Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/2859 E. , 2024/5707 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/2859 Karar No : 2024/5707 TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Genel Müdürlüğü - ../... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilm
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/2859 E. , 2024/5707 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/2859 Karar No : 2024/5707 TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Genel Müdürlüğü - ../... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, ulaşım hizmeti ücretlerinin düzenlenmesi ve ücret tarifesi belirlenmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu UKOME Kararı ile ulaşım hizmetlerinde %25 - %40 oranları arasında artışların öngörüldüğü, artışların daha önceki yıllarda gerçekleşen artışların minumum seviyede bulunmasının bir sonucu olarak ortaya çıkan maliyet unsurların da yıllar bazlı artışların getirdiği borç yükü ve bu borçlara yönelik faiz ödemeleri gibi unsurların etkilerinin giderilmesini teminen belirli bir kaynağa ihtiyaç duyulması halinin, kar amacı gütmenin ötesinde bir finansman modeli olarak benimsenmesinin işin doğasına aykırılık teşkil etmeyeceği, nüfus yoğunluğunun ve buna bağlı olarak araç kullanımının çok fazla olduğu İstanbul ilinde ulaşım sorununun çözümünün ekonomik ve sosyal bir zorunluluk olduğu, ulaşımın kolay ve konforlu olarak sağlanmasına yönelik tedbirlerin alınması gerektiği, bunun yanında ulaşım hizmetindeki ithalata dayalı girdilerdeki zorunlu artışa bağlı masrafların da karşılanması ve kamu yararının bireysel yarardan üstün olduğu gerçeğinden hareketle bu kapsamda öngörülen artışların makul ve kabul edilebilir nitelikte haklı gerekçeler ihtiva ettiği sonuç ve kanaatine varıldığından, davaya konu işlemde kamu yararı ve hizmetin gerekleri ölçütü içerisinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; dava konusu işlemin belediye başkanı tarafından onaylanmamış olması nedeniyle yürürlüğe girmediği dolayısıyla mevcut hali ile kesin ve yürütülmesi gerekli idari işlem niteliğini kazanmadığı sonucuna varıldığından davanın 2577 sayılı Yasanın 15/1-b maddesi uyarınca usul yönünden reddi gerektiği sonucuna varıldığı, öte yandan, idarece, onay işlemi tamamlanmayan dava konusu kararı uygulamaya koyması sonucu dava açılmasına sebebiyet verildiği anlaşıldığından, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı idareye yükletilmesinin hakkaniyete uygun düşeceği bu nedenle de istinafa konu kararın yargılama giderlerine ilişkin kısmına yönelik istinaf talebinin kabulü gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik istinaf talebinin kısmen yukarıda yazılı gerekçe doğrultusunda reddine, kısmen kabulü ile kararın yargılama giderlerine yönelik kısmının kaldırılmasına, dava aşamasında yapılan 445,20 TL yargılama giderleri ile istinaf aşamasında yapılan 360,80 TL istinaf yargılama giderlerinin ve Avukatlık Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 3.890,00 TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından; dava konusu UKOME kararının belediye başkanınca onaylandığı, hukuka uygun olduğu, davanın reddine karar verilmesi gerektiği ve yargılama giderleri ile vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı yanında müdahil İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından; UKOME kararının büyükşehir belediye başkanı tarafından onaylanarak yürürlüğe girdiği, evrakın aslının ilgili birimden istenebileceği, müdahil olarak davaya katıldığından aleyhinde hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu, ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : İstanbul'daki toplu ulaşım hizmetleri ücretlerinin düzenlenmesi ve ücret tarifelerinin belirlenmesine ilişkin olarak, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezince ... tarih ve ... sayılı kararın tesis edilmesi üzerine, bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin (f) fıkrasında; "Büyükşehir ulaşım ana planını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek" büyükşehir belediyesinin görevleri arasında sayılmış, anılan Yasanın 9. maddesinde; “Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla, büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurulur. İlçe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Ulaşım Koordinasyon Merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili üye olarak belirlenmeyen ulaşım sektörü ile ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ihtisas meslek odalarının temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır. Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır. Ulaşım koordinasyon merkezi kararları, büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe girer. ...” kuralına yer verilmiştir. 15.06.2006 tarih ve 26199 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliğinin "Ulaşım Koordinasyon Merkezi" başlıklı üçüncü kısmının “Görev ve yetkileri” kenar başlıklı 18. maddesinde “(1) UKOME, büyükşehir içindeki kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesini sağlamak üzere; ulaşım, trafik ve toplu taşıma konularında üst düzeyde yönlendirici karar alma, uygulama, uygulatma ve ilgili mevzuattaki usulüne göre gereken tesisleri kurma, kurdurma ve işletme hak ve yetkilerine haizdir. Bu amaçla; a) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, mevzuatla yetkili kılındığı durumlarda mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almakla, … ç) Kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; otobüs, taksi, dolmuş ve servis durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmekle…d) Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları ile bu taşıtların teknik özelliklerini tespit etmek, çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, bunlara izin ve çalışma ruhsatı vermekle, e) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, ulaşım, toplu taşıma ve trafik mevzuatının büyükşehir belediyesine verdiği yetki doğrultusunda uygulamaya yönelik yönlendirici karar almak ve görüş oluşturmakla,...” hükümlerine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Temyize konu kararda, dava konusu UKOME kararının davalı belediye başkanınca onaylanmadığı belirtilmekte ise de; davalı idarenin İstinaf Dairesinin ara kararına verdiği 22/12/2021 tarihinde kayda giren cevap dilekçesinde anılan UKOME kararının usulüne uygun olarak belediye başkanınca onaylandığının bildirildiği ve söz konusu cevap yazısının ekinde dosyaya sunulan UKOME kararının da davalı belediye başkanınca onaylandığı görülmüştür. Bu durumda, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 9. maddesinde düzenlenen "Ulaşım koordinasyon merkezi kararları, büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe girer." hükmünün dava konusu UKOME kararı yönünden yerine getirilmiş olduğu, idarece UKOME kararındaki usuli eksikliğin tamamlandığı, böylece Bölge İdare Mahkemesince uyuşmazlığın esasının incelenerek çözüme kavuşturulması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu UKOME kararındaki usuli eksikliğin giderildiği göz önünde bulundurularak davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, usul yönünden yapılan yargılama neticesinde verilen temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz istemlerinin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 07/11/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.