabilir (birçok karar aras ından bkz. Tuğçe Dağdemir Muslu, B. No: 2019/34996, 26/7/2022, 55). Bu nedenle ba şvurucunun ilk kez Bakanl ık görüşüne karşı görüşünde dile getirdi ği Ş.Ü.nün kendisine ait silahlar ın muhafazas ı konusunda gerekli özeni göstermedi ğine ilişkin iddias ı yönünden etkili yarg ısal sistem kurma yükümlülü ğünün hangi soru şturma türünü gerektirdi ği hakk ında bir de ğerlendirme yap ılmas ı icap etmektedir. Ne var ki ba şvuruya konu edilen Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 18soruşturma kapsam ında verilen nihai karar ın öğrenilmesinden itibaren otuz günlük ba şvuru süresi içinde dile getirilmeyen iddialar ın Anayasa Mahkemesi taraf ından incelenmesi mümkün de ğildir. Aksinin kabulü bir kez bireysel ba şvuru yap ıldıktan sonra ba şvuru sonland ırılıncaya kadar ba şvuru dosyas ına gelen her türlü ihlal iddias ının incelenmesini gerekli k ılar ki bu, bireysel ba şvuru için öngörülen otuz gün kural ını anlams ız hâle getirir (Ümüt Demir, B. No: 2012/1000, 18/9/2014, 31). Bu sebeple ba şvuru formunda dile getirilmeyip Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında ortaya at ılan söz konusu iddia hakk ında değerlendirme yap ılamayacakt ır. 50. Yaşam hakk ının usul boyutuyla ilgili incelemede yap ılmas ı gereken i ş, başvurucunun yak ını N.K.n ın ölümü hakk ında yürütülen ceza soru şturmas ının Anayasa n ın 17. maddesi çerçevesinde Anayasa Mahkemesince tespit edilen ölçütleri kar şılay ıp karşılamad ığı, bu bağlamda bahsi geçen soru şturman ın etkili olup olmad ığının tespitinden ibarettir. Bu bak ımdan yaşam hakk ının usul boyutu ile ilgili olmayan ve Anayasa daki di ğer güvencelerle aras ında bağlant ı da bulunmayan, Şehir Hastanesinin ba şvurucu vekilinin talebini kar şılamad ığına ve N.K.n ın cesedinin apar topar ülkesine gönderildi ğine yönelik iddialar da ba şvuruda de ğerlendirilmeyecektir. a. Kabul Edilebilirlik Yönünden51. Başvurucunun ihlal iddias ı aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı gibi başvuruda başka bir kabul edilemezlik nedeni de bulunmamaktad ır. Bu nedenle ya şam hakk ının usul boyutunun ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönündeni. Genel İlkeler 52. Yaşam hakk ını güvence alt ına alan Anayasa n ın 17. maddesi, devletin temel amaç ve görevlerini düzenleyen Anayasa'n ın 5. maddesiyle birlikte de ğerlendirildi ğinde devlete birtak ım negatif ve pozitif yükümlülükler yükler ( Fatma Ak ın ve Mehmet Eren [GK], B. No: 2017/26636, 10/11/2021, 82). 53. Pozitif yükümlülü ğü kapsam ında devlet, ba şka gereklikler yan ında ya şam hakk ını korumak için olu şturulan yasal ve idari çerçevenin gere ği gibi uygulanmas ını ve bu hakka yönelik ihlallerin durdurulup cezaland ırılmas ını sağlayacak etkili bir yarg ısal sistem kurmakla da yükümlüdür. Bu usul yükümlülü ğü şüpheli her ölüm olay ının sorumlular ının belirlenmesini ve gerekiyorsa cezaland ırılmas ını sağlayabilecek etkili bir soru şturma yürütülmesini gerektirir. Yürütülecek soru şturman ın temel amac ı yaşam hakk ını koruyan hukukun etkili bir şekilde uygulanmas ını, kamu görevlilerinin müdahalesiyle veya onlar ın sorumluluklar ı alt ında meydana gelen ya da di ğer bireylerin fiilleriyle gerçekle şen ölümler nedeniyle ilgililerin hesap vermelerini sa ğlamakt ır (Fatma Ak ın ve Mehmet Eren, 97). 54. Etkili yarg ısal sistem kurma yönündeki usul yükümlülü ğünün ceza soruşturmas ını gerekli k ıldığı durumlarda soru şturman ın Anayasa n ın 17. maddesinin gerektirdi ği etkinlikte oldu ğunun kabul edilebilmesi için; - Soruşturma makamlar ının olaydan haberdar olur olmaz, resen harekete geçerek ölüm olay ını ayd ınlatabilecek ve sorumlular ın belirlenmesini sa ğlayabilecek bütün delilleri tespit etmeleri, Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 19- Soruşturma sürecinin kamu denetimine aç ık olmas ı ve meşru menfaatlerini korumak için ölen ki şinin yak ınlar ının soruşturma sürecine gerekli oldu ğu ölçüde kat ılabilmeleri, - Soruşturman ın makul bir özen ve süratle yürütülmesi şartt ır (Fatma Ak ın ve Mehmet Eren, 99). 55. Öte yandan etkili soru şturma yükümlülü ğü bir sonuç yükümlülü ğü değil uygun araçlar ın kullan ılmas ı yükümlülü ğüdür. Anayasa n ın 17. maddesi ba şvuruculara üçüncü kişileri bir suç nedeniyle yarg ılatma ya da cezaland ırma hakk ı vermediği gibi devlete tüm yarg ılamalar ı mahkûmiyetle sonuçland ırma ödevi de yüklemez ( Fatma Ak ın ve Mehmet Eren , 98). ii.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 56. Başvurucunun soru şturma makamlar ının resen ve derhâl harekete geçmesine ilişkin ölçüt ile ölenin yak ınlar ının meşru menfaatlerini korumak için soru şturma sürecine yeterli ölçüde kat ılımına ilişkin ölçüt yönünden herhangi bir iddias ı bulunmamaktad ır. Başvuruda soru şturma süresinin uzunlu ğunun soru şturmay ı etkisiz hâle getirdi ğini yönelik bir iddia da yoktur. Ba şvuruya konu soru şturmada an ılan ölçütler yönünden bir eksiklik de tespit edilmemi ştir. 57. Başvurucu, soru şturman ın bağıms ız ve tarafs ız bir şekilde yürütülmedi ğinden yak ınsa da asl ında soruşturmada N.K.n ın intihar etti ği yönündeki ön kabulden hareket edilerek olay ın gerçekle şme koşullar ının tespiti için gerekli delillerin toplanmad ığından, bir başka ifadeyle soru şturman ın yetersizli ğinden şikâyet etmi ştir. Bu durumda ba şvurucunun ihlal iddialar ı, ölüm olay ını ayd ınlatabilecek ve sorumlular ın belirlenmesini sa ğlayabilecek bütün delillerin tespit edilmedi ğine ve soru şturman ın özenli bir şekilde yürütülmedi ğine ilişkindir. O hâlde N.K.n ın ölümüyle neticelenen olay ın öğrenilmesinden kovu şturmas ızlık karar ına yönelik itiraz ın reddedilmesine kadar olan süreç, ba şvurucunun iddialar ı çerçevesinde de ğerlendirilmelidir. 58. Kolluk görevlilerince düzenlenen Olay Tutana ğı na göre Haber Merkezi, ola y günü 20.56 s ıralar ında olay yerinin bulundu ğu çevredeki devriyelere müstakil bir evden silahl ı intihar olay ının bildirildi ğini haber vermi ştir. Olay yerine intikal eden iki polis ekibini Ş.Ü. karşılam ıştır. Bir müddet sonra sa ğlık görevlileri de olay yerine gelmi ştir. Bu durum, Ş.Ü. ile D.Ü.nün 112 Acil Ça ğrı Merkezini Ş.Ü.nün arad ığına ilişkin beyanlar ını desteklemektedir. Polis ekipleri, N.K.n ın kilitli olan odas ından inleme ve debelenme sesleri işittiğine göre polis ekipleri olay yerine vard ığında N.K. hayattad ır. Polis ekipleri N.K.n ın odas ının ve bu odadan balkona aç ılan kap ının kilitli oldu ğunu tespit etmi ştir. N.K.n ın odas ının kap ısı kırılarak aç ılm ış, böylece polis ekipleri ile sa ğlık görevlileri 21.04 te odaya girebilmiştir. Sağlık görevlilerinin N.K.ya t ıbbi müdahalede bulunarak N.K.y ı Şehir Hastanesine götürmelerinin do ğal bir sonucu olarak olay yeri, olay an ındaki hâliyle muhafaza edilememi ştir ancak ba şvurucunun iddias ının aksine kap ının aç ılmas ından sonra polisler ile sağlık görevlilerinin nas ıl bir tablo ile kar şılaştığı Olay Tutana ğı na yaz ılm ış ve yap ılacak olay yeri incelemesi için oda, N.K.n ın Şehir Hastanesine nakledilmesinden sonraki hâliyle koruma alt ına al ınm ıştır (bkz. 5). Söz konusu tutanakta N.K.n ın odan ın neresinde ve nas ıl bir durumda bulundu ğu ve tabancan ın nerede oldu ğu da belirtilmi ştir. Ayr ıca tutanakta; çap ı belirtilmese de tabancan ın markas ı ile seri numaras ının ne oldu ğuna, tabancan ın N.K.ya olan mesafesine ve duvardaki mermi çekirde ğinin nerede bulundu ğuna ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 2059. Olay yeri, olay günü hem Cumhuriyet savc ısınca hem olay yeri incelemesi ile ilgili kolluk biriminde görevli polislerce incelenmi ş ve kolluk görevlilerince yap ılan inceleme sıras ında fotoğraf çekimi ve kamerayla kayda alma i şlemleri yap ılm ıştır. Yap ılan incelemeye göre odadaki çal ışma masas ının üzerinde kalem ile ajanda, giysi dolab ı içinde ise Bugün ben ölürsem ifadesi ile ba şlay ıp gömün beni ifadesi ile biten notun yaz ılı olduğu kağıt bulunmuştur. Tabancaya ait şarjörde mermi bulunmamaktad ır. Çal ışma masas ının yan ında zemin üzerinde bir kap ı anahtar ı mevcuttur ve duvardaki mermi giri ş deliğinin yerde n yüksekliği 160 cm dir. Olay yeri krokisinde, ba şvurucunun iddias ının aksine N.K.n ın tabancaya 57 cm uzakta oldu ğu belirtilmemi ştir. Tabancaya 57 cm uzakl ıkta olanlar hal ı üzerinde iki farkl ı noktadaki k ırm ızı renkli lekedir. Olay ın gerçekle şme koşullar ının tespiti için N.K.n ın, Ş.Ü.nün, D.Ü.nün ve K.O.nun el svaplar ı ile parmak izleri, tabancan ın tetik yüzeyi ile tabancan ın sürgüsü yüzeyinden ve zemin üzerinde bulunan kap ı anahtar ı üzerinden biyolojik veri elde etmek için örnek al ınm ıştır. Balkon kap ısının cam ında, çal ışma masas ının üzerindeki aynada, ajandada ve kalemde, giysi dolab ı içindeki not kâ ğıdında parmak izi tespit çal ışmas ı yap ılm ıştır. Ayr ıca duvara isabet eden deforme mermi çekirde ği bulundu ğu yerden çıkar ılm ış, N.K.n ın giysileri balistik inceleme için muhafaza alt ına al ınm ış ve hal ı üzerindeki şüpheli lekelerden iki örnek al ınm ıştır (bkz. 8, 9). 60. Balkon cam ından, olay yerinde bulunan tabancadan Bugün ben ölürsem ifadesi ile ba şlay ıp gömün beni ifadesi ile biten notu içerir kâ ğıttan ve çal ışma masas ı üzerindeki kalem, ajanda ve aynadan elde edilen vücut izleri üzerinde yap ılan çal ışmalar; tabancada ve kalemde parmak izi bulunmad ığını, Bugün ben ölürsem ifadesi ile ba şlay ıp gömün beni ifadesi ile biten notu içerir kâ ğıtta, ajandada, çal ışma masas ının üzerindeki aynada ve balkon cam ında baz ı izler oldu ğunu ancak bu izlerin bir k ısm ında yeterli karakteristik özellikler bulunmad ığını, yeterli karakteristik özellikleri olan izlerin ise Ş.Ü., D.Ü. ve K.O.ya ait parmak izlerinden farkl ı olduğunu ortaya koymu ştur. Ş.Ü., D.Ü. ve K.O.ya ait olmad ığı anlaşılan izlerin veri taban ında karşılığı bulunamam ıştır. Ayr ıca ajandada N.K.n ın sol el ba ş parmak izi tespit edilmi ştir (bkz. 24). 61. Polis Laboratuvar ınca yap ılan incelemelere göre olay yerinden elde edilen boş kovan ile deforme mermi çekirde ği olay yerinde bulunan tabancadan -incelenen tabancan ın seri numaras ı ile olay yerine bulunan tabancan ın seri numaras ı ayn ıdır- at ılm ıştır ve Ş.Ü., D.Ü., K.O. ve N.K.n ın ellerinin içi ile üstlerinden al ınan svaplarda at ış art ığına rastlanmam ıştır. N.K.n ın ölümüne neden olan at ış, bitişik at ış mesafesinden yap ılm ıştır. Tabancan ın sürgüsü yüzeyinden al ınan svap genetik analizlere cevap vermemi ştir ancak kap ı anahtar ı ve tabancan ın tetik yüzeyinden al ınan svaplar ile şüpheli kan lekelerinden elde edilen genotip N.K.ya ait genotip uyumludur. Ayr ıca bir yüzü Bugün ben ölürsem ifadesi ile başlay ıp gömün beni ifadesi ile biten, di ğer yüzü Ben yaşamay ı çok ifadesi ile başlay ıp istediğimi söyledim ifadesi biten not kâ ğıdındaki yaz ılar, ajandadaki yaz ılar ı yazan kişi taraf ından yaz ılm ıştır (bkz. 25). 62. Al ınan el svaplar ında at ış art ığına rastlanmamas ı üzerine Savc ılık, at ış art ığının hangi hâllerde bula şmayacağı konusunda uzmanlardan görü ş alm ıştır. İki kriminal inceleme uzman ı ile bir asistan, hangi hâllerde at ış art ığı bulaşmayacağını resimlerden de yararlanarak raporlar ında aç ıklam ıştır (bkz. 26). 63. Olay ın meydana geldi ği evde veya evin bahçesinde güvenlik kameras ı olup olmad ığı araştırılm ış ve olmad ığı saptanm ıştır (bkz. 15). Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 2164. N.K.n ın telefon yoluyla son iki ayda kurdu ğu iletişimlere ait kay ıtlar getirtilmiştir. Bu kay ıtlardan N.K.n ın, öldüğü gün saat 18.42 de M.Ç. ile saat 19.53 te ise H.İ.G. ile telefonda konu ştuğu tespit edilmi ştir (bkz. 19). Bunun üzerine M.Ç. ile H. İ.G.nin ifadesine ba şvurulmuştur. M.Ç. ifadesinde N.K. ile telefonda konu şanın G.S. oldu ğunu söyleyince G.S.nin de ifadesi al ınm ıştır. İfadesine göre G.S. YÖS e haz ırlık kursuna gidip gitmeyece ği konusunda N.K. ile görü şmüştür (bkz. 20). H. İ.G. ise N.K.y ı arayarak yap ılacak maa ş ödemesi nedeniyle K.O.nun evin d ışına ç ıkmas ını istediğini beyan etmi ştir (bzk. 22/iii). 65. Olay günü kollukça Ş.Ü., D.Ü. ve G.Ü.nün beyanlar ı alınm ıştır. Al ınan ifadelere göre Ş.Ü.ye ait tabancalardan birinin bulunmas ı gereken yerde olmad ığının anlaşılmas ı üzerine ev, kay ıp tabancan ın bulunmas ı için Ş.Ü., D.Ü., K.O. ve N.K. taraf ından aranm ıştır. En son aranan oda N.K.n ın odas ıdır. N.K. tabancan ın bulundu ğu yeri gösterece ğini söyleyerek, D.Ü.nün odan ın d ışına ç ıkmas ını sağlay ıp kap ıyı içeriden kilitlemi ştir. Akabinde odadan bir el silah sesi gelmi ştir. Uğraşlara rağmen kilitli kap ı aç ılamay ınca Ş.Ü. 112 Acil Çağrı Merkezini aram ıştır (bkz. 10). 66. 26/9/2019 tarihinde kollukça ifadesi al ınan K.O.; Ş.Ü. ve D.Ü.nün kay ıp tabancan ın aranmas ıyla ilgili anlat ımlar ını doğrulay ıp N.K.ya tabancay ı görüp görmedi ğini sorunca N.K.n ın Sen benim derdimi bilmiyorsun. Annemin, a ğabeyimin yüzüne nas ıl bakacağım? şeklinde cevap verdi ğini, ne oldu ğunu anlatmas ını istese de N.K.n ın kimseye anlatmayaca ğını ve kendisini öldürece ğini söyledi ğini beyan etmi ştir. İfadesine göre K.O., G.Ü.nün kald ığı odada iken odada bulunan Ş.Ü. K.O.dan N.K.n ın ağabeyi M.K.n ın telefonun numaras ını alarak aram ış ve Silahlar ımdan biri yok. Karde şinde olabilir. Gel karde şinle konuş. demiştir. Bu s ırada D.Ü.nün ba ğırarak babas ını çağırmas ı üzerine Ş.Ü. telefonda konuşarak üst kata ç ıkm ıştır. D.Ü., Ş.Ü.ye N.K.n ın bir şey yap ıp kap ıyı kilitlediğini söylemiştir (bkz. 16). K.O.nun bu ifadesi Ş.Ü. ve D.Ü.nün Savc ılıkça al ınan beyanlar ıyla uyumludur (bkz. 22/i, 23). Ayr ıca M.K.n ın Ş.Ü.nün olay günü kendisini telefonla arayarak yerinde bulamad ığı silah ı hakk ında soru sordu ğuna ve bu s ırada telefondan D.Ü.nün ba ğırma sesi ile kap ılar ı vurma sesi duyuldu ğuna ilişkin beyan ı K.O.nun beyanlar ını doğrulamaktad ır (bkz. 13). 67.İlerleyen süreçte N.K.n ın erkek arkada şı A.D. ile N.K.n ın arkadaşlar ı G.N. ile N.A.n ın ifadeleri al ınm ıştır. G.N. ifadesinde ölümünden bir gün önce N.K. ile telefond a konuştuklar ını söyleyip bu konu şman ın içeriğini aç ıklam ıştır. Buna göre N.K. G.N.ye işvereninin bir gün arkas ından yakla şarak kendisine sar ıldığından, bu duruma tepki gösterdiğinden ve i şvereninin cinsel amaçl ı başka bir eyleminin olmad ığından söz edip ölmek istediğini, işvereninin silah ını bulduğunu, bu silah ile haz ırlad ığı bir mermiyi botunun içine saklad ığını ve silahla kendisini vurmak suretiyle intihar edece ğini söylemi ştir (bkz. 18). 68. Savc ılık, ifadesini al ırken K.O.ya G.N.nin ifadesinde geçen sar ılmayla ilgili olay ı sormuştur. K.O., N.K.y ı Ş.Ü ile ayn ı odada yaln ız bir şekilde görmedi ğini ancak böyle bir olay olsa idi bu konuda bilgisinin olaca ğını söylemiştir. Ş.Ü. ise Savc ılıkça al ınan beyan ında N.K.ya el sürmedi ğini ve N.K.y ı kızı gibi gördü ğünü ifade etmi ştir (bkz. 22/i, ii). 69. N.K.ya ait cep telefonunun imaj ı al ınm ış (bkz. 21) ve imajdan elde edilen çıktılar ile olay yeri incelemesi s ıras ında bulunan ajandada ve Ş.Ü.nün avukat ı taraf ından soruşturma dosyas ına sunulan not ka ğıdında yer alan yabanc ı dilde yaz ılm ış yaz ılar bilirkişiye tercüme ettirilmi ştir. Yap ılan tercümeden sözü edilen not ka ğıdının bir mektup Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 22olduğu anlaşılm ıştır. Tercümelere göre bahsi geçen mektupta ve ajandada genel olarak aile ve vatan özlemi, hayata küskünlük, can s ıkıntısı ve ölme iste ği dile getirilmi ştir (bkz. 28, 29). 70. Yap ılan otopsi i şlemi N.K.n ın ateşli silah mermi çekirde ği yaralanmas ına bağlı kot k ırığı ile birlikte iç organ yaralanmas ına bağlı olarak geli şen iç ve d ış kanama sonucu vefat etti ğini, ateşli silah yaras ının öldürücü oldu ğunu ve yaralanmaya sebep olan at ışın bitişik at ış mesafesinden yap ıldığını ortaya ç ıkarm ıştır. Otopsi raporuna göre ölüme neden mermi giri ş yaras ı, göğüs önde sol meme ba şının 5 cm üstünde, 3 cm medialinde 3. interkostal aral ıktad ır. Yaran ın etraf ında 1,5 cm geni şliğinde halka şeklinde vurma halkas ı, is, yan ık ve barut kakmalar ı bulunmaktad ır. Ç ıkış yaras ı ise s ırtta sol midskapular hatta 7. interkostal aral ıktad ır. N.K.n ın boyu 172 cm dir (bkz. 14/i, ii, v, vi). 71. Otopsi i şlemi s ıras ında N.K.dan baz ı biyolojik örnekler al ınm ıştır. Bu örnekler üzerinde yap ılan çal ışmalar ın sonuçlar ına göre N.K.n ın kan ında hepsi birer anestezik olan prilokain, lidokain ve ketamin tespit edilmi ştir. N.K.dan al ınan vajinal ve anal sürüntü örneklerinden haz ırlanan preparatlar ın mikroskobik incelemesinde sperm hücresine rastlanmam ış ancak anal sürüntü örne ğinde menide ve idrarda bulunan PSA tespit edilmi ştir. Bununla birlikte anal sürüntü örne ğinden elde edilen DNA profili N.K.ya ait DNA profili ile uyumludur (bkz. 14/iv). 72. Anal sürüntü örne ğinde PSA tespit edilmesi nedeniyle Savc ılık, Grup Başkanl ığına bağlı Biyoloji İhtisas Dairesi Ba şkanl ığından PSA n ın hangi yollarla kad ın vücudunda bulunabilece ği ve PSA üzerinden kar şılaştırmal ı DNA analizi yap ılıp yap ılamayaca ğı konusunda bilgi istemi ştir. Savc ılığa verilen ve ba şvuru formuna eklenen bir bilgi notuyla da uyumlu olan cevaba göre seminal s ıvı dışındaki baz ı vücut s ıvılar ı da PSA içermektedir. Bu nedenle PSA testi ile pozitif sonuç al ınmas ı, biyolojik örne ğin kesin olarak meni içerdi ği şeklinde yorumlanamamaktad ır. İncelemeye konu örnekte erke ğe ait herhang i bir biyolojik materyal bulup bulunmad ığının tespiti için DNA testinin yap ılmas ı gereklidir. N.K.ya ait anal sürüntü örne ğinden yap ılan DNA miktar tayini çal ışmalar ı sonucunda anal sürüntü örne ğinin erkek cinsiyet geni içermedi ği saptanm ış ve anal sürüntü örne ğinden N.K.ya ait DNA profili ile uyumlu kad ın genotipte DNA profili tespit edilmi ştir. Bu bak ımdan erkek bireye özgü herhangi bir bulguya rastlanmam ıştır (bkz. 27). O hâlde başvurucu aksini iddia etse de soru şturmada N.K.dan al ınan anal sürüntü örne ği üzerinde DNA çal ışmas ı yap ılm ış ancak erkek bir bireye ait biyolojik örnek tespit edilmemi ştir. Bu nedenle kar şılaştırma için herhangi bir erkekten al ınmas ı gereken biyolojik örnek söz konusu değildir. 73. Yürüttü ğü soruşturma sonunda Savc ılık özetle olaydan önce intihar etmeye karar veren N.K.n ın Ş.Ü.ye ait tabancay ı olduğu yerden al ıp odada yaln ızken içeriden kap ılar ı kilitleyerek kendisine ate ş ettiğini, N.K.ya yönelik bir cinsel sald ırıya ait iz ve emareye rastlanmad ığını ve olayda bir ba şkas ına atf ı kabil herhangi bir kas ıt, kusur ya da ihmal bulunmad ığını belirterek kovu şturmas ızlık karar ı vermiştir (bkz. 33). 74. Grup Ba şkanl ığı Savc ılığın talebi üzerine otopsi i şlemi s ıras ında çekilen fotoğraflar ile video görüntülerini içerir iki CD yi 26/3/2020 tarihinde Cumhuriyet savc ısına elden teslim etmi ştir (bkz. 37). 75. Başvurucu soru şturmada baz ı eksilikler bulundu ğundan söz ederek kovuşturmas ızlık karar ına itiraz etmi ştir ancak Hâkimlik, karar ın dosya kapsam ına uygun Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 23olduğu ve itiraz nedenlerinin yerinde olmad ığı gerekçesiyle ba şvurucunun itiraz ını reddetmiştir (bkz. 35, 38). 76. Başvurucu, soru şturmada N.K.n ın intihar etti ği yönündeki ön kabulden hareket edilerek olay ın gerçekle şme koşullar ının tespiti için gerekli delillerin toplanmad ığından şikâyet etse de soru şturmadaki hiçbir unsur bu iddiay ı desteklememektedir. Soru şturmad a ölüm nedeninin ve ölümü çevreleyen ko şullar ın tespiti için ba şta otopsi, balistik ve grafolojik incelemeler, parmak izi incelemesi ve ölümünden önce N.K.n ın cep telefonu yoluyla kurdu ğu iletişimlerin tespiti olmak üzere birçok i şlem yap ılm ıştır (bkz. 59-72). 77. Başvurucu, N.K.n ın kan ında cinsel sald ırı amac ıyla kullan ılan ve bay ıltıcı etkisi olan ketamine rastlanmas ına rağmen gerekli ara ştırman ın yap ılmamas ından yak ınm ıştır. Ne var ki N.K.n ın kan ında başka anestezikler de tespit edilmesi, söz konusu anesteziklerin acil tıbbi müdahale s ıras ında verildi ğine işaret etmektedir. Birtak ım kişilerce amaç d ışı kullan ılmas ı ketamini, analjezi (ağrı dindirme) ve sedasyon (yat ıştırma) için kullan ılan anestezik bir ilaç etken maddesi olmaktan ç ıkarmamaktad ır. Kald ı ki soruşturmada cinsel sald ırının t ıbbi bir delili saptanamam ıştır (bkz. 71, 72). Ayr ıca ölmesinden bir gün önce N.K.n ın telefonda G.N.ye i şvereni hakk ında söyledi ği sözlerle ilgili olarak Ş.Ü. beyanda bulunmuş, K.O.ya da Savc ılıkça konu hakk ında bilgisi olup olmad ığı sorulmuştur (bkz. 68). Bu nedenlerle Savc ılık N.K.ya yönelik bir cinsel sald ırıya ait iz ve emareye rastlanmad ığı sonucuna varm ıştır. 78. Başvurucu Savc ılığın N.K.n ın intihara meyilli olup olmad ığı konusunda rapor almak için yaz ışma yapsa da bu konuda rapor haz ırlanamad ığını belirterek bunun soruşturman ın etkililiğini etkileyen bir husus oldu ğunu iddia etmi ştir ancak N.K.ya ait cep telefonunun imaj ından al ınan ç ıktılar ile olay yeri incelemesi s ıras ında bulunan ajandada ve Ş.Ü.nün avukat ı taraf ından soru şturma dosyas ına sunulan not kâ ğıdında yer alan yabanc ı dilde yaz ılm ış yaz ılarda aile ve vatan özlemi, hayata küskünlük, can s ıkıntısı ve ölme iste ği gibi hususlar ın dile getirildi ği görülmektedir (bkz. 69). Ajandaya Türkçe olarak yaz ılan yaz ılar da benzer duygularla kaleme al ınm ıştır (bkz. 34). Ba şvurucu, sözü edilen yaz ılar ın N.K.ya ait olmad ığı yönünde bir iddiada bulunmam ıştır. Ayr ıca N.G. olaydan bir gün önce N.K.n ın telefonda çok bunald ığını ve ölmek istedi ğini, işvereninin silah ını bulduğunu, bu silah ile haz ırlad ığı bir mermiyi botunun içine saklad ığını ve silahla kendisini vurma k suretiyle intihar edece ğini söylediğini beyan etmi ş (bkz. 18), K.O. da olay günü N.K.n ın kendisini öldürece ğini ifade etti ğini söylemi ştir (bkz. 16). Bu sebeple bahsi geçen raporun alınmamas ı somut olayda soru şturman ın etkililiğini etkileyen bir unsur olarak görülmemi ştir. 79. Başvuruda toplanmas ı gereken baz ı deliller bulundu ğundan bahsedilere k kovuşturmas ızlık karar ına yap ılan itiraz ın Hâkimlikçe hukuki anlamda bir gerekçe sunulmadan reddedildi ği ileri sürülmü ştür fakat ölüm olay ını çevreleyen ko şullar ın tespiti ve varsa sorumlular ın tespitine engel olmad ığı sürece Anayasa n ın 17. maddesi gere ğince yürütülecek soru şturmalarda soru şturma makamlar ının olay ın gelişimine ve delillerin elde edilmesine ili şkin olarak ölen ki şinin yak ınlar ının her türlü iddialar ını ve taleplerini kar şılama zorunlulu ğu bulunmamaktad ır (Yavuz Durmu ş ve diğerleri , B. No: 2013/6574, 16/12/2015, 62; Mahpulah Özarslan , B. No: 2016/12544, 15/9/2020, 62). Soru şturmada mevcut deliller dikkate al ındığında başvurucunun talep etti ği delillerin toplanmamas ı soruşturman ın etkililiğini zedelememi ştir. Zira bu deliller N.K.n ın bir başkas ınca kasten öldürüldü ğünü ispa t etme gücüne sahip de ğildir. 80. Başvurucunun di ğer iddialar ına gelince Anayasa Mahkemesinin ilgili soruşturma makamlar ının yerine geçerek ölüm olay ına ilişkin delilleri de ğerlendirmesi söz Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 24konusu olamaz. Bu konudaki yetki ve sorumluluk ilk elden olaylar ı inceleyen yetkili mercilerindir. Anayasa Mahkemesi, kesin ikna edici bulgular ın varl ığı hâlinde farkl ı bir değerlendirmede bulunabilir ( Fatma Ak ın ve Mehmet Eren, 88) ancak ba şvuru dosyas ında bahsedilen nitelikte deliller mevcut olmad ığı için Savc ılığın vard ığı sonuçtan farkl ı olarak N.K.n ın bir ba şkas ınca kasten öldürüldü ğü yönünde bir de ğerlendirmede bulunulmas ı mümkün de ğildir. 81. Sonuç olarak ba şvurucunun varl ığını ileri sürdükleri de dâhil olmak üzere soruşturmadaki eksikliklerin (Savc ılığın intihar notu olarak de ğerlendirdi ği not kağıdındaki yaz ılar ile ajandadaki yaz ılar ayn ı kişinin eli ürünü olsa da bu yaz ılar ın N.K.n ın eli ürünü olmad ığının araştırılmamas ı gibi) ba şvuruya konu soru şturman ın Anayasa n ın 17. maddesinin gerektirdi ği etkinlikten yoksun olmas ı sonucunu do ğurmad ığı, ölüm olay ının ayd ınlatabilecek bütün delillerin topland ığı, soruşturman ın yeterince özenli bir şekilde yürütüldü ğü sonucuna var ılm ıştır. Bir kez daha ifade etmek gerekir ki etkili soru şturma yükümlülü ğü bir sonuç yükümlülü ğü değil uygun araçlar ın kullan ılmas ı yükümlülü ğüdür. 82. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 17. maddesinde güvence alt ına al ınan yaşam hakk ının usul boyutunun ihlal edilmedi ğine karar verilmesi gerekir. B. Kötü Muamele Yasa ğının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 83. Başvurucu; PSA bulgusunun Ş.Ü.ye mi yoksa A.D.ye mi ait oldu ğu konusunda hiçbir ara ştırma yap ılmad ığını oysa PSA bulgusunun kime ait oldu ğunun kolayl ıkla tespit edilebildi ğini, iki tan ığın intihar konusundaki beyan ına itibar edilse de cinsel taciz bilgisinin görmezden gelindi ğini (Bu ifadeyle ba şvurucunun G.N.nin ifadesinin dikkate al ınmad ığını kastettiği değerlendirilmi ştir,), bu durumun hem N.K.n ın manevi ki şiliğine hem kendisine yönelik bir kötü muamele oldu ğunu ve Savc ılık karar ına yapt ığı itiraz ı inceleyen Hâkimli ğin basmakal ıp k ısa bir aç ıklama yap ıp hukuki anlamda gerekçe sunmad ığını belirterek kötü muamele yasa ğının ihlal edildi ğinden yak ınm ıştır. Başvurucu ayr ıca adli makamlar ın, tarafs ız davrand ıklar ından kuşku duyulmas ına yol açabilecek şekilde cinsel taciz suçu hakk ında kovuşturma yapmamalar ı nedeniyle Anayasa n ın 36. maddesinin Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaç ınamaz. hükmünü içeren ikinci f ıkras ının ihlal edildiğini iddia etmi ştir. 2. Değerlendirme 84. Anayasa Mahkemesi olaylar ın başvurucular taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildiğine yönelik şikâyeti asl ında cinsel sald ırı iddias ı hakk ında etkili bir ceza soru şturmas ı yürütülmedi ğine ilişkindir. Bu nedenle ba şvurucunun bütün iddialar ı kötü muamele yasa ğı kapsam ında değerlendirilecektir. 85. Anayasa n ın Kişinin dokunulmazl ığı, maddî ve manevî varl ığı kenar başlıklı 17. maddesinin üçüncü f ıkras ı şöyledir: Kimseye i şkence ve eziyet yap ılamaz; kimse insan haysiyetiyle ba ğdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz. Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 2586. Başvurucu, somut olayda hem kendisi hem N.K. yönünden kötü muamele yasağının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür ancak N.K. öldü ğü için kötü muamele yasa ğıyla ilgili iddias ını ancak şartlar ı varsa dolayl ı mağdur olarak bireysel ba şvuruya konu edebilir. Bu bak ımdan başvurucunun kötü muamele yasa ğının etkili soru şturma yükümlülü ğüne ilişkin usul boyutunun ihlal edildi ğine yönelik iddialar ı yaln ızca N.K. yönünden incelenecektir. 87. Anayasa Mahkemesi genel olarak ölüm olay ıyla yak ından bağlant ılı olmas ı (örneğin ölümün kötü muamele sonucu meydana gelmesi) ko şuluyla ba şvurucular ın ölen yak ınlar ı ad ına kötü muamele yasa ğının ihlal edildi ği yönünde ba şvuru yapabilmelerine izin vermektedir ( Batuhan Gökçe ve di ğerleri , B. No: 2018/36427, 6/10/2021, 90). Başvurucunun cinsel sald ırı ile N.K.n ın ölümü aras ında bir ba ğ bulunduğunu ileri sürdü ğü ve bu iddias ını G.N.nin beyan ı ile N.K.dan al ınan anal sürüntü örne ğinde PSA tespit edilmesine dayand ırdığı görülmektedir. Bu nedenle ba şvurucunun kötü muamele yasa ğı yönünden dolayl ı mağdur s ıfat ının bulundu ğu değerlendirilmi ştir. 88. Konuyla ilgili ilkeler şimdiye kadar verilen birçok kararda yer alm ıştır (örnek karar için bkz. Ö.Ö. , B. No: 2017/39160, 3/3/2022, 33-38). An ılan ilkelere göre bir ki şinin Anayasa n ın 17. maddesinin üçüncü f ıkras ını ihlal eder biçimde cinsel bir sald ırıya uğrad ığına dair savunulabilir bir iddias ı varsa bu iddia hakk ında ivedilikle etkili bir soruşturma yürütülmelidir. Soru şturmada olay ı ayd ınlatabilip sorumlular ın belirlenmesini sağlayabilecek bütün deliller toplanmal ı, soruşturma süreci gerekti ği ölçüde kamu denetimine ve mağdurun erişimine aç ık tutulmal ı, ayr ıca soruşturmada makul bir özen ve süratle hareket edilmelidir. 89. Yaşam hakk ının usul boyutu ile de ğerlendirme yap ılırken N.K.n ın ölümü ile sonuçlanan olaya ba şvurucunun iddia etti ği gibi cinsel bir sald ırının neden olup olmad ığı hususuyla ilgili iddialar da de ğerlendirilmi ştir. Tekrara kaçmamak ad ına söz konusu değerlendirmelere at ıf yapmakla yetinilmektedir (De ğerlendirmeler için bkz. 71-73, 75, 77). 90. Savc ılık yürüttüğü soruşturma neticesinde N.K.ya yönelik cinsel bir sald ırıya ait iz ve emareye rastlanmad ığı sonucuna varm ıştır ve başvuru dosyas ında Savc ılığın vard ığı sonuçtan farkl ı bir değerlendirmede bulunulmas ına olanak verecek kesin ikna edici bulgular bulunmamaktad ır. 91. Aç ıklanan gerekçelerle kötü muamele yasa ğının usul boyutunun ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Ya şam hakk ının usul boyutunun ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Kötü muamele yasa ğının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2020/15777 Karar Tarihi : 15/3/2023 26B. Anayasa n ın 17. maddesinde güvence alt ına al ınan yaşam hakk ının usul boyutunun İHLAL ED İLMEDİĞİNE, C. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA, D. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 15/3/2023 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.

• Anayasa Mahkemesi · B.No: 2022/9549 · Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)
• Anayasa Mahkemesi · B.No: 2016/14197 · Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
• Anayasa Mahkemesi · B.No: 2019/36209 · Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
• Anayasa Mahkemesi · B.No: 2014/19617 · Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)