TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR KURSAT DURMUS VE DiGERLERi BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/7287) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7287 : 11/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekili Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ; OmerMENCiK 1. Kur at DURMUS Av. Omer TURANLI 2. Erkan UNAL 3. Osman Ozgur A ;IKGOZ : Av. Kemal SiMSEK I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tahliye karannm uy
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR KURSAT DURMUS VE DiGERLERi BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/7287) Karar Tarihi: 11/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7287 : 11/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekili Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULE ; OmerMENCiK 1. Kur at DURMUS Av. Omer TURANLI 2. Erkan UNAL 3. Osman Ozgur A ;IKGOZ : Av. Kemal SiMSEK I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tahliye karannm uygulanmamas1 nedeniyle ki i hurriyeti ve guvenligi hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vurular 4 /5/2015 tarihinde yap1lm1 tlr. 3. Ba vurular, ba vuru forrnu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurulann kabul edilebilirlik incelemesinin Bolum tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. 5. Y apilan incelemede 2015/7286 ve 2015/729 3 numarah ba vurulann konu bak1mmdan aym nitelikte olmas1 nedeniyle 2015/7287 numarah ba vuru ile birle tirilmesine ve incelemenin bu dosya uzerinden yap1lmasma karar verilmi tir . III. OLAY VE OLGULAR 6. Ba vuru forrnlan ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ve Ulusal Y arg1 Ag1 Bili im Sistemi (UY AP) arac1hg1yla eri ilen bilgi ve belgeler 9en;evesinde ilgili olaylar ozetle oyledir: 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7287 : 11/12/2018 A. Tutuklamaya ili kin Siire 7. istanbul Curnhuriyet Ba savc1hgmca (Ba savc1hk) 12/5/2010 tarihinde, Selam-Tevhid Kudiis Ordusu isimli iddia edilen teror orgtitlinli konu alan bir soru turma ba latilm1 tu. Bu soru turmanm ba latilmasma gerek9e olarak ise 1990'h y11larda N.S. isimli ahsm onderliginde kurulan bu orgutlin N.S.nin 2004 y1lmda ceza infaz kurumundan 91kmas1 uzerine tekrar faaliyetlerine ba lamas1 gosterilmi tir. Ancak bu soru turma kapsammda gazeteci/yazar, i adam1, akademisyen, burokrat, diplomat, siyaset9i, ust duzey devlet yetkilisi konumundaki 90k say1daki ki inin ailevi, mesleki, ticari ve ozel hayata ili kin telefon goru melerinin gerek9e gosterilerek dinlendigi hatta bu soru turma kapsammda Ttirkiye Cumhuriyeti devleti Ba bakam'nm Filistin Devlet Ba kam ve Somali Cumhurba kam ile yaptig1 d1 politikaya ili kin telefon goru melerinin, Bakanlar ve Milli istihbarat Te kilati Muste an'nm devlet guvenligine ili kin telefon goru melerinin dinlenerek kaydedildigi, bu goru melerin bir kismmm yaz1h hale getirildigi tespit edilmi tir. 8. Selam-Tevhid Kudiis Ordusu isimli iddia edilen teror orgutlinu konu alan bu soru turmadaki usulsuzluk iddialan kapsammda Tiirkiye Cumhuriyeti devletinin giivenligi veya ulusal ve uluslararas1 yararlan bak1mmdan niteligi itibanyla gizli kalmas1 gereken goru melerinin dinlendigi, kaydedildigi ve bir k1smmm ileti im tespit tutanag1 ha.line getirilerek terorle ili kilendirildigi gerek9esiyle ba vuruculann da aralannda oldugu 90k say1da kolluk gorevlisi hakkmda Ba savc1hk9a ceza soru turmas1 ba latilm1 tu . 9. Ba vurucular, amlan soru turma kapsammda gozaltma almm1 lard1r. Ba savc1hk 26/7/2014 tarihinde ba vuruculan tutuklanmalan istemiyle istanbul 1. Sulh Ceza Hakimligine sevk etmi tir. istanbul 1. Sulh Ceza Hakimligi 29/7/2014 tarihinde, ba vuruculann tutuklanmas1 talebinin reddine karar vermi tir. Ba savc1hk ba vuruculardan Kur at Durmu yonunden 12/8/2014 tarihinde, ba vurucu Osman Ozgur A91kgoz yonunden 15/8/2014 tarihinde, ba vurucu Erkan -Onal yonunden ise 19/8/2014 tarihinde tutuklanmalan istemiyle ba vuruculan yeniden istanbul 2. ve 4. Sulh Ceza Hakimliklerine sevk etmi tir. Ba vurucu Kur at Durmu yonunden istanbul 2. Sulh Ceza Hakimligi 14/8/2014 tarihinde, ba vurucu Osman Ozgur A91kgoz yonunden istanbul 2. Sulh Ceza Hakimligi 15/8/2014 tarihinde, ba vurucu Erkan -Onal yonunden ise istanbul 4. Sulh Ceza Hakimligi 19/8/2014 tarihinde, devletin gizli kalmas1 gereken bilgilerinin siyasal veya askeri casusluk amac1yla temin etme su9undan ba vuruculann tutuklanmalanna karar vermi tir. B. Serbest Birakdmamaya ili kin Siire 10. Ba vuruculann da aralannda oldugu uphelilerin mudafileri tarafmdan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesine -nobet ;i asliye ceza mahkemesi oldugu-20/4/2015 tarihinde istanbul 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. (butlin) sulh ceza hakimlerinin reddi ile tahliye taleplerini i9erir dilek9eler verilmi tir. 11. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi tarafmdan 21/4/2015 tarihinde, istanbul Sulh Ceza Hakimliklerinin tlimune yaz1 yaz1larak -dilek9elerde ileri surulen-hakimin reddi sebepleri konusunda yaz1h olarak goru bildirmeleri istenmi tir. 12. istanbul 4. Sulh Ceza Hakimligi , istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin goru bildirme istemine cevap vermemi ; diger sulh ceza hakimlikleri ise goru bildirilmesi istemine 22/4/2015 tarihinde cevap vermi tir. Hakimliklerin cevap yazilannda ozetle sulh ceza hakimlerinin reddi taleplerini inceleme, bu konuda karar verme yetki ve gorevinin yine 3 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7287 : 11/12/2018 sulh ceza hakimliklerine ait oldugu, hakimin reddi mtiessesesinin kovu$turma a$amasma ait bir i$1em oldugu, hakimin reddi sebepleri mevcut olsa dahi bu talebin oncelikle ilgili mahkeme veya hakimlige yap1lmas1 gerektigi ve sulh ceza hakimlerinin tamammm bu $ekilde reddedilmesinin mtimktin olmad1g1 ifade edilmi$tir. 13. Ote yandan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi tarafmdan 21/4/2015 tarihinde , Ba$savc1hga yaz1 yazilarak tahliye talepleri hakkmdaki g6rti$leriyle birlikte ilgili soru$turma dosyalannm gonderilmesi istenmi$tir. Ba$savc1hk, tahliye talepleriyle ilgili olarak g6rti$ bildirmemi$ ve soru$turma dosyalanm gondermemi$tir. 14. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi "mahkemece hakimin reddi talepleri ile ilgili yapzlan degerlendirmenin dosyanzn esasz ile ilgili bir degerlendirme olmadzgz, iiphelilerin tamamznzn tutuklu bulundugu , dolayzszyla i in acele i lerden oldugu, dolayzszyla soru turma dosyalarz ve reddi hdkim talepleri konusunda gorii lerin istenilmesine ragmen gonderilmemesinin reddi hdkim talepleri konusunda incelemeye ve bir karar vermeye hukuken engel te kil etmedigi" gerek9esiyle incelemesini " iipheliler miidafilerinin dilekr;eleri, yazzlz ve CD ortamzndaki dilekr;e ekleri, ilgili savczlzklardan ve Sulh Ceza Hdkimliklerinden gelen yazz cevaplarz ve gorii leri" tizerinden ger9ekle$tirmi$tir. Mahkeme 24/4/2015 tarihinde istanbul 1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. (btittin) sulh ceza hakimlerinin reddi taleplerinin kabultine, $iiphelilerin tahliye talepleri konusunda karar verilmek tizere 24/4/2015 tarihinde nobet9i olan istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.B.nin gorevlendirilmesine karar vermi$tir. 15. Ba$savc1hk tarafmdan talepte bulunulmas1 tizerine istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi 25/4/2015 tarihinde , istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinin hakimlerin reddi isteminin kabultine ve gorevlendirmeye ili$kin kararlannm yok htikmtinde oldugunun tespitine karar vermi$tir. 16. istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi, aym tarihte istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine bir yaz1 yazarak tahliye taleplerine bakma gorev ve yetkisinin kendilerinde bulundugunu belirtmi$ ve ilgili taleplerin gonderilmesini istemi$tir. 17. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi, Ba$savc1hk9a soru$turma dosyalannm gonderilmemesi ve tahliye talepleri konusunda g6rti$ bildirilmemesi tizerine tutuklulugun devamz yoniinde miitalaada bulunuldugunu degerlendirerek tahliye talepleri konusundaki incelemesini "i in tahliye yoniinden degerlendirilmesinde bir sakznca olmadzgz" gerek9esiyle $iipheli mtidafilerinin sundugu baz1 belge ve CD'ler tizerinden ger9ekle$tirmi$tir. Mahkeme 25/4/2015 tarihinde ba$vuruculann da aralannda oldugu tum $iiphelilerin tahliyesine karar vermi$tir. 18. Diger taraftan Ba$savc1hk9a talepte bulunulmas1 tizerine istanbul 10. Sulh Ceza Hakimligi 25/4/2015 tarihinde , istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin tahliyeye ili$kin kararlannm yok htikmtinde oldugunun tespitine ve $iiphelilerin tutukluluk hallerinin devamma karar vermi$tir. Kararda "jstanbul Adliyesindeki tum Sulh Ceza Hdkimliklerinin reddine ve tutuklu iiphelilerin tahliye istemine ili kin taleplerin Asliye Ceza Mahkemesi veya Agzr Ceza Mahkemelerince degerlendirilmesinin ve bu degerlendirmeler neticesinde tahliye talebinin reddi veya kabulii yoniinde bir karar verilmesi halinde verilen bu kararlarzn hukuken yasal mevzuatzmzza gore miimkiin olmadzgz, verilen bu kararlarzn da hukuken ger;ersiz, uygulanabilirligi olmayan ve mutlak butlan ile batzl olan veya diger bir anlatzmla yak hiikmiinde sayzlan kararlar niteliginde oldugu" ifade edilmi$tir. 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7287 : 11/12/2018 19. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 26/4/2015 tarihinde tahliye mlizekkerelerini Ba savc1hga gondermi tir. Ba savc1hk9a istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin 25/4/2015 tarihli karanna atlf yapilarak tipheliler hakkmda dtizenlenen tahliye mtizekkereleri istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine iade edilmWir. 20. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde tiphelilerin tahliyesine ili kin mtizekkereleri yeniden Ba savc1hga gondermi , Ba savc1hk bunlan tekrar istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine iade etmi tir. 21. Tahliye mtizekkerelerinin ikinci kez iade edilmesi tizerine istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde, tahliye mtizekkerelerinin yeniden Ba savc1hga gonderilmesine dair bir karar vermi tir. 22. bte yandan istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi 27/4/2015 tarihinde, istanbul 10. Sulh Ceza Hakimliginin 25/4/2015 tarihli kararlannm yok htikmtinde oldugunun tespitine karar vermi tir. 23. istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi 29/4/2015 tarihinde; onceki kararlarda gorevsiz olunmasma ragmen dilek9elerin degerlendirilerek soru turma a amasmda olan i lerle ilgili hakimin reddi taleplerinin kabultine karar verildigini, hukuki yamlg1ya dti tilerek verilmi olan bu kararlann usul ve yasaya aykm oldugunu, mahkemenin gorevine girmeyen bir hususta karar verildigini belirterek onceki kararlannm yok htikmtinde sayilmasma karar vermi tir. 24. istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi de 28/4/2015 tarihinde ". .. hazzrlzk soru turmalarmda hdkim tarafindan verilmesi gerekli kararlan almak, i leri yapmak, bunlara kar l yapzlan itirazlan incelemek yetkisinin munhaszran Sulh Ceza Hdkimligine ait oldugu, Asliye Ceza Mahkemelerinin soru turma a amasmdaki i ler ile ilgili olarak tutuklama ve tahliye karan verme yetkilerinin olmad1g1, Mahkememizce verilen 25/04/2015 tarihli .. . karar ile mahkememizce verilen tahliye karan[ mn] mahkememizin gorevsiz bulunmasz nedeniyle yak hukmunde say1lmas1 gerektigi ... " gerek9esiyle tahliyeye ili kin kararlannm yok htikmtinde sayilmasma karar vermi tir. 25. Ba vurucular, nihai karan 26/4/2015 tarihinde ogrendiklerini bildirmi lerdir. 26. Ba vurucular 4/5/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu lardu. C. Sonraki Siirec; 27. Ba savc1hk9a ba vuruculann da aralannda oldugu tiphelilerin su9 uydurma, resmi belgede sahtecilik, ozel hayatm gizliligini ihlal etme, hukuka aykm olarak ki isel verileri kaydetme, su9 delillerini yok etme, gizleme veya degi tirme, devletin gizli kalmas1 gereken bilgilerini siyasal veya askeri casusluk amac1yla temin etme ve a91klama, Ttirkiye Cumhuriyeti Htikumetini ortadan kald1rmaya veya gorevini yapmasm1 engellemeye te ebbtis etme ve silahh teror orgtitti kurma veya yonetme su9lanm i lediklerinden bahisle cezalandmlmalan istemiyle aym yer Agu Ceza Mahkemesinde kamu davas1 a91lm1 tlr. 28. istanbul 14. Agu Ceza Mahkemesinin E.2017/2 say1h dosyas1 tizerinden kovu turma a amas1 ba lam1 tu . 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7287 : 11/12/2018 29. Dava, bireysel ba vurunun incelendigi tarih itibanyla ilk derece mahkemesinde derdesttir. D. ilgili Siirec; 30. Ba vuruculann da aralannda bulundugu tiphelilerin istanbul sulh ceza hakimlerinin ttimtintin reddi taleplerini kabul eden istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.O. ile bu ki ilerin ttimtintin tahliye taleplerini kabul eden istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi Hakimi M.B. hakkmda disiplin ve ceza soru turmas1 ba lat1lm1 tu. Bu kapsamda amlan hakimler 27/4/2015 tarihinde gorevden el 9ektirilmi ler -sonrasmda meslekten de 91kanlm1 lar- 30/4/2015 ve 1/5/2015 tarihlerinde tutuklanm1 lard1r. 31. Hakimler M.O. ve M.B. hakkmda kamu davas1 a91lm1 ; Yarg1tay 16. Ceza Dairesi 24/4/2017 tarihinde, ad1 ge9en ki ilerin soz konusu kararlan -tiyesi olduklan FETO/PDY liderinin ve yoneticilerinin talimatiyla verdiklerini belirterek silahh teror orgtitti tiyesi olma su9undan 9 y1l hapis ve gorevi kottiye kullanma su9undan 1 y1l hapis cezalanyla cezalandmlmalanna karar vermi tir. Dairenin gorevi kottiye kullanma su9u yontinden yaptlg1 degerlendirmelerin ilgili k1s1mlan oyledir: "... Turk Ceza Muhakemesi Hukuku yonunden, gerek mulga 1402 sayzlz CMUK'un 21 vd.maddelerinde gerekse mer'i 5271 sayzlz CMK'nzn 22 ve devamz maddelerinde yer alan duzenlemeler subjektif tarafszzlzkla ilgili olup hakimin reddi hakkzna ili$kindir.Bu nedenl $Upheli/sanzk,mu$feki/katzlan ya da Cumhuriyet savczsznzn hakimi reddetmesi mumkun ise de mahkeme veya hakimligi bir kurum olarak reddetmesi mumkun degildir.Keza heyet halinde r;alz$an bir mahkemenin veya bir adliyede veya yargz r;evresinde bulunan tum mahkemelerin veya hakimlerinin toplu reddi usulu de yoktur ... 5271 sayzlz CMK'nzn 22 vd.maddelerinde yer alan hakimin reddi muessesesinin, kural olarak kovu$turma G$amasz ile ilgili oldugu gorulse de, gerek ilgili madde metinlerinde ar;zkr;a '$upheli' kavramzna yer verilmesi gerekse yasayla kurulmu$ bagzmszz ve tarafszz bir mahkeme tarafindan yargzlanma hakkznz teminat altzna alan AS'nin 6. ve Anayasanzn 36.maddelerinin emredici duzenlemeleri kar$zsznda soru$furma sajhasznda da hakimin reddinin mumkun oldugunun kabulunde zorunluluk bulunmaktadzr. Zira red, hakimin tarafszzlzgznz temin bakzmzndan getirilmi$ bir kurumdur. 28.06.2014 tarihinde yururluge giren 6545 sayzlz Kanunla, sulh ceza mahkemeleri kaldzrzlmz$ ve munhaszran soru$furma G$amasznda gorevli sulh ceza hakimliklen kurulmu$fur. Adzndan da anla$zlacagz uzere bu hakimlikler, "mahkeme" niteligi fa$zmazlar, r;unku dava gormezler, sadece soru$turma G$amasz ile ilgili tedbir taleplerini ve itirazlarz inceleyip karara baglarlar. Soru$furma G$amasznda tarafszzlzgzndan $Uphe duyulan sulh ceza hakiminin, gerek ki$isel gerekse olgusal olarak somufla$tzrzlmak suretiyle reddi mumkundur. Ancak objektif tarafszzlzk gerekr;esiyle tum sulh ceza hakimleri reddedilemez. 6545 sy.kanunla Sulh Ceza Hakimlerinin reddine dair ozel bir usu! getirilmedigine gore bu konuda gene! hukumlerin uygulanmasz gerektiginde $Uphe olmamalzdzr. 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7287 : 11/12/2018 Bu durumda red, reddedilen hakimlige yapzlacak yazzlz ba$vuru ile yapzlmalzdzr.Reddi istenen hakim, ret sebepleri hakkzndaki g6ru$lerini yazzlz olarak bildirerek (CMK m.26/1-3) evrakz yargz r;evresi i ;inde bulundugu asliye ceza mahkemesim (CMK m.27/2) (ProfDr.Yener Unver-ProfDr.Hakan Hakeri Ceza Muhakemesi Hukuku 12. baskz sh.191) gonderir.Ret isteminin kabulii halinde, davaya bakmakla bir ba$ka hakim veya mahkeme gorevlendirilir .. (CMK m.27/4). Red talebini kabul eden Asliye Ceza Mahkemesi hakiminin tahliye taleplerini degerlendirmek uzere her hangi bir hakimi gorevlendirip gorevlendiremeyecegine gelince; 5235 sayzlz Kanunun degi$ik 10. maddesi ile CMK m.101/1, 103, 108/1 ve 268/3 incelendiginde, soru$furma a$amasznda tutuklama ve tahliye kararlarznz yalnzzca sulh cezc. hakimligi ve hakimi verebilir. Tutukluluga itirazz ise, CMK m.268/3 uyarznca sadece bir ba$ka sulh ceza hakimligi ve hakimi inceleyebilir.Soru$furma a$amasznda tutuklama VE tahliye konusunda asliye ceza mahkemesine ve hakimine yetki verilmemi$fir. Asliye ceza mahkemesi, ancak kabul ettigi iddianamenin kovu$furmasznz yuruturken tutuklama tedbiri ile ilgili kararlar verebilir. Bunun dz$znda Anayasa ve kanunlar asliye ceza mahkemelerine dogrudan veya dolaylz olarak soru$furma a$amaszna mudahale etme yetkisi vermemi$fir.(ProfDr.Ersan $EN yorumluyorum 13 syf 313-315) Bu nedenle Asliye Ceza Mahkemesi red talebini yerinde gorurse ancak aynz yer ya da yargz r;evresinde bulunan bi, ba$ka sulh ceza hakimini gorevlendirebilir. Somut olayda, jstanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi sanzk MO.nun mutad uygulama geregince taleple ilgili dilekr;e ve eklerini 5271 sy.CMK'nzn 24.maddesi geregince goru$ yazzlarz da eklenerek iade edilmek uzere reddedilen hakimlere gondermesi, evrakzn tekrar gelmesi durumunda ise yukarda ar;zklandzgz uzere Turk Ceza Muhakemesi hukukunda uygulanma yeri bulunmayan ve esasen haklz bir gerekr;eye de dayanmadzgz Anayasa Mahkemesince tespit edilen 'objektif tarafszzlzk' iddiaszna mustenit taleplerin reddine karar vermesi gerekirken hi ; birisi ilgili Cumhuriyet savczlarznzn goru$ yazzlarznda belirtilen gerekr;elerle gonderilmemi$ ve bu $ekilde soz konusu soru$furma dosyalarz kendisi tarafindan incelenmemi$ olmaszna ve tamamz toplu olarak reddedilmi$ durumdaki jstanbul Sulh Ceza Hakimlerinin, kendilerine yonelik olarak yapzlan bu toplu reddi hakim taleplerim inceleme yetkisinin bulunmadzgzna yonelik olumsuz g6ru$ yazzlarzna ragmen, talep dilekr;elerini CMK 'nzn 8 vd. maddelerinde ongoriilen $artlarz da fa$zmadzgz halde birlqtirerek 32. Asliye Ceza hakimi sanzk MB.yi gorevlendirmesi ve buna ili$kin muzekkereyi 24/04/2015 gunu mesai bitiminden sonra saat 17:28'de imzalamaszyla UYAP uzerinden, fiziken de aynz giin jstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi personelinin kalemi kapatzp adliyeden ayrzlmaszndan sonra Hakim MB.nin dogrudan kendisine, hakim odasznda 29. Asliye Ceza Mahkemesi zabzt katibi 6.A. marifetiyle gondermesi ... sanzk Hakim MB.nin ... 5235 sayzlz Kanun'un, 6545 sayzlz Kanunla degi$ik JO. Maddesi geregince soru$furma a$amasznda tutukluluga ili$kin tum kararlarz verme yetkisinin Sulh Ceza Hakimligine ait oldugu ve asliye ceza mahkemelerinin soru$furma evresindeki i$lemlerle ilgili bir yetkisinin bulunmamaszna ragmen, 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi M.6.nun kanuna aykzrz $ekilde gorevlendirme kararzna dayanarak, toplam 594 adet klasorden olu$an belgeleri incelemeden ... gece saat 22.00-22.30 szralarznda kararlarzn yazzmznz bitirerek, koridorda bekleyen avukatlara teblig ettirmesi ... kar$zsznda; Sur; tarihi itibariyle hakim olan sanzklarzn verdikleri kararlarzn esasen de sorunlu olduklarz goriilmekle birlikte, bu durumun musnet sur; yonunden yargzsal faaaliyet kapsamznda degerlendirilmesi ve verilen kararlara kar$Z kanun yollarzna ba$vurulabilecegi ileri surulse de yukarda izah edildigi uzere, kamu duzenine ili$kin gorevle ilgili kurallarz 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7287 : 11/12/2018 gormezden gelip yargzlama hukukuna ili$kin i$leyi$ ve duzeni yak sayarak, 'mahkemeler ustu' bir tavzrla orgut liderinin talimatz uzerine kurgulandzgznda $Uphe bulunmayan plan dagrultusunda tam bir orgutsel arganizasyan, gizlilik ve adanmz$lzk hali i9erisinde, fiil ve eylem birligi ile, aym orgut mensubu almaktan saru$turulan altml$U9 $Upheli ile ilgili hakimin reddi ve tahliye taleplerini, mutad i$leyi$ ve uygulama dz$zna pkzp,mesai saati dz$znda, verilecek kararlarla ilgili denetim mekanizmalarznz bertaraf edecek, alayz bir aldu bitti firsat9zlzgz i9erisinde sanu9landzracak bir gizlilikle ve qgudumle hareket ederek gorevli almadzklan halde kabul eden samklann, karar verme sureci ile ilgili hukuka aykzn eylemleriyle gorevlerinin gereklerine aykzn davrandzklannda $Up he yaktur ... " 32. Am Ian mahkumiyet htikmli, Yarg1tay Ceza Gene I Kurulunca 26/9/2017 tarihli kararla onanarak kesinle mi tir. Karann ilgili k1s1mlan oyledir: "... jstanbul Cumhuriyet Ba$savczlzgznca yurutulmekte alup be$ yuz daksan dart klasorden alu$an yedi ayn saru$turma dasyasznda biri gazeteci, digerleri emniyet gorevlisi alan altml$ u9 $Uphelinin FETOIPDY silahlz teror orgutune uye alma, Tilrkiye Cumhuriyeti Hukumetini artadan kaldzrmaya veya gorevlerini yapmaszm kzsmen veya tamamen engellemeye tqebbus, devletin gizli kalmasz gereken bilgileri siyasal veya askeri casusluk amaczyla temin etme gibi 9ak sayzda su9tan tutuklu bulundugu, bu $Uphelilerin mudafilerinin farklz tarihlerdeki tahliye istemlerinin jstanbul Sulh Ceza Hakimliklerinin kararlanyla reddedildigi, keza altml$ u9 $Upheliden atuz altzsznzn, haklarznda tutuklama nedeni bulunmadzgzm ileri surerek yaptzklan bireysel ba$vurunun Anayasa Mahkemesince 08.04.20] 5 tarihinde kabul edilemez bulundugu, Bu sure9 sanunda, FETO/PDY silahlz teror orgutu lideri Fethullah Gulen'in "www.he.a" isimli internet sitesinde yayznlanan "Mukaddes ;ile ve hifak Kahramanlan" ba$lzklz vaazlsahbet gorunumlu kriptalu/orgutsel konu$maszyla altml$ u9 tutuklu $Uphelinin serbest bzrakzlmasznzn saglanmasz i9in talimat verdigi, bunun uzerine 20.04.2015 tarihinde $Uphelilerin mudafileri alan yirmi avukat tarafindan jstanbul Adliyesindeki tum sulh ceza hakimliklerinde gorevli hakimlerin reddiyle $Uphelilerin tahliye edilmesi istemli elli bir adet dilek9eden alu$an evrakzn uygulanan prasedure aykzn alarak tarama ve kayzt i$lemlerinden ge9irilmeksizin gunun muhabere nobet9isi jstanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi samk MO.ye adasznda teslim edildigi, samk MO.nun reddi hakim taleplerini kabul ederek, muhabere nobet9isi jstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi samk MB.yi tahliye istemleri kanusunda karar vermek uzere 24.04.2015 tarihinde gorevlendirdigi , samk MB.nin de 25.04.2015 tarihinde talepleri kabul ederek tutuklu bulunan $Uphelilerin tamamzmn tahliyesine karar verdigi alayda; Silahlz teror orgutu uyesi alma su9u bakzmzndan; Teror orgutlerinin; ama9 su9un i$lenmesi yalunda guven, disiplin ve szkz irtibata onem veren, i$ bolumune dayalz, hiyerar$ik duzene sahip yapzlar alarak istihbarat , gizlilik, guvenlik ve denetim kanularznda duyarlz alduklan, orgutun hiyerar$ik yapzszna dahil almayan, irtibat halinde almadzklan , guvenilir bulmadzklan , denetleyemedikleri, gizlilik ve guvenlik kurallanyla hiyerar$iye uymayan ki$ilerin faaliyetlerine izin vermeyecekleri, bu kapsamda FETO/PDY silahlz teror orgut lideri Fethullah Gulen'in 19.04.2015 gunu orgutun yayzn arganlanndan "www.herkul.arg" isimli internet sitesinde yayznlanan talimatz dagrultusunda, FETOIPDY silahlz teror orgutu uyeligi ve bu orgutun faaliyeti 9er9evesinde i$lenen su9lara ili$kin yedi ayn saru$turma dasyasznda tutuklu alan altml$ u9 $Uphelinin mudafiligini yapan yirmi avukatzn, orgut liderinin talimatzndan bir gun sanra 20. 04. 20 I 5 tarihinde taplu halde verdikleri elli bir adet dilek9eye istinaden dasyalan kzsmen dahi alsa incelemeden ve delillere temas etmeksizin, altml$ u9 $Uphelinin tamamznzn istisnaszz alarak tahliyelerini saglamak i9in orgut tarafindan verilen gorevi yerine getirmek uzere birlikte 8 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7287 : 11/12/2018 harekete ge ;en ve ancak "adanmz$" bir orgiit mensubunca yapzlabilecek bir yontem ve iislupla, hukuka a ;zk ;a aykzrz bir zeminde bulunduklarznz bilerek onceden tasarlanmz$, ama ; ve orgiitsel faaliyetleri yoniinden bilin ;li olarak soz konusu usulsiiz ve hukuka aykzrz kararlarz veren sanzklarzn FETOIPDY silahlz teror orgiitiiniin amac;larznz gerc;ekle$firmesine hizmet ettikleri ve FETOIPDY silahlz teror orgiitii mensuplarznzn kullanzmz i ;ir. olu$furulmu$ ve miinhaszran bu teror orgiitiiniin mensuplarz tarafindan kullanzldzgz bilinen By Lock ilefi$im sistemini kullanmak suretiyle orgiitiin hiyerar$ik yapzszna dahil olduklarz ve boylelikle silahlz teror orgiitiine iiye alma su ;unu i$ledikleri anla$zlmaktadzr. Gorevi kotiiye kullanma su ;u bakzmzndan ise; Sanzklarzn inceleme konusu davada yaptzklarz agzr hukuka aykzrzlzklarzn, mesleki kzdemleri ve yetkili ;alz$tzklarz mahkemelerdeki gorev siireleri dikkate alzndzgznda, bqen hata ve mesleki tecriibesizlik kapsamznda degerlendirilmesinin miimkiin olmamasz, reddi hakim taleplerinin kabul edilip tahliye kararlarz verildigi anda $iiphelilere hakszz bir menfaat saglanmasz kar$zsznda ; FETOIPDY silahlz teror orgiitiince organize edilen tahliye planznz hayata ge ;iren sanzklar M.6. ve M.B.nin, verilecek kararlarla ilgili denetim mekanizmalarznz bertaraf edecek $ekilde tam bir orgiitsel organizasyon, gizlilik ve adanmz$lzk hali i ;erisinde, i$firak halinde soz konusu soru$furma evrakznz incelemeden verdikleri hukuka aykzrz kararlarla $iiphelilerin tamamznzn tahliye edilmesine karar vererek, aynz orgiitiin mensubu olmaktan haklarznda soru$furma yiiriitiilen altmz$ ii ; $iipheliye menfaat sagladzklarz ve bu $ekilde sanzklarzn, gorevlerinin gereklerine aykzrz hareket etmek suretiyle FETO/PDY silahlz teror orgiitiiniin faaliyeti kapsamznda ... gorevi kotiiye kullanma su ;unu ayrz ayrz i$ledikleri kabul edilmelidir ... " IV. iLGiLi HUKUK 33. ilgili hukuk i9in bkz. Huseyin Korkmaz, B. No: 2014/16835, 18/7/2018, 42-50. V. iNCELEME VE GEREK(:E 34. Mahkemenin 11/12/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplant1da ba vuru incelenip geregi dti tintildti: A. Ba vurucularm iddialan 35. Ba vurucular; istanbul sulh ceza hakimlerinin ttimtintin reddine ve tahliyeye ili kin talepte bulunduklanm, istanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesince hakimlerin reddi istemlerinin kabul edildigini, tahliye taleplerini karara baglamak tizere istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin gorevlendirildigini, bu Mahkeme tarafmdan da tahliye kararlan verildigini ve buna ragmen serbest b1rakilmalannm hukuka aykm bir ekilde engellendigini belirterek ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti lerdir. B. Degerlendirme 36. Anayasa'nm 19. maddesinin ti ;tincti ve sekizinci fikralan oyledir: "Su ;lulugu hakkznda kuvvetli belirti bulunan ki$iler, ancak ka ;malarznz, delillerin yokedilmesini veya degi$firilmesini onlemek maksadzyla veya bunlar gibi tutuklamayz zorunlu kzlan ve kanunda gosterilen diger hallerde hakim kararzyla tutuklanabilir. 9 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/7287 : 11/12/2018 Her ne sebeple olursa olsun, hurriyeti kzsztlanan kiJi, kzsa surede durumu hakkznda karar verilmesini ve bu kzsztlamanzn kanuna aykzrzlzgz halinde hemen serbest bzrakzlmasznz saglamak amaczyla yetkili bir yargz merciine ba vurma hakkzna sahiptir. " 37. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba vuruculann serbest birak1lmalanna ili kin mahkeme karannm uygulanmad1gma ve bu karara ragmen htirriyetlerinin kis1tlanmasma devam edildigine yonelik iddialannm mahkemeye eri im hakk1yla ilgili genel ilkeler 1 1gmda Anayasa'nm 19. maddesinin ti9tincti ve sekizinci fikralan baglammda, ki i htirriyeti ve gtivenligi hakk1 kapsammda incelenmesi gerekir. 38. Anayasa Mahkemesi Huseyin Korkmaz ( 88-109) karannda; benzer bir soru turma kapsammda istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesince verilen tahliye karanna ragmen serbest birak1lmanm hukuka aykm bir ekilde engellendigi yontindeki iddianm tahliyeye ili kin istanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi karannm yetkili bir yarg1 mercii tarafmdan verilmi bir karar oldugunun kabultintin mtimktin olmad1gm1 ve ba vurucunun soz konusu tahliye karan sonrasmdaki tutulmasmm hukuki bir temelinin bulunmad1gmm soylenemeyecegini de belirterek a91k9a dayanaktan yoksun oldugu sonucuna varm1 tlr. 39. Somut ba vuruda, aym mahiyetteki iddialara ili kin olarak amlan kararda vanlan sonu9tan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 40. A91klanan gerek9elerle ba vurunun ac;zk ;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Tahliye karanna ragmen serbest b1rakilmama nedeniyle ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ac;zk ;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucular tizerinde BIRAKILMASINA 11/12/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye Celal Mtimtaz AKINCI Dye Muammer TOP AL Dye M. EminKUZ Dye R1dvan GDLE ; 10