TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR MURAT TURK BA VURUSU (6) (Ba vuru Numaras1: 2014/15514) Karar Tarihi: 9/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/15514 : 9/1/2019 Ba kan Uyeler Raportor Yrd. Ba vurucu Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURCU Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOP AL M.EminKUZ Ceren SedefEREN Murat TURK : Av. RamazanDEMiR I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, posta yoluyla gonderilen bir not defterinin ceza infaz kurumundaki htiktimltiye teslim edilme
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR MURAT TURK BA VURUSU (6) (Ba vuru Numaras1: 2014/15514) Karar Tarihi: 9/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/15514 : 9/1/2019 Ba kan Uyeler Raportor Yrd. Ba vurucu Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURCU Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOP AL M.EminKUZ Ceren SedefEREN Murat TURK : Av. RamazanDEMiR I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, posta yoluyla gonderilen bir not defterinin ceza infaz kurumundaki htiktimltiye teslim edilmemesinin ifade ozgtirltigtinti ihlal ettigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 19/9/2014 tarihinde yapilm1 tir . 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur . 4. Komisyonca ba vurucunun adli yard1m talebinin kabultine karar verilmi tir. 5. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boltim tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ilgili olaylar ozetle oyledir: 7. Ba vurucu, ba vuru tarihinde teror srn;undan htiktimlti olarak Bolu F Tipi Kapah Ceza infaz Kurumunda (infaz Kurumu) bulunmaktad1r. 8. Ba vurucu 2003 y1lmda "Seyh Said jsyam" adh uzun metrajh film senaryosunu yazd1g1 ajanda bi9imindeki not defterini -yeniden ele ahp baz1 dtizeltmeler yapmak amac1yla karde inden kendisine gondermesini istemi tir. Soz konusu senaryo bir ajandaya, el yaz1s1yla ve ttikenmez kalemle yaz1lm1 tir. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/15514 : 9/1/2019 9. Ba vurucunun karde inin posta yoluyla kendisine gonderdigi soz konusu not defteri, infaz Kurumu idaresi tarafmdan ba vurucuya teslim edilmemi tir. Ba vurucunun bir dileks;eyle amlan not defterinin kendisine teslim edilmesini talep etmesi iizerine infaz Kurumu idare ve Gozlem Kurulu (Kurul) 8/5/2014 tarihinde soz konusu talebin reddine karar vermi tir. Kurul; Ceza infaz Kurumlannm Yonetimi ile Ceza ve Giivenlik Tedbirlerinin infaz1 Hakkmda Tiiziik'iin (Tiiziik) 92. maddesinin (1) numarah fikrasmm (a) bendi uyannca hiikiimliilerin hediye olarak ancak kitap ve giyim e yas1 kabul edebilecegini, bu nedenle ba vurucunun taahhiitlii mektupla gelen not defterinin kendisine verilmesi talebinin reddine karar verildigini belirtmi tir. 10. Ba vurucu , talebinin reddine dair karara kar 1 itirazda bulunmu tur. itiraz1 inceleyen Bolu infaz Hakimligi (Hakimlik) 7/7/2014 tarihinde itiraz1 reddetmi tir. Hakimlik; amlan senaryonun Seyh Sait ayaklanmasm1 oviicii bir nitelik ta 1d1gm1, bu haliyle senaryoda ciiriim i leyeni ovmek, yasa d1 1 orgiitlenmeleri ve silahh isyam yiiceltmek amac1yla kaleme ahnan iirler bulundugunu ifade etmi tir. Hakimlik aynca, boliicii nitelikte bulunan bu senaryoda aym zamanda 1rk ;1 nefret soylemi i ;eren beyan ve ifadelerin de yer ald1g1m belirtmi tir. Silahh isyana kalkl manm veya bunu ovmenin su ; te kil edeceginin a ikar oldugunu ifade eden Hakimlik; bu haliyle soz konusu senaryonun yaz1h bulundugu ajandamn ba vurucuya verilmesinin dii iiniilemeyecegini , bu nedenle Kurul karanmn usul ve yasaya uygun oldugunu belirtmi tir. 11. Ba vurucu, Hakimlik karanna kar 1 itirazda bulunmu tur. itiraz1 inceleyen Bolu Ag1r Ceza Mahkemesi 15/8/2014 tarihinde itiraz1 reddetmi tir. Bu karar ba vurucuya 20/8/2014 tarihinde teblig edilmi tir. 12. Ba vurucu 19/9/2014 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. IV. iLGiLi HUKUK 13. ilgili ulusal hukuk is;in bkz. jbrahim Kaptan (2), B. No: 2017/30723 , 12/9/2018, 15-19. V. iNCELEME VE GEREK ;E 14. Mahkemenin 9/1/2019 tarihinde yapm1 oldugu toplantlda ba vuru incelenip geregi dii iiniildii: A. Ba vurucunun iddialan 15. Ba vurucu , kendisinin haz1rlad1g1 soz konusu senaryonun silahh isyana ya da su ; i lemeye te vik eden veya yasa d1 1 orgiit propagandas1 i ;eren bir niteligi bulunmad1gm1 belirtmi tir. Ba vurucu aynca derece mahkemelerinin kararlannda dayand1klan gereks;elerin ilgili ve yeterli olmad1gm1, nitekim soz konusu senaryonun kendisine amlan Tiiziik (bkz. 9) hiikmii uyannca m1 yoksa i ;erigi nedeniyle mi verilmediginin as;1k olmad1gm1 ifade etmi tir. Ba vurucu bu nedenlerle ifade ozgiirliigii ve adil yargilanma hakkmm ihlal edildigini ileri siirmii tiir. 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/15514 : 9/1/2019 B. Degerlendirme 16. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Bu baglamda ba vurucunun ikayeti ifade ozgtirltigti kapsammda incelenecektir. 17. Htiktimlti ve tutuklular, Anayasa ve Avrupa insan Haklan Sozle mesi'nin (Sozle me) ortak alam kapsammda kalan temel hak ve htirriyetlerin tamamma kural olarak sahiptir (Mehmet Re it Arslan ve digerleri, B. No: 2013/583, 10/12/2014, 65). Bu baglamda htiktimlii ve tutuklulann ifade ozgtirltigti de Anayasa ve Sozle me kapsammda koruma altmdadir (Murat Karayel (5), B. No: 2013/6223, 7/1/2016, 27). 18. Ote yandan ifade ozgtirltigti mutlak bir hak degildir ve Anayasa'mn 26. maddesinin ikinci maddesinde ongortilen sebeplerle s1mrlanabilir. Ceza infaz kurumunda bulunmanm ka9m1lmaz sonucu olarak su9un onlenmesi ve disiplinin saglanmas1 gibi kurumda gtivenligin ve dtizenin korunmasma yonelik kabul edilebilir gerekliliklerin olmas1 durumunda mahpuslann sahip oldugu haklara, kanunla ongortilmek art1yla sm1rlama getirilebilecektir (Murat Karayel (5), 29). Somut olayda ba vuru konusu mtidahalenin 13/12/2004 tarihli ve 5275 say1h Ceza ve Gtivenlik Tedbirlerinin infaz1 Hakkmda Kanun'un 62. maddesi uyannca ceza infaz kurumunda su9un onlenmesi ve disiplinin saglanmas1 ama9lanyla ger9ekle tirildigi anla 1lmaktad1r. Ancak bu mtidahalenin Anayasa'nm 13. maddesinde gtivence altma alman demokratik toplum dtizeninin gereklerine de uygun olmas1 gerekir. 19. Teruel hak ve ozgtirliiklere yonelik bir mtidahalenin demokratik toplum dtizeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi i9in zorunlu bir toplumsal ihtiyac1 kar ilamas1 ve orant1h bir mtidahale olmas1 gerekir. A91ktir ki bu ba hk altmdaki degerlendirme, sm1rlamanm amac1 ile bu amac1 ger9ekle tirmek tizere ba vurulan ara9 arasmdaki ili ki tizerinde temellenen ol9tiltiltik ilkesinden bag1ms1z yapilamaz. ;::unkti Anayasa'nm 13. maddesinde "demokratik toplum duzeninin gereklerine aykm olmama" ve "olc;ululuk ilkesine aykm olmama" bi9iminde iki ayn kritere yer verilmi olmakla birlikte bu iki kriter bir btittintin par9alan olup aralannda s1ki bir ili ki vardir (Bekir Co kun [GK], B. No: 2014/12151, 4/6/2015, 53-55; Mehmet Ali Aydm [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, 70-72; A YM, E.2007 /4, K.2007 /81, 18/10/2007). 20. ifade ozgtirltigti tizerindeki smirlamanm demokratik bir toplumda zorlay1c1 bir toplumsal ihtiyacm kar 1lanmas1 amacma yonelik ve istisnai nitelikte olmas1 gerekir. Mtidahaleyi olu turan tedbirin zorunlu bir toplumsal ihtiyac1 kar ilad1gmm kabul edilebilmesi i9in amaca ula maya elveri li olmas1, ba vurulabilecek en son 9are ve almabilecek en hafif onlem olarak kendisini gostermesi gerekmektedir. Amaca ula maya yard1mc1 olmayan veya ula 1lmak istenen amaca nazaran bariz bir bi9imde agir olan bir mtidahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyac1 kar ilad1g1 soylenemeyecektir (benzer yondeki kararlar i9in bkz. Bekir Co kun, 51; Mehmet Ali Aydm, 68; Tansel ;ola an, B. No: 2014/6128, 7/7/2015, 51). 21. Orantihhk ise sm1rlamayla ula 1lmak istenen ama9 ile ba vurulan sm1rlama tedbiri arasmda a m bir dengesizlik bulunmamasma i aret etmektedir. Diger bir ifadeyle orantihhk, bireyin hakk1 ile kamunun menfaatleri veya mtidahalenin amac1 ba kalannm haklanm korumak ise diger bireylerin hak ve menfaatleri arasmda adil bir dengenin kurulmasma i aret etmektedir. Dengeleme sonucu mtidahalede bulunulan hakkm sahibine 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/15514 : 9/1/2019 terazinin diger kefesinde bulunan kamu menfaati veya diger bireylerin menfaatine nazaran a91k9a orantis1z bir klilfet yuklendiginin tespiti halinde orantihhk ilkesi yonlinden bir sorunun varhgmdan soz edilebilir (Ferhat Ustiindag , B. No: 2014/15428 , 17/7/2018, 48). 22. Anayasa Mahkemesi , jbrahim Kaptan (2) karannda htiklimlli ve tutuklulara kargo yoluyla ya da ziyaret9ileri arac1hg1yla getirilen, ders kitaplan hari ; stireli ya da stiresiz yaymlann ttimtintin kategorik olarak ceza infaz kurumlanna kabul edilmemesinin ifade ozgtirltigtine yonelik bir ihlal olu turmad1g1 sonucuna varm1 tlr. Amlan kararda, tutuklu ve htiktimltilere gonderilen yaymlann Anayasa Mahkemesince kabul edilen ilkeler uyannca incelenerek mahpuslara verilmesini istemenin ceza infaz kurumu idareleri tizerinde kurum dtizeni ve gtivenligi ile su9 i lenmesinin onlenmesi gorevlerini lay1kiyla yerine getirmelerine engel olacak derecede yuktimltillik olu turulmasma yol a9abilecegi belirtilmi tir abrahim Kaptan (2), 33-37). 23. Somut olayda da ba vuru konusu not defteri, ba vurucuya Kurum dtizeni ve gtivenliginin saglanmas1 ve su9 i lenmesinin onlenmesi ama9lanyla verilmemi tir. Ba vurucunun el yaz1lannm bulundugu not defterinin 5275 say1h Kanun'un 62. maddesinde 6ng6rtilen "siireli veya siiresiz yayzn" kapsammda kald1g1 soylenemez . 24. Somut olaydaki gibi el yaz1s1yla yazilm1 ve kim tarafmdan yazild1g1 belli olmayan bir doktiman soz konusu oldugunda kurum idareleri tizerinde olu turulan yuktin daha da agirla acag1 a91ktir. 25. Ote yandan ba vurucunun bir teror su9lusu olmas1 da onemlidir. infaz kurumunun dtizeninin ve gtivenliginin saglanmas1 , su9 i lenmesinin onlenmesi i9in teror su9lulan ile ili kili yaz1h materyallerin daha titiz bir incelemeye tabi tutulmalan gerekir. Boyle bir incelemenin de ceza infaz kurumu idareleri tizerindeki soz konusu yukti art1racak bir etken oldugu gortilmektedir. 26. Son olarak ba vuru konusu mtidahalenin orant1h olup olmad1g1 da degerlendirilmelidir. Ba vurucu, bireysel ba vuru formunda soz konusu senaryonun yaz1h bulundugu not defterini yeniden ele alarak baz1 dtizeltmeler yapmak amac1yla karde inden istedigini belirtmi tir. Bu kapsamda ba vurucunun kendisinin hazirlad1g1 senaryonun kendisine teslim edilmemesi eklindeki uygulamayla ba vurucunun ifade ozgtirltigtine bilgiye ula ma kapsammda degil fakat dii iincelerini yayma kapsammda mtidahalede bulunuldugu kabul edilmelidir. 27. Ba vuru konusu mtidahale , yalmzca soz konusu yaz1h materyalin htiktimlti olarak ceza infaz kurumunda bulunan ba vurucuya kurum dtizeni ve gtivenligi ile su9 i lenmesinin onlenmesi ama9lanyla teslim edilmemesinden ibarettir. Ba vurucu soz konusu doktiman nedeniyle cezalandmlmam1 ya da amlan doktiman mtisadere edilmemi tir. Dolay1s1yla ba vuru konusu mtidahalenin ba vurucunun ifade ozgtirltigti yontinden orantis1z da olmad1g1 ve demokratik toplum dtizeninin gereklerine uygun bir mtidahale oldugu sonucuna vanlm1 tlf. 28. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Yargilama Usulleri Hakkmda Kanun'un 48. maddesinin (2) numarah fikrasmda a91k9a dayanaktan yoksun ba vurulann Anayasa Mahkemesince kabul edilemezligine karar verilebilecegi belirtilmi tir. Bu baglamda bir ihlal bulunmad1g1 a91k olan ba vurular a91k9a dayanaktan yoksun kabul edilebilir (Hikmet Balabanoglu, B. No: 2012/1334 , 17/9/2013, 24). 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/15514 : 9/1/2019 29. A91klanan gerek9elerle ba vuru konusu olayda ifade ozgtirltigtiniin ihlal edilmedigi a91k oldugundan ba vurunun ac;zk ;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. ifade ozgtirltigtintin ihlal edildigine ili kin iddianm ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA , B. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say1h Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin (2) numarah fikras1 uyannca tahsil edilmesi magduriyetine neden olacagmdan ba vurucunun yarg1lama giderlerini odemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 9/1/2019 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. -Oye Ba kan Engin YILDIRIM Recep KOMURC-0 -Oye Muammer TOP AL -Oye Celal Mtimtaz AKINCI -Oye M.EminKUZ 6