TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR MUSA ANAK BA VURUSU (2) (Ba vuru Numaras1: 2015/14846) Karar Tarihi: 26/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/14846 : 26/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Yrd. Ba vurucu Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ; Fatih ALKAN Musa SANAK Av. Sinem COSKUN I. BA VURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, ceza infaz kurumunda htiktimlti olarak bulunan ba vurucu tarafmdan gonderilmek istenen mektubu
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR MUSA ANAK BA VURUSU (2) (Ba vuru Numaras1: 2015/14846) Karar Tarihi: 26/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/14846 : 26/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Yrd. Ba vurucu Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ; Fatih ALKAN Musa SANAK Av. Sinem COSKUN I. BA VURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, ceza infaz kurumunda htiktimlti olarak bulunan ba vurucu tarafmdan gonderilmek istenen mektubun sakmcah bulunarak muhatabma gonderilmemesine karar verilmesi nedeniyle haberle$me htirriyetinin ihlal edildigi iddiasma ili$kindir. II. BA VURU SURECi 2. Ba$vuru 24/8/2015 tarihinde yap1lm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boltim tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir . III. OLAYVEOLGULAR 5. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle olaylar ozetle oyledir: 6. Ba vurucu, htiktimlti olarak Ankara 2 No.lu F Tipi Ytiksek Gtivenlikli Kapah Ceza infaz Kurumunda (Ceza infaz Kurumu) bulunmaktadu. 7. Ba vurucu, Ktirtve yazd1g1 mektubu yurtd1 mda ya ayan bir ki iye 29/4/2015 tarihinde gondermek istemi$tir. Mektup ekine bir derginin iki sayfas1 da eklenmi$tir. 8. Soz konusu mektubun Ttirkve terctimesi Ceza infaz Kurumunda yaptmlm1 tu . Mektupta; ozgtirltik rehberleri ve ya am kuruculan olarak hitap edilen silahh teror orgtitti yoneticisi veya tiyesi olma suvlanndan mahkum olmu ki iler hakkmda ovticti ifadeler kullamlm1 tu . Aynca mektupta bir radyo programmdan bahsedilmi ve bu program 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/14846 : 26/12/2018 tizerinden yap1lan yaz1 malann akibeti hakkmda birtakim bilgiler verilmi tir. Yine mektupta , "9atI yoluyla" elde edildigi ifade edilen mesajlann oldugu bir ciltten bahsedilmi ve mektup ekindeki ciltin ozgtirltik kamp1 oldugu belirtilen yere gonderilmesinin istendigi belirtilmi tir. 9. Ceza infaz Kurumu Disiplin Kurulu Ba kanhg1 (Disiplin Kurulu) tarafmdan 3/6/2015 tarihinde verilen sakmcah mektup degerlendirme karanyla soz konusu mektubun muhatabma gonderilmemesine karar verilmi tir. Karar gerek9esinde, mektupta, gonderildigi ki i arac1hg1yla dagdaki teror orgtitii mensuplanyla haberle meyi saglayan ifadelerin bulundugu belirtilmi tir. 10. Ba vurucu tarafmdan Disiplin Kurulu karanna kar 1 Ankara Batl infaz Hakimligine (infaz Hakimligi) yapilan itiraz 10/6/2015 tarihli kararla reddedilmi tir. Karar gerek9esinde; mektupta teror orgtitii kamplannda bulunan orgtit mensuplanna yonelik ifadelerin bulundugu ve mektubun dogrudan degil arac1 vas1tas1yla gonderilmeye 9ah ild1g1 vurgulanm1 tu . 11. Ba vurucu tarafmdan infaz Hakimliginin karanna kar 1 Ankara Batl 2. Agu Ceza Mahkemesine yap1lan itiraz 29/6/2015 tarihli kararla reddedilmi tir. Karar gerek9esinde infaz Hakimligi tarafmdan verilen karann usul ve yasaya uygun oldugu ifade edilmi tir. 12. Nihai karar 23/7/2015 tarihinde ba vurucuya teblig edilmi tir. 13. Ba vurucu 24/8/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. IV. iLGiLi HUKUK 14. ilgili hukuk i9in bkz. Ahmet Temiz, B. No: 2013/1822, 20/5/2015, 16-20. V. iNCELEME VE GEREK ;E 15. Mahkemenin 26/12/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip geregi dti tintildti: A. Adli Yard1m Talebi Yoniinden 16. Ba vurucu, bireysel ba vuru har9 ve giderlerini odeyemeyecek durumda oldugunu belirterek adli yard1m talebinde bulunmu tur. 17. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Serif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karannda belirtilen ilkeler dikkate almarak ge9imini onemli ol9tide zor duruma dti tirmeksizin yarg1lama giderlerini odeme gtictinden yoksun oldugu anla 1lan ba vurucunun a91k9a dayanaktan yoksun olmayan adli yard1m talebinin kabultine karar verilmesi gerekir. B. Haberle me Hiirriyetinin ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucunun iddialan 18. Ba vurucu; sakmcah olduguna karar verilen mektupta su9 olu turan hi9bir ifadenin bulunmad1gm1, herhangi bir yasa d1 1 orgtit ya da eylemle ilgili olabilecek ibarenin bulunmad1gm1 ileri stirmti tiir. Disiplin Kurulunca verilen soz konusu karann keyfi oldugunu 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/14846 : 26/12/2018 belirten ba vurucu , tek sosyalle me ve ileti im kurma aracmm engellendigini ve aynmc1 muameleyle kendini ifade etme imkanmm elinden almd1g1m iddia etmi tir. Ba vurucu, bu nedenlerle haberle me ve ifade hlirriyeti ile e itlik ilkesinin ihlal edildigini ileri stirmti tlir. Aynca ba vurucu , bireysel ba vuru harcm1 odeyebilecek ol ;tide maddi olanagmm bulunmad1g1m belirterek adli yard1mdan faydalandmlma talebinde bulunmu tur. 2. Degerlendirme 19. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yap1lan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba vurucunun iddiasmm ozti, gondermek istedigi mektubun Disiplin Kurulunca sakmcah gortilerek muhatabma gonderilmemesine karar verilmesi nedeniyle haberle me hurriyetinin engellenmesine ili kindir. Anayasa Mahkemesinin onceki kararlannda bu tlir ba vurular haberle me hurriyeti kapsammda incelenmi tir (Ahmet Temiz, 23; Ozkan Kart (2), B. No: 2013/1201, 20/5/2015, 22; Akij ipek, B. No: 2013/9456, 24/6/2015, 23; Ramazan Vural, B. No: 2013/1148, 7/7/2015, 24; Eren Yzldzz, B. No: 2013/759, 7/7/2015, 25; Mustafa Aydin, B. No: 2013/275, 6/10/2015, 24). Somut ba vuruda da bu durumdan aynlmay1 gerektirecek bir durum bulunmamaktad1r. 20. iddianm degerlendirilmesinde dayanak almacak Anayasa'nm "Haberle me hurriyeti" kenar ba hkh 22. maddesinin ilgili k1sm1 oyledir: "Herkes, haberle$me hiirriyetine sahiptir. Haberle$menin gizliligi esastzr. Milli giivenlik, kamu diizeni, sur;, i$lenmesinin onlenmesi, gene! saglzk ve gene! ahldkzn korunmasz veya ba$kalarznzn hak ve ozgiirliiklerinin korunmasz sebeplerinden biri veya birkar;,zna baglz olarak usuliine gore verilmi$ hdkim kararz olmadzkr;,a ; yine bu sebeplere baglz olarak gecikmesinde sakznca bulunan hallerde de kanunla yetkili kzlznmz$ merciin yazzlz emri bulunmadzkr;,a; haberlqme engellenemez ve gizliligine dokunulamaz ... htisnalarzn uygulanacagz kamu kurum ve kurulu$larz kanunda belirtilir." 21. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Yargilama Usulleri Hakkmda Kanun'un 48. maddesinin (2) numarah fikrasma gore Anayasa Mahkemesince a91k9a dayanaktan yoksun ba vurulann kabul edilemez olduguna karar verilebilir. Ba vurucunun ihlal iddialanm temellendiremedigi , iddialannm salt kanun yolunda gozetilmesi gereken hususlara ili kin oldugu, temel haklara yonelik bir mtidahalenin olmad1g1 veya mtidahalenin me ru oldugu a91k olan ba vurular ile karma 1k veya zorlama ikayetlerden ibaret ba vurular a91k9a dayanaktan yoksun kabul edilebilir (Hikmet Balabanoglu, B. No: 2012/1334, 17/9/2013, 24). 22. Disiplin Kurulunca ba vurucu tarafmdan gonderilmek istenen mektubun sakmcah oldugu degerlendirilerek soz konusu mektubun muhatabma gonderilmemesine karar verilmi tir. Dolay1s1yla amlan karar ile kamu makamlan tarafmdan ba vurucunun haberle me hurriyetine bir mtidahalede bulunuldugu a91ktir. 23. Anayasa Mahkemesinin Ahmet Temiz karannda htiktimlti ve tutuklulann gonderdigi veya kendilerine gonderilen mektuplara ceza infaz kurumunun ilgili kurullan tarafmdan yapilan mtidahalelere ili kin genel ilkeler belirtilmi tir (Ahmet Temiz, 28-34). Buna gore haberle me ozgtirltigtine yap1lan mtidahale oncelikle kanunla ongortilmelidir. Mtidahalenin yasal dayanag1m olu turan mevzuatm, ula 1labilir, yeterince a91k ve belirli bir 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/14846 : 26/12/2018 eylemin gerektirdigi sonm;lar apsmdan ongoriilebilir olmas1 gerekir. ikinci olarak soz konusu mtidahale me ru bir amaca dayanmah, demokratik toplum dtizeninin gereklerine uygun ve ol ;tilti olmahd1r. 24. Amlan mtidahale, Anayasa'nm 22. maddesinin ikinci fikrasmda belirtilen hakh sebeplerden bir veya daha fazlasma dayanmad1g1 ve Anayasa'nm 13. maddesinde belirtilen ko ullara uygun olmad1g1 takdirde Anayasa'nm 22. maddesinin ihlalini te kil edecektir. Bu nedenle sm1rlamanm, Anayasa'nm 13. maddesinde ongoriilen kanun tarafmdan ongoriilme, me ru ama ; ta 1ma, demokratik toplum dtizeninin gereklerine uygunluk ve ol9tiltiltik ilkesine aykm olmama ko ullanna uygun olup olmad1gmm belirlenmesi gerekir (Ahmet Temiz, 36). 25. Somut olayda 13/12/2004 tarihli ve 5275 say1h Ceza ve Gtivenlik Tedbirlerinin infaz1 Hakkmdaki Kanun'un 68. maddesinin htiktimltilerin ceza infaz kurumlanndan yaptiklan yaz1 malarm denetimi ve smirlandmlmasmm kanuni dayanagm1 olu turdugu anla 1lmaktadir (Ahmet Temiz, 37-46). Ote yandan, haberle me hurriyetinin dtizenlendigi Anayasa'nm 22. maddesinin ikinci f1krasmda, soz konusu smirlama sebeplerine bagh kalmarak yap1lacak smirlamanm ancak usultine uygun olarak verilecek hakim karanyla mtimktin olabilecegi belirtildikten sonra ti ;tincti fikrasmda "jstisnalann uygulanacag1 kamu kurum ve kurulu lan kanunda belirtilir" denilerek bu kuralm da mutlak olmad1g1 ve bu kurala baz1 kurumlar yontinden kanunla smirlamalar getirilebilecegi a91k9a dtizenlenmi tir (AYM, E.2014/122, K.2015/123, 30/12/2015, 71). Bu baglamda ceza infaz kurumlan, Anayasa'nm 22. maddesinin ti ;tincti fikras1 kapsammda istisnalann uygulanacag1 kamu kurumlanndandir (Mehmet Koray Erya a, B. No: 2013/6693, 16/4/2015, 74-76). 26. Mektubun sakmcah bulunmasma sebep olarak ba vurucunun mektup vas1tas1yla teror orgtittiyle haberle mesi gosterilmi tir. Bu kapsamda ba vurucu tarafmdan gonderilmek istenen mektubun Disiplin Kurulunca denetlenmesi suretiyle haberle me htirriyetine yap1lan mtidahalenin, kamu dtizeninin korunmas1 ve su ; i lenmesinin onlenmesi ama9lanm ta 1d1g1, bunun da Anayasa'nm haberle me htirriyetine ili kin 22. maddesinin ikinci fikras1 kapsammda me ru bir ama ; oldugu sonucuna vanlm1 tlf (Ahmet Temiz, 51 ). 27. Ceza infaz kurumlannda tutulmanm ka91mlmaz sonucu olarak kamu dtizeninin korunmasma ve su ; i lenmesinin onlenmesine yonelik kabul edilebilir makul gerekliliklerin olmas1 durumunda htiktimlti ve tutuklulann sahip olduklan haklar s1mrlandmlabilir (Turan Gunana, B. No: 2013/3550, 19/1 l /2014, 35). 28. Somut olaya konu olan mektupta bir radyo programmdan soz edilmi ve bu program tizerinden ileti im kuruldugu belirtilmi tir. Mektupta silahh teror orgtitti yonetici ve tiyeleri rehber, ya am kurucusu, direni ;i olarak nitelendirilmi tir. Aynca mektup i9eriginde mektubun ozgtirltik kamp1 olarak ifade edilen dag kadrosunda bulunan orgtit tiyelerine ula tmlmas1 yontinde ifadelerin bulundugu goriilmektedir. Mektupta kullamlan tislup dikkate almd1gmda mektubun iddeti me ru gosteren ve ozendirici bir ekilde kaleme almd1g1 da anla 1lmaktadir. 29. Yasa d1 1 haberle me yontemleri i9eren mektubun sakmcah goriilerek muhatabma gonderilmemesine karar verilmesi eklindeki mtidahalenin Anayasa'mn 22. maddesi anlammda kamu dtizeninin korunmas1 ve su ; i lenmesinin onlenmesi i9in ihtiya ; duyulan demokratik toplum dtizeninin gereklerine aykm olmad1g1 ve mtidahalenin ula 1lmak istenen ama9la ol ;tilti oldugu sonucuna vanlm1 tir. Bu kapsamda infaz Hakimligi karannm da ilgili ve yeterli gerek9eler i9erdigi goriilmektedir. Sonu ; olarak somut olayda haberle me hurriyetine yonelik a91k ve goriintir bir ihlal bulunmamaktadir. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/14846 : 26/12/2018 30. A91klanan gerek9elerle ba vurunun diger kabul edilebilirlik ko ullan yonlinden incelenmeksizin ac;zkc;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HUKUM A91klanan gerek9elerle; A. Adli yard1m talebinin KABULUNE, B. Haberle me hlirriyetinin ihlal edildigine ili kin iddianm ac;zkc;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say1h Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin (2) numarah fikras1 uyannca tahsil edilmesi magduriyetine neden olacagmdan ba vurucunun yarg1lama giderlerini odemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 26/12/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye Celal Mtimtaz AKINCI Dye Muammer TOP AL Dye M. EminKUZ Dye R1dvan GDLE ; 6