TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ÖZGÜR SOLAK BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/24539) Karar Tarihi: 20/12/2022 R.G. Tarih ve Say ı: 23/2/2023-32113 Başvuru Numaras ı: 2018/24539 Karar Tarihi : 20/12/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucu : Özgür SOLAK Vekili : Av. Mustafa SOYLU I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru; spor faaliyetlerinin k ısıtlanmas
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ÖZGÜR SOLAK BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/24539) Karar Tarihi: 20/12/2022 R.G. Tarih ve Say ı: 23/2/2023-32113 Başvuru Numaras ı: 2018/24539 Karar Tarihi : 20/12/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucu : Özgür SOLAK Vekili : Av. Mustafa SOYLU I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru; spor faaliyetlerinin k ısıtlanmas ı nedeniyle kötü muamele yasa ğının, yüksek lisans e ğitimi için gerekli kaynaklar ın temin edilmemesi nedeniyle e ğitim hakk ının, ceza infaz kurumu idaresinin buna yönelik i şlemlerine kar şı yap ılan şikâyetin infaz hâkimliğince esas yönünden de ğerlendirilmeksizin reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. 2. Başvurucu, olay tarihinde terör örgütüne üye olma suçundan tutuklu olarak Burhaniye T Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumunda (Ceza İnfaz Kurumu) bulunmaktad ır. 3. Başvurucu; Ceza İnfaz Kurumuna verdi ği 5/2/2018 tarihli dilekçe ile yüksek lisans öğrencisi oldu ğunu, tezini yazmak için gerekli kaynaklar ın verilmedi ğini, bilgisayar kullanma imkân ı sağlanmad ığını, sportif faaliyetlere kat ılmas ına izin verilmedi ğini belirterek kısıtlamalar ın kald ırılmas ını talep etmi ştir. 4. Ceza İnfaz Kurumu E ğitim Kurulu (E ğitim Kurulu) 24/11/2017 tarihli ve 2017/82 say ılı karar ına dayanarak Fetullahç ı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yap ılanmas ı (FETÖ/PDY) soru şturmalar ı kapsam ında tutuklananlara e ğitim ve iyile ştirme faaliyetlerine kat ılma izni verilmemesine karar vermi ştir. Karar gerekçesinde; Ceza İnfaz Kurumunda bulunan hükümlü ve tutuklu say ısının kapasitenin üzerinde olmas ı nedeniyle i ş yoğunluğunun fazla oldu ğu, personel say ısı da gözönüne al ındığında söz konusu faaliyetlerin tamam ının yapt ırılmas ı durumunda ola ğanüstü hâl süreci de dikkate al ındığında güvenlik zafiyeti olu şacağı belirtilmi ştir. 5. Başvurucunun söz konusu karara kar şı yapt ığı şikâyet, Burhaniye İnfaz Hâkimliğinin 27/2/2018 tarihli karar ıyla Eğitim Kurulunca verilen kararda herhangi bir isabetsizlik bulunmad ığı gerekçesiyle reddedilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/24539 Karar Tarihi : 20/12/2022 36.İnfaz Hâkimli ği karar ına karşı yap ılan itiraz, karar ın usule ve mevzuata uygun olduğu gerekçesiyle Burhaniye A ğır Ceza Mahkemesinin 18/5/2018 tarihli karar ıyla reddedilmi ştir. 7. Başvurucuya ailesi " İnfaz Hukuku " adl ı kitab ı kargo yoluyla göndermi ştir. Ceza İnfaz Kurumu söz konusu kitab ı başvurucuya teslim etmemi ştir. 8. Başvurucu, İnfaz Hâkimli ğine 26/2/2018 tarihli dilekçe ile şikâyette bulunmuştur. Dilekçede ba şvurucu; ailesinin kargoyla gönderdi ği "İnfaz Hukuku " adl ı kitab ın 2/2/2018 tarihinde Ceza İnfaz Kurumuna geldi ğini, kitab ın kendisine teslim edilmemesi üzerine 21/2/2018 tarihli dilekçe ile kitab ın teslim edilmemesine ili şkin karar ın ve gerekçesinin tebli ğini talep etti ğini ifade etmi ştir. Ceza İnfaz Kurumunun bu talebe yan ıt vermediğini belirterek kitab ın taraf ına verilmemesine dair ret karar ının kald ırılmas ını talep etmiştir. 9.İnfaz Hâkimli ği 15/3/2018 tarihli karar ı ile başvurucunun kitab ın taraf ına verilmesi talebinin öncelikle Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu ile İnfaz Kurumunun ilgili birimleri taraf ından değerlendirilmesi, de ğerlendirme sonucu verilen bu karara kar şı başvurucunun itiraz etmesi hâlinde talebin Hâkimli ğe gönderilmesi gerekti ği gerekçesiyle ba şvurucunun talebi hakk ında karar verilmesine yer olmad ığına karar vermi ştir. 10. Başvurucu, Hâkimlik karar ına karşı itiraz yoluna ba şvurmuştur. İtiraz dilekçesinde; kargoyla gelen kitab ın Kurum taraf ından kendisine teslim edilmemesinin ve memur taraf ından sözlü olarak teslim edilmeyece ğinin bildirilmesinin bir ret i şlemi oldu ğunu, Hâkimliğin Kurumdan bilgi sormadan, ara ştırma yapmadan karar verdi ğini belirtmiştir. İtiraz ı inceleyen A ğır Ceza Mahkemesi mahkeme karar ının usul ve yasaya uygun oldu ğunu belirterek itiraz ı 18/5/2018 tarihinde reddetmi ştir. 11. Başvurucu, nihai kararlar ı 26/6/2018 tarihinde ö ğrendikten sonra 25/7/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 12. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. Başvurucu, adli yard ım talebinde bulunmu ştur. Adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. II. DEĞERLEND İRME A. Sportif Faaliyetlere Kat ılımın S ınırland ırıldığına İlişkin İddia 13. Başvurucu, tutuklu olarak bulundu ğu Ceza İnfaz Kurumunda e ğitim ve spo r faaliyetlerinin k ısıtlanmas ı nedeniyle spor hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 14. Başvurucunun ihlal iddialar ı kötü muamele yasa ğı kapsam ında incelenmi ştir. 15. Anayasa Mahkemesi; söz konusu ihlal iddias ına ilişkin temel ilkeleri ortaya koyduğu ve değerlendirmelerde bulundu ğu karar ında, bu türden bir k ısıtlaman ın ceza infaz kurumunda tutulman ın kaç ınılmaz sonucu olarak suçun önlenmesi ve disiplinin sa ğlanmas ı gibi ceza infaz kurumunda güvenli ğin sağlanmas ına yönelik kabul edilebilir, makul gerekliliklere dayand ığını belirtmiştir. Öte yandan; ba şvurucunun günde en az bir saat aç ık Başvuru Numaras ı: 2018/24539 Karar Tarihi : 20/12/2022 4havada gezinme imkân ına sahip oldu ğunu, bu süre zarf ında aç ık havada egzersiz yapma gibi sportif faaliyetlerde bulunabilece ğini, kitap ve dergi dâhil sak ıncal ı olmayan her türlü süreli ya da süresiz yay ına erişme ve bilgi edinme konusunda herhangi bir engellemeyle karşılaşmad ığını, söz konusu uygulaman ın geçici nitelikte oldu ğunu, ayr ıca başvurucunun hastal ıklar ının tedavisi ile ruh ve beden sa ğlığının korunmas ı hususunda t ıbbi deste k alamad ığına ve d ış dünya ile makul ölçüde ili şki kuramad ığına dair herhangi bir iddias ının bulunmad ığını tespit etmi ştir. Tüm bu de ğerlendirmeler ışığında Anayasa Mahkemesi, makul gerekliliklere dayanan geçici tedbir mahiyetindeki uygulaman ın niteliğinden kaynaklanan ve tutukluluğa ilişkin kaç ınılmaz olarak ortaya ç ıkan elemin ötesinde Anayasa n ın 17. maddesinin üçüncü f ıkras ı yönünden asgari a ğırlık derecesini a şmad ığı sonucuna ula şarak kötü muamele yasa ğına yönelik bir ihlalin olmad ığına karar vermi ştir (İbrahim Kaptan, B. No: 2017/30510, 18/7/2018, 49-65). 16. Somut olayda, ba şvurucunun şikâyeti yönünden an ılan karardan ayr ılmay ı gerektirecek bir husus bulunmamaktad ır. 17. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının diğer kabul edilebilirlik koşullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabu l edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. B. Kötü Muamele Yasa ğıyla Bağlant ılı Olarak E şitlik İlkesinin İhlal Edildiğine İlişkin İddia 18. Başvurucu; e ğitim ve iyile ştirme faaliyetlerine yönelik birtak ım engellemelerin ayr ımc ılık saikiyle FETÖ/PDY soru şturmalar ı kapsam ında tutuklanan ki şilere uyguland ığını, diğer tutuklu ve hükümlülere ayr ımc ı bir müdahalede bulunulmad ığını belirterek e şitlik ilkesinin ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 19. Anayasa Mahkemesi, söz konusu ihlal iddias ına ilişkin temel ilkeleri ortaya koyduğu ve değerlendirmelerde bulundu ğu karar ında bu yöndeki şikâyeti kötü muamele yasağıyla bağlant ılı olarak e şitlik ilkesi kapsam ında incelemi ştir. Anayasa Mahkemesi, yaln ızca FETÖ/PDY soru şturmalar ı kapsam ında tutuklanan ki şilerin eğitim ve iyile ştirme faaliyetlerine kat ılmas ına izin verilmemesine karar verildi ğini ve terör suçlar ından tutuklu ya da hükümlü olanlar dâhil di ğer mahpuslar hakk ında bu yönde bir k ısıtlamaya gidilmedi ğini belirterek öncelikle ba şvurucuya farkl ı muamelede bulunuldu ğunu tespit etmi ştir. Anayasa Mahkemesi, her ne kadar ba şvurucuya farkl ı bir muamelede bulunuldu ğu aç ık olsa da somut olaya konu muamelenin objektif ve makul bir sebebe dayand ığını, kullan ılan yöntemin ölçülü olduğunu değerlendirerek kötü muamele yasa ğıyla bağlant ılı olarak ele al ınan eşitlik ilkesine ilişkin bir ihlalin olmad ığı sonucuna ula şmıştır (İbrahim Kaptan, 66-82). 20. Somut olayda, ba şvurucunun şikâyeti yönünden an ılan karardan ayr ılmay ı gerektirecek bir husus bulunmamaktad ır. 21. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının diğer kabul edilebilirlik koşullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabu l edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. C. Eğitim Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin Diğer İddia 22. Başvurucu; Karatay Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde tezli yüksek lisans öğrencisi oldu ğunu, tezini haz ırlamak için gereken kaynaklar ın temin edilmedi ğini ve Başvuru Numaras ı: 2018/24539 Karar Tarihi : 20/12/2022 5bilgisayar kullanma izni verilmedi ğini, bu nedenle e ğitim hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. 23. Anayasa Mahkemesi önceki kararlar ında eğitim hakk ının yüksekö ğrenim seviyesini de kapsad ığına (Hikmet Balabano ğlu, B. No: 2012/1334, 17/9/2013, 28; İhsan Asutay, B. No: 2012/606, 20/2/2014, 36), belli bir zamanda mevcut olan e ğitim kurumlar ına etkili bir biçimde eri şimin sağlanmas ını güvence alt ına ald ığına (Mehmet Re şit Arslan ve di ğerleri, B. No: 2013/583, 10/12/2014, 68), kamu otoritelerine bireyin e ğitim ve öğrenim almas ını engellememe şeklinde bir negatif ödev yükledi ğine ( Adem Öğüt v e diğerleri, B. No: 2014/20527, 22/11/2017, 44; Yüksel Baran, B. No: 2012/782, 26/6/2014, 36) karar vermi ştir. 24. Bununla birlikte Anayasa n ın 42. maddesi, devlete ceza infaz kurumlar ında bulunan tutuklu ve hükümlülere e ğitim ve ö ğrenim imkân ı sağlanmas ı yönünde pozitif bir yükümlülük yüklememi ştir (Mehmet Re şit Arslan ve di ğerleri, 71). 25. Tutuklu ve hükümlülerin e ğitim hakk ına yönelik de ğerlendirmelerde tutuklu ve hükümlüler aç ısından ceza infaz kurumunda bulunman ın doğal ve kaç ınılmaz sonuçlar ı gözönünde tutulmal ıdır. Zira tutuklu ve hükümlülerin temel hak ve hürriyetlere genel olarak sahip olmalar ı, bu haklar ın tutuklu ve hükümlüler için ceza infaz kurumu d ışındaki bireyle r kadar güvence alt ına al ındığı anlam ında değerlendirilmemelidir. Ceza infaz kurumlar ının işlevi ve amac ı kapsam ında tutuklu ve hükümlülerin haklar ı ceza infaz kurumuna girmekle zaten s ınırlanm ıştır. Eğitim hakk ı için de ayn ı değerlendirme mümkündür ( Mehmet Re şit Arslan ve di ğerleri, 73). 26. Başvuru konusu olayda tutuklu olan ba şvurucu, ola ğanüstü hâlin devam ında ve Ceza İnfaz Kurumunda tutuldu ğu süre boyunca yüksekö ğrenim faaliyetlerini sürdüremedi ğini ileri sürmü ştür. Anayasa Mahkemesinin önceki içtihad ında da belirtildi ği üzere kapal ı ceza infaz kurumlar ında bulunan mahpuslar ın tam zamanl ı eğitime erişimlerinin engellenmesi, başka bir ifadeyle kapal ı ceza infaz kurumunda tutulduklar ı süre zarf ında tam zamanl ı eğitim faaliyetlerine devam edememeleri Anayasa'n ın 42. maddesinin birinci f ıkras ı kapsam ında eğitim hakk ından yoksun b ırak ılma olarak de ğerlendirilemez ( Seyran Çakmakc ı, B. No: 2014/16310, 19/4/2018, 23; Müjdat Gürbüz, B. No: 2017/36529, 23/5/2018, 133). 27. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun e ğitim hakk ına ilişkin olarak bir ihlalin bulunmad ığı aç ık olduğundan ba şvurunun bu k ısm ının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. D. Adil Yarg ılanma Hakk ı Kapsam ındaki Mahkemeye Eri şim Hakk ının İhlal Edildiğine İlişkin İddia 28. Başvurucu, ailesinin ambalajl ı olarak gönderdi ği "İnfaz Hukuku " adl ı kitab ın Ceza İnfaz Kurumu taraf ından kendisine teslim edilmemesi üzerine ba şvurduğu İnfaz Hâkimliğince dilekçenin öncelikle Ceza İnfaz Kurumu idaresince de ğerlendirilmesi gerektiğinden bahisle i şin esas ı hakk ında karar verilmemesi nedeniyle Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 29. Bakanl ık görüşünde; ba şvurucunun ailesi taraf ından ambalajl ı olarak kargo yoluyla Ceza İnfaz Kurumuna gönderilen " İnfaz Hukuku " adl ı kitab ın 16/8/2018 tarihinde Başvuru Numaras ı: 2018/24539 Karar Tarihi : 20/12/2022 6Kuruma ula ştığı ve ayn ı gün başvurucuya teslim edildi ği, ayr ıca bu hususun Ceza İnfaz Kurumu taraf ından Üzerine Yay ın Teslim Etme Tutana ğı ile kay ıt alt ına al ındığı belirtilerek başvurunun ba şvuru hakk ının kötüye kullan ımı yönünden de ğerlendirilmesi gerekti ği bildirilmi ştir. Bakanl ık görüşünde, Anayasa Mahkemesinin somut olayla benzer olaylarda verdiği baz ı kararlara ve derece mahkemelerinin gerekçelerine yer verilmi ştir. Bakanl ık, başvurucunun mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edilip edilmedi ği noktas ında inceleme yap ılırken görü şte değinilen Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri, Anayasa Mahkemesi içtihad ı ve somut olay ın kendine özgü ko şullar ının dikkate al ınmas ı gerektiğini ifade etmi ştir. 30. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında, başvuru formunda dile getirdi ği hususlar ı yinelemi ş; şikâyetlerinin İnfaz Hâkimli ği ve itiraz makam ınca değerlendirilmemesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Ayr ıca başvurucu 9/2/2018 tarihinde gelen kitab ın Eğitim Kurulunun 16/2/2018 tarihli karar ıyla depoya kald ırıldığını ve ilgili yaz ıdan da anla şıldığı üzere kendisine kitab ın teslim edilmedi ğini belirtmiştir. Yap ılan uygulamalar nedeniyle yüksek lisans e ğitimi ile ilgili de ma ğduriyet yaşadığını ifade etmi ştir. 31. 16/5/2001 tarihli ve 4675 say ılı İnfaz Hâkimli ği Kanunu'nda tutuklu ve hükümlüler hakk ında ceza infaz kurumlar ınca tesis edilen idari i şlemlere ili şkin şikâyetlerin infaz hâkimliklerince sonuca ba ğlanmas ı öngörülmü ştür. An ılan Kanun'un 1. maddesinde infaz hâkimliklerinin kurulu ş amac ı; ceza infaz kurumlar ı ve tutukevlerinde bulunan hükümlü ve tutuklular hakk ında yap ılan işlemler veya bunlarla ilgili faaliyetlere yönelik şikâyetleri incelemek ve karara ba ğlamak olarak belirtilmi ştir. Madde gerekçesinde işlem kavram ı hükümlü ve tutuklular hakk ında yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre hukuki sonuç doğurmaya yönelik her türlü karar, önlem ve irade aç ıklamas ını, faaliyet kavram ı ise hükümlü ve tutuklular ın konumlar ında değişiklik yapan her türlü eylemler ile iyile ştirme ve eğitim programlar ına uygun olan çal ışmalar ı ifade etmektedir ( Ziya Özden, B. No: 2016/67737, 19/11/2019, 55). 32. 4675 say ılı Kanun'un infaz hâkimliklerinin görevini düzenleyen 4. maddesinin birinci f ıkras ının (1) numaral ı bendinde; hükümlü ve tutuklular ın ceza infaz kurumlar ı ve tutukevlerine kabul edilmeleri, yerle ştirilmeleri, burada bar ındırılmalar ı, ısıtılmalar ı, giydirilmeleri, beslenmeleri, temizliklerinin sa ğlanmas ı, bedensel ve ruhsal sa ğlıklar ının korunmas ı amac ıyla muayene ve tedavilerinin yapt ırılmas ı, d ışarıyla ilişkileri, çal ıştırılmalar ı gibi işlem veya faaliyetlere ili şkin şikâyetleri incelemenin ve karara ba ğlaman ın infaz hâkimliklerinin görevleri aras ında olduğu belirtilmi ştir. 33. Somut olayda ba şvurucu " İnfaz Hukuku " kitab ının Ceza İnfaz Kurumu taraf ından kendisine teslim edilmedi ğini, buna dair bir karar al ınm ış ise karar ın kendisine tebliğini istemesine ra ğmen talebine yan ıt verilmedi ğini belirterek İnfaz Hâkimli ğine şikâyet başvurusunda bulunmu ştur. İnfaz Hâkimli ği, başvurucunun infaz hâkimli ğine şikâyette bulunabilmesi için Ceza İnfaz Kurumu taraf ından gerçekle ştirilmiş bir işlem ya da faaliyet olmas ı gerektiği, doğrudan infaz hâkimli ğinden talepte bulunman ın mümkün olmad ığı, öncelikle Ceza İnfaz Kurumu idaresine ba şvuru yap ılmas ı gerektiği gerekçesiyle karar verilmesine yer olmad ığına karar vermi ştir. 34. Başvuru konusu olayda İnfaz Hâkimli ğine yap ılan şikâyetin ba şvurucunun ailesi taraf ından ambalajl ı olarak gönderilen " İnfaz Hukuku " adl ı kitab ın kendisine teslim edilmemesiyle ilgili taleplerinin Ceza İnfaz Kurumu idaresi taraf ından dikkate al ınmamas ı, başka bir ifadeyle ba şvurucunun şikâyetlerine kar şı Kurum taraf ından herhangi bir i şlem tesis edilmemesi hususuna dayand ığı aç ıktır. İnfaz Hâkimli ği, Ceza İnfaz Kurumu idaresinin söz Başvuru Numaras ı: 2018/24539 Karar Tarihi : 20/12/2022 7konusu taleplere cevap vermemesini 4675 say ılı Kanun'un 4. maddesinde yer alan herhangi bir işlem ya da faaliyet kapsam ında değerlendirmemi ştir. 35. Ceza İnfaz Kurumu taraf ından kitab ın herhangi bir gerekçe sunulmadan başvurucuya verilmemesine ili şkin eylemlerin de bir tür i şlem ya da faaliyet olarak değerlendirilmesi söz konusu olabilir. Ba şka bir ifadeyle ba şvurucunun talebine kurumun cevap vermemesinin 4675 say ılı Kanun'un infaz hâkimli ğinin görevlerini düzenleyen 4. maddesinin birinci f ıkras ının (1) numaral ı bendinde belirtilen hükümlü ve tutuklular ın ceza infaz kurumuna yerle ştirilmesi, burada bar ındırılmas ı, bedensel ve ruhsal sa ğlıklar ının korunmas ı konular ıyla ilgili i şlem ve faaliyet olarak kabul edilmesi mümkündür. 36. Dolay ısıyla başvurucunun şikâyet konusu taleplerine Kurum taraf ından cevap verilmemesi suretiyle gerçekle ştirilen işlemlerin 4675 say ılı Kanun'un 4. maddesi kapsam ında infaz hâkimli ği taraf ından denetlenebilir oldu ğu dikkate al ındığında İnfaz Hâkimliğinin kendi görev ve yetki alan ında bir işlem tesis edilmedi ğinden bahisle şikâyeti esas yönünden incelemeksizin reddetmesi mahkemeye eri şim hakk ına yap ılan müdahaleyi kanunilik unsurundan yoksun b ırakmaktad ır (ayn ı mahiyetteki karar için bkz. Ziya Özden, 61, 62). 37. Öte yandan Anayasa Mahkemesi Hasan Çift (B. No: 2017/39367, 12/1/2021) başvurusu ile ilgili verdi ği kararda, tutuklu ve hükümlülerin tutulma ko şullar ı ile ilgili taleplerini inceleyerek çözüm bulma konusunda daha elveri şli şartlara sahip olan idare ve gözlem kuruluna ba şvurmaks ızın doğrudan infaz hâkimli ğine yap ılan başvurular ın infaz kurumuna yönlendirilmesinde mahkemeye eri şim hakk ı yönünden ba şvurucu üzerinde a şırı bir külfet meydana getirmedi ği, yap ılan müdahalenin orant ılı olduğu belirtilmi ş ise de somut başvuruda ba şvurucunun ilgili kurula ba şvurmas ına rağmen talebi hakk ında değerlendirme yap ılmad ığı görülmüştür. 38. Bakanl ık görüşünde söz konusu kitab ın başvurucuya teslim edildi ği ileri sürülmüş ise de şikâyetin esas ına etki eden bu konuda İnfaz Hâkimli ğince herhangi bir değerlendirme ve ara ştırma yap ılmam ıştır. 39. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. III. GİDERİM YÖNÜNDEN 40. Başvurucu ihlalin tespiti, 50.000 TL maddi ve 300.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 41. Tespit edilen ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına ilişkin usul ve esaslar 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinde yer almaktad ır. 42. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yaln ızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında başvurucuya ne t 13.500 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. Ba şvurucunun u ğrad ığını iddia ettiği maddi zarar ile tespit edilen ihlal aras ında illiyet ba ğı bulunmay ıp başvurucu da yeterli bilgi ve belge sunmad ığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/24539 Karar Tarihi : 20/12/2022 8IV. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. 1. Mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Sportif faaliyetlere kat ılman ın s ınırland ırıldığına ilişkin iddian ın aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 3. Kötü muamele yasa ğıyla bağlant ılı olarak e şitlik ilkesinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDUĞUNA, 4. Eğitim hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, C. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki mahkemeye eri şim hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Başvurucuya net 13.500 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, E. 9.900 TL vekâlet ücretinden olu şan yarg ılama giderinin başvurucuy a ÖDENMES İNE, F. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Burhaniye İnfaz Hâkimli ği (E.2018/571, K.2018/493) ile Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 20/12/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.