Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -4-254 ( Devralma -Ortak Girişim ) Karar Sayısı : 09 -58/1407 -369 Karar Tarihi : 9.12.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI ( Başkan V.) 10 Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Serpil YANIK, Gülçin DERE C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Havaalanları Yer Hizmetleri A.Ş. Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKA
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -4-254 ( Devralma -Ortak Girişim ) Karar Sayısı : 09 -58/1407 -369 Karar Tarihi : 9.12.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI ( Başkan V.) 10 Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Serpil YANIK, Gülçin DERE C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Havaalanları Yer Hizmetleri A.Ş. Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Öznur İNANILIR 20 Çitlenbik Sk. Yıldız Mh. No:12 34349 Beşiktaş/İstanbul - İş Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. Temsilcileri: Av. Ebru DEM İRHA N, Av. A. Eren ÜREY Levent Cd. No:9 Levent Beşiktaş/İstanbul D. TARAFLAR : - HSBC Investment Bank Holdings Plc. 8 Canada Square, Level 17 Londra, E14 5 HQ İNGİLTERE - İş Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. İş Kuleleri Kule 2 K:8 34330 Levent/İstanbul 30 - TAV Havalimanları Holding A.Ş. Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminali 34149 Yeşilköy Bakırköy /İstanbul - TAV İşletme Hizmetleri A.Ş. Atatürk Havalimanı Dış Hat lar Terminali 34149 Yeşilköy Bakırköy/İstanbul - TAV Havacılık A.Ş. Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminali 34149 Yeşilköy Bakırköy/İstanbul - TAV Yatırım Holding A.Ş. 40 Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Termin ali 34149 Yeşilköy Bakırköy/İstanbul - TAV Bilişim Hizmetleri Holding A.Ş. Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminali, Gidiş Terminali 09-58/14 07-369 2 34149 Yeşilköy Bakırköy/İstanbul E. DOSYA KONUSU: Havaalanları Yer Hizmetleri A.Ş. (Havaş) nin %35 oranında hissesinin İş Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. (İş Girişim ) ve HSBC Investment Bank Holdings Plc. (HSBC ) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. 50 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 20.11.2009 tarih ve 8 348 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 3.12.2009 tarih ve 200 9-4-254/Öİ-09-SY sayılı Devralma -Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu 7.12.2009 tarih ve REK.0.08.00.00 -120/426 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-58 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bil dirimi yapılan devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabe t Kurulu nun iznine tabi olduğu; 60 devir sonucunda ilgili pazarda hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının sö z konusu olmayacağı; bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği , görüşü ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı 70 Havaş ın faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün pazarları ; - Havalimanları yer hizmetleri pazarı, - Şehir merkezleri -havalimanları arası otobüsle yolcu taşıma hizmetleri pazarı, - Havalimanla rı otopark işletmeciliği pazarı, - Antrepo işletmeciliği pazarı olarak belirlenmiştir. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Coğrafi pazar her bir hizm et türü için farklı tanımlamıştır. Buna göre, bildirim konusu işlemde ilgili coğrafi pazar; 80 - Havalimanları yer hizmetleri pazarı açısından Türkiye de kurulu sivil havalimanları", - Şehir merkezleri -havalimanları arası otobüsle yolcu taşıma hizmetleri paz arı açısından, her biri ayrı pazar olmak üzere, İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Dalaman, Bodrum, Samsun, Malatya, Konya, Hopa, Urfa, Gaziantep, Trabzon, Çorlu ve Hatay daki ilgili otobüs hatları , - Havalimanları otopark işletmeciliği pazarı açısından b u hizmetin sunulmakta olduğu Bodrum Havalimanı , - Antrepo işletmeciliği açısından İstanbul 09-58/14 07-369 3 olarak tespit edilmiştir. 90 H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.2.1. İşlemin Niteliği v e Kapsamı Bildirime konu işlemle, HSBC, İş Girişim (Katılım v e Ortaklık Sözleşmesi nde HSBC ve İş Girişim birlikte Alıcılar olarak adlandırılmaktadır) ve TAV, TAV İşletme, TAV Havacılık, TAV Yatırım, TAV Bilişim (Adı geçen Şirketler Katılım ve Ortaklık Sözleşmesi nde Satıcılar olarak anılmaktadır) ile Havaş aras ında 16.10.2009 tarihinde imzalanan Katılım ve Ortaklık Sözleşmesi ne (Sözleşme) istinaden yeni kurulacak olan Havaş Havalimanları Yer Hizmetleri Holding A .Ş. (Havaş Holding ) unvanlı bir ortak girişim aracılığı ile Havaş ın %35 oranındaki 100 hissesinin İş Gi rişim ve HSBC tarafından devralınması amaçlanmaktadır. Bildirim konusuna ilişkin olarak taraflar arasında imzalanan Sözleşme uyarınca, iki aşamalı bir pay devir süreci öngörülmüştür. Buna göre; - Sözleşme nin Satış Hisseleri nin Alım Satımı başlıklı 4. m addesi ve Kapanış başlıklı 8. maddesi kapsamında belirlenen pay devir yapısı çerçevesinde, Alıcılar ile birlikte Satıcılar dan TAV Havalimanları Holding A.Ş. (TAV), TAV İşletme Hizmetleri A.Ş. (TAV İşletme ) ve TAV Bilişim Hizmetleri Holding A.Ş. (TAV Bilişim) öncelikle holding niteliğinde Havaş Holding i kuracaktır. Havaş Holding in pay sahipliği yapısı aşağıdaki tabloda belirtilen şekilde olacaktır: Tablo - 1: Havaş Holding in hissedarlık yapısı 110 Pay Sahibi Pay Grubu Pay Oranı (%) TAV A 64,999998 TAV İşletme A 0,000001 TAV Bilişim A 0,000001 HSBC B 28,333333 İş Girişim B 6,666667 TOPLAM 100 Havaş Holding, . Euro ya tekabül eden esas sermaye ile kurulacak; bu esas sermayenin . Euro tutarındaki %... lik bölümü Alıcılar t arafından taahhüt edilecek, bakiye . Euro tutarındaki bölümü ise TAV, TAV İşletme ve TAV Bilişim tarafından taahhüt edilecektir. .Ticari Sır . Bu şekilde toplam . Euro tutarında nakde sahip olan Havaş Holding, ilk aşamada Havaş paylarının tamamı ndan dört pay eksiğini (Bildirim Formu nda, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca anonim şirketlerin en az beş ortağının bulunması gerektiğinden, bu yasal zorunluluğun sağlanması amacı ile Satıcılar dan TAV, TAV İşletme, TAV Bilişim ve TAV Havacılık ın birer adet Havaş payını ellerinde bulundurmaya devam edecekleri belirtilmiştir. ) . Euro karşılığında 120 Satıcılar dan alacaktır. Söz konusu devir sonrasında Havaş ın pay sahipliği yapısı aşağıdaki tabloda belirtildiği gibi olacaktır: 09-58/14 07-369 4 Tablo - 2: Havaş ın hissedarlık yapısı Pay Sahibi Grup Pay Adedi Nominal Değer (TL) Pay Oranı (%) Havaş Holding A 29.249.996 29.249.996 64,999 Havaş Holding B 15.750.000 15.750.000 35 TAV A 1 1 0,000002 TAV İşletme A 1 1 0,000002 TAV Bilişim A 1 1 0,000002 TAV Havacılık A 1 1 0,000002 TOPLAM 45.000.000 45.000.000 100 Sözleşme çerçevesinde, Havaş Holding in Havaş ta sahip olduğu B Grubu paylardan doğan yönetsel ve mali haklar Alıcılar tarafından kullanılacak; A Grubu paylardan doğan yönetsel ve mali haklar ise Satıcılar tarafından kullanılacaktır. Diğer bir ifade ile 4 adet pay haricinde tüm Havaş payları Havaş Holding 130 tarafından devralınacak; böylece Alıcılar ve Satıcılar Havaş ın ortak kontrolünü Havaş Holding vasıtası ile dolaylı olarak yü rütecektir. - İkinci aşamada, Sözleşme nin Tarafların Kapanış Sonrası Yükümlülükleri başlıklı 9. maddesinin Şirket in NewCo ile Birleşmesi alt başlıklı 9.2. maddesi uyarınca, Havaş Holding in Havaş paylarını fiilen devir almasına yönelik işlemlerin ta mamlanmasını takiben 180 gün içerisinde Havaş Holding ile Havaş ın birleştirilmesi ve bu şekilde tüm tarafların Havaş üzerinde doğrudan pay sahipliğinin kurulması sağlanacaktır. Söz konusu birleşmenin asıl olarak Havaş Holding içerisinde gerçekleştirilmesi ve Havaş ın sahip olduğu tüm ruhsat ve izinler ile taraf olduğu tüm sözleşmelerin külliyen Havaş Holding e devredilmesi 140 amaçlanmaktadır. Bu çerçevede devralma işleminin tamamlanmasını takiben Havaş Holding in pay sahipliği yapısı aşağıdaki tabloda belirti len şekilde olacaktır: Tablo -3 : Devralma İşlemi Sonrası Havaş Holding in Hissedarlık Yapısı 150 Pay Sahibi Grup Pay Oranı (%) TAV A 64,999993 TAV İşletme A 0,000002 TAV Bilişim A 0,000002 TAV Havacılık A 0,000002 HSBC B 28,333333 İş Girişim B 6,666667 TOPLAM 100 09-58/14 07-369 5 H.2.2. 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme Yukarıda yer verilen bilgiler dikkate alınarak , söz konusu devralma işlemi 160 sonucunda Havaş Holding in ortak girişim niteliğinde b ir şirket yapısına sahip olup olmayacağı irdelenm iştir. 1997/1 sayılı Tebliğ'in Birleşme ve Devralma Sayılan Haller başlıklı 2. maddesinin (c) bendine göre, Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve mal varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktis adi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint venture) 4054 sayılı Kanun"un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devra lma olarak kabul edilmektedir. Bu çerçevede, t eşebbüsler arası bir işlemin birleşme ve devralma sayılabilmesi 170 için taşıması gereken unsurlar şunlardır: - Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması, - Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ort aya çıkması, - Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması. Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde , A ve B Grubu hissedarlar arasında ortak kontrolün mevcut olduğu belirlenmiş olup, bunun yanı sıra B Grubu hissedarlar tarafından Yönetim Kurulu na aday gösterilmesi hususunda B Grubu pay sahipleri arasında (HSBC ve İş Girişim) ortak kontrolün bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, diğer unsurları da taşıdığı anlaşılan bildirim k onusu işlemin, 180 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi kapsamında ortak girişim oluşturulmasına yönelik bir devralma işlemi ol duğu kanaatine varılmıştır. Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan, ...birleşme veya dev ralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur. hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir. Havaş ın yer hizmetleri pazarı ndaki 2008 yılı cirosu . TL. olarak 190 gerçekleşmiş olduğundan, -diğer verilere bakılmaksızın - anılan işlemin Kurul un iznine tabi olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte, Alıcılar ın ilgili pazarda faaliyeti nin bulunmaması nedeniyle, devir işlemi sonucunda pazarın yapısı değişmeyeceğinden, Kanun'un 7. maddesi anlamında bir hâkim durum yaratılması veya mevc ut bir hâkim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. 09-58/14 07-369 6 200 H.2.3 . Katılım ve Ortaklık Sözleşmesi ndeki Rekabet Yasağı Açısından Değerlendirme Taraflar arasında imzalanan Katılım ve Ortaklık Sözleşmesi nin 19. maddesinde rekab et yasağı düzenlenmiştir. Bu maddenin taraflar arasında düzenlenen ek protokol ile değişik son hali aşağıdaki şekilde dir: . Ticari Sır... Birleşme/devralma işlemine ilişkin bir rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte değerlendirilmesi için söz konusu yasağın yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma , sadece taraflar 210 açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık kriterlerini sağlaması gerekmektedir. Yukarıda aktarılan rekabet yasaklarının söz ko nusu kriterleri yerine getirdiği , bu çerçevede yan sınırlama niteliğinde olduğu anlaşılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ve bu madd eye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim 220 durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olma ması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.