Rekabet Kurumu · D.2009-1-93 (Soruşturma ) Karar Sayısı : 10-49/912-3 · K.10-49/912-321 Karar Tarihi : 8.7.2010 A. TOPLANTIY

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009-1-93 (Soruşturma ) Karar Sayısı : 10-49/912-321 Karar Tarihi : 8.7.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ , İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Emin Cenk GÜLERGÜN , Cumhur Atalay HATİPOĞLU , Seda Nurtaç BAYRAMOĞLU, Burak SAĞLAM C. ŞİKAYET EDEN : Re sen D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN : Türk Eczac

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009-1-93 (Soruşturma ) Karar Sayısı : 10-49/912-321 Karar Tarihi : 8.7.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ , İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Emin Cenk GÜLERGÜN , Cumhur Atalay HATİPOĞLU , Seda Nurtaç BAYRAMOĞLU, Burak SAĞLAM C. ŞİKAYET EDEN : Re sen D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN : Türk Eczacıları Birliği Willy Brandt Sokak No:9 06690 Çankaya/ Ankara E. DOSYA KONUSU : Türk Eczacıları Birliği nin, eczanelerin alım koşullarını piyasa dışında belirleyerek 4054 sayılı Kanun u ihlal edip etmediğinin tespiti. F. İDDİALARIN ÖZETİ : Türk Eczacıları Birliği (TEB) nin, eczanelerin alım koşullarını piyasa dışında belirleyerek 4054 sayılı Kanun u ihlal ettiği iddiası. G. DOSYA EVRELERİ : TEB ile ona bağlı eczacı odaları tarafından , eczanelere sundukları ticari ıskonto ve vadeleri azalttıkları gerekçesiyle bazı ilaç üreticileri/ithalatçılarına karşı boykot yapılması yönünde internet siteleri vasıtasıyla üye eczacılara çağrıda bulunulduğu tespit edilmiş tir. Bu gelişmelerin incelenmes i sonucunda ko nuyla ilgili olarak hazırlanan 30.7.2009 tarih ve 2009 -1-93/İİ-09-ECG sayılı İlk İnceleme Raporu Rekabet Kurulu nun 5.8.2009 tarihli toplantısında görüşülmüş ve TEB in eylemlerinin soruşturma başlatılmasını gerektirip gerektirmediğinin tespiti amacıyla önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir . Yapılan Önaraştırma sonucu hazırlanan 9.9.2009 tarih ve 2009 -1-93/ÖA -09-ECG sayılı Rapor , 11.9.2009 tarih ve REK.0.05.00.00 -110/204 sayılı Başkanlık önergesi ile Kurulu n 16.09.200 9 tarih ve 09 -42 sayılı toplantısında görüşülmüş; TEB hakkında, 4054 sayılı Kanun u ihlal edip etmediklerinin belirlenmesi amacı ile soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Hakkında soruşturma açıldığını bildiren 23.9.2009 tarih ve 4108 sayılı yazıyı 24.9.2009 tarihinde tebell üğ eden TEB in ilk yazılı savunması, 22.10.2009 tarih ve 7583 sayı ile yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına girmiştir. Soruşturma Heyetince tamamlanan 15.3.2010 tarih ve SR/ 10-5 sayılı Soruşturma Raporu, Kanun'un 45/1. maddesi uyarınca tüm Kurul Üyeleri ile soruşturma kapsamındaki teşebbüs birliğine tebliğ edilmiş ve aynı maddenin ikinci fıkrası 10-49/912 -321 2 gereğince, taraf tan 30 gün içinde yazılı savunma sını göndermesi 16.3.2010 tarih ve 1276 sayılı yazı ile istenmiştir. TEB, anılan yazıyı 17.3.2010 tarihinde tebell üğ etmiştir. TEB in ikinci yazılı savunma süresinin uzatılması talebini içeren 7.4.2010 tarih ve 1446 sayılı yazısı 15.4.2010 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve teşebbüs birliğinin ikinci yazılı savunma süresinin 30 gün uzatılmasına karar verilmişti r. TEB in ikinci yazılı savunması verilen ek süre de dikkate alındığında kanuni süresi içerisinde 14.5.2010 tarih ve 3877 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Soruşturma Heyetinin hazırladığı 26.5.2010 tarihli Ek Yazılı Görüş, Kanun'un 45/2. madde si uyarınca 2 7.5.2010 tarihinde tüm Kurul Üyelerine ve TEB e tebliğ edilmiştir. İlgili teşebbüs birliği tarafından 28.5.2010 tarihinde tebellüğ edilen Ek Yazılı Görüş ün ardından üçüncü yazılı savunma hakkı kullan ılmamıştır. Ayrıca, bir sözlü savunma taleb inde de bulunulmamıştır. Kanun un 45. maddesi uyarınca ek görüşün tarafça tebellüğünden itibaren 30 gün içinde gönderilebilecek olan üçüncü yazılı savunma nın süresinin 28.6.2010 tarihinde sona ermesi ve tarafça sözlü savunma talebinde de bulunulmamış olma sı neticesinde, Kurul, Kanun un 48. maddesi uyarınca 8.7.2010 tarih ve 10-49/912-321 sayı ile nihai kararını vermiştir. H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Soruşturma Raporu nda ; - TEB in eczanelerin alım koşullarını piyasa dışında belirlemesinin 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında olduğu, - Anılan teşebbüs birliği karar ve uygulamalarının Kanun un 5. maddesinin birinci fıkrasında sayılan şartları karşılamaması nedeniyle aynı Kanun un 4. maddesi hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulamayaca ğı, - Kanun un 4. maddesi kapsamında olan ve 5. maddesinde düzenlenen muafiyetten yararlanamayan karar ve uygulamalarından dolayı TEB e, Kanun un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ve beşinci fıkrasında sayılan unsurlar dikkate alınarak idari para cezası verilmesi gerek tiği, - Kanun un 9. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, eczanelerin alım koşullarının piyasa dışında belirlenmesi yönündeki karar ve uygulamalara, ayrıca bu şekilde belirlenen alım koşullarının elde edilmesi için sağlayıcı teşebbüslere yönelik her türlü eyl eme son verilmesi yükümlülüğünün TEB e bildirilmesi gerektiği ifade edilmektedir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Tespitler I.1.1. Önaraştırma Safhasındaki Yerinde İncelemelerde Elde Edilen ve Eczacı Odalarının İnternet Sitelerinden Alınan Belgeler İEO da yapılan yerinde incelemede bulunan ve Zonguldak Eczacı Odasından TEB Merkez Heyeti Başkanlığına gönderilen 9.3.2009 tarihli belge : Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyeti Başkanlığına Ankara Konu: İlaç Firmaları Hakkında 2008 yılı içinde SGK ile yaşad ığımız sorunları uzaktan film izler gibi izleyen, sorunlarımızın çözülmesi için en ufak bir gayret sarf etmeyen ilaç firmaları, şimdi de eczacının ticari ıskontolarını hiçbir açıklamaya gerek duymaksızın kesmektedirler. 10-49/912 -321 3 2009 yılının başından itibaren birço k ilaçta %20 nin üzerine aldığımız %7 ıskontolar kesilmektedir. Kamu kurum ıskontolarının eczaneler üzerinden geçirilmesi sonucu %3 civarında SANAL olduğunu ima ettikleri ıskonto kayıplarımızın üzerine ticari ıskontolarda yapılan bu keyfi uygulama ilaç f irmalarının eczacıları kaale almadıklarının, yaşadıkları sorunları görmezden geldiklerinin çok açık bir ifadesidir. Ayrıca 2009 SGK Protokolü ile 45 günden 60 güne çıkan geri ödemeler nedeniyle tüm eczacılar Mayıs 2009 ayından itibaren ilaç depolarına 15 günlük vade farkı ödemek durumundadırlar. Hal böyleyken bir de ilaç depoları 2009 yılı başından itibaren eczane ödemelerini 15 gün geri çekmişlerdir. Bu durumda her eczanede kendi sorunlarının dışında bir aylık bir açık daha oluşmuştur. Kamu Kurum ıskonto sundaki kayıplarımız devam ederken, ticari ıskontolardaki indirimler, eczacının ilaç deposu ödemelerinde oluşan bir aylık açık bizlerin 21 Aralık eyleminden çok daha gerilere gittiğimizi göstermektedir. 21 Aralık ta sizlerle birlikte haykırdığımız Artık Yeter Eczanelerimiz Yangın Yeri sloganları bizim için sadece birer slogan olmaktan çok öte içimizdeki yangının da dile getirilmesiydi. Bugün geldiğimiz noktada 2009 SGK protokolünün imzalanmasıyla sorunlarımızın bitmediğini artarak devam ettiğini sizlerin de eczanelerinizden gözlemliyor olmanız gerekir. Türkiye deki 24 bin eczanenin üst örgütü olarak bizlerin firmalar ve depolarla yaşadığımız bu sorunların çözülmesi için bir şeyler yapmanız gerektiği çok açıktır. Bu konuda nasıl ve ne zaman harekete geçm eyi düşünüyorsunuz bilmek istiyoruz Saygılarımızla Ecz. Sema Karagülle (Başkan) İEO da yapılan yerinde incelemede bulunan ve 27.3.2009 tarihinde İEO dan TEB Merkez Heyeti Başkanlığına gönderilen yazı: Eczane ekonomilerimizi büyük ölçüde zarara uğra tan ilaçlarla ilgili bir çalışma, Odamız tarafından hazırlanmış ve Oda sayfamız üzerinden meslektaşlarımızın bilgisine sunulmuştur. Bu çalışmanın içeriğinde yer alan ilaçların firmalarına Odamız tarafından uyarı yazıları yazılmış ve ilgili firmalardan, il açlarındaki eczacı aleyhine uygulamalarının ivedilikle düzeltilmesi talep edilmiştir. Ekte tarafınıza da sunulan ilaç listelerinde ilaçları bulunan firmalarla Türk Eczacıları Birliği olarak gerekli her türlü yazılı ve sözlü girişimlerde bulunulmasını ve g irişimlerin olumsuz sonuçlanması halinde meslektaşlarımızın zararlarını engelleyici uygulamaya yönelik tedbirlerin şimdiden belirlenmesi hususunda gereğini ivedilikle ve önemle arz ederiz. Saygılarımızla İstanbul Eczacı Odası Yönetim Kurulu Adına Başkan Ecz. A.Semih GÜNGÖR Ek: Odamızın konuyla ilgili çalışmasını içeren ilaç listeleri (4 adet) 10-49/912 -321 4 İEO da yapılan yerinde incelemede bulunan ve İEO dan Toprak İlaç ve Kimyevi Maddeler San. ve Tic. A.Ş., UCB Pharma A.Ş., Yeni Şark Ecza Deposu A.Ş., Umut İlaç Tic . ve San. Ltd. Şti., Schering -Plough Tıbbi Ürünler A.Ş., Yeni İlaç ve Hammaddeleri San. ve Tic. A.Ş., Sodhan Tıbbi Cihazlar San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Servier İlaç ve Araştırma A.Ş. adlı şirketlere 27.3.2009 tarihinde gönderilen yazılar1: İlacın %90 ının Sosyal Güvenlik Kurumları tarafından satın alındığı ve geri ödemelerinin ortalama 120 günde yapıldığı içinde bulunduğumuz bu süreçte; vade, ticari ıskonto ve kamu kurum ıskontosu uygulamalarınızla meslektaşlarımızı zarara uğratan firmanıza ait ilaçlar ekte dir. İstanbul Eczacı Odası olarak meslektaşlarımızın maddi kayıplarına neden olan bu uygulamalarınızın ivedilikle düzeltilmesi hususunda gereğini önemle rica eder ve konunun sonuna kadar takipçisi olacağımızın tarafınızca bilinmesini isteriz. Ekli listel erdeki ilaçlarınızda firmanız tarafından yapılacak her türlü düzenleme eczacı kamuoyu ile paylaşılacak olup, gerekli düzenlemeleri yapmama hususunda ısrarcı olacak firmalar ve ilaçları hakkında meslektaşlarımız gereken tedbirleri alacaktır. [ ] İstanbul E czacı Odası Yönetim Kurulu Adına Genel Sekreter Ecz. Z. Cenap Sarıalioğlu AEO da yapılan yerinde incelemede bulunan ve 28.3.2009 tarihinde AEO internet sayfasında yayınlandığı anlaşılan duyuru: İlaçta Durum Hakkında Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyetinin ilaç firmalarının ve ilaç dağıtım depolarının son dönemde ilaç alım koşullarına dair hayata geçirdikleri değişikliklerin yarattığı sorunların belirlenmesi ve çözümü ile ilgili oluşturulan komisyon kurulmuştur. Yapılan çalışma hakkında Türk Eczacıları Birliği nin duyurusu ekte sunulmuştur. Meslektaşlarımıza önemle duyurulur. Saygılarımızla, [ ] İlaçta Durum -1- Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyetinin 12.03.2009 tarihli toplantısında, ila ç firmalarının ve ilaç dağıtım depolarının son dönemde ilaç alım koşullarına dair hayata geçirdikleri değişikliklerin yarattığı sorunların belirlenmesi ve çözümü ile ilgili çalışma yapmak üzere bir komisyon kurulmasına karar verilmiştir. Türk Eczacıları Birliği Genel Sekreteri Ecz. Hilmi Şener, Merkez Heyeti Üyeleri Ecz.Nevin Taşlıçay, Ecz.İsmail Başdil ve Ecz.Mustafa Sak ın görevlendirildiği Komisyon, 19.03.2009 Perşembe Günü saat 10.00 da TEB Merkez Binasında ilk toplantısını gerçekleştirmiştir. Topla ntıya TEB Başkanı Ecz. Erdoğan Çolak, TEB II.Başkanı Ecz.Şevket Kaya, TEB Genel Sekreteri Ecz.Hilmi Şener, TEB Saymanı Ecz.Ali Aslan, TEB Merkez Heyeti 1 Aynı metnin GSK dan da alınmış olması, b u yazının diğer ilaç firmalarına da gönderilmiş olabileceğini göstermektedir. 10-49/912 -321 5 Üyeleri Ecz.İsmail Başdil, Ecz.Mustafa Sak, Ankara Eczacı Odası Başkanı Ecz.Oğuz Ekincioğlu, Adana Eczac ı Odası Başkanı Ecz.Burhanettin Bulut, Konya Eczacı Odası Başkanı Ecz.Harun Kızılay, Denizli Eczacı Odası Başkanı Ecz.Özen Ekiz, Kütahya Eczacı Odası Başkanı Ecz.Hasan Basri Kale, Samsun Eczacı Odası Saymanı Ecz.Onur Ferhat Karacan, Ankara Eczacı Odası Yön etim Kurulu Üyesi Ecz.Tuğba İrat ve Güney Ecza Koop. II. Başkanı Ecz.Tarkan Bir katılmışlardır. Toplantıda, pazar payı yüksek olan ilaçların ticari ıskontolarının düşürülmesi/kaldırılması, vade sürelerinin kısaltılması ilaç alım koşullarında serbest eczac ıların yaşadığı en temel sorunlar olarak ele alınmıştır. İlaç üreticileri/ithalatçıları ve dağıtım kanallarının kendi kârlılıklarını arttırma adına girişmiş oldukları bu tip değişiklikler, özellikle eczaneler tarafından karşılanan SGK reçete bedellerinin ortalama 90 gün sonra alınıyor olması nedeniyle, serbest eczacıların ticari varlıklarını sürdürebilmelerinin zor olduğu bir ortam yaratmaktadır. Son dönemde ilaç alım koşullarında, ilaç sektörünün diğer bileşenleri (sanayi, dağıtım kanalları ve kamu) ta rafından tek taraflı yaratılan bu değişiklikler yüzünden, eczacıların uğramış olduğu zararın ciddi oranlara ulaştığının eczacılık kamuoyu tarafından fark edilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Yapılan çalışmalarda, Türkiye de en çok satılan 100 ürünün; Pazar payının % 34,82 olduğu, 57 tanesinin ticari ıskontosunun 0 olduğu, 28 tanesinin vade süresinin 60 gün ve altında olduğu tespit edilmiştir. Bu ürünlerle ilgili detaylı çalışmalar başlatılmış olup, öncelikli olarak, ilaç üreticisi/ithalatçısı firmal ar ve ilaç dağıtım kanalları ile ilaç alım koşullarında son dönemde yaşanan değişikliklerin yarattığı sorunların aktarılacağı ve çözüm önerilerinin paylaşılacağı görüşmelerin başlatılmasına karar verilmiştir. Bu anlamda, konuyla ilgili görüşmeler başlamı ş olup, bu görüşmelerden meslektaşlarımızın lehine sonuçlar alınamadığı takdirde, sorunların çözümü için alınacak tavır süreç içerisinde paylaşılacaktır. Komisyon görüşmeleri devam ederken, serbest eczacıların ve Bölge Eczacı Odası Yöneticilerinin sürekli olarak bilgilendirilmesi ve konu hakkında kayda değer bir farkındalık yaratılması amacıyla, web sayfamız aracılığıyla, yukarda bir kısmı yer alan istatistiki verilerin daha detaylı bir şekilde yer alabileceği bilgilendirme faaliyetleri yapılacaktır. Bu an lamda, Bölge Eczacı Odası yöneticilerimizin ve serbest eczacılarımızın; komisyon tarafından yürütülecek olan bilgilendirme faaliyetlerini (özellikle, Birliğimiz web sayfası aracılığıyla) takip etmelerinin, ilaç alım koşullarında yaşanan sıkıntıların hızla çözüme ulaştırılmasında ciddi katkıları olacağı düşünülmüştür. Ayrıca Bölge Eczacı Odalarımızın, Komisyonun önümüzdeki dönem yürütecek bilgilendirme faaliyetleri ile koordineli bir şekilde, bölgesel bilgilendirme toplantıları düzenlemeleri de faydalı olac aktır. Üretici firmaların ve dağıtım kanallarının, bu, yeni uygulamalarının ortaya çıkardığı sorunlara yönelik yükselteceğimiz mücadelemizde, önceki mücadelelerimizde olduğu gibi, mesleki dayanışma ve birlikteliğin yakalanacağına ve desteğinizin sağlana cağına inanıyoruz. Tüm meslektaşlarımıza duyurulur. 10-49/912 -321 6 İlaçta Durum -2- Serbest eczacılar halk sağlığına hizmet etme bilinci içindeyken işletmesinin geleceğini de planlamak zorundadır . Bilindiği üzere, serbest eczacılar, toplum sağlığının korunmasında ve g eliştirilmesinde ciddi katkılar sunan ve sunmaya devam edecek olan sağlık çalışanlarıdır. Bu katkıları sunabilmelerinin anahtarı, eczanelerinin ticari olarak varlıklarını devam ettirebilmelerine bağlıdır. Bir eczanenin ticari sürdürülebilirliğini belirley en en önemli bileşenler ilaç alım koşulları ve ilaç bedellerinin geri ödeme koşullarıdır. Bu kanalın bir ucunda kamu, diğer ucunda sanayi bulunmaktadır. İlaç dağıtım kanalları ve bu kanal vasıtasıyla üretmiş/ithal etmiş oldukları farmasötik ürünleri ecza nelere ulaştıran ilaç firmaları uzunca bir süredir ilaç alım koşullarında eczanelerin ticari sürdürülebilirliliklerini tehdit eden uygulamaları hayata geçirmektedir. İlaçta durum -1- başlıklı duyurumuzda, Türkiye de en çok satılan 100 ürünün Pazar payın ın % 34,82 olduğu, 57 tanesinin ticari iskontosunun 0 olduğu 28 tanesinin vade süresinin 60 gün ve altında olduğu Bilgileri paylaşılmıştı. Bu ilk 100 ürün üzerinden devam edersek, IMS verilerine göre; 18.306.755.777,00 TL lik Türkiye ilaç pazarın ın, 6.373.729.013,00 TL lik kısmını bu ilk 100 ürün oluşturmaktadır. Iskontosu 0 olan 57 tane ürünün, cirosu 3.640.194.052,00 TL Iskontosu 3,5 olan 6 tane ürünün, cirosu 543.680.706,00 TL Iskontosu 7 olan 38 tane ürünün, cirosu 2.189.854.255,00 TL dir. Ekteki tablodan da görüleceği üzere, Türkiye ilaç pazarında en çok satılan 100 farmasötik ürünün üreticileri/ithalatçıları ilaç alım koşullarında gözle görünür bir şekilde, önemli değişiklikler yapmışlardır. Özellikle vade oranlarının düşürülmes i ve ticari ıskontoların 0 a çekilmesi gibi önemli düzenlemeler, ilaç alımlarında, serbest eczaneleri önemli kayıplara uğratmaktadır. Üretici firmaların ve dağıtım kanallarının, bu, yeni uygulamalarının ortaya çıkardığı sorunlara yönelik geniş ölçekli çö züm önerileri geliştirilmektedir. Bu çözüm önerileri konusunda, Bölge Eczacı Odaları ile Türk Eczacıları Birliğinin koordineli bir şekilde hareket edebilmesi için bölgesel bilgilendirme toplantılarının sürdürülmesi önem arz etmektedir. Ayrıca, dikkat çek meyi istediğimiz bir başka nokta da eşdeğer ilaç konusudur. Bilindiği üzere, eşdeğer ilaçlar; patent süreleri dolan referans ilaçlar ile aynı etken maddeyi içeren, etkinlikleri, biyoeşdeğerlik çalışmaları ile kanıtlanan ilaçlardır ve referans ilaçlara göre %20 -%80 (ülkeden ülkeye değişiyor) daha ucuzdur. Referans ilaçlar yerine eşdeğerlerinin tercih edilmesi, Avrupa da, kamuya 20 Milyar civar ında, Türkiye de ise son 5 yılda 3.8 Milyar TL tasarruf imkanı sağlamıştır. İlaç harcamalarının gün geçtikçe art ıyor olması nedeniyle kamu ilaç harcamalarında oluşan ciddi artışlardan tasarruf edilmesinin yolu, eşdeğer ilaç kullanımının özendirilmesi ve bu sürece sağlık çalışanı olan serbest eczacılar tarafından etkin bir katılım sağlanmasıdır. Halk sağlığının maliy et-etkin bir yöntem ile korunması ve ulusal kaynakların verimli kullanılması bu şekilde sağlanacaktır. Serbest eczacıların, bu konuda gerekli özeni göstereceğinden ve sahip oldukları sorumlu sağlık çalışanı bilinci ile hareket edeceklerinden kuşkumuz yoktu r. 10-49/912 -321 7 Bu süreçte, meslektaşlarımızın, Eczacı Odaları ile sürekli irtibat halinde bulunmaları, Birliğimizin web sayfasında yayımlanacak İlaçta Durum başlıklı bilgilendirme duyurularını sürekli takip etmeleri ve özellikle eşdeğer ilaç verilmesi konusunda az ami dikkat göstermeleri son derece önemlidir. Tüm üyelerimize duyurulur. AEO da yapılan yerinde incelemede bulunan ve 2.4.2009 tarihinde AEO internet sayfasında yayınlandığı anlaşılan belge: İlaçta Durum -3 Hakkında İlaç alım koşullarında yaşanmakt a olan süreç ve ithalatçı/üretici firma ve dağıtım kanalları ile serbest eczaneler arasındaki ticari ilişkinin geldiği boyut hakkında bazı göstergeleri ve bu göstergelerin değerlendirmesini, (İlaçta Durum -1- ve -2- başlıkları ile) siz değerli meslektaşlar ımıza duyurmuştuk. Ekte bulunan Tablo 3'te , vade sürelerinde kısalma ve ticari ıskontoların Sıfır lanması ile alım koşulları değişmiş ilaçların, IMS verilerine göre, Türkiye de en fazla satılan 250 ilaç içerisindeki payları sunulmaktadır. Ticari işletmen in sürdürülebilirliği temelinde düşünüldüğünde serbest eczanelerin ilaç alım koşullarında 90 Gün Vade ve % 7 Ticari Iskonto çıtasında ve altında alım koşulları bulunan ilaçların sınıflandırılmış hallerinin yer aldığı Tablo 3 ün dikkatle incelenmesi gerekme ktedir. Özellikle, bu çıtanın altında bulunan ilaçların alım koşullarının, eczanelerin ilaç hizmetlerine devam edebilmelerinin önünde yarattığı engeller tespit edilmelidir. Öte yandan sizlerle paylaşmak istediğimiz bir diğer veri 50.000 TL Aylık ciroya sa hip eczanelerin gelir -gider kalemlerini içermektedir. Aylık 50.000 TL ciroya (yıllık 600.000 TL) sahip bir serbest eczanenin sahip olduğu genel koşullar düşünülerek ortalama gider hesabı yapıldığında ortaya çıkan durum ekteki tabloda detaylı bir şekilde s unulmuştur (Ek: Tablo 1). Görüleceği üzere, aylık cirosu 50.000 TL olan bir serbest eczanenin ortalama işletme gideri 7.000 TL civarındadır. Büyük şehirlerde kira masrafının küçük şehirlere oranla daha yüksek olması ve eczanede istihdam edilen personel say ısının Tablo 1 de sunulan ortalamadan daha fazla olması gibi nedenlerle daha fazla gidere sahip olunacağı düşünülürse, büyük şehirlerdeki gider miktarı bu rakamdan daha fazla olacaktır. Bu giderlere ek olarak perakende satış fiyatı üzerinden hesaplanan top lam cirodan; ıskonto ve KDV tutarlarının düşülmesi ile oluşan yeni durum Tablo 2 de sunulmuştur. Türkiye genelinde yıllık cirosu 600.000 TL ye kadar olan eczanelerin toplam eczaneler içindeki payı % 58 dir. Tablo 1 ve 2 içinde sunulan durumdan farklı olar ak düşük cirolu eczanelerde neredeyse sabit olan işletme giderleri (Tablo 1 de sunulan) diğer giderler ve kesintiler ile birleştirildiğinde çok daha ciddi bir tablo ortaya çıkmaktadır. Bir diğer deyişle, ekte sunulan Tablo 1 de gösterilen gider kalemleri b azı kalemlerin tutarlarında yapılacak düzeltmeler sonrasında Türkiye deki serbest eczanelerin yarısından fazlası için geçerli hale gelecektir. Zira tablolarda verilen rakamlar için minimum oranlar kullanılmıştır. Bu nedenle bütün tabloların tüm eczacılarım ız tarafından ciddi bir şekilde incelenmesi ve değerlendirilmesi önem arz etmektedir. İlaçta Durum -4 Hakkında Türk Eczacıları Birliği nin İlaçta Durum Komisyonu tarafından, İlaçta durum başlığı altında duyuruları devam etmektedir. Ayrıntılı bilgi aşağı da sunulmuştur. 10-49/912 -321 8 Meslektaşlarımıza önemle duyurulur. Saygılarımızla, ANKARA ECZACI ODASI YÖNETİM KURULU İlaçta Durum Komisyonumuzun tarafından, ilaçların ticari ıskontolarının düşürülmesi/kaldırılması, vade sürelerinin kısaltılmasının ilaç alım koşulları nda serbest eczacıların yaşadığı en temel sorunlar olarak belirlenmesinin ardından, web sitemizde eczacılarımızda farkındalık yaratmayı hedefleyen bilgilendirmeler için İLAÇTA DURUM başlığı ile duyurular yayımlanmaktadır. Farkındalık yaratılmasının sağl anmasının yanı sıra, komisyonumuz tarafından, öncelikli olarak, ilaç üreticisi/ithalatçısı firmalar ve ilaç dağıtım kanalları ile ilaç alım koşullarında son dönemde yaşanan değişikliklerin yarattığı sorunların aktarılacağı ve çözüm önerilerinin paylaşılaca ğı görüşmelerin başlatılması yönünde alınan karar gereğince, TEB Başkanı Ecz.Erdoğan ÇOLAK ve TEKB Başkanı Ecz.Abdullah ÖZYİĞİT firmaların üst düzey yetkilileri ile gerekli görüşmeleri gerçekleştirmeye başlamışlardır . Yapılan görüşmelerin ardından, konu ile ilgili ilk bildirim Bilim İlaç Sanayi ve Tic. A.Ş tarafından yapılmış olup, söz konusu bildirimde, ıskontoları kaldırılan 37 kalem ürünlerinin ticari ıskontolarının Nisan ayı itibariyle yeniden uygulanmaya başlandığı ve yine firmaları tarafından yapıla n düzenlemenin ardından, kamu kurum ıskontosuyla ilgili olarak, her ürünleri için, provizyon sistemine göre eczanelerden alınan oranın eczanelere yansıtıldığı, bu konuda mağduriyet yaratacak hiçbir ürünlerinin bulunmadığı belirtilmektedir. Diğer firmalara örnek teşkil edebileceği düşüncesiyle, Bilim İlaç San. ve Tic. A.Ş ye, firmalarına ait geri kalan 0 ıskontolu ilaçlar için de ayrıca, resmi başvuru yapılmıştır. Diğer firmalara ait olan ve ticari ıskontoları ve/veya vadeleri geriye çekilen ilaçlarla il e ilgili görüşmeler de yoğun bir şekilde devam etmekte olup , gerekli bilgilendirmeler web sitemiz aracılığı ile duyurulacaktır. Tüm eczacı kamuoyuna duyurulur. TEB de yapılan yerinde incelemede bulunan ve 7.4.2009 tarihinde TEB den Bölge Eczacı Odaların ın Yönetim Kurulu Başkanlıklarına gönderilen yazı: Önemli! İvedi! 9. Başkanlar Danışma Kurulu Toplantısı [ ] Türk Eczacıları Birliği 36. Dönem Merkez Heyeti 9. Başkanlar Danışma Kurulu Toplantısı, 12 Nisan 2009 Pazar Günü saat 10.00 da İstanbul da [ ] aşağıda belirtilen gündem maddesi ile yapılacaktır. Bilgilerinizi ve katılımınızı rica ederim. Gündem: İlaç Sanayi tarafından son zamanlarda yapılan uygulama değişikliği ile, ticari ıskontosu %7 nin altına ve vade süresi 90 günün altına düşürülen ilaçla rla ilgili olarak, alınması gereken önlemlerin değerlendirilmesi . 10-49/912 -321 9 AEO da yapılan yerinde incelemede bulunan ve 18.4.2009 tarihinde AEO internet sayfasında yayınlandığı anlaşılan belge: İLAÇ ALIM KOŞULLARI HAKKINDA ÇOK ÖNEMLİ DUYURU Türk Eczacıları Birl iği Merkez Heyeti, ilaç firmalarının ve ilaç dağıtım depolarının ilaç alım koşullarına dair hayata geçirdikleri değişikliklerin yarattığı sorunların belirlenmesi ve çözümü ile ilgili çalışma yapmak üzere bir komisyon kurulmasına karar vermiştir. Başkanımı z Ecz. Oğuz EKİNCİOĞLU ve Yönetim Kurulu Üyemiz Ecz. Tuğba İRAT ın da yer aldığı bu komisyonda, pazar payı yüksek olan ilaçların ticari ıskontolarının azaltılması/kaldırılması ve vadelerinin kısaltılması, ilaç alım koşullarında serbest eczacıların yaşadığı en güncel ve temel sorunlar olarak ele alınmıştır. Eczaneler tarafından karşılanan SGK reçete bedellerinin ortalama 90 gün sonra alınıyor olması nedeniyle, meslektaşlarımız ticari faaliyetlerini sürdüremez duruma gelmişlerdir. Varılan noktada meslektaşla rımız ciddi bir maddi ve manevi zarar sürecine girmiş bulunmaktadır. Sağlık sistemimizin vazgeçilmezi olan eczacılarımızın düştüğü bu sıkıntılı durumun doğru bir şekilde anlatılabilmesi, farkındalık bilincinin oluşturulması ve bir kez daha birlikte hareket etme kararlılığımızın ve örgütlülüğümüzün ilaç sektörünün tüm bileşenlerine ve kamuoyuna gösterilmesi elzemdir. Herhangi bir işletmenin sürdürülebilirliği temelinde düşünüldüğünde serbest eczanelerin ilaç alım koşullarında 90 gün vade ve %7 ıskonto çıta sında ve altında alım koşulları bulunan ilaçların alımlarına daha fazla özen gösterilmesi gerekmektedir. Özellikle, bu çıtanın altında bulunan ilaçların alım koşullarının, eczanelerin ilaç hizmetlerine devam edebilmelerinin önünde yarattığı engeller doğru tespit edilmeli, ulusal çıkarlarımızda göz önünde bulundurularak eşdeğer ilaç kullanımını artırıcı önlemler alınmalıdır. Konuyla ilgili olarak 21 Nisan 2009 Salı günü saat 20.00 da Kocatepe Kültür Merkezi nde çok önemli bir toplantı yapılacaktır. Toplantı da eczacı karlılıklarına ilişkin sunum yapılacak olup, önümüzdeki süreçte ortak hareket anlamındaki yol haritamız aktarılacaktır. Katılım büyük önem arz etmektedir. Meslektaşlarımıza önemle duyurulur. Saygılarımızla, Ankara Eczacı Odası Yönetim Kurulu TEB de yapılan yerinde incelemede bulunan ve 24.4.2009 tarihinde TEB den Bölge Eczacı Odalarının Yönetim Kurulu Başkanlıklarına gönderilen yazı: Bilindiği üzere 12.04.2009 tarihinde İstanbul da gerçekleştirilen 9. Başkanlar Danışma Kurulu Toplantısında, ilaç sanayi tarafından son zamanlarda yapılan uygulama değişikliği ile ticari ıskontosu %7 nin altına ve vade süresi 90 günün altına düşürülen ilaçlarla ilgili olarak alınması gereken önlemler değerlendirilmişti. [ ] AEO da yapılan yerinde incelemede bu lunan ve 2.5.2009 tarihinde AEO internet sayfasında yayınlandığı anlaşılan belge: İLAÇTA DURUM -6- 10-49/912 -321 10 Ticari ıskonto ve vade süreleri ile ilgili olarak ilaç firmaları ile yapılan görüşmeler sonucunda ilk geri dönüş Bilim İlaç Sanayii ve Tic.A.Ş. tarafından yapılmış olup, konuyla ilgili ikinci geri dönüş Abdi İbrahim İlaç Pazarlama A.Ş. tarafından yapılmıştır. Abdi İbrahim İlaç Pazarlama A.Ş.tarafından Türk Eczacıları Biriliği ne gönderilen 27.04.2009 tarihli yazı ile Firmalara ait olan ve şimdiye kadar tic ari ıskontosu 0 olarak uygulanan 13 kalem ürünlerinin ticari ıskontosunun 7 ye çıkarıldığı bildirilmektedir . İlaç ve Eczacılık Sektörünün paydaşları arasında bu tip haksız mağduriyet yaratacak uygulamalar karşın Abdi İbrahim İlaç ve Pazarlama A.Ş. tarafından gösterilen ilgi ve hassasiyet için teşekkür ederiz. Diğer firmalara örnek teşkil edebileceği düşüncesi ile Abdi İbrahim İlaç Pazarlama A.Ş. ye, firmalarına ait geri kalan 0 iskontolu ilaçlar için de ayrıca resmi başvuru yapılmıştır . Ticari ıskontol arı ve/veya vadeleri geriye çekilen ilaçlarla ilgili olarak başka Firmalar tarafından yapılacak bildirimlerle ilgili bilgilendirmeler web sitemiz aracılığı ile duyurulmaya devam edecektir. Ankara Eczacı Odası Yönetim Kurulu İEO da yapılan yerinde ince lemede bulunan, 10. Başkanlar Danışma Kurulu Toplantısı başlığını taşıyan ve 22.5.2009 tarihinde TEB Genel Sektreteri Özgür Özel den Bölge Eczacı Odalarının Yönetim Kurulu Başkanlıklarına gönderilen yazı: Türk Eczacıları Birliği 36. Dönem Merkez Heyet i 10. Başkanlar Danışman Kurulu Toplantısı 29 Mayıs 2009 Cuma Günü saat 11.00 da [ ] aşağıda belirtilen gündem ile yapılacaktır. [ ] Gündem: Mevcut ilaç alım koşullarının ve bu konuda firmalar ile yapılan görüşmeler sonucunda varılan durumun değerlendirilm esi, bundan sonra izlenecek olan yöntemin belirlenmesi . AEO da yapılan yerinde incelemede bulunan ve 22.5.2009 tarihinde AEO internet sayfasında yayınlandığı anlaşılan duyuru: TEB İnternet Sayfasında Yayınlanan İlaçta Durum -7- Hakkında Söz konusu olan bilgi aşağıda ekleri ile birlikte yer almaktadır. Ticari ıskonto ve vade süreleriyle ilgili olarak ilaç firmalarıyla yapılan görüşmeler sonucunda, Bilim İlaç Sanayi ve Tic. A.Ş ile Abdi İbrahim İlaç Pazarlama A.Ş den sonra, Servier İlaç ve Araştırma A.Ş, Deva Holding A.Ş ve Merck Sharp&Dohme İlaçları Ltd. Şti. tarafından Birliğimize gönderilen yazılar ile, tüm ürünlerinin satış vadelerinin 90 güne yükseltildiği bildirilmiş olup, firmalarla yapılan görüşmelerde, aynı iyileştirmenin ticari ıskontolarla ilgili olarak da yapılması için taraflarınca gerekli çalışmaların devam ettiği bildirilmektedir . Serbest eczacılarımızın ciddi sıkıntı çekmelerine neden olan bu sorunların çözümüne yönelik gereken ilgi ve yaklaşımı sergileyen yukarıda ismi geçen ilaç firm alarına tüm eczacı meslektaşlarımız adına teşekkür ediyoruz. Söz konusu firmaların, satış vadeleriyle ilgili göstermiş oldukları bu olumlu yaklaşımlarının ticari ıskontolarda yaşanan sıkıntıların çözülmesi yolunda da gösterileceğine inanıyor ve kısa süre içerisinde sonuçlanmasını bekliyoruz. 10-49/912 -321 11 Bununla birlikte, bu firmaların gösterdiği olumlu yaklaşımın diğer firmalara örnek teşkil edeceğini düşünüyor; diğer firmalardan da aynı olumlu yaklaşımı sergilemelerini bekliyoruz. Ticari ıskontoları ve/veya vadeleri geriye çekilen ilaçlarla ile ilgili olarak başka Firmalar tarafından yapılacak bildirimlerle ilgili bilgilendirmeler web sitemiz aracılığı ile duyurulmaya devam edecektir. Ankara Eczacı Odası Yönetim Kurulu Yukarıdaki belgenin ekinde yer alan ve Merck Sharp & Dohme İlaçları Ltd. Şti., Servier İlaç ve Araştırma A.Ş. ve Deva Holding A.Ş. adlı ilaç şirketlerinden gelen yazılarda, bahse konu vade sürelerinin 90 güne çıkarıldığı ifade edilmektedir. İEO'nun internet sitesinden alınan, Servier ilaç firması erteleme talep etti" başlıklı ve 2.6.2009 tarihli duyuru:2 "15 Mayıs 2009 tarihi itibarıyla başlattığımız ve büyük bir başarı ile devam eden Sanayi eylemimizde ticari ıskontoları uygulamayan firmaların ilaçlarının yerine eşdeğerlerini vermeye başlamıştık. Meslektaşlarımızın gösterdiği kararlılık karşısında firma yetkilileri Odamızı arayarak olumlu bir adım atabileceklerini ve bu konuda yurt dışından haber beklediklerini dile getirmişlerdir. Özellikle Türkiye'deki diğer 50 Eczacı Odasının da aynı firmaya v e ıskontoları kaldırılan ilaçlarına karşı Çarşamba gününden itibaren eşdeğerlerinin verilmesi uygulamasına geçileceğini belirten yetkililer, bizlerden erteleme talebinde bulunmuşlardır . Yönetim Kurulumuz, bir ertelemenin kesinlikle söz konusu olamayacağın ı ancak firmanın ticari ıskontoları %7 olarak geri vermesi halinde taleplerinin dikkate alınacağını bildirmiştir. Bu gelişmeler karşısında Servier ilaç firmasının TEKB ve TEB yöneticileri ile konuyu görüşmek üzere önemli bir toplantı yapacakları haberi tarafımıza ulaşmıştır . Siz meslektaşlarımızın gösterdiği kararlılık, sürecin bu noktaya ulaşmasını sağlamıştır. Bundan sonra da bizlere ulaşan konuyla ilgili gelişmeleri sizlerle paylaşmaya devam edeceğiz." İEO'nun internet sitesinden alınan,"S ervier ila ç firması erteleme talep etti başlıklı Haberimize EK!" başlıklı ve 2.6.2009 tarihli yazı:3 "Servier ilaç firmasının TEKB ve TEB yöneticileri ile ticari ıskonto uygulamaları hakkında önemli bir toplantı yapacağını bildirdiğimiz haberimizin hemen sonrasınd a, söz konusu toplantı gerçekleşmiştir. Yapılan bu toplantıda Servier ilaç firması; ancak bazı ilaçlarında %7 ticari ıskonto verebileceğini bildirmiştir. Bu konudaki Odamızın tavrı, firmaya ait tüm ilaçlarda % 7 ticari ıskonto uygulanana kadar devam ed ecektir." 2 http://www.ieo.org.tr/?page=haberler&news_ID=3090 3 http://www.ieo.org.tr/?page=haberler&news_ID=3091 10-49/912 -321 12 AEO da yapılan yerinde incelemede bulunan ve AEO internet sayfasında yayınlanmak üzere taslak olarak oluşturulduğu anlaşılan belge:4 Bilindiği üzere 03.06.2009 Çarşamba günü başlayan, eczacıyı yok sayan firmaları boykot kararının ilk etabı, b aşarıyla devam etmektedir. 51 Eczacı Odasının katılımı ile devam eden boykotumuzun üstünden sadece bir gün geçmesine karşın depolardan alınan bilgiye göre boykot edilen firmanın ilaçlarının satışında ciddi oranda düşüş görülmüştür. Söz konusu firma ile Tür k Eczacıları Birliği arasında görüşmeler halen devam etmekte olup, konuyla ilgili olarak firmanın geri adım atmasının söz konusu olduğu ifade edilmektedir . Bu süreçte boykotu destekleyen Ankara genelinde % 93 lük bir başarıya imza atmamızı sağlayan tüm üy elerimize, gösterdikleri örgüt bilinci ile verdikleri destek ve kararlılık için teşekkür ediyoruz. Boykotumuz devam etmektedir ve firmalar ellerini cebimizden çekinceye kadar eylemlilik süreci sürdürülecektir. Gelişmeler anlık olarak duyurulacaktır. İLAÇ5 TİC.İSK. VADE DIAMICRON MR 30MG 30 TB 0 90 DIAMICRON MR 30MG 60 TB 0 90 GLUMİKRON 7 120 EFİKAS 7 150 BETANORM 7 120 ORAMİKRON 7 90 FLUDEX SR 0 90 FLUPAMİD 2,5 -60 TB 7 90 FLUPAMİD SR 7 150 VASTAREL 0 90 SİTOREL 7 90 AEO da yapılan yeri nde incelemede bulunan ve AEO Başkanı Ecz. Oğuz Ekincioğlu nun, AEO ya ait Bizim Gazete nin Haziran 2009 tarihli 22. sayısında çıkan köşe yazısı: [...] Bizlerden hiç esirgemediğiniz desteğinizle hep birlikte yürüyüşümüze devam ediyoruz. Elbette sıkıntıl arımı var, ama bir arada durduğumuzda neleri değiştirebildiğimizi yakın zamanda pek çok kez gördük. Devam eden boykotta Ankara Eczacı Odası nın Türkiye genelinde en başarılı il olması tamamıyla sizlerin eseridir. Sizlerden aldığımız bu güç bizlerin her yen i güne daha da umutla başlamasını sağlıyor. AEO da yapılan yerinde incelemede bulunan ve 17.6.2009 tarihinde Bayer Türk Kimya San. Ltd. Şti den AEO ya gönderilen elektronik posta: Konu: Bayer Schering Pharma Vade -İskonto Değişikliği Hakkında. 4 İlgili duyuru AEO nun internet sitesinde de yer almaktadır: http://www.aeo.org.tr/?s=haberdetay&hid=49366# 5 Servier firmasının ilaçlarıdır. Koyu yazılı ilaçların eşdeğeri bulunmaktadır. Diğerlerinin eşdeğeri yoktur. 10-49/912 -321 13 Sayın Ye tkili, Bayer Schering Pharma olarak 17.06.2009 tarihi ile vadelerimizi değiştirmiş bulunmaktayız. 45 gün vadeli ürünlerimiz kalmamış olup, ürün özelliklerine göre vadelerimiz 60 -90-120 gün olarak düzenlenmiştir. Avelox tb ticari iskonto %0 dan %7 yükselt ilmiştir. Konu ile ilgili yazılarımız ekte olup, yazılarımızın web sayfanızda yayınlanmasını ve tüm eczacılarımıza duyurulması konusunda desteklerinizi rica ederiz. AEO Yönetim Kurulu tarafından 1.7.2009 tarihinde internet sitesinde yayınlanan bir duyur u:6 "BOYKOTUMUZ KARARLILIKLA DEVAM EDİYOR VE 2. AŞAMASI DEVREYE GİRİYOR!!! Değerli Meslektaşlarımız, Boykotumuzun başarısını arttırmak için eczanelerimizin stoklarında mevcut olan ilgili firma ürünlerinin iade faturası kesilerek, çalışılan depolara ge ri gönderilmesi gerekmektedir. İlgili firma ürünlerinden muadili olmayanlar 1 kutu verilmek suretiyle hastaları ikna yoluna gidilmesi, muadili olan ilaçların ise eşdeğerlerinin hastaya verilmesi büyük önem arz etmektedir. Konuyla ilgili olarak depolar A nkara Eczacı Odası Yönetim Kurulu tarafından bilgilendirilmiştir. Ekte yer alan form doldurularak depolara iletildiğinde, iade fatura örneği meslektaşlarımıza ulaştırılacaktır. İlgili firma ile görüşmeler yoğun şekilde devam etmektedir. Tüm meslektaşlarım ızın meslek örgütü bilinciyle hareket etmesi boykotumuzun direncini arttıracaktır. Her meslektaşımızın aynı hassasiyet içerisinde olduğunu biliyor, sizlere güveniyor ve teşekkür ediyoruz. ( .TİCARİ SIR .) İEO nun, Kurum kayıtlarına 18.8.2009 tarihin de 5807 sayı ile giren yazısının eki olan ve TEB Başkanı Ecz. Erdoğan Çolak ın 7.7.2009 tarihinde Bölge Eczacı Odaları Yönetim Kurulu Başkanlıklarına gönderdiği yazı: İlaç firmalarının, son dönemde ilaç alım koşullarına dair hayata geçirdikleri meslektaş larımızın ticari faaliyetlerinin devamı noktasında ciddi sıkıntılar doğuran uygulamalarla mücadele etmek atında hep bir beraber karar verdik. Ticari ıskonto uygulanmayan ve vadeleri kısaltılan ürünlerle ilgili Merkez Heyetimiz ve Eczacı Odalarımız bir ça lışma başlattılar. Çalışma sonuçlarının üyelerimizin dikkatlerine sunulmasının ardından, ekonomik anlamda ciddi sıkıntılar yaşayan üyelerimiz, alım şartları oldukça kötü olan ürünler yerine, daha iyi koşullarda alabilecekleri eşdeğer ürünlere yönlendirildi ler. 6 http://www.aeo.org.tr/haberdetayPrinterMode.asp?hid=49455 Erişim Tarihi: 31.7.2009 10-49/912 -321 14 Merkez Heyetimiz ve odalarımız tarafından ilk tepki, hiçbir ürününde ticari ıskonto uygulamayan ve çoğu ürünün vadesi 60 gün ve altında olan Servier İlaç Firması verildi. Verilen tepkininin sonucunda, firma, önce 11.05.2009 tarihi itibariyle, tüm ürünlerinin vadesini 90 güne çıkardı, ardından da 6.7.2009 tarihi itibariyle eşdeğeri olan ürünlerine %7, olmayanlarına da %4 ticari ıskonto uygulamaya başladı. Servier ürünlerinde ortalamada %5,25 e karşılık gelen bu ıskonto eczane karlılıkları açısından önemli bir kazanımdır. Bu sürece katkı koyan siz değerli Oda Başkanlarına ve yöneticilerine, bölge temsilcilerine ve meslektaşlarımıza teşekkürlerimizi sunarız. Bundan sonra da, hep birlikte hak arama mücadelemize devam edeceğiz, üyelerimizin gözleri fi rmaların ilaç satış koşullarında, kulakları Odalarınızda ve Birliğimizde olsun. ( .TİCARİ SIR .) İEO nun, Kurum kayıtlarına 18.8.2009 tarihinde 5807 sayı ile giren yazının eki olan ve 23.7.2009 tarihinde Merck Sharp & Dohme den TEB e gönderilen yaz ı: Tarafınızla yapmış olduğumuz görüşmelere istinaden 1.8.2009 tarihinden itibaren, ecza depoları aracılığıyla, şirketimizin tüm jeneriği mevcut ürünlerinde %7, Ezetrol, Januvia ve Inegy hariç olmak üzere jeneriği olmayan diğer tüm ürünlerimizde ise %4 o ranında özel ticari ıskonto uygulamasına başlanacaktır. Saygılarımızla MSD İlaçları Ltd. Şti. Mete Hüsemoğlu TEB'in internet sitesinden alınan, TEB Genel Sekreteri Özgür ÖZEL in "Merck Sharp&Dohmenin Vade ve Ticari İskontolarla İlgili Yaptığı Düzenleme ler Hakkında" başlıklı ve 23.7.2009 tarihli yazısı:7 "BÖLGE ECZACI ODASI YÖNETİM KURULU BAŞKANLIĞI NA, İlgi : 07.07.2009 tarih, 36.A.00.006041 sayılı yazımız. İlgide kayıtlı yazımızda belirtildiği gibi, Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyeti tarafından alınan kararla, ilaç firmalarının son dönemde ilaç alım koşullarına dair hayata geçirdikleri değişikliklerin yarattığı sorunların belirlenmesi ve çözümü ile ilgili çalışma yapmak üzere bir komisyon kurulmuş ve ilaç firmalarının ticari ıskontosu 0 , vadesi 90 günün altında olan ürünleriyle ilgili çalışmalar başlatılmıştı. Yaşanan süreç ve yapılan çalışmaların ardından, Merkez Heyetimiz, firmalar tarafından, vadenin en az 90 gün olarak, ticari ıskontonun da eşdeğerleri bulunanlara en az % 7, bulunmayanlara i se, en az % 4 olarak uygulanmasını referans olarak belirlemiş ve ilk olarak, Servier İlaç ve Araştırma A.Ş. tarafından gerekli düzenlemenin yapıldığı bildirilmişti. Merkez Heyeti Başkanı ile Üyelerinin ve Oda Başkanlarının bulunduğu heyetin firmalarla gör üşmeleri sonucunda, Servier in ardından, 15.05.2009 tarihi itibariyle 7 http://www.teb.org.tr/haber_detay.php?mod=yazdir&id=1175558 http://www.samsuneczaciodasi.org.tr /index99.php?tur=1&detay=1&oku=1029 Erişim Tarihi: 24.8.2009 10-49/912 -321 15 tüm ürünlerinin vadelerini 90 güne çıkarmış bulunan Merck Sharp&Dohme İlaçları Ltd.Şti tarafından, belirlenen referansa uygun düzenlemeler yapılmış olup, Birliğimize gönderilen 23.07.200 9 tarihli yazı ile, 01.08.2009 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, Ezetrol , Januvia ve Inegy dışındaki tüm ürünlerinde, eşdeğerleri bulunanlara % 7, bulunmayanlara ise, % 4 olarak ticari ıskonto uygulanacağı bildirilmiştir. MSD tarafından, Eze trol , Januvia ve Inegy için, co -marketing ve uluslararası farklı anlaşmalar içinde bulunduklarından şimdilik ıskonto uygulanamadığı, sorunun en kısa sürede aşılarak bu üç ürün içinde ıskonto uygulamasına geçileceği ayrıca bildirilmiştir. Eczacıları n ticari anlamda varlıklarını sürdürebilmeleri açısından büyük öneme sahip ilaç alım koşulları ile ilgili gösterdiğimiz mücadeleye, odalarımızın ve üyelerimizin vermiş olduğu destek, örgütlü gücümüze güç katmıştır. Bu konuda gerekli özeni göstermeyen diğer ilaç firmaları ile de gerekli görüşmeler yoğun bir şekilde devam etmekte olup, bundan sonrasında da eczacılık mesleğini tehdit eder boyutta yapılacak olan her türlü olumsuz değişiklikler karşısında göstereceğimiz mücadeleye vereceğiniz desteğe olan inancı mla saygılar sunarım." Zentiva'ya karşı EYLEM başlıklı ve 24.7.2009 tarihli internet haberi:8 Zentiva'ya karşı EYLEM İEO ticari iskonto vermeyen Eczacıbaşı -Zentiva firmasının ürünlerini boykot ederek eşdeğerlerini verme kararı aldı. İstanbul Eczacı Odası Eczacıbaşı -Zentiva ilaç firmasına karşı çok dişli bir kampanya yürütmeye başladı. İnternet sitesinden yaptığı duyuruda tüm üyelerine Eczacıbaşı -Zentiva ürünlerini ticari ıskontolarını verinceye kadar boykot etmelerini ve bu firmanın ürünlerinin yeri ne muadillerinin verilmesi istediğini bildirdi. Ve muadillerin olduğu bir listeyi yayınladı. Açıklamada Servier firmasının ticari ıskontolarını vermeye başladığını aynı uygulamanın diğer firmalar tarafından da yapılmasını istediklerini belirtildi. Açıkl ama metninde ; Sanayi Eylemimiz giderek BÜYÜYOR! Güçlüyüz Kararlıyız Başaracağız Servier firması; eşdeğer ilaç uygulamasında meslektaşlarımızın ortaya koyduğu kararlı tavır sonrasında geri adım atarak ticari ıskontolarımızı, eşdeğeri olan ürünlerind e %7, eşdeğeri olmayan ürünlerinde ise %4 olarak geri vermiştir. Sektörün diğer bileşenlerinden de talebimiz, Servier firmasının uyguladığı şekliyle ticari ıskontolarımızın geri verilmesidir. 24 bin eczacının daha fazla beklemeye tahammülü yoktur. İlaç sanayisine düşen görev, en kısa sürede beklentilerimiz doğrultusunda gerekli adımları atmaktır. İstanbul da yürüttüğümüz eylemimizde Eczacıbaşı Zentiva ilaçlarının eşdeğerlerini hastalarımıza vermeye devam ediyor, bu firmanın eczanelerimizde kalan ürü nlerini dağıtım kanallarına iade ediyoruz. İlaç sanayinin bu konuda atacağı adımları ve eylemimize ilişkin yeni gelişmeleri web sayfamız ve radyomuz aracılığıyla sizlere duyuracağız. 8 http://www.ilacmedya.com/haber_detay.asp?haberID=446 Erişim Tarihi: 24.8.2009 10-49/912 -321 16 Yürüttüğümüz haklı mücadelemizde bugüne kadar örgütünün arkasında yer a lan tüm meslektaşlarımızı, bu kararlı tavırlarını bundan sonra da sürdürmeye davet ediyoruz. denildi. MSD de Iskontoda Geri Adım Attı başlıklı ve 24.7.2009 tarihli internet haberi:9 MSD de iskontoda geri adım attı. İEO tarafından yapılan açıklamada MSD'nin de bundan böyle ticari iskonto vereceği belirtildi. Açıklamada; TEB ile İlaç firmaları arasında ticari ıskontolarımızın geri alınmasına yönelik görüşmeler devam ederken Merck Sharp Dohme, Türk Eczacıları Birliği'ne gönderdiği yazıyla üç ürünü ( Ezetrol , Januvia ve Inegy isimli ürünleri için şimdilik iskonto uygulanamadığı ancak sorunun en kısa sürede aşılarak bu üç ürün için de iskonto uygulamasına geçileceği belirtilmiştir) dışındaki ürünlerinde eşdeğerleri bulunanlarda % 7, orijinal ürünler inde ise % 4 olarak ticari ıskonto uygulanacağını bildirmiştir. Meslektaşlarımızın kararlı tavrı, diğer firmaların da geri adım atmasını sağlayacaktır." denildi. AEO da yapılan yerinde incelemede bulunan ve TEB in internet sitesinde 29.7.2009 tarihinde yayınlandığı anlaşılan açıklama:10 Merkez Heyeti Başkanı ile Üyelerinin ve Oda Başkanlarının bulunduğu heyetin, ilaç alım koşullarıyla ilgili olarak firmalarla sürdürmekte olduğu görüşmelerin sonucunda; Servier, ve Merck Sharp&Dohme İlaçları Ltd.Şti den sonra, GlaxoSmithKline İlaçları San. ve Tic. A.Ş tarafından, ilaç alım koşullarıyla ilgili Birliğimizce belirlenen referanslara uygun düzenlemeler yapılmış olup, Birliğimize gönderilen 28.07.2009 tarihli yazı ile, 01.08.2009 tarihinden itibaren geçerli olm ak üzere, tüm ürünlerinin vadesinin en az 90 gün olacağı ve Seretide dışındaki ürünlerinde, eşdeğerleri bulunanlara % 7, bulunmayanlara ise, % 4 olarak ticari ıskonto uygulanacağı bildirilmiştir. Ayrıca, GlaxoSmithKline Yetkilileri tarafından Seretide isimli ilaçlarının pazarlamasının küresel stratejilerle yurt dışından belirlenmesi sebebiyle, Seretide ile ilgili ıskonto kararlarını 15.08.2009 tarihinde Birliğimize bildirecekleri belirtilmiştir. Süreçte, görüşme yapılan pek çok firma tarafından çeşi tli şekillerde vade ve ıskonto iyileştirilmesi bildirimi yapılıyorsa da, belirlenen referanslara uygun olmayan iyileştirmeler Birliğimizce duyurulmamakta ve ilgili firmalarla görüşmelere devam edilmektedir. Merkez Heyetimizin, eczane ekonomileri açısından büyük öneme sahip ilaç alım koşullarının iyileştirilmesi ile ilgili belirlediğimiz referanslara uygun düzenlemeler yapılmasının sağlanması noktasında verdiği mücadele, Odalarımızın ve üyelerimizin desteğiyle sürmektedir. Sürecin ayrıntıları ve bundan sonr a izlenecek yol haritası ile ilgili olarak, Merkez Heyeti ve Komisyon Üyelerimiz, oda yöneticileri ile temasa geçeceklerdir. 9 http://www.ilacmedya.com/haber_detay.asp?haberID=447 Erişim Tarihi: 24.8.2009 10 Aynı yazı Bursa Eczacı Odasının internet sitesinde de aynı tarihte yayımlanmıştır. http://www.beo.org.tr/modules.php?name=News&file=article&sid=1638 Erişim tarihi:26.8.2009 10-49/912 -321 17 Saygılarımla, Ecz. Özgür ÖZEL Genel Sekreter İEO nun internet sitesinde yer alan GlaxoSmithKline vade ve ticari ıskontolarımı zı geri verdi başlıklı ve 29.7.2009 tarihli yazı: Vade ve ticari ıskontolarımızı geri almak üzre sürdürdüğümüz eylemimizde Servier ve Merck Sharp Dohme ilaç firmalarından sonra GlaxoSmithKline ilaç firması da 1.8.2009 tarihinden itibaren geçerli ol mak üzere tüm ürünlerini vadesinin en az 90 gün olacağını, Seredite dışındaki ürünlerinde jeneriği olanlarda %7, olmayanlarda %4 olarak ticari ıskonto uygulanacağını bildirmiştir. ( .TİCARİ SIR .) TEB'in internet sitesinden alınan 30.7.2009 tarihl i yazı:11 " Son bir buçuk yıldır yaptığımız Protokollerle ortalama yüzde 4 lük bir ekonomik girdi sağlandı, ancak erimenin boyutu düşünüldüğünde bu girdi yeterli değil. 19 Ocak ta son protokolün bağıtlanmasından itibaren ifade ettiğimiz gibi, tek ve örgü tlü alıcı olma gücümüzü kullanmanın zamanı çoktan gelmişti. Bu çerçevede başlattığımız eşdeğer ilaç kampanyası sürmekte. Görsel ve basılı medya aracılığıyla Sağlık Bakanlığı nın da desteğiyle yaygın bir kampanya yürütmekteyiz. Diğer yandan, eczacılarımız d a ıskonto ve vadelerini kaşla göz arasında değiştiren firmaların ilaçlarının yerine, eşdeğer ilaçlarını verme yetkilerini kullandılar. Bu gücün ne kadar büyük olduğu kısa sürede anlaşıldı. Eczacılarımız bir firmanın satışlarını aylık ortalama yüzde 22 oran ında düşürdüler. Sonuç olarak, söz konusu firma tüm ilaçlarda vadelerini 90 güne çekti, eşdeğeri olan ilaç gruplarında yüzde 7, diğerlerinin tamamında ise yüzde 4 oranında ticari ıskonto uygulamaya başladı. Arkasından başka bir firma ile de uzlaştık. Şimdi , diğer firmalarla da görüşmeye devam ediyoruz. Bu görüşmeler sonuçlandığında geldiğimiz noktayı tüm eczacı kamuoyu ile paylaşacağız. Aynı koşulları sağlamayan firmalara karşı aynı duyarlılığı örgütlemeye ve göstermeye devam edeceğiz. Böylece erime karşısı nda eczanelerimizin tutunma gücünü bir buçuk yılda ortalama yüzde 10 -12 oranında artırmış olacağız. TEB ne iş yapar? , sorusuna birinci ve güncel yanıtımız sanırım budur. Ama elbette TEB, benmerkezci, tek adamcı bir yapılanma olmaktan hassasiyetle uzak du rduğu için, bunu tek başına yapmaz. Ne yapıyorsa, tüm eczacı odaları, tüm eczacılarla birlikte yapar." Adana Eczacı Odasının internet sitesinde yer alan, 30.7.2009 tarihli ve Göreve Çağırıyoruz başlıklı yazı :12 GÖREVE ÇAĞRIYORUZ !!! Değerli meslektaş larımız, Eczane ekonomisinde önemli soruna neden olan ilaçta ticari ıskonto ve ilaç vadelerinin iyileştirme adına ilaç firmalarından taleplerimiz sonuç vermeye başladı. 11 http://www.teb.org.tr/index99.php?modul=th_detay&id=361 erişim tarihi:9.9.2009 12 http://www.adanaeo.org.tr/haber_detay.asp?hid=2447 erişim tarihi:26.8.2009 10-49/912 -321 18 TEB önderliğinde yapılan görüşmeler ve Haziran ayı içinde tüm ülkede gerçekleştiril en İlaç Alım Koşulları ile ilgili eylem sonucu; Servier, MSD ve Glaxo firmalarının 90 gün vade ile birlikte eşdeğeri olan ilaçlarda %7, eşdeğeri olmayan ilaçlarda %4 eczane ticari ıskontosunu vermeye başladıkları bilgilerinize sunulmuş idi. Konu ile ilgi li olarak Türk Eczacılar Birliği nin 24.000 eczacı adına ilaç üreticisi firmalarla görüşmeleri devam etmektedir. İlaç firmaları ile olumlu görüşmeler devam etmesine rağmen bazı firmalar keyfi ve tek yanlı tutumlarında değişiklik yapmamaktadır. Bu anlamda ticari ıskonto ve vade kapsamında İlaç Alım Koşullarının örnekleri aşağıda bilgilerinize sunulmuştur. Haklarımızın alınması noktasında tüm meslektaşlarımızın gereken hassasiyeti göstereceğine olan inancımızla saygılar sunarız. Mersin Eczacı Odasının int ernet sitesinde yer alan 31.7.2009 tarihli yazı:13 İLAÇTA DURUM SERVIER, MSD (Merck Sharp Dohme), GLAXOSMITHKLINE firmalarında ticari ıskontolarımız konusunda sağlanan gelişmeler aşağıda bilgilerinize sunulmuştur. Şimdi; Pfızer firmasının tüm ürünlerinde ıskontolarımızı geri alma mücadelesi başlamıştır. Bu amaçla firmanın muadilli ürünlerinin karşılaştırmalı listesi ekte bilgilerinize sunulmuştur. Tabloların dikkatle incelenmesi, ekonomik anlamda ciddi sıkıntılar yaşayan eczanelerimizin ticari faaliyetl erinin devamı noktasında büyük katkı sağlayacak ve örgütlü gücümüze güç katacaktır. AEO da yapılan yerinde incelemede bulunan ve 3.8.2009 tarihinde AEO internet sitesinde yayınlanan belge: Elinizi cebimizden çekeceksiniz!!! Boykot başladı!!! 03.08.200 9 (bugün) tarihi itibariyle başlayan boykot kapsamında söz konusu firmanın14 ilaç alımları durdurulacak, muadilleri olan ürünlerin yerine eşdeğerleri (aşağıdaki tabloya bakınız), muadili olmayan ürünler ise bir kutu olarak hastaya verilecektir . Söz konusu firmanın satışları tarafımızca düzenli olarak depolardan takip edilmektedir. Eczacının içinde olduğu ekonomik sıkıntıyı görmezden gelen ve görüşme yoluyla bu ısrarından vazgeçmeyen firmalara karşı örgütlü gücümüzü gösterme kararlılığındayız. Haziran ayı i çersinde yaptığımız boykotla ilgili olarak Ankaralı eczacıların elde ettiği başarı, bu boykotta gücümüzü daha da arttıracaktır. Gelişmeler duyurulacaktır. Ankara Eczacı Odası Yönetim Kurulu 13 http://www.mersineczaciodasi.org.tr/haber_detay.aspx?hid=3025&hk=4 erişim tarihi:26.8.2009 14 Söz konusu ilaç firmasının Pfizer olduğu düşünülmektedir. 10-49/912 -321 19 AEO nun internet sitesinde yer alan 4.8.2009 tarihli yazı:15 ÖRGÜTLÜ GÜCÜMÜZÜ YOK SAYARAK BOYKOT KIRICILIĞI YAPMAYA ÇALIŞAN DEPOLAR HAKKINDA ÇOK ÖNEMLİ DUYURU 03.08.2009 tarihinde başlayan boykotumuzla ilgili olarak bölgemizde faaliyet gösteren bazı ecza depolarının eczacının örgütlü gücünü hiçe sayarak BOYKOT KIRICILIĞI yapma eğiliminde oldukları meslektaşlarımızdan gelen şikayetler üzerine tarafımızdan tespit edilmiştir. Bu depoların tavırları kestikleri faturalarla belgelendirildiğinde, gereğinin yapılması için duyuru yapılacaktır. ANKARA ECZACI ODASI YÖNETİM K URULU İEO'nun internet sitesinden alınan, İEO Başkanı Semih GÜNGÖR ün 6.8.2009 tarihli yazısı:16 "Kırılma Noktası Ticari ıskontolarımızı geri almak amacıyla başlattığımız sanayi eyleminde bugün çok önemli bir noktaya gelmiş bulunuyoruz. Yaklaşık iki ayd ır süren eylemde önce Servier firması geri adım atarak ticari ıskontolarımızı orijinal ürünlerinde yüzde 4, jenerik ürünlerinde ise yüzde 7 olarak geri verdi. Servier firmasının bu kararının ardından TEB Merkez Heyetinin ilaç firmaları ile yaptığı ve bizim de yer aldığımız görüşme sürecinin sonunda MSD ve Glaxo firmaları da jenerik ve orijinal ürünlerinde aynı ıskontoları vereceklerini açıkladılar. İstanbul'da ilaç firmaları ile ticari ıskontolarımızın geri verilmesini sağlamak amacıyla yapılan görüşmelere davetli olmasına rağmen katılmayan Pfizer, TEB Merkez heyetinin daha sonra Ankara da yaptığı toplantı çağrılarını da cevapsız bırakarak uzlaşmaya yanaşmaya niyeti olmadığını ortaya koyan bir tutum sergiledi. İlaç firmalarının birçoğu taleplerimizi haklı bularak TEB Merkez Heyeti ile sürekli diyalog halinde taleplerimizi karşılama hususunda çözüm üretmeye çalışırken, Pfizer görüşme masasına oturmayarak niyetinin ne olduğunu açıkça ortaya koydu. Bu davranış karşısında 100'ü aşkın ürününde ticari ıskontolar ımızı vermeyen Pfizer ilaç firmasına karşı eylem başlatıldı. Pfizer'in 11 ürününün eşdeğerlerinin verilmesi, kampanyalarına katılım sağlanmaması, firma temsilcilerinin kabul edilmemesi ve bu firmanın eczane stoklarında yer alan ürünlerinin dağıtım kanallar ına iade edilmesi kararlaştırıldı . Pfizer, Türk Eczacıları Birliği'nin görüşme talebini ciddiye almayarak, 24 bin eczacıya meydan okumuştur. Bu tavrın arkasında bana eylem sökmez, ben baskılara gelmem, ben en güçlüyüm ve bildiğimi okurum, eczacı da buna uymak zorundadır mantığı yatmaktadır. Pfizer yetkilileri ticari ıskontoları, eczacılara firma tarafından verilen bir ulufe gibi görmektedir. Onlara göre ticari ıskontolar kazanılmış hak değildir ve eczacıların bunu talep etmeye hiçbir şekilde hakkı yoktu r. 15 http://www.aeo.org.tr/haberdetayPrinterMode.asp?hid=49533 erişim tarihi:20.8.2009 16 http://www.ieo.org.tr/?page=baskandan&baskandan_ID=29 10-49/912 -321 20 Onların mantığına göre yaptıkları iş ticarettir ve ticaretin gereği olarak diledikleri zaman diledikleri oranda ticari ıskontoyu eczacıya yansıtabilirler ve yine diledikleri zaman da bu ıskontoları tümden kaldırabilirler. Kısacası ticari ıskontolarımız ı piyasa koşullarına göre diledikleri zaman verebilir, diledikleri zaman tümden kaldırabilirler ve bu uygulamaya eczacının söz söyleme hakkı yoktur. Kaldı ki onların gözünde Pfizer piyasanın en büyüğüdür ve ona eylem yapmak, web sayfalarında taleplerini d ile getirmek kimsenin haddine değildir! Pfizer ilaç firması bizlere meydan okumakla kalmamış aynı zamanda dağıtım kanalları üzerinde baskı kurarak bu eylemi kırmaya çalışmıştır. Dağıtım kanalları ile yaptığımız toplantıda bu baskıya kulak asmamalarını, ec zacıların haklı taleplerinin yanında yer almalarını talep ettiğimizde, bizlere verilen cevap Bizlerin de ayakta kalabilmesi eczanelerimizin güçlü ekonomik yapılara sahip olmaları ile mümkün olacaktır, bu nedenle eczacı odalarımızın her türlü taleplerini y erine getirmek bizim öncelikli görevimizdir şeklinde olmuştur. Eczacılarımızın kararlılıklarının en büyük göstergesi olacak olan, ticari ıskontoları verilmeyen ürünlerin dağıtım kanallarına iadesi hususunda her türlü kolaylık dağıtım kanalları tarafından sağlanacaktır. Pfizer ilaç firması bizlere karşı ortaya koyduğu tutumu ticaretin bir gereği olarak nitelendirirken bir gerçeği göz ardı etmektedir. Biz eczacılar tüccar değiliz, sağlık hizmeti veriyoruz ve ticaretle hiçbir işimiz olmaz. Ticari ıskontolar ımızı vermeyen ilaç firmalarına karşı sürdürdüğümüz eylemde de temel amacımız eczane ekonomilerimizi ayakta tutan ve verdiğimiz hizmetin karşılığı olarak yıllardır aldığımız ıskontoların aynı şekilde bugün de yarın da uygulanmasını sağlamaktır. Kaldı ki ti caret sözcüğünü ağzından düşürmeyen firma yetkililerine hatırlatmak isteriz ki ticaretin her alanında yazıya dökülmüş olmasa da çok uzun yıllar uygulandığı için artık kural haline gelmiş olan, herkes tarafından da harfiyen uyulan birçok uygulama vardır. Ti cari ıskontolar da bu tip uygulamalara bir örnektir. Sözün kısası kim nereden bakarsa baksın bu ıskontolar eczacılarımızın verdiği hizmetin karşılığıdır ve eczacıların hakkıdır. Bu hakkı elimizden almak isteyen kim olursa olsun gereken cevabı alacaktır. Bu tartışmada Pfizer firmasına söyleyeceğim son söz şu olacaktır: Ben baskı tanımam, bildiğimi okurum diyorsunuz. Ama siz değil misiniz bundan bir süre önce ilaç kalemlerinizden o dönem pazar payı en yüksek olan tansiyon ilacınız ödeme listesinden çıkarıl dığında ortalığı birbirine katıp uluslararası gücünüzü o dönemin hükümeti üzerinde kullanarak çok kısa sürede adı geçen ilacınızı yeniden ödeme listesine aldıran? Demek ki siz baskı yaptığınızda yapılan doğal ama eczacı hakkı olanı almak için size baskı y aptığında ise bunun adı dayatma oluyor! Eczacı sizi çok iyi tanıyor ve hakkını almak için gereği ne ise sonuna kadar yapacaktır." İstanbul ve Samsun Eczacı Odalarının internet sayfalarında yer alan, 20.8.2009 tarihli ve Pfizer e Açık Yanıt başlıklı ya zı:17 17 http://www.istanbuleczaciodasi.org.tr , http://www.samsuneczaciodasi.org.tr/index99.php?tur=1&detay=1&oku=1047 Erişim Tarihi: 24.8.2009 10-49/912 -321 21 PFİZER'E AÇIK YANIT Türk Eczacıları Birliği ve TEB'e bağlı Bölge Eczacı Odaları ilacın tek gerçek uzmanı olan eczacıların, sağlık hizmet sunumundaki önemli rolünü toplum sağlığını önceleyen bir biçimde güçlendirmek için çalışmaktadır. Bu çalışmala r kanuni hak ve görevlerine ve 53 yıllık örgüt geleneğine dayanmaktadır. Sağlığın dönüşümü sürecinde eczacılık alanının dört temel unsurundan biri olan eczacılar her geçen gün omuzlarına gelen yeni yükler nedeni ile adeta yaşam savaşı vermektedir. Alanı n diğer bileşenleri, ilacın halka ulaşarak gerçek döngüsünü ancak eczacılar ve eczaneler aracılığı ile tamamladığını her zaman hatırlamak durumundadır. Oysa adeta tek alıcı konumuna gelmiş Kurum'un dayatmalarına karşı mücadele ettiğimiz bir dönemde, ilaç s anayiinin bir kısmı varlık sebebinin merkezinde bulunan eczaneleri zincirin zayıf halkası olarak görme hatasına düşmüş görünmektedir. Eczaneleri yok olma noktasına getiren keyfi uygulamalara karşı başlattığımız, ilaç alım koşullarının sektörün tüm bileş enleri için adaletli bir hale getirilmesi çalışmalarında; dünya devi olarak anılmaya meraklı Pfizer'in haddini aşan yaklaşımı, bu hatayı tekrarladığını göstermektedir. Görüşme tekliflerimize yanıt verme tenezzülünü bile göstermeyen, eczacıyı ve eczacı me slek örgütünü hiçe sayan dünya devi , sanki bir anlaşma varmış gibi, tek taraflı olarak yeni ilaç satış koşullarını açıklamıştır. Bu açıklamayı yaparken, meslek örgütümüz ve oda başkanlarımızın imzasıyla yayınlanan deklarasyona ilişkin haddini aşan ve aym az ifadeler kullanmaya da kendinde hak görmüştür. Bugün eczacıyı tehdit eden ve ürün bazında rekabetten söz eden Pfizer, 2004 -2008 arasında Türkiye pazarında TL bazında yüzde 41.3, dolar bazında ise yüzde 53.2 büyümüştür. Bunun karşısında ise eczaneleri miz gün geçtikçe ekonomik olarak küçülmektedir. İlaç fiyat düşüşleri ve düşüş zararlarının firmalar tarafından taahhüt edildiği halde karşılanmaması, eşdeğer bandının daralması, firmaların SGK'ya yaptığı indirimlerin artışına bağlı olarak eczanelerimizde y aşadığımız kayıplar, eczanelerimizin yaklaşık yarısını iflas tehdidi ile karşı karşıya bırakmaktadır. İlaç şirketleri ticari ıskontoyu kaldırarak, kamu ilaç fiyatlarını düşürerek, kamu kurum ıskontolarını artırarak ve global bütçe uygulamasına geçerek, dağ ıtım kanalları ise teminatlı satış uygulaması ile kendilerini korumaya çalışmaktadır. Bu noktada, bizlerin vade ve iskonto ile ilgili isteği, eczanelerin geleceğini korumaya, eczanelerimizi yaşatmaya yöneliktir. O nedenle, yeri gelince kanuni düzenlemeleri n yerine geçebilen ticari teamüllerin sektörümüzdeki yansıması olan ticari ıskontoların lütufmuş gibi verilip geri alınabilecek bir parametre olarak görülmesine ve en çok gereksinim duyulduğunda elimizden alınmasına izin vermeyeceğiz. Bizim öne sürdüğümüz , eşdeğeri olan ilaçlarda yüzde 7, olmayanlarda yüzde 4 ve en az 90 gün vade referansı, Pfizer'in mektubunda yazdığı gibi, asgari referanstır. Eğer bir şirket ticari iskontoları kullanarak rekabet yaratmak istiyorsa, bunu bu asgari referansın üstüne çıkmak suretiyle halen yapabilir. Ama meslek birliğimizi aşarak eczacılarımıza gönderdiği mektuptaki bu asgari referansın altındaki teklifini, örgütümüz hiçbir şekilde kabul etmeyecektir. Eczacı ilaç şirketlerinin ilaçlarını hastaların doğru kullanmasını sağlay arak bu şirketlere son derece önemli bir katma değeri bedelsiz olarak sağlamaktadır. Eğer sektör bunun bilincinde değilse, eczacı bunu sektöre bir şekilde anlatacaktır. Birliğimizi yok sayarak eczacı odalarımıza, meslek örgütümüze ve eczacılarımıza ayrı ayrı mektup yazıp, istediği gibi ıskonto veren, Eczacı Odası başkanlarımızı açıkça 10-49/912 -321 22 yalancılıkla itham eden ve meslek örgütümüzü tehdit eden dünya devine söyleyecek sözümüz bitmedi. Hatta esas sözümüzü bundan sonra söyleyeceğiz. Biz eczacılar toplum sağlı ğına hizmet edilen yolda yalnızca birbirimiz ve halkımız ile kader birliği yapmış durumdayız. Bizler sırtımızı çok uluslu sermayeye değil, örgütlü gücümüze dayıyoruz. Bizler sağlık çalışanlarıyız. İlaç şirketleri arasındaki rekabet bizi hiç ilgilendirm iyor. Biz rekabetten korkmuyoruz, çünkü rekabete inanmıyoruz. Biz yaşamaya ve yaşatmaya çalışıyoruz. Pfizer'in yaptığı açıklamada yer alan hasta sağlığını önde tutan sağduyu sözünün Nijerya'da hastanede yatan çocuklar üzerinde deney yapmak ve ölümlerine neden olmakla yargılanan bir firma tarafından dile getirilmesi, tarihin ironisi ödülüne aday olmalıdır. Ayrıca, biz Pfizer'le birlikte sağlık hizmeti vermiyoruz. Bu ülkede, sağlık hizmetini eczacının da içinde olduğu sağlık çalışanları vermektedir. Düny a devi ise, herhangi bir metaymış gibi ne yazık ki halen rekabete açık olan bu alanda ürünlerini pazarlamaktadır. Bugünden sonra, meslek örgütümüzü hiçe sayanlar, tehdit edenler, itham edenler ve uzlaşma yerine kavga etmeyi seçenler karşısında yanıtımız çok daha sert olacaktır. Meslek örgütümüzün gücü, daha bundan kısa bir süre önce sınanmıştır. Bunu yenilemek isteyenler varsa, 24.000 yüreğin 70 milyar dolardan daha güçlü olduğunu yaşayarak öğreneceklerdir. TÜRK ECZACILARI BİRLİĞİ VE 51 ECZACI ODASI ADIN A Gücünü sermayesinden alan ve eczacıya meydan okuyan firmalar, eczacının birlikteliğinden doğan gücünün görülüyor ki henüz farkında değiller! Şimdi onlara eczacının gerçek gücünün ne olduğu gösterme zamanı! YAŞATMAK İÇİN YAŞAYACAĞIZ! Bu nedenle: - Aşağ ıda yer alan ilaçların eşdeğerlerini vermeyi sürdürüyor, - Kampanyalara asla katılmıyor, - Ticari ıskontosu kaldırılan ilaçları dağıtım kanallarına iade ediyoruz. TEB in internet sitesinde yapılan 28.8.2009 tarihli duyuru: 18 NOVARTIS'İN VADE VE TİCARİ İS KONTOLARLA İLGİLİ YAPTIĞI DÜZENLEMELER HAKKINDA BÖLGE ECZACI ODASI YÖNETİM KURULU BAŞKANLIĞI NA, Birliğimizin, eczane ekonomileri açısından büyük öneme sahip ilaç alım koşullarıyla ilgili olarak firmalarla sürdürmekte olduğu görüşmelerin sonucunda; Servier, ve Merck Sharp&Dohme İlaçları Ltd.Şti, GlaxoSmithKline İlaçları San. ve Tic. A.Ş den sonra Novartis Ürünleri A.Ş tarafından, ilaç alım koşullarıyla ilgili Birliğimizce belirlenen referanslara uygun düzenlemeler yapılmış olup, Birliğimize gönderilen 28.08.2009 tarihli yazı ile, 04 Eylül 2009 tarihi itibariyle , Novartis İlaçları bünyesinde bulunan ilaçlardan jeneriği olmayanların ticari iskontolarının % 4 e yükseltileceği, Novartis Consumer Health bünyesindeki ilaçlarından geri ödeme k apsamında olmayan ürünlerinin iskontolarının %0 dan %4 e yükseltileceği, 18 http://www.teb.org.tr/index99.php?modul=haberdetay&id=1175598 Erişim tarihi: 8.8.2009. 10-49/912 -321 23 Miacalcic ve Co -Diovan dışında, jeneriği bulunan tüm ilaçlarının iskontolarının % 7 olarak revize edileceği, bu iki ürün için de Aralık ayında yeniden değerlendirme yapılacağ ı, Tüm ilaçlarının vadelerinin en az 90 güne çıkarılacağı bildirilmekte olup, söz konusu yazı ekte tarafınıza iletilmektedir. Bu süreçte, ilaç ve eczacılık sektörünün paydaşları olarak, eczanelerin yaşamış olduğu ekonomik sıkıntılara hassasiyet göstererek, Birliğimiz talepleri doğrultusunda düzenlemeler yapan ve bu suretle eczacılarımızın yanında olduğunu gösteren Novartis İlaç A.Ş ye ve daha önce düzenleme yapmış firmalara tekrar teşekkür eder ve bu tavrın diğer tüm firmalara örnek olmasını tem enni ederiz. Eczacılarımızın sıkıntılarına sağ duyu göstererek düzenleme yapacak firmalarla ilgili duyurular Birliğimiz internet adresi üzerinden yayımlanmaya devam edecek olup, üyelerinizin odanız ve Birliğimizin internet adresini yakından takip etmeleri konusunda bilgilendirilmesini önemle rica ederim. Saygılarımla, Ecz. Özgür ÖZEL Genel Sekreter TEB in internet sitesinde yapılan 2.9.2009 tarihli duyuru: 19 DEVA İLACIN VADE VE TİCARİ İSKONTOLARLA İLGİLİ YAPTIĞI DÜZENLEMELER HAKKINDA BÖLGE ECZACI ODASI YÖNETİM KURULU BAŞKANLIĞI NA, İlaç alım koşullarıyla ilgili, Servier, Merck Sharp&Dohme İlaçları Ltd.Şti, GlaxoSmithKline İlaçları San. ve Tic. A.Ş ve Novartis Ürünleri A.Ş tarafından, Birliğimizce belirlenen referanslara uygun olarak düzenlemeler yapılmış ve tarafımızca duyurulmuştu. Bunlara ilave olarak, Mayıs ayında yapılan görüşmeler sonucunda, 14.05.2009 tarihi itibariyle tüm ürünlerinin vadelerini 90 güne çıkarmış bulunan Deva Holding A.Ş . ile 02.09.2009 tarihinde (bugün) yapılan son görüşme neticesinde vadelerle ilgili yapılan düzenlemeye ilave olarak; 07.09.2009 tarihi itibariyle; Deva İlaç ruhsatlı, ekli dosyada bulunan, ticari iskontosu 0 (sıfır) olan ürünlerden, orjinal ürünlere %4, jenerik ürünlere %7 ticari iskonto uygulanacağı ve bu k onudaki yazılarının depolara gönderildiği bildirilmiştir. Ayrıca, Deva İlaç A.Ş tarafından, birtakım şirket birleşmeleri sonucunda ülkemizde satışını yaptıkları, Roche İlaç Firmasına ait 13 kalem (31 adet) ürünün iskontosunun belirlenen referansa göre düz enlenmesi için de, lisansör firma görüşmelerinin devam ettiği ve konuyla ilgili olumlu bir bildirimin 15.09.2009 tarihine kadar tarafımıza yapılacağı belirtilmektedir. Eczanelerin yaşamış olduğu ekonomik sıkıntılara hassasiyet göstererek, Birliğimiz talep leri doğrultusunda düzenlemeler yapan ve bu suretle eczacılarımızın yanında olduğunu gösteren Deva İlaç A.Ş ye teşekkür eder ve bu tavrın diğer tüm firmalara örnek olmasını temenni ederiz. 19 http://www.teb.org.tr/index99.php?modul=haberdetay& id=1175604 Erişim tarihi: 8.9.2009. 10-49/912 -321 24 Deva A.Ş tarafından iskonto düzenlemesi yapılan ilaçlara ait liste yazımız ekinde iletilmekte olup, bilgilerinizi ve konunun üyelerinize duyurulmasını rica ederim. Saygılarımla, Ecz. Özgür ÖZEL Genel Sekreter Gaziantep Eczacı Odasının internet sitesinde YENİ EYLEM başlığı ile yer alan tarihsiz duyuru:20 Hepinizin b ildiği gibi Servier ilaç firmasıyla başlayan eylemliliğimiz devam etmektedir. Eylem sürecinde siz duyarlı eczacılarımızın verdiği büyük destekle Servier firmasının ardından MSD (Merck) ve GSK (GlaxoSmithKline) firmaları da eşdeğeri olan ilaçlarda %7, eşdeğ eri olmayan ilaçlarda %4 ıskonto ve 90 gün vade uygulamasını başlattıklarını bildirmişlerdir. Ancak varlığımızı koruyabilme savaşına dönüşen bu durumda disiplinimizi, kendimize olan güvenimizi, inancımızı, direngenliğimizi ve dayanışmamızı kaybetmeden yolumuza devam etmemiz gerkmektedir. Gelinen noktada ıskonto ve vadelerde taleplerimizi olumsuz yanıtlayan Pfizer e karşı da eylem yapılması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Pazartesi günden itibaren daha önce uygulamış olduğumuız eşdeğer ilacı önerme ve ver me sistemini yeniden harekete geçiriyoruz. Gerekli bilgiler ve listeler ektedir. 8. Bölge Gaziantep Eczacı Odası Yönetim Kurulu AEO da yapılan yerinde incelemede bulunan ve bölge temsilcilerine toplu olarak gönderilmek üzere hazırlandığı anlaşılan tarihsiz kısa mesaj metni: Bölge temsilcilerimizin sorumlu oldukları eczaneleri ziyaret ederek, boykotla ilgili bilgi vermeleri gerekmektedir gereğini rica ederiz. AEO AEO da yapılan yerinde incelemede bulunan ve AEO internet sitesinde yayınlandığı anlaşılan tarihsiz belge: Boykotumuzun başarısını arttırmak için eczanelerimizin stoklarında mevcut olan ilgili firma ürünlerinin iade faturası kesilerek, çalışılan depolara geri gönderilmesi gerekmektedir. İlgili firma ürünlerinden muadili olmayanlar 1 kut u verilmek suretiyle hastaları ikna yoluna gidilmesi, muadili olan ilaçların ise eşdeğerlerinin hastaya verilmesi büyük önem arz etmektedir. Konuyla ilgili olarak depolar Ankara Eczacı Odası Yönetim Kurulu tarafından bilgilendirilmiştir. Ekte yer alan fo rm doldurularak depolara iletildiğinde, iade fatura örneği meslektaşlarımıza ulaştırılacaktır. İlgili firma ile görüşmeler yoğun şekilde devam etmektedir. Tüm meslektaşlarımızın meslek örgütü bilinciyle hareket etmesi boykotumuzun direncini arttıracaktır. Her meslektaşımızın aynı hassasiyet içerisinde olduğunu biliyor, sizlere güveniyor ve teşekkür ediyoruz. 20 http://www.gaziantepeo.org.tr erişim tarihi:20.8.2009 10-49/912 -321 25 Ağırlıklı olarak iadesi yapılacak ürünler21: Lipitor Neurontin Dermo -Trosyd Norvasc Viagra Aricept Duocid Ansaid Olmetec Lustral Etodin Cardura ... AEO da yapılan yerinde incelemede bulunan ve AEO internet sitesinde yayınlanmak üzere taslak olarak oluşturulduğu anlaşılan tarihsiz belge: Değerli Meslektaşlarımız, Eczacıyı yok sayan, kamu kurum ıskontosu verme konusunda son derece cömert olmasın a karşın eczacıyı ekonomik dar boğaza itmek için, her geçen gün vadelerini düşürerek, %7 lik ticari ıskontolarını geri çeken firmaları boykot ediyoruz. Tüm ilaçlarda en az 90 gün vade ve en az %7 ticari ıskonto verilene kadar, başka bir deyişle firmalar ellerini cebimizden çekinceye kadar boykotumuza devam edeceğiz . Bu ilaçlara örnek olarak aşağıdaki ilaç alım koşullarını, eşdeğerleri ile birlikte bilgilerinize sunuyor, ülke ekonomisini de göz önünde bulundurarak hastalarınıza eşdeğerlerinin verilmesini öneriyoruz. Önümüzdeki günlerde yaşanacak gelişmelere göre örnekler çeşitlendirilerek sizlere duyurulacaktır. Saygılarımızla İstanbul Eczacı Odasının açılış sayfasında yer alan tarihsiz duyuru:22 EYLEMİMİZ YÜKSELEREK DEVAM EDİYOR Mayıs ayından bu yana ticari iskontolarımızla ilgili İlaç firmaları ile yürütülen görüşmeler ve eylemler sonunda Servier, M.S.D., Glaxo S.K. ve Novartis, Deva Holding A.Ş. firmaları; Tüm ürünlerde 90 gün vade Eşdeğeri olan ürünlerde %7 ticari iskonto Eşdeğeri olmayan ürünl erde %4 ticari iskonto talebimizi kabul etmişlerdir. Ancak Pfizer A.Ş., Birliğimizi ve Eczacı Odalarımızı yok sayarak taleplerimizi görmezden gelmeye devam etmektedir. Eylemin başarısı eczacıları ve taleplerini görmezden gelen firmalara karşı kararlı duruşumuzu sergilemekle mümkündür. Vade ve iskonto taleplerimizi vermeyen Pfizer ve Zentiva gibi firmaların ürünlerini stoklarımızda bulundurmayarak eşdeğerlerini vermeye, Bu firmaların kampanyalarına katılmamaya devam ediyor, Vitrinlere astığımız afiş lerle tepkimizi kamuoyu ile paylaşıyoruz. 21 Pfizer ın ürünleridir. 22 http://www.istanbuleczaciodasi.org.tr/ Erişim tarihi: 8.9.2009. 10-49/912 -321 26 I.1.2. Soruşturma Safhasında TEB ve Bağlı Eczacı Odalarının İnternet Sitelerinden Alınan Belgeler Bu bölümde yer alan belgeler önaraştırma nın tamamlandığı tarih olan 9.9.2009 dan sonra TEB, İEO, AEO ve İzmir Ec zacı Odasının (İzEO) internet sitelerinden raportörlerce alınmış olmakla beraber, aynı belgelerin TEB e bağlı diğer eczacı odalarının sitelerinde de bulunduğu tespit edilmiştir . TEB in internet sitesinden alınan, Pfizer İlaç Firmasının Vade ve Ticari Isk ontolarla İlgili Yaptığı Düzenlemeler Hakkında başlıklı ve 9.9.2009 tarihli duyuru:23 BÖLGE ECZACI ODASI YÖNETİM KURULU BAŞKANLIĞINA Birliğimizin, eczane ekonomileri açısından büyük öneme sahip ilaç alım koşullarıyla ilgili olarak Pfizer İlaç Firması ile sürdürmekte olduğu görüşmelerin sonucunda; Birliğimizce belirlenen referanslara uygun düzenlemeler yapılmış olup, Birliğimize bugün (09.09.2009) gönderilen yazı ile 10 Eylül 2009 tarihi itibariyle; Tüm ürünlerin satış vadelerinin en az 90 gün olacak şek ilde belirlenerek ortalama vadenin 105 güne yükseltildiği, Jeneriği olan 73 adet ürünün ticari ıskontolarının %7, jeneriği olmayan 50 adet ürünün ticari ıskontolarının ise %4 olarak belirlendiği, SUTENT, LYRİCA, OLMETEC/PLUS, DETRUSİTOL SR ürün gruplar ının satış koşullarının ise Aralık 2009 da yeniden değerlendirileceği bildirilmektedir. Ayrıca ACUİTEL, EDRONAX, GYNO -TROSYD, KETALAR, LOPİD, PONSTAN isimli 6 kalem, 10 adet ilacın ticari iskontosu, muadilleri olmadığı halde %4 yerine %7 olarak uygulanac aktır. Bu süreçte, ilaç ve eczacılık alanının paydaşları olarak, eczanelerin yaşamış olduğu ekonomik sıkıntılara hassasiyet göstererek, Birliğimiz talepleri doğrultusunda düzenlemeler yapan Pfizer İlaçları Ltd. Şti. ne ve geçen bir aylık dönemde şirkettek i profesyonel görevleri sürdürürken birlikte ağır bir süreci paylaştığımız Pfizer İlaçları Ltd. Şti. nin merkezindeki ve sahada çalışan tüm çalışanlarına teşekkür eder; yaşanan sürecin ve Pfizer firması tarafından bugün sergilenen tavrın, diğer tüm firmala ra örnek olmasını temenni ederiz. Pfizer İlaçları Ltd. Şti. tarafından Birliğimize gönderilen yazı ekte iletilmekte olup, bilgilerinizi ve konunun üyelerinize duyurulmasını rica ederim. Biz eczacılar için büyük önem taşıyan ilaç alım koşullarının iyileşt irilmesine yönelik çabalara odalarımızın ve üyelerimizin vermiş olduğu destek, örgütlü gücümüze güç katmıştır. Bundan sonra da eczacılık mesleğinin geleceği için her alanda hep birlikte çalışırken üyelerimizin ve odalarımızın vereceği desteğe olan inancıml a saygılarımı sunarım. Ecz.Özgür ÖZEL Genel Sekreter AEO nun internet sitesinden alınan, Pfizer Firması da Geri Adım Attı başlıklı ve 9.9.2009 tarihli haber:24 23 http://www.teb.org.tr/?m odul=haberdetay&id=1175611 24 http://www.aeo.org.tr/?s=haberdetay&hid=49592 10-49/912 -321 27 İlaç alım koşulları ile ilgili olarak yapılan görüşmeler neticesinde Pfizer firması da geri adım atarak gerekli düzenlemeleri yapmıştır. Konu ile ilgili Türk Eczacıları Birliği duyurusu ve Pfizer yazısı ektedir. Tüm meslektaşlarımıza hiç esirgemedikleri destekleri için teşekkür ediyoruz. Saygılarımızla, ANKARA ECZACI ODASI YÖNETİM KURULU TEB i n internet sitesinden alınan, Bilim İlaç Firmasının Vade ve Ticari Iskontolarla İlgili Yaptığı Düzenlemeler Hakkında başlıklı ve 11.9.2009 tarihli duyuru:25 [ ] Bunlara ilave olarak, Nisan ayından itibaren çeşitli düzenlemeler yapan Bilim İlaç Sanayi ve Tic. A.Ş tarafından, ilaç alım koşullarıyla ilgili Birliğimizce belirlenen referanslara uygun düzenlemeler yapılmış olup, Birliğimize gönderilen 08.09.2009 tarihli yazı ile, 13 Eylül 2009 tarihi itibariyle , Tüm ilaçlarının vadelerinin en az 90 güne çıkarıl acağı, Ceftinex ve Zimaks dışında eşdeğeri bulunmayan tüm ürünlerine %4 ticari iskonto uygulanacağı ve bu iki ürünlerinin ticari iskontolarının da Ocak 2010 da iyileştirileceği, Jenerik ürünlerinin tamamına % 7 ticari iskonto uygulanacağı bildirilmekt e olup, söz konusu yazı ekte tarafınıza iletilmektedir. [ ] Saygılarımla, Ecz. Özgür ÖZEL Genel Sekreter Benzer içerikteki duyuru, AEO nun internet sitesinde de 12.9.2009 tarihinde, Bilim İlaç Firması da Gerekli Adımı Attı. başlığı ile yer almıştır. TEB in internet sitesinden alınan, Astra Zeneca İlaç Firmasının Vade ve Ticari Iskontolarla İlgili Yaptığı Düzenlemeler Hakkında başlıklı ve 11.9.2009 tarihli duyuru:26 [ ] Bunlara ilave olarak, Astra Zeneca İlaç Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi taraf ından, ilaç alım koşullarıyla ilgili Birliğimizce belirlenen referanslara uygun düzenlemeler yapılmış olup, Birliğimize gönderilen 11.09.2009 tarihli yazı ile, 15 Eylül 2009 tarihi itibariyle , Tüm ürünlerde (Seroquel Grubu dahil) satış vadelerinin 90 gün olacağı, Seroquel Ürün Grubu dışında kalan, jeneriği olan tüm ürünlerde %7 ticari ıskonto uygulanacağı, Jeneriği olmayan tüm ürünlerde %4 ıskonto uygulanacağı, Seroquel Ürün Grubu ile ilgili gerekli düzenlemenin Aralık 2009 da yapılacağı 25 http://www.teb.org.tr/?modul=haberdetay&id=1175616 26 http://www.teb.org.tr/?modul=haberdetay&id=1175618 10-49/912 -321 28 bildirilmekt e olup söz konusu yazı ekte tarafınıza iletilmektedir. [ ] Saygılarımla, Ecz. Özgür ÖZEL Genel Sekreter Benzer içerikteki duyuru, AEO nun internet sitesinde de 12.9.2009 tarihinde, Astra Zeneca İlaç Firması da Gerekli Adımı Attı. başlığı ile yer alm ıştır. TEB in internet sitesinden alınan27, GlaxoSmithKline İlaç Firmasının Vade ve Ticari Iskontolarla İlgili Yaptığı Düzenlemeler başlıklı ve 14.9.2009 tarihli duyuru:28 { ] Bilindiği gibi, GlaxoSmithKline İlaçları San. ve Tic. A.Ş tarafından Birliğim ize gönderilen 28.07.2009 tarihli yazı ile ürünlerin referanslara uygun düzenlemeleri yapılmış olup, Seretide isimli ilaçla ilgili düzenlemenin 15.08.2009 tarihinde yapılacağı bildirilmiştir. Ardından, GlaxoSmithKline İlaç Firması tarafından ilaç sanayi ile ekonomi yönetimi arasında yapılan global bütçe görüşmeleri gerekçe gösterilerek Seretide başta olmak üzere yaklaşık 20 kalem ürüne belirlenen referanslara uygun hareket edilemeyeceği bildirilmiştir. Firma ile yapılan bir dizi görüşme sonucunda 14 E ylül 2009 (bugün) tarihi itibariyle Seretide ve geri ödemesi olmayan tüm aşılar da dahil olmak üzere belirlenen referanslara uygun davranılacağı, sadece Pritor/ Pritor Plus isimli ürün için uygulamanın 1 Aralık 2009 tarihinde değerlendirileceği bildir ilmiş olup, konuyla ilgili firmanın yazısı ektedir. Bilgilerinizi ve konunun üyelerinize duyurulmasını rica ederim. Saygılarımla, Ecz. Özgür ÖZEL Genel Sekreter TEB in internet sitesinden alınan, Bayer İlaç Firmasının Vade ve Ticari Iskontolarla İlgili Yapmış Olduğu Düzenlemeler başlıklı ve 16.9.2009 tarihli duyuru:29 [ ] Bayer İlaç Firması ile Birliğimiz arasında yapılan bir dizi görüşme sonucunda, Birliğimize gönderilen 16.09.2009 tarihli yazılar ile, Birliğimiz tarafından belirlenmiş referanslara uygun olarak, Bayer Schering Pharma adına ruhsatlı ürünlerde, 17.09.2009 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, tüm ürünlerin vadelerinin 90 gün ve üzerine çıkartıldığı, iskontoların jenerikli ürünlerde %7, jeneriksiz ürünlerde %4 şeklinde düzenlendiğ i ve böylece ortalama satış vadelerinin 109 güne ulaştığı, 27 Aynı belgeye AEO nun internet sitesinde de yer verilmektedir. 28 http://ww w.teb.org.tr/?modul=haberdetay&id=1175620 29 http://www.teb.org.tr/?modul=haberdetay&id=1175625 10-49/912 -321 29 Adalat, Betaferon ve Yasmin/Yaz adlı ürünlerin vadelerinin 90 güne çıkartıldığı, bu ilaçların ıskontolarının ise Aralık ayında tekrar değerlendirileceği; Bayer Consumer Care adına ruhsatlı ürünler de, 17.09.2009 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, tüm ürünlerin satış vadesinin en az 90 güne yükseltildiği, jeneriği olmayan tüm ürünlerde ( geri ödemesi olmayan Bepanthen grubu hariç) %4 ıskonto oranı uygulanacağı, jeneriği olan tüm ürünlerde (sad ece %2 si reçete ile satılan Aspirin 0,5 hariç) %7 ıskonto oranı uygulanacağı, Aspirin 0,5 ve Bepanthen grubunun ıskonto oranlarının ise Aralık ayındaki şartlar ışığında tekrar değerlendirileceği belirtilmiştir. [ ] Saygılarımla, Ecz. Özgür ÖZEL Genel Se kreter Benzer içerikteki duyuru, AEO nun internet sitesinde de 18.9.2009 tarihinde, Bayer İlaç Firması da Vade ve Ticari Iskontolarda İndirim Yaptı. başlığı ile yer almıştır. TEB in internet sitesinden alınan, Zentiva İlaç Firmasının Vade ve Ticari İskontolarla İlgili Yapmış Olduğu Düzenlemeler başlıklı ve 18.9.2009 tarihli duyuru:30 [ ] Bunlara ilave olarak , Zentiva Sağlık Ürünleri A.Ş. tarafından, 19.09.2009 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere tüm ilaçlarının vadeleri en az 90 gün ve Coumad in , Losefar , Piogtan ve Monax dışındaki tüm ürünlerinin ticari iskontoları %7 olarak düzenlenmiş ve 18.09.2009 tarihli yazıları ile Birliğimize bildirilmiştir . [ ] Saygılarımla, Ecz. Özgür ÖZEL Genel Sekreter Benzer içerikteki duyuru, AEO nun inte rnet sitesinde 18.9.2009 tarihinde, Zentiva İlaç Firması da Geri Adım Attı başlığı ile yer almıştır. TEB in internet sitesinden alınan31, Mustafa Nevzat İlaç Firmasının Vade ve Ticari İskontolarla İlgili Yapmış Olduğu Düzenlemeler başlıklı ve 23.10.200 9 tarihli duyuru:32 [ ] Bu firmalara ilave olarak Mustafa Nevzat İlaç Sanayi A.Ş. ile Birliğimiz arasında yapılan bir dizi görüşme sonucunda, bu firmaca pazarlanan ürünlerin satış 30 http://www.teb.org.tr/?modul=haberdetay&id=1175631 31 Aynı belgeye AEO nun internet sitesinde de yer verilmektedir. 32 http://www.teb.org.tr/?modul=haberdetay&id =1175680 10-49/912 -321 30 koşulları ile ilgili yaptığı düzenlemeler 21.10.2009 tarihinden itibaren ge çerli olacak şekilde, 19.10.2009 tarihli yazı ve ekindeki listeler ile Birliğimize bildirilmiştir . [ ] Saygılarımla, Ecz.Özgür ÖZEL Genel Sekreter TEB in internet sitesinden alınan33, Boehringer Ingelheim İlaç Firmasının Vade ve Ticari İskontolarla İlgi li Yapmış Olduğu Düzenlemeler başlıklı ve 3.11.2009 tarihli duyuru:34 [ ] Bunlara ilave olarak, Boehringer Ingelheim ile Birliğimiz arasında yapılan bir dizi görüşme sonucunda, firma tarafından Birliğimize gönderilen 02.11.2009 tarihli yazı ile; 02.11.2 009 tarihinden itibaren, tüm ilaçlarının vadelerinin en az 90 gün olacağı Combivent ve Thomapyrin dışında, jeneriği bulunmayan tüm ilaçlarının iskontolarının % 4 , jeneriği bulunan tüm ilaçlarının iskontolarının ise % 7 olarak revize edildiği, bu iki ürün için de Aralık ayında yeniden değerlendirme yapılacağı, bildirilmiş olup, eczanelerin yaşamış olduğu ekonomik sıkıntılara hassasiyet gösteren Boehringer Ingelheim İlaç Şirketine teşekkür ederiz. [ ] Saygılarımla, Ecz. Özgür ÖZEL Genel Sekreter I.1.3. İlaç Firmaları İle Yapılan Görüşmeler Raportörler, 13-14.8.2009 tarihlerinde, eczacı meslek örgütlerinin soruşturma konusuyla ilgili yazışma ve duyurularında adı geçen teşebbüslerden bazılarının yetkilileriyle görüşmüştür. Görüşmelerde yapılan açık lamalara aşağıda yer verilmektedir. ( .) yetkilisinin açıklamaları ( 13.8.2009 ): Eczacı meslek örgütleri 2009 yılında ticari indirimleri ve vadeleri dikkate alarak bazı sağlayıcı teşebbüslerin satış koşullarını değiştirmesini istemiş ve buna uygun ha reket etmeyenlere yönelik olarak boykot eyleminde bulunmuştur. TEB ve eczacı odaları şu anda üreticileri aşamalı olarak tek tek hedef almaktadır. Geçmişteki benzer boykot uygulamalarında tüm üreticileri hedef almıştı ancak bu yöntem başarılı olmayınca mevc ut uygulamaya esas yöntemi tercih etmiş ve somut sonuçlara ulaşmıştır. Bizimle temasa ( .) 2009 da başladılar. TEB Başkanı Erdoğan ÇOLAK bizimle görüşmek istedi. 9 ( .) 2009 tarihinde saat ( .) da ( .) yapılan 33 Aynı belgeye AEO nun internet sitesinde de yer verilmektedir. 34 http://www.teb.org.tr/?modul=haberdetay&id=1175699 10-49/912 -321 31 görüşmede Çolak ve toplantıda hazır bulunan diğer TEB Merkez Heyeti üyeleri bizden aşağıdaki koşulları talep etti: - Bütün ürünlerde vadenin en az 90 gün olması, - Eşdeğeri olan ürünlerde ıskonto oranının en az %7, eşdeğeri olmayan ürünlerde ise bu or anın en az %4 olması, - İthal ve yerli ayırımı olmadan bu koşulların tüm ürünlerde uygulanması. Görüşmede TEB yetkilileri, ( .) söz konusu koşullara uyulması için ( .) kadar süre verdi ve bunlara uygun hareket edilmemesi durumunda karşımızda eczacıların örgütlü tepkisini bulacağımızı belirtti. Ancak biz söz konusu koşulları sağlayamayacağımızı 14 Temmuzda kendilerine ilettik. Ardından yapılan telefon görüşmelerinde uymamızı istedikleri koşulları yinelediler ve konuyla ilgili yazışmalarımız oldu. Bizim a lternatif bir perakende dağıtım kanalımız olmadığı için TEB alternatifsiz durumdadır. Şu ana kadar boykot eylemine Servier, Eczacıbaşı -Zentiva ve Cuma günü itibarıyla Pfizer hedef olmuştur. IMS verilerine göre, uygulanan boykot sonucunda Servier in satışla rında ve pazar paylarında ciddi düşüşler görülmüştür. Bunun ardından Servier, koşullara uyacağını TEB e bildirmiş ve satış koşullarını değiştirmiştir. GlaxoSmithkline ve Merck Sharp Dohme gibi teşebbüslerin de bu taleplere uygun hareket ettiklerini biliyor uz. Bu bilgileri TEB ve Eczacı Odalarının internet sitelerini inceleyerek edindik. Başlangıçta, ecza depolarının uygulamaya katkıda bulunacaklarını tahmin edemedik. Ancak odaların boykot eylemine uygun hareket etmeyen eczanelere mal verilmemesi yönündeki telkinlerinin etkisiyle, Servier boykotunun başarıya ulaştığını gözledik. Ancak daha sonra ecza depolarının daha tarafsız hareket ettiklerini düşünüyoruz. Halihazırda boykot eylemine katılımın yüksek olduğunu görüyoruz. Pazardaki önemleri nedeni ile; İzmi r, İstanbul ve Ankara illerindeki eczanelerin bu eylemin öncelikli hedefleri olarak belirlendiğini düşünüyoruz. Eczacının ilaç seçiminde önemli bir gücü bulunduğu için üreticiler eczacılara önemli ölçüde ıskonto, vade ve mal fazlası sunmaktadırlar. Özelli kle büyük şehir dışındaki yerlerde eczacıların reçeteye müdahale gücü çok daha fazladır. Bu da uygulamanın etkili olması potansiyelini desteklemektedir. ( .) yetkililerinin açıklamaları ( 13.8.2009 ): Önaraştırmanın konusu olan boykot uygulamasının il k muhatabı Servier oldu. Eczacı meslek örgütlerinin duyurularında yer verilen bilgilere göre, bu firma 1 haftada yaklaşık %20 lik pazar payı kaybına uğradı. Servier, bunun üzerine TEB in koşullarını kabul etti. Ardından gelen Merck Sharp&Dohme ise şartları nı kabul ettiğinden bizim gibi boykota maruz kalmadı. TEB in konuyla ilgili temas ettiği ( .) teşebbüs ise biz olduk. Konuyla ilgili yazılı olarak ilk aldığımız mektup ( .) 2009 başında bize ulaştı. ( .) ürün hakkında vade, ticari ıskonto ve kamu k urumu ıskontosu konularında gereğini yapmamızı isteyen bu mektubu İstanbul Eczacı Odasından aldık. Mayıs -Haziran ayından itibaren uygulama daha etkin bir hal aldı. Görüşmeler daha çok telefon yolu ile ve ayrıca birebir şeklinde oldu . ( .) TEB Merkez He yeti ile ilk toplantımız gerçekleşti. TEB Merkez Heyeti ile yapılan bu toplantıda muadili olan 10-49/912 -321 32 ilaçlarda %7, muadili olmayanlarda ise %4 ıskonto vermemiz istendi, vadenin de en az 90 gün olmasını istediler. ( .) TEB Başkanı Erdoğan ÇOLAK ile görüşmek ü zere Ankara ya gittiler. Kendilerine 2 gün içerisinde yanıt verilmesi istendi ve aksi takdirde ürünlerimizin boykot edileceği ifade edildi. Bunun üzerine, ( .) kendilerine koşullarını kabul ettiğimizi bildirdik ve yeni satış koşulları ilan edilerek ( . ) itibaren hayata geçirildi. Bu kabulden sonra satış şartlarımız şu şekilde değişti: Daha önce herhangi bir ıskonto uygulamadığımız ürünlerde ( ( .) ürünümüz hariç olmak üzere) ıskontolar muadili olanlarda %7 olmayanlarda ise %4 e çıktı, vadeler ise asga ri 90 oldu. ( .) ayı bizim için önemli bir dönemdir. ( .) üreticisi olduğumuz için ve bu ürün çoğunlukla ( .) aylarında satıldığı için ve ayrıca bu dönemlerde yapılması daha önceden planlanmış olan kampanyalarımızın olması sebebiyle bize yönelik uygulamanın yaz döneminde yapılmasının bizi olumsuz etkilemesinden endişelendik. TEB, eczacı odaları vasıtasıyla bu eylemlerde başarıya ulaşıyor. Özellikle eşdeğer ilaçlarda son dönemde eczacının belirleyiciliği arttığından bu gibi uygulamalar etkili olabil iyor. Uygulamaya tüm eczaneler uymasa, bir kısım eczane uysa bile bizim için önemli bir zarara neden olabilir. Eşdeğeri olmayan ürünlerde eczacılar ilacın kendilerinde bulunmadığını öne sürerek boykota destek vermektedirler. Eşdeğeri bulunanlarda ise o i lacın muadilleri hastalara verilmektedir. ( .) yetkililerinin açıklamaları ( 13.8.2009 )35: TEB Merkez Heyeti Başkanı ( .) aylarında bizimle görüştü, eczacıların finansal açıdan sıkıntıda olduğunu ifade etti ve satış koşullarımızı iyileştirmemizi ist edi. Biz onlara ( .) satış koşullarının geri ödeme koşulları, piyasa şartları ve rakiplerin uygulamaları dikkate alınarak belirlendiğini ve özellikle vadelerimizin bunlara uygun olduğunu ilettik. Ayrıca eczanelerin alacaklarını tahsil etme süresi ortalam a 70-90 gün iken vade sürelerimizin ortalamada ( .) günün üzerinde olduğunu ifade ettik. Son ( .) konuyla ilgili gelişmeler yeniden hızlandı. Eczacı meslek örgütleri, talepleri doğrultusunda alım koşullarının iyileştirilmesini istediklerini belirtti. Bu kapsamda, muadilli ilaçlarda %7, muadilsiz ürünlerde ise %4 ıskonto ve tüm ürünlerde en düşük 90 gün vade istediklerini ilettiler. Bize ( .) kadar süre verdiklerini, aksi takdirde ( .) ürünlerinin boykot edileceğini belirttiler. Bu gelişmelerden bağımsız olarak ve bu sırada, ( .) gün vadeli ilaçlarımızın vade sürelerini 60 güne ve iki üründe de 90 güne çıkartmıştık. Ancak TEB bu vade artırımını yeterli bulmadı. Buna karşın, satış koşullarında ek iyileştirmeler yapıp yapamayacağımız üzerine çalı şma yapıp kendilerine ( .) yanıt vereceğimizi belirttik. Ancak yanıtımız beklenmeden, ( .) sabahı ürünlerimize karşı boykot eczanelerce hayata geçirildi. Bunun üzerine Pfizer olarak boykot altında görüşmeye devam edemeyeceğimizi belirttik. ( .TİCAR İ SIR .) 35 Söz konusu tutanakla istenen bilgiler 4.9.2009 tarih ve 6401 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına girm iştir. 10-49/912 -321 33 ( .) yetkililerinin açıklamaları ( 14.8.2009 ): Bizim yıllık ciromuz yaklaşık olarak ( .) milyon Euro, toplam Türkiye pazarı içinde payımız %( .) . Biz ( .) tarihli Fiyat Kararnamesinden sonra ıskontoları kaldırdık. Muadili bulunan ve cir omuzun %( .) oluşturan ( .) ürün için ( .) gün vade geri kalan ürünler için ( .) gün vade uyguluyorduk. ( .TİCARİ SIR .) . TEB, ( .) 2009 ayı gibi bizimle görüşmeye başladı. İlk olarak tüm ürünlerimizde bizden istedikleri 90 günlük vadeleri kabul e ttik. Akabinde TEB bizden ıskonto yapmamızı da istedi. ( .TİCARİ SIR .) TEB e en son yazımızı ( .) gönderdik ve TEB in %7 ve %4 lük vade ve 90 günlük ıskontoya yönelik şartlarını kabul ettiğimizi bu yazıyla belirttik. Bunun ( .) getirdiği yıllık m aliyetin 7 -7,5 milyon Euro olduğunu tahmin ediyoruz. . ( .TİCARİ SIR .) . ( .) yetkililerinin açıklamaları ( 14.8.2009 ): ( .) 2009 başında ( .) Eczacı Odasının ( ( .)) internet sitesinde firmamızdan ve ( .) bahsedildiğini gördük. Bizim ticar i ıskontosu olmayan ürünlerimizi liste halinde internet sitesinde yayınlamışlar ve bu nedenle ıskonto verilmeyen ürünlerimizin boykot edilmesini istemişlerdir. ( .) başkanı ( .) ile bu konuyu görüşmeye gittik. Neden bizi seçtiklerini sorduk. Onlar da ( .) büyük firma olduğunu ancak tesadüfen seçildiğimiz gerekçesini ileri sürdüler. Bizden ticari ıskontolarımızı yükseltmemizi istediler. Biz TEB e bu ıskontoları veremeyeceğimizi ve bunun ekonomik gerekçelerle mümkün olamayacağını ilettik kendilerine. ( .) ayında ise, ( .) internet sitesinde bu kez de, bazı ürünlerimizin ecza depolarına iadesi yönünde bir çağrıya yer verildi. ( .) kendileriyle görüşerek ticari indirimlerimizin yükseltilmesinin mümkün olamayacağını ekonomik gerekçeleriyle açıkladı . Sonuç olarak, boykot anlamında ciddi bir zararımız söz konusu olmadı. Satış koşullarımızda da önemli bir değişiklik olmadı. I.2. Tespitlerin Özeti ve İlaç Firmaları ile Ecza Depolarından Alınan Bilgilerin Analizi Beşeri ilaçların dağıtımı ayrıntılı m evzuat düzenlemelerine tabi olup dağıtımın her aşamasındaki kar payları Sağlık Bakanlığının Beşeri İlaçların Fiyatlandırılması Hakkında Tebliği ile belirlenmektedir. Eczaneler, dağıtım sisteminde bulundukları yer itibarıyla reçetede yazılı ilaçları ucuz eş değerleri ile değiştirme imkanına sahiptir. Bu nedenle ilaç şirketleri, reçete sahiplerinin kendi ürünlerine yönlendirilmesi amacıyla eczanelere sözü edilen Tebliğle belirlenmiş olan kar paylarının yanında ek indirimler sağlama yoluna gitmektedir. Ayrıca, en büyük ilaç alıcısı konumundaki devletin geri ödeme süreleri ve eczanelerin ecza depolarına yaptıkları ödemelerin vadeleri de eczaneler bakımından önemli unsurlardır. Önceki bölümde yer verilen bilgi, belge ve açıklamalardan, TEB in dosya konusu eyleml erinin, bölge eczacı odalarından gelen telkinlerle Mart 2009 da şekillenmeye başladığı görülmektedir. Bu tarihlerde Zonguldak ve İstanbul Eczacı Odalarından 10-49/912 -321 34 gönderildiği tespit edilen yazılar, eczanelerin ilaç firmalarının ıskonto oranları ve vadeleriyle i lgili taleplerinin bulunduğunu göstermektedir. Nisan - Mayıs 2009 döneminde ıskonto ve vade indirimlerine karşı eczacı meslek örgütlerinin ne şekilde bir tepki göstereceğinin müzakere edildiği anlaşılmaktadır. Tespitlere göre, TEB ve bağlı eczacı odaları a rasında yapılan değerlendirmeler sonucunda ıskonto ve vade indirimi yapmayan ilaç şirketlerinin sonuç alınıncaya (istenilen ıskonto ve vade elde edilinceye) kadar sırayla boykot edilmesi kararlaştırılmıştır. Buna göre; reçete sahibi hedef alınan firmanın i lacı yerine eşdeğerine yönlendirilmekte, muadili olmayan bir ilaç söz konusuysa sadece bir kutu verilmektedir. Eylem yöntemi kararlaştırıldıktan sonra sektördeki birçok ilaç firması ile görüşmeler ve yazışmalar yapıldığı, istenilen satış koşullarının sağla nmaması durumunda karşılaşacakları tavır hakkında firmaların bilgilendirildikleri tespit edilmiştir. TEB in taleplerini kabul etmeyen firmaların muhatap olacağı boykotun ; - eşdeğeri bulunan ürünlerde talebin diğer ürünlere yönlendirilmesi, - eşdeğeri olmayan ürünlerde reçete sahiplerini ikna yoluna gidilmesi, - geçmişte satın alınmış ürünlerin ecza depolarına iade edilmesi, - yeni alımların yapılmaması ve stokların en az düzeyde tutulması, - teşebbüs kampanyalarına dahil olunmaması şeklindeki eylemlerle gerçekleşt irileceği hem TEB in hem de birçok eczacı odasının internet sitelerinden ilan edilmiştir. Boykotun ilk hedefi Servier olmuştur. 2005 yılından itibaren eczanelere satışlarında ticari indirim yapmayan firma, Nisan 2009 da TEB in firmalarla yaptığı görüşmel er neticesinde tüm ilaçlarına ilişkin vadeyi 90 güne yükseltmiş, yeterli görülmeyen bu değişikliğin ardından Mayıs 2009 da kendisine yönelen ve etkisi Haziran ayında daha açıkça görülebilen boykota dayanamayarak 29.6.2009 tarihinde eczane ıskontolarını muadili olan ilaçlarda %7 ye, eşdeğeri olmayan bazı ilaçlarında36 ise %3,5 e çıkarmış ancak yine eczacı meslek örgütleri tarafından hedeflenen oranlara ulaşmadığı gerekçesiyle boykotun devam etmesi üzerine 6.7.2009 tarihinde satış koşullarını tamamen istenen d üzeye getirmiştir37. Eldeki belgelerden Servier den sonra Ağustos 2009 da Pfizer in de boykota maruz kaldığı anlaşılmaktadır. Boykota, sonraki bölümde grafikler yardımıyla ortaya konacak olan etkileri nedeniyle daha fazla direnemeyen Pfizer de 10.9.2009 t arihi itibarıyla TEB tarafından istenen koşulları kabul etmiş ve uygulamaya başlamıştır. Servier ve Pfizer in ard arda boykota maruz kaldığı Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarının ardından aynı akıbete uğramaktan çekinen bazı ilaç firmalarının da TEB in talep ettiği koşulları uygulamaya koyduğu görülmüştür. Yapılan tespitlere göre; Servier 6.7.2009, GSK ve MSD 1.8.2009, Novartis 4.9.2009, Deva 7.9.2009, Pfizer 10.9.2009, Bilim 13.9.2009, AstraZeneca 15.9.2009, Bayer 17.9.2009 (Schering ve Pharma firmaları a dına ruhsatlı ürünleri de kapsayacak şekilde), Zentiva 19.9.2009, Mustafa Nevzat 21.10.2009 ve Boehringer 2.11.2009 tarihlerinden itibaren TEB in istediği koşullarda ilaç satışı yapmaya başlamıştır. Soruşturma konusu boykot eylemlerinin somut etkilerinin görülebilmesi amacıyla, sağlayıcı firmalardan satışlarıyla ve ecza depolarından ürün iadeleriyle ilgili bilgi istenmiştir. Alınan bilgiler kullanılarak firmaların eşdeğeri olan ve olmayan ilaçları için 36 Coversyl 5 mg, Cover syl 10 mg, Coversyl Plus ve Preterax için. 37 Muadili olan ilaçlarda %4, diğer tüm ilaçlar için %7 ıskonto. 10-49/912 -321 35 hem kutu adedi hem de ciro bazında ayrı ayrı satış gra fikleri oluşturulmuştur. Bu grafikler, Servier ve Pfizer in boykota uğradığı dönemde gerek eşdeğeri olan ilaçların rakip ürünlerle ikame edilmesi gerekse de yeni alımların yapılmaması ve stokların en alt düzeyde tutulması eylemlerinin sonucunda satışlarda meydana gelen sapmaların daha iyi görülebilmesi için yararlı olacaktır. Diğer taraftan, geçmişte alımı yapılan ilaçların ecza depolarına iade edilmesi yönündeki eylemin sonuçlarının tespitinde kolaylık sağlaması bakımından depolardan gelen ilaç iade verile ri de grafikleştirilmiş ve analiz edilmiştir. Hemen belirtmek gerekir ki; firmaların satışlarında meydana gelen artış veya azalışların, ürünlerin ve talebin özelliklerine göre dönemsellikten kaynaklanıp kaynaklanmadığının değerlendirilebilmesi ve ayrıca b oykotun olmadığı bir dönemdeki verilerle boykot dönemindeki verilerin karşılaştırılabilmesi amacıyla, Aralık 2007 -Kasım 2008 (ilk dönem) ve Aralık 2008 -Kasım 2009 dönemlerindeki (ikinci dönem) aylık satış ve iade verileri kullanılmıştır. I.2.1. Boykotun S ervier e Etkileri Servier in gönderdiği bilgi ve veriler incelenerek TEB in ilgili karar ve uygulamalarının teşebbüsün satışları üzerinde yarattığı etkilere ilişkin grafiklere ve bu grafikler yardımıyla yapılan tespitlere aşağıda yer verilmektedir. Grafi k 1 Eşdeğeri olan Servier ilaçlarının 2007/12 -2009/11 dönemindeki kutu bazında toplam satışları 12 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 AylarKutu AdediServier 2007/12-2008/11 Servier 2008/12-2009/11 Aylık Ortalama 10-49/912 -321 36 Grafik 2 Eşdeğeri olmayan Servier ilaçlarının 2007/12 -2009/11 dönemindeki kutu bazında toplam satışları 12 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 AylarKutu AdediServier 2007/12-2008/11 Servier 2008/12-2009/11 Aylık Ortalama Grafik 3 Servier in tüm ilaçlarının 200 7/12-2009/11 dönemindeki kutu bazında toplam satışları38 12 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 AylarKutu AdediServier 2007/12-2008/11 Servier 2008/12-2009/11 Aylık Ortalama Yukarıdaki üç grafikte, ilk dönemin ikinci döneme göre daha istikrarlı bir satış seyrine sahip olduğu dikkat çekmektedir. İlk dönemdeki istikrarlı seyir, Servier in eşdeğeri olan/olmayan tüm ilaçlar ı bakımından herhangi bir dönemsel özellik bulunmadığının 38 İncelenen iki dönemin verilerinin sağlıklı bir şekilde karşılaştırılabilmesi amacıyla, firmaların gö nderdiği satış verilerine ait tablolardan, Ara lık 2007 -Kasım 2009 tarihleri arasındaki herhangi bir dönemde satışı yapılmamış olan ilaçlara ait satış verileri çıkarılmıştır. 10-49/912 -321 37 göstergesi niteliğindendir. Dolayısıyla, ikinci dönemde satışlarda görülen sapmaların dönemsellikten kaynaklanmadığını söylemek mümkündür. Grafiklerin karşılaştırılması sonucunda hemen göze çarpan diğer bir durum ise eşdeğeri olan Servier ilaçlarının eşdeğeri olmayanlara göre daha büyük bir sapma gösterdiğidir. Bunun en önemli nedeni, eşdeğeri olan ilaçlara yönelik talebin eczacılar tarafından rakip ürünlere yönlendirilebilmesi, dolayısıyla, eşdeğe ri olmayan ürünlerle karşılaştırıldığında bu ilaçlar bakımından boykotta daha kolay sonuç elde edilebilmesidir. Yukarıdaki grafiklerden görüldüğü gibi, Servier in eşdeğeri olan ilaçlarının Nisan 2009 da ( .) kutu olan satışları yaklaşık %47 oranında ser t bir düşüşle Haziran 2009 da ( .) kutuya inmiş, bir önceki yılın aynı dönemindeki (Haziran 2008) satışlara göre de %40,65 daha düşük gerçekleşmiştir (Grafik:1). Eşdeğeri olmayan Servier ilaçları bakımından durum incelendiğinde; Nisan 2009 da ( .) kutu olan satış miktarının, %22,76 oranındaki düşüşle Haziran 2009 da ( .) kutuya indiği, Haziran 2008 deki ( .) kutuluk satışa göre ise yaklaşık %21,52 oranında daha düşük gerçekleştiği görülmektedir (Grafik:2). Sonuç olarak, Servier in tüm satışlarının bir önceki yılın aynı ayına göre %34,93, Nisan 2009 a göre %40,24 daha düşük gerçekleştiği tespit edilmiştir (Grafik:3). Yine Haziran 2009 satış verileri firmanın aylık ortalama satış miktarları ile karşılaştırıldığında; eşdeğeri olan, eşdeğeri olmayan ve tüm ilaçlar bakımından satışlarda sırasıyla %38,60, %15,50 ve %31,88 oranında düşüş gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Servier açısından boykotun sona erdiği Temmuz 2009 da satışların hemen eski düzeye çıktığı görülmektedir. Hatta satışların eski seviyenin da hi biraz üzerinde gerçekleşmiş olması, en alt seviyeye çekilmiş olan stokların normal faaliyet dönemindeki seviyeye çekilmesi şeklinde yorumlanmalıdır. Boykotun satışlar üzerindeki -grafikler yardımıyla gösterilen - doğrudan etkileri nedeniyle ortaya çıka n zararın yanında, Servier in uygulamayı kabul etmek zorunda kaldığı ticari ıskontolar nedeniyle de bir zarar oluşmaktadır. Firmadan alınan satış koşullarına ait bilgilerin ve ciro bazındaki satış verilerinin incelenmesi sonucunda, boykot nedeniyle ıskonto oranları artırılan ürünlerin toplam cirosunda yıllık olarak yaklaşık 12 milyon TL lik bir düşüş meydana geleceği hesaplanmıştır. Dolayısıyla, TEB in talep ettiği koşullarının uygulanması, firmanın boykottan doğan zararını artırmaktadır. Boykotun araçları ndan biri olan geçmişte satın alınmış ürünlerin ecza depolarına iade edilmesi yönündeki aracın etkilerinin görülebilmesi için, Servier ilaçlarının ecza depolarına kutu adedi bazındaki iade miktarlarını gösteren bir grafiğe aşağıda yer verilmektedir. 10-49/912 -321 38 Grafik 4 Ecza depolarına iade edilen Servier ilaçlarının aylık bazdaki toplam kutu adedi. 2007/12 2008/01 2008/02 2008/03 2008/04 2008

• Rekabet Kurumu · D.2003 -3-148 (Muafiyet) Karar Sayısı : 05-7/63-28 K · K.05-7/63-28 Karar Tarihi : 3.2.2005 A. TOPLANTIYA K
• Rekabet Kurumu · D.2007 -2-6 (Devralma) Karar Sayısı : 07-27/252 -87 · K.07-27/252 -87 Karar Tarihi : 22.3.2007 A-TOPLANTIY
• Rekabet Kurumu · D.2008-4-263 (Devralma ) Karar Sayısı : 09-02/19-12 · K.09-02/19-12 Karar Tarihi : 14.1.2009 A. TOPLANTIYA
• Rekabet Kurumu · D.2009 -3-87 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-41/988 · K.09-41/988 -250 Karar Tarihi : 9.9.2009 A. TOPLANTI