Anayasa Mahkemesi

Atıf Grafiği

Özet

Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir.

Tam metin

TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ABDULHEK İM ÇETİN VE AHMET Ç İFTÇİOĞLU BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/8272) Karar Tarihi: 1/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2020/8272 Karar Tarihi : 1/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucular : 1. Abdulhekim ÇET İN 2. Ahmet Ç İFTÇİOĞLU Başvurucular Vekili : Av. Nurettin KILIÇ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvurulara ait ba şvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemelerinden sonra ba şvurular Komisyonlara sunulmu ştur. 3. 2020/9515 ba şvuru numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ının konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2020/8272 ba şvuru numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı ile birleştirilmesine, incelemenin 2020/8272 ba şvuru numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı üzerinden yürütülmesine karar verilmi ştir. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin olduğu değerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2020/8272 Karar Tarihi : 1/7/2020 38. Başvurucular, bireysel ba şvuru konusu yarg ılamalar ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma haklar ının ihlal edildi ğini iddia ederek Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 9. Başvurucu Abdulhekim Çetin'in 18/6/2013 tarihinde şüpheli s ıfat ıyla ifadesinin alınmas ıyla başlayan yarg ısal süreç, ba şvuru inceleme tarihinde Yarg ıtay aşamas ında derdest olarak devam etmektedir. 10. Başvurucu Ahmet Çiftçio ğlu'nun 10/12/2014 tarihinde şüpheli s ıfat ıyla ifadesinin al ınmas ıyla başlayan yarg ısal süreç, ba şvuru inceleme tarihinde Bölge Adli Mahkemesi a şamas ında derdest olarak devam etmektedir. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 11. Mahkemenin 1/7/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucular ın İddialar ı 12. Başvurucular, bireysel ba şvuru konusu yarg ılamalar ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ş ve tazminat talebinde bulunmuştur. B. Değerlendirme 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 13. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden 14. Ceza yarg ılamas ının süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddias ının yetkili makamlar taraf ından bildirildi ği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözalt ı gibi birtak ım tedbirlerin uyguland ığı tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak suç isnad ına ilişkin nihai karar ın verildiği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas al ınır (B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014, 34). 15. Ceza yarg ılamas ının süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (B.E., 29). 16. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında başvurucu Abdulhekim Çetin'in yarg ıland ığı başvuru konusu davada 7 yıllık yarg ılama süresinin ve ba şvurucu Ahmet Çiftçio ğlu'nun yarg ıland ığı başvuru konus u davada 5 y ıl 6 ayl ık yarg ılama süresinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. Başvuru Numaras ı: 2020/8272 Karar Tarihi : 1/7/2020 417. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 19. Başvurucular, ihlalin tespiti ile her biri için ayr ı ayr ı 20.000 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmu ştur. 20. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 21.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında başvurucu Abdulhekim Çetin'e net 12.000 TL, ba şvurucu Ahmet Çiftçio ğlu'na net 10.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. 22. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için başvurucular ın uğrad ıklar ını iddia ettikleri maddi zarar ile tespit edilen ihlal aras ında illiyet ba ğı bulunmal ıdır. Başvurucular ın bu konuda herhangi bir belge sunmam ış olmas ı nedeniyle maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir. 23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 446,90 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvuruculara ayr ı ayr ı, 3.000 TL vekâlet ücretinin ise mü ştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddialar ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, Başvuru Numaras ı: 2020/8272 Karar Tarihi : 1/7/2020 5C. Başvurucu Abdulhekim Çetin'e net 12.000 TL, ba şvurucu Ahmet Çiftçio ğlu'na net 10.000 TL tutar ında manevi tazminat ın AYRI AYRI ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, D. 446,90 TL ba şvuru harc ının başvuruculara AYRI AYRI, 3.000 TL vekâle t ücretinin ba şvuruculara MÜ ŞTEREKEN ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihlerinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Silopi 1. Asliye Ceza Mahkemesine (E.2015/39, K.2018/996) ve Manisa 1. Asliye Ceza Mahkemesine (E.2013/594, K.2014/686) GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 1/7/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUN Üye Üye Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ

İlgili Kararlar

Anayasa Mahkemesi — aynı daireden son kararlar