Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006 -1-60 (Devralma) Karar Sayısı : 06-41/515 -136 Karar Tarihi : 7.6.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr . Züh tü AYTAÇ, Rıf kı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN , Mehmet Akif ERSİN . B. RAPORTÖRLER: Müge ÖZERCAN PAŞAOĞLU , Cumhur Atalay HATİPOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - L Oréal SA 20 Temsilcileri AV. Nilüfer ÇAKMAKLI, Av. Ayşe AKTAN Eski Büyükdere Ca
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006 -1-60 (Devralma) Karar Sayısı : 06-41/515 -136 Karar Tarihi : 7.6.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr . Züh tü AYTAÇ, Rıf kı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN , Mehmet Akif ERSİN . B. RAPORTÖRLER: Müge ÖZERCAN PAŞAOĞLU , Cumhur Atalay HATİPOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - L Oréal SA 20 Temsilcileri AV. Nilüfer ÇAKMAKLI, Av. Ayşe AKTAN Eski Büyükdere Cad. Park Plaza No.22 K.11 Maslak 34398 İstanbul D. TARAFLAR : - L Oréal SA 41 rue Martre 92117 Clichy, FRANSA - The Body Shop International Plc. Watersmead Littlehampton West Sussex BN14 6LS İNGİLTERE 30 E. DOSYA KONUSU: The Body Shop International Plc. nin L Or éal SA tarafından devral ınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21 .4.2006 tarih ve 2428 sayı ile intikal eden ve en son 23 .5.2006 tari h ve 3245 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Al ınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 2.6.2006 tarih ve 2006 -1-60/Öİ -06-MÖ sayıl ı Devralma Ön İnceleme Raporu 2.6.2006 tarih ve REK.0.05.00.00 -120/96 sayılı Başkanlık önergesi ile 40 06-41 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖR LERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; The Body Shop International Plc. (The Body Shop) nin L Oréal SA (L Or éal) tarafından devralınması işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; ancak devralma sonucunda hakim durum yaratılmasının veya var olan hakim durumun güçlendirilerek 06-41/515 -136 2 rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmaması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun un 7 . maddesi çerçevesinde bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmektedir. 50 H. İNCELEME VE DEĞERLEN DİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı Dosyada yer alan bilgilere göre, bildirime konu işlem çerçevesinde L Oréal tarafından devralınması planlanan The Body Shop tek bir marka altında kozmetik ürünlerinin üretimi ve satışı alanında faaliyet göst ermekte olup; The Body Shop ürünleri Türkiye de sadece bu ürünlerin perakende satışına ilişkin The Body Shop ile franchise sözleşmesi imzalamış bulunan Shaya Mağazacılık A.Ş. (Shaya) tarafından pazarlanmaktadır. The Body Shop u devralması planlanan L Oréa l ise Türkiye de mutlak sahibi 60 olduğu iştiraki L Oréal Türkiye Kozmetik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (L Or éal Türkiye) ve Nestle SA ile L Oréal ortak girişiminin bir iştiraki olan Inneov Nütrikozmetik Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. (Inneov Nütrikozmetik) aracılığıy la faaliyet göstermektedir. Söz konusu teşebbüslerden L Oréal Türkiye nin faaliyet alanını, L Oréal tarafından üretilen kozmetik ürünlerinin doğrudan perakendecilere ya da söz konusu ürünlerin perakendecilere satışını gerçekleştiren bağımsız distribütörler e pazarlanması oluşturmaktadır. Dolayısıyla ilgili işlemin her iki tarafı da Türkiye de kozmetik ürünlerin satışı alanında faaliyet göstermektedir. L Oréal, L Oréal Türkiye vasıtasıyla gerçekleştirdiği kozmetik ürün satışı faaliyetinin yanısıra, Türkiye d eki diğer iştiraki olan Inneov aracılığıyla ağızdan 70 alınan kozmetik amaçlı gıda takviyelerinin satışı alanında faaliyet göstermektedir. Komisyon un Nestle SA ile L Oréal tarafından Inneov ünvanlı bir ortak girişim şirketi kurulmasına ilişkin kararında1, ko zmetik amaçlı gıda takviyeleri ile geleneksel kozmetik ürünlerine ilişkin mevzuatın farklı olduğu ifade edilmektedir. Bir başka deyişle, söz konusu ürünler, Avrupa Birliği ndeki ilgili mevzuat (76/768 EEC Direktifi) çerçevesinde kozmetik ürün olarak nitele ndirilmemektedir2. Ayrıca anılan kararda, kozmetik ürünler cildin üzerine uygulanmak suretiyle tatbik edilirken, kozmetik amaçlı gıda takviyelerinin hap formunda ağız yoluyla alınmak suretiyle kullanılması sebebiyle, söz konusu ürünlerin tüketicilerin gözü nde farklılık arz ettiği belirtilmektedir. Arz ikamesi bakımından değerlendiğinde ise, bir 80 geleneksel kozmetik ürün üreticisinin üretim tesislerinin gıda takviyesi üretimi için elverişli olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla L Oréal in Türkiye de Inneov Nütrikozmetik vasıtasıyla satışını gerçekleştirdiği kozmetik amaçlı gıda takviyeleri satışı faaliyeti, L Oréal Türkiye vasıtasıyla satışını gerçekleştirdiği kozmetik ürünlerden farklı bir ürün pazarı oluşturmaktadır. 1 26.7.2002 tarih ve COMP/M.2773 sayılı Avrupa Komisyonu kararı 2 5324 sayılı Kozmetik Kanunu d a kozmetiklerle ilgili 76/768 sayılı EEC Temel Direktifi esas alınarak hazırlanmıştır. 06-41/515 -136 3 Tarafların her ikisinin ortak faaliyet a lanını oluşturan kozmetik sektörü nün ise Avrupa Komisyonu nun ve Rekabet Kurulu nun önceki kararları doğrultusunda , saç bakım ürünleri, makyaj ürünleri gibi çok sayıda alt pazarlara ayrılabil mektedir. Bildirim Formu nda yer alan bilgilere göre tarafların s atışını gerçekleştirdiği kozmetik ürünler; 90 i) Saç bakım ürünleri ii) Makyaj ürünleri iii) Güneş bakım ürünleri iv) Yüz bakım ürünleri v) Vücut bakım ürünleri vi) Erkek bakım ürünleri vii) Deodorantlar viii) Parfümler gibi alt pazarlara ayrılmakta dır. The Body Shop un Türkiye de söz konusu pazarlardaki düşük payı dikkate alındığında, her bir pazar bazında ürün 100 çeşitlerine göre alt pazarlar tanımlamaya (erkek bakım ürünleri pazarına ilişkin olarak traş sonrası ürünler, traş köpüğü gibi alt pazarların tanımlanması gibi) gerek bulunmamaktadır. Bununla birlikte, 10.10.2005 tarih ve 05 -66/946 -255 sayılı Rekabet Kurulu kararında ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, kozmetik ürünlerin, tüketici gözündeki imajları, fiyatları ve satış politikaları bakımından içerdikleri farklılıklara göre harcıalem (m ass market) kozmetik ürünler ve seçici (selektif) kozmetik ürünler olarak ikiye ayrıldığı göz önünde bulundurulduğunda, yukarıda sayılmakta olan her bir pazar bakımından bu ayrımın dikkate alınması gerekmektedir. L Oréal Türkiye nin satışını gerçekleştirdi ği kimi ürünler harcıalem kozmetik 110 ürünler pazarına, kimi ürünler ise seçici kozmetik ürünler pazarına dahil bulunmaktadır. The Body Shop tarafından satışı gerçekleştirilen ürünler ise tarafların 12.5.2006 tarih ve 2948 sayılı yazısından anlaşıldığı üzere , harcıalem kozmetik ürünler pazarına dahil bulunmakta ve dolayısıyla tarafların faaliyetleri sadece harcıalem kozmetik ürünlerin satışı alanında örtüşmektedir. Yukarıda yer verilmekte olan bilgiler dikkate alındığında, bildirim konusu işlem bakımından il gili ürün pazarları , tarafların faaliyetlerinin örtüştüğü harcıalem kozmetik ürünler pazarının alt pazarları olarak saç bakım , yüz bakım , vücut bakım , makyaj , güneş bakım , erkek bakım ürünleri , parfüm ve deodorant pazarları olarak tanımlan mıştır. 120 H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar İlgili ürün pazarını oluşturan ürünlerin ülke içinde rekabet şartlarının bölgesel olarak farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirle nmiştir. H.2. Taraflar H.2.1 . The Body Shop Dosya da yer alan bilgilere göre, İngiltere Brighton da, 1976 yılında, tek bir mağaza olarak kurulmuş olan The Body Shop , tek bir marka altında kozmetik ve 06-41/515 -136 4 bakım ürünleri üretip perakende olarak satmaktadır. Mev cut durumda, dünya çapında 54 ülkede 2.085 adet The Body Shop mağazası bulunmakta olup; The 130 Body Shop un tüm ürünleri dünyanın farklı bölgelerinden sağlanan doğal malzemelerden oluşmakta ve hayvanlar üzerinde test edilmeden üretilmektedir. Hisseleri Londra Menkul Kıymetler Borsası na kote olan The Body Shop, doğrudan veya dolaylı olarak üçüncü şahısların kontrolü altında bulunmamaktadır . The Body Shop ürünleri, Türkiye de, sadece, The Body Shop ile söz konusu ürünlerin satışına ilişkin franchise anlaşması imzalamış olan Shaya tarafından pazarlanmakta olup; Shaya nın, Türkiye de 12 adet The Body Shop mağazası bulunmaktadı r. H.2.2. L Oréal 140 Dosyadaki bilgilere göre , L Oréal , kozmetik alanında araştırma, geliştirme, üretim ve pazarlama yapan Avrupa merkezli ulu slararası bir şirket olup; tüm temel kozmetik gruplarında faaliyet göstermektedir. L Oréal in hisseleri, Paris Menkul Kıymetler Borsası na kote olup; teşebbüs doğrudan veya dolaylı olarak üçüncü şahısların kontrolü altında bulun mamaktadır. L Oréal, Türkiy e de mutlak sahibi olduğu iştiraki L Oréal Türkiye ve Nestle SA ile L Oréal ortak girişiminin bir iştiraki olan Inneov Nütrikozmetik aracılığıyla faaliyet göstermektedir. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 150 Dosya da yer alan bilgi ve belgelere g öre, bildirim konusu işlemin dayanağını L Oréal in 17 .3.2006 tarihinde The Body Shop un çıkarılmış sermayesinin tümünü temsil eden adi hisseleri satın almak için bulunduğu nakit pay alımı teklifi (Teklif) oluşturmaktadır. Teklif, her bir The Body Shop his sesi için 300 pence ödenmesini öngörmekte ve bu da The Body Shop un çıkarılmış ve çıkarılacak sermayesinin değerini, yaklaşık 652 milyon olarak belirlemektedir. L Oréal, halihazırda The Body Shop un mevcut sermayesinin yaklaşık %10.5 ini temsil eden 22, 800,000 adet The Body Shop hissesine sahip bulunduğu gibi The Body Shop un mevcut çıkarılmış sermayesinin yaklaşık %42.6 sine sahip hissedarlarından teklifin kabulüne ilişkin olarak gayrikabilirücu taahhütler ile alım 160 opsiyonu almış bulunmaktadır. Ayrıca, L'Oréal in Teklifi, İngiliz Hukukuna göre azınlık hisselerini de zorunlu olarak devralabilmesini sağlayacak şekilde, en az %90 The Body Shop hissesi devralması koşuluna bağlı bulunmaktadır. Yukarıda yer verilmekte olan bilgiler çerçevesinde, The Body Shop un L Oréal tarafından devralınması işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin (b) bendi anlamında bir devralma işlemi olduğu görülmektedir. 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde birleşme veya devralma sonucunda bi rleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı 170 06-41/515 -136 5 aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası nı aşm ası halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. denilmektedir. Tarafların Türkiye de 2005 yılı itibarıyla ilgili ürün pazarlarında elde etmiş olduğu ciro ve pazar paylarına ilişkin tablolara aşağıda yer verilmektedir. Tablo 1 - L Oréal Türkiye ve The Body Shop un Türkiye de ilgili ürün pazarlarında elde etmiş olduğu ciro Harcıalem Kozmetik Ürünler Pazarının Alt Pazarları The Body Shop Ciro (YTL) L Oréal Ciro (YTL) TOPLAM Saç Bakım Ürünleri ( .) ( .) ( .) Yüz Bakım Ürünleri ( .) ( .) ( .) Vücut Bakım Ürünleri ( .) ( .) ( .) Makyaj Ürünleri ( .) ( .) ( .) Güneş Bakım Ürünleri ( .) ( .) ( .) Erkek Bakım Ürünleri ( .) ( .) ( .) Parfümler ( .) ( .) ( .) Deodorantlar ( .) ( .) ( .) Tablo 2- L Or éal Türkiye ve The Body Shop un Türkiye de ilgili ürün pazarlarında elde etmiş olduğu pazar payları Harcıalem Kozmetik Ürünler Pazarının Alt Pazarları The Body Shop Pazar Payı (%) L Oréal Pazar Payı (%) TOPLAM Saç Bakım Ürünleri ( .) ( .) ( .) Yüz Bakım Ürünleri ( .) ( .) ( .) Vücut Bakım Ürünleri ( .) ( .) ( .) Makyaj Ürünleri ( .) ( .) ( .) Güneş Bakım Ürünleri ( .) ( .) ( .) Erkek Bakım Ürünleri ( .) ( .) ( .) Parfümler ( .) ( .) ( .) Deodorantlar ( .) ( .) ( .) Yukarıdaki tablolardan görüleceği üzere, tarafların hiçbir ilgili ürün pazarındaki 180 toplam ciroları 1997/1 sayılı Tebliğ de öngörülmekte olan 25 trilyon TL. lik ciro eşiğini aşmamakla birlikte; tarafların harcıalem yüz bakım ürünleri ve harcı alem güneş bakım ürünleri pazarlarındaki toplam pazar payları anılan Tebliğ de belirlenmiş olan %25 lik pazar payı eşiğini aştığından; işlem, Rekabet Kurulu iznine tabidir. Tarafların ilgili ürün pazarlarındaki payları incelendiğinde, The Body Shop un, Türkiye deki franchise sahibi Shaya ya yaptığı satışlarla elde etmiş olduğu pazar paylarının oldukça düşük bir seviyede olması sebebiyle; işlemin, ilgili ürün pazarlarında önemsiz ölçüde bir yoğunlaşma artışına yol açtığı görülmektedir. Ayrıca söz konusu i şleme ilişkin 31.5.2006 tarih ve COMP/M.4193 sayılı Avrupa 190 Komisyonu kararında, The Body Shop un Procter & Gamble, Johnson & Johnson ve Unilever gibi gelen gelen kozmetik üreticilerine nazaran küçük bir oyuncu olması dolayısıyla L Oréal in pozisyonuna düşü k bir seviyede katkıda bulunacak olmasının yanı sıra, L Oréal ve The Body Shop un farklı stratejileri ve farklı konumları sebebiyle sektörde birbirine yakın rakipler olarak değerlendirilmedikleri ifade edilmektedir. Öncelikle L Oréal ürünleri çeşitli perak endeciler kanalıyla pazarla nmakta iken; The Body Shop, ürünlerinin satışını ya kendine ait, ya da 06-41/515 -136 6 franchise vermiş olduğu mağazalar vasıtasıyla gerçekleştirmektedir. Ayrıca The Body Shop ürünleri sahip olduğu doğal kaynaklı kozmetik imajıyla L Oréal in ürünlerinden farklılaşmaktadır. 200 Yukarıda yer verilmekte olan bilgiler ışığında, söz konusu işlemin, ilgili ürün pazarlarında yoğunlaşmaya yol açmadığı ve dolayısıyla 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratacak veya mevcut hakim durumu güçlendirecek nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirime konu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Ge reken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının 210 veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına; bu nedenle, bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.