İSTİNAF KARAR TARİHİ: 26/02/2026 Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili; müvekkili tarafından ...-... ... İşletme Müdürlüğünce özelleştirme sonrası iş ve işlemleri takip edilen mülga ...... ... İşletme Müdürlüğünün temizlik vb. hizmet alımı işini yüklenen dava dışı ... AŞ tarafından, söz konusu iş ile ilgili davalı banka ... şubesinden…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ ESAS NO: 2023/383 KARAR NO: 2026/364 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 08/11/2022 NUMARASI: 2022/219 Esas - 2022/691 Karar DAVA: Alacak İSTİNAF KARAR TARİHİ: 26/02/2026 Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili; müvekkili tarafından ...-... ... İşletme Müdürlüğünce özelleştirme sonrası iş ve işlemleri takip edilen mülga ...... ... İşletme Müdürlüğünün temizlik vb. hizmet alımı işini yüklenen dava dışı ... AŞ tarafından, söz konusu iş ile ilgili davalı banka ... şubesinden alınarak müvekkiline verilen teminat mektubunun, firmanın taahhüdünü sözleşme ve ihale hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi nedeni ile vadesinin süresiz uzatılması, uzatılmaması durumunda ise nakde çevrilerek işletme müdürlüğü hesabına aktarılmasının ilgili banka şubesinden 22/12/2020 tarihli yazı ile istenildiğini, davalı banka ... şubesi tarafından verilen 31.12.2020 tarihli cevabi yazıda, mevzuata aykırı olarak ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/344 esas sayılı dosyasında görülmekte olan konkordato talepli davada, adı geçen firma lehine verilen teminat mektuplarının nakde dönüştürülmesini engelleyici mahiyette ihtiyati tedbir kararı verildiği belirtilerek tazmin talebini reddettiğini,dava dışı yüklenici ile imzalanan sözleşmenin 11.4 maddesinde, teminat mektubunun paraya çevrilmesi ve iadesinin koşullarının düzenlendiğini,... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/344 esas sayılı dosyasında dava dışı ........ firması bakımından 09.12.2019, 20.12.2019 ve 19.10.2020 tarihli ara kararları ile mühlet verilerek ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz işlemlerinin durdurulmasına karar verilmesi nedeniyle teminat mektubunun paraya çevrilmemesinin kanuna aykırı olduğunu, davalı bankanın sorumluluğunu yerine getirmemekle kusurlu olduğunu, konkordato talebinin mahkemece reddine karar verilmiş olup, bu sürede teminat mektubunun bankanın kusurlu işlemi nedeniyle kullanılamaz hale geldiğini, sonuç olarak davalı bankanın, dava dışı lehdar ...... firması hakkında açılan konkordato talepli davada verilen ihtiyati tedbir kararını öne sürerek teminat mektubunun nakde çevrilmesini reddetmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, 100.000-TL teminat mektubu bedelinin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı davaya cevap vermemiş, davalı vekili yargılama sırasında davanın reddini savunmuştur. İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/344 esas sayılı dosyasında görülmekte olan konkordato talepli davada, adı geçen firma lehine verilen teminat mektuplarının nakde dönüştürülmesini engelleyici mahiyette ihtiyati tedbir kararı verildiği, bu haliyle tedbir kararına uyan bankanın hukuka aykırı fiilinden bahsedilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili; müvekkilinin ilgili teminat mektubunun süresinin uzatılması, aksi takdirde nakde çevrilmesi talebinin, davalı tarafça..... firması hakkında ... .. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/..... esas sayılı konkordato talepli davada ihtiyati tedbir kararı verildiği gerekçesiyle reddedildiğini, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/344 esas 2021/264 karar sayılı 10/11/2021 tarihli kararıyla, .... şirketinin konkordato talepleri reddedilerek ilgili ihtiyati tedbirin kararı kaldırıldığını, bu karara istinaden müvekkili şirket tarafından teminatın süresinin uzatılması veya nakde çevrilmesi talebinde bulunduğunu, ancak davalı tarafça bu talebin teminat mektubunun vadesinin dolması sebebiyle tazmin talebinin yerine getirilemeyeceği gerekçesiyle reddedildiğini, müvekkili tarafından defaatle zamanında tazmin talebinde bulunulmasına rağmen, davalı tarafça bu taleplerin yerine getirilmediğini ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesince ihtiyati tedbir kararının 10/11/2021 tarihinde kaldırıldığını, muhatabın karşısında, teminat mektubu ilişkisinin borçlusu tarafında bulunan bankanın, lehtarın borcunu gereği gibi ifa etmemesi halinde üstlendiği teminatı muhataba ödeme yükümlülüğü bulunduğunu, bu sebeple müvekkilinin teminat mektubunun süresinin uzatılması veya nakde çevrilmesi taleplerinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE: Dava, davacının muhatabı olduğu, dava dışı yüklenici lehine davalı banka tarafından düzenlenen teminat mektubunun, paraya çevrilmesi veya süresinin uzatılması taleplerinin reddi nedeniyle oluşan zararın tazmini istemine ilişkindir.Somut olayda; davacıya ait işletme müdürlüğünün bir kısım işlerinin, davacı ile dava dışı ... şirketi arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesiyle ... tarafından üstlenildiği, davalı banka tarafından, yüklenicinin borçlarının teminatı olmak üzere 29.12.2014 tarihli 100.000-TL bedelli 31.12.2020 tarihine kadar geçerli teminat mektubu düzenlendiği, davacı tarafça 22.12.2020 tarihinde teminat mektubunun vadesinin uzatılması, bunun mümkün olmaması halinde ise nakde çevrilmesinin, 11.01.2021 tarihinde ise, teminat mektubunun nakde çevrilmesi veya süresinin uzatılmasının talep edildiği, her iki talebin de davalı bankaca teminat mektubu lehtarı tarafından ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/344 esas sayılı dosyasında açılan konkordato davasında mahkemece lehtar lehine verilen teminat mektuplarının nakde dönüştürülmesini engelleyici mahiyette ihtiyati tedbir kararı verildiği, ihtiyati tedbir kararına aykırı hareket edilemeyeceği gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır. ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/344 esas sayılı dosyasının incelenmesinde; teminat mektubu lehtarı dava dışı ... şirketi tarafından 20.09.2019 tarihinde konkordato istemiyle mahkemeye başvurulduğu, mahkemece bu tarihte verilen ara karar ile davacı şirkete bu tarihten başlamak üzere 3 ay geçici mühlet verilmesine, mühlet boyunca davacılar tarafından 3. kişilere verilen teminat mektuplarının nakde dönüştürülmesinin önlenmesine karar verildiği, mahkemenin 16.10.2020 tarihli ara kararı ile diğer tedbir kararları ile birlikte yine mühlet boyunca davacılar tarafından 3. kişilere verilmiş olan teminat mektuplarının nakde dönüştürülmesinin tedbiren önlenmesine karar verildiği, 09.12.2019 tarihli ara karar ile davacılar hakkında 20.09.2019 tarihinden itibaren verilmiş olan geçici mühletin 20.12.2019 tarihinden itibaren 2 ay uzatılmasına, 20.02.2020 tarihli ara karar ile davacılara 1 yıl kesin mühlet verilmesine karar verildiği, 13.01.2021 tarihli ara karar ile de kesin mühletin 20.02.2021 tarihinden itibaren 6 ay süreyle uzatılmasına karar verildiği, dosyaya asli müdahil olarak katılan......AŞ tarafından, konkordato talep eden şirketin lehtarı olduğu teminat mektubu hakkında verilmiş olan ihtiyati tedbirin kaldırılmasının talep edildiği, mahkemece verilen 22.02.2021 tarihli karar ile tedbirin kaldırılması talebinin kesin olarak reddine karar verildiği, mahkemece yapılan yargılama sonucunda 10.11.2021 tarihinde davacının konkordato talebinin reddi ile iflasına, hakkında verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir. Davacının tazmin talep ettiği 22.12.2020 ve 11.01.2021 tarihlerinde, dava dışı ... şirketinin lehtar olduğu dava konusu teminat mektubu hakkında ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/344 esas sayılı konkordato dosyasında, konkordato davacıları tarafından 3. kişilere verilmiş olan teminat mektuplarının nakde dönüştürülmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı bulunmakta olup, davacının tedbirin kaldırılması talebi de ilgili mahkemece reddedilmiştir. Bu durumda mahkemece verilmiş ve halen ayakta olan ihtiyati tedbir kararı bulunması nedeniyle, davalı bankanın o tarihler itibariyle mektup bedelini ödemesi ihtiyati tedbir kararına aykırı olacağı gibi, bankanın lehtara karşı da sorumluluğu doğacaktır.Ancak 6098 sayılı TBK'nın 128. maddesinin 1. fıkrasında, üçüncü kişinin bir fiilini başkasına karşı üstlenenin, bu fiilin gerçekleşmemesinden doğan zararı gidermekle yükümlü olduğu, 2. fıkrasında ise, belirli bir süre için yapılan üstlenmede, sürenin bitimine kadar üstlenene edimini ifa etmesi için yazılı olarak başvurulmaması hâlinde, üstlenenin sorumluluğunun sona ereceğinin kararlaştırılabileceği hüküm altına alınmıştır. Buna göre belirli bir süre için yapılan taahhütlerde, sürenin bitimine kadar taahhüt edene yazılı olarak başvurulmaması halinde taahhüdün hükümsüz sayılacağına dair sözleşmeler geçerli sayılmakta, sadece vade kaydını taşıyan ancak TBK'nın yukarıda alıntılanan 128/2. fıkrasında belirtilen bu kaydı taşımayan teminat mektuplarında ise riskin vade içinde doğması kaydıyla, bankanın zamanaşımı süresi olan 10 yıl süre ile sorumluluğu devam etmektedir. Dolayısıyla kural olarak belli bir süre için verilen garanti halinde, süresi içinde rizikonun gerçekleşmemesi, yükümlülüğün ortadan kalkması sonucunu doğuracaktır. Ancak garanti sözleşmesine TBK'nın 128/2 fıkrası kapsamında vade sonuna kadar yazılı istekte bulunulmadığı takdirde bankanın şarta bağlı sorumluluğunun sona ereceği yönünde bir kayıt konulmamış ise, teminat mektubu süreli de olsa 10 yıllık zamanaşımı süresi doluncaya kadar tazmin talebi ileri sürülebilecek olup, ihtiyati tedbir kararı sadece faiz işlemesine engel teşkil edecektir. Bu kapsamda eldeki davada ihtiyati tedbir kararı verilmesi davalı bankanın tazmin yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır. Dava konusu teminat mektubunda yukarıda açıklanan TBK'nın 128/2 maddesi kapsamında bir düzenleme bulunup bulunmadığının, teminat mektubunun süresiz olup olmadığının, vadeli ise vade tarihinin ne olduğunun, ayrıca ilk talepte tazmin koşulunun bulunup bulunmadığının tespiti ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir. Ancak dava konusu teminat mektubu örneği yargılama sırasında taraflarca ibraz edilmediği gibi, mahkemece de istenilmemiş olup, bu haliyle yukarıda belirtilen hususların denetlenmesi ve buna bağlı olarak uyuşmazlığın çözümü mümkün olmamıştır.Bu nedenle mahkemece dava konusu teminat mektubunun bir örneğinin ibrazı sağlanarak, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, mahkemece eksik inceleme sonucunda hatalı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın , dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..../11/2022 Tarih 2022/.... Esas - 2022/.... Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.26/02/2026