Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2004 -3-106 (İlk İnceleme) Karar Sayısı : 04-66/952 -230 Karar Tarihi : 19.10.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER : 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R.Müfit SONBAY, Murat GENCER, Rıfkı ÜNAL, Prof Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN. B. RAPORTÖR : Bülent GÖKDEMİR, C. ŞİKAYET EDEN : Merko Gıda S anayi ve Ticaret A.Ş. Temsilcisi: Av. Cüneyd GÜRCAN Maçka Caddesi No: 23/1 20 Kat: 4 Dai
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2004 -3-106 (İlk İnceleme) Karar Sayısı : 04-66/952 -230 Karar Tarihi : 19.10.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER : 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R.Müfit SONBAY, Murat GENCER, Rıfkı ÜNAL, Prof Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN. B. RAPORTÖR : Bülent GÖKDEMİR, C. ŞİKAYET EDEN : Merko Gıda S anayi ve Ticaret A.Ş. Temsilcisi: Av. Cüneyd GÜRCAN Maçka Caddesi No: 23/1 20 Kat: 4 Daire 5 34367 Maçka/İstanbul D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN : Oyakbank A.Ş. Eski Büyükdere Caddesi Ayazağa Köy Yolu No: 6 Maslak/İstanbul Tukaş A.Ş. Nadir Nadi Caddesi No 15/1 Konak/İzmir 30 E. DOSYA KONUSU : Oyakbank A.Ş. ve Tukaş Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin birlikte hareket etmek suretiyle Merko Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. yi pazar dışına ittikleri iddiasının değerlendirilmesi. F. İDDİALARIN ÖZETİ: Kurum kayıtlarına 13.9.2004 tarih ve 5062 sayı ile intikal eden Av. Cüneyd Gürcan imzalı şikayet dilekçesinde özetle: Müvekkil Merko Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin (Merko A.Ş.) işlenmiş domates, domates salçası, domates türevi 40 ürünler, ketçap, meyve suları , dondurulmuş gıda, hazır gıda, konserveler, reçel ve marmelat gibi ürünlerin üretilmesi ve saklanması ile iştigal etmekte olduğu; 2004 sezonu başında büyük miktarlarda üretim yapmayı planlayan Merko A.Ş. bu amaç doğrultusunda işletme kredisi ihtiyacını ka rşılayabilmek ve mevcut kredilerin vadelerini uzatabilmek için aralarında Oyakbank A.Ş. nin (Oyakbank) de bulunduğu bir dizi banka ile görüşmeler yaptığı, ancak Oyakbank'ın, 2 ( ) ABD Doları tutarındaki kredi alacağını tahsil etmek amacıyla kanuni tak ibe geçtiği, bu nedenle görüşmelerin kilitlendiği, üstelik üretimin %( .) sinin gerçekleştiği bir dönemde haciz işlemlerine başlanması nedeniyle ilgili teşebbüsün faaliyetlerinin zorlaştığı; başlatılan kanuni takip çerçevesinde 50 Oyakbank'ın, Merko A.Ş. nin müşterilerine rakiplerine ve tedarikçilerine İcra İflas Kanunu hükümleri uyarınca şirket hakkında haciz yapıldığını bildiren muhtıralar gönderdiği, fiili haciz uygulamalarına geçtiği ve kendisine gelen ihracat bedellerine el koyulduğu; Oyakbank'ın, 13.8.20 04 günü İstanbul 14. İcra Müdürlüğü nün 2004/18871 sayılı dosyasından alınan talimatla Torbalı İcra Dairesi nin 2004/774 sayılı icra dosyasından Torbalı Çapak yolu üzerinde mülkiyeti Merko A.Ş. ye ait ancak Agromer Zirai Alım Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. ni n kiracı olarak faaliyet gösterdiği fabrika binasına gelerek fiili haciz işlemleri başlattığı, haciz işlemleri neticesinde, alacaklı Oyakbank vekilinin haciz tutanağına da geçen beyanıyla hacizli malların yediemin sıfatıyla Tukaş Gıda 60 Sanayi ve Ticaret A.Ş . (Tukaş A.Ş.) ye teslim edilmesini istediği; Tukaş A.Ş. nin, Merko A.Ş. ile aynı alanda faaliyet gösteren ve OYAK grubuna bağlı bir teşebbüs olduğu; Oyakbank tarafından Merko A.Ş. nin Torbalı tesislerinde haczedilen malların götürüldüğü deponun Tukaş A.Ş. ye ait olduğunun tespit edildiği, dolayısıyla anılan eylemlerin, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. maddesi dairesinde rekabeti engelleme amacını taşıyan bir anlaşma ya da uyumlu eylem olarak değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. G. DOSYA EVRELERİ 70 Kurum kayıtlarına 13.9.2004 tarih ve 5062 sayı ile intikal eden Av. Cüneyd Gürcan imzalı şikayet dilekçesi üzerine Rekabet Kurulu 19.10.2004 tarih ve 04 - 66/952 -230 sayı ile söz konusu başvuru hakkında karar almıştır. H. RAPORTÖR GÖR ÜŞÜ İlgili Rapor da; şikayet konusu teşebbüsler Oyakbank A.Ş. ve Tukaş A.Ş. nin, OYAK Grubu kontrolü altında faaliyet gösteren şirketler olmaları nedeniyle 4054 sayılı Kanun kapsamında ayrı birer teşebbüs olarak değerlendirilemeyeceği, bu nedenle söz konu su şirketlerin anılan Kanun un 4. maddesine aykırı eylemler 80 içinde bulunamayacağı, şikayet konusu şirketlerden Tukaş A.Ş. nin, ilgili pazarda %15 civarında bir pazar payına sahip olması nedeniyle hakim durumda bulunmadığı, bu nedenle şikayet konusu eylemin 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi çerçevesinde ele alınamayacağı, dolayısıyla şikayet konusuna yönelik olarak bir önaraştırma ya da soruşturma başlatılmasına yer olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 4054 sa yılı Kanun, teşebbüsler arası iktisadi davranışlara yönelik düzenlemeler 90 ihtiva etmektedir. Teşebbüs kavramı ise Kanun un 3. maddesinde: Piyasada mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişiler ile bağımsız karar 3 verebilen ve ekonomik ba kımdan bir bütün teşkil eden birimler şeklinde tanımlanmaktadır. Bu tanım uyarınca iktisadi faaliyette bulunmak ve bağımsız karar alabilme yetisine sahip olmak teşebbüs kavramının asli unsurlarını teşkil etmektedir. Şikayet konusu teşebbüsler Oyakbank A. Ş. ve Tukaş A.Ş. ise OYAK Grubu kontrolü altında faaliyet gösteren şirketlerdir. 100 Bir başka ifadeyle anılan şirketler 4054 sayılı Kanun kapsamında ayrı birer teşebbüs olarak değerlendirilememektedir. Bu nedenle söz konusu şirketlerin anılan Kanun un 4. mad desi kapsamında bir anlaşma ya da uyumlu eylem birlikteliği içinde bulundukları şeklinde bir değerlendirme yapmak mümkün değildir. Öte yandan Merko A.Ş. ile aynı pazarda faaliyet gösteren Tukaş A.Ş. nin, şikayet dilekçesinde ifade edildiği üzere, ilgili pazarda %15 civarında bir pazar payına sahip olması nedeniyle hakim durumda bulunduğunu ileri sürmek mümkün değildir. Ayrıca şikayete konu olan eylemin Oyakbank A.Ş. nin ticari alacaklarını 110 tahsil etmeye yönelik olarak ilgili yasal çerçeve içinde yürüttüğü bir kanuni takibat olduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede şikayet konusu eylem 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi çerçevesinde ele alınamayacaktır. J. SONUÇ Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında; Şikayet konusu teşebbüsler Oyakbank A.Ş. ve Tukaş A .Ş. nin, OYAK Grubu kontrolü altında faaliyet gösteren şirketler olmaları nedeniyle 4054 sayılı 120 Kanun kapsamında ayrı birer teşebbüs olarak değerlendirilemeyeceklerine, bu nedenle söz konusu şirketlerin anılan Kanun un 4. maddesine aykırı eylemler içinde b ulunamayacağına, Şikayet konusu şirketlerden Tukaş A.Ş. nin, ilgili pazarda %15 civarında bir pazar payına sahip olması karşısında hakim durumda bulunmasının mümkün görülmediğine, bu nedenle şikayet konusu eylemin 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi çerçevesin de ele alınamayacağına, dolayısıyla şikayet konusuna yönelik olarak bir önaraştırma ya da soruşturma açılmasına yer olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 130