TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR İSMET ÇEL İK BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/34272) Karar Tarihi: 9/9/2020 Başvuru Numaras ı: 2019/34272 Karar Tarihi : 9/9/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M. Emin KUZYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Selçuk KILIÇ Başvurucu : İsmet ÇEL İK Vekili : Av. Abdurrahman ÖZTEK İN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza yarg ılamas ı devam etmesine ra ğmen suçlu kabul edilerek meslekten ç ıkar
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR İSMET ÇEL İK BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/34272) Karar Tarihi: 9/9/2020 Başvuru Numaras ı: 2019/34272 Karar Tarihi : 9/9/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M. Emin KUZYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Selçuk KILIÇ Başvurucu : İsmet ÇEL İK Vekili : Av. Abdurrahman ÖZTEK İN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza yarg ılamas ı devam etmesine ra ğmen suçlu kabul edilerek meslekten ç ıkar ılmas ı ve aç ılan iptal davas ının reddedilmesi nedeniyle masumiyet karinesi ilkesinin; yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildiği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 10/10/2019 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ı lan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurular ın kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüş bildirmemi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/34272 Karar Tarihi : 9/9/2020 3A.İdari Yarg ıdaki Dava Yönünden 8. Antalya Emniyet Müdürlü ğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken başvurucu hakk ında, yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya ba şkalar ına ç ıkar sağlamak amac ıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kulland ığından bahisle disiplin soruşturmas ı ve kovuşturmas ı başlatılm ıştır. 9. Başvurucu, 24/4/1979 tarihli ve 16618 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzü ğü'nün (Tüzük) ilgili maddeleri uyar ınca Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun 24/12/2012 tarihli karar ı ile meslekten ç ıkarma cezas ı ile cezaland ırılm ıştır. An ılan idari karar ın gerekçesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "... Adli yönden; 'Suç i şlemek amac ıyla kurulan örgüte üye olmak' suçundan dolay ı Antaly a 17. Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/88 say ısına kayden görülen davan ın halen devam etti ği, Mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Polis Memuru İsmet ÇEL İK'in her ne kadar disiplin soru şturmas ı kapsam ında al ınan ifadesinde hakk ındaki iddialar ı kabu l etmese de, adli soru şturma esnas ında müdafi huzurunda al ınan ifadesinde K.T.nin fuhuş yapt ırdığını bildiğini ve kendisine bazen paral ı bazen de paras ız sermaye bayan temin ettiğini ikrar etmesi, yabanc ı uyruklu e şinin iş ve işlemleri ile ilgili yard ımc ı olduğunun her iki şahs ın ifadesiyle de teyit edilmesi, mevcut ileti şim tespit tutanaklar ı ve K.T.nin adli v e idari soru şturma esnas ında ki çeli şkili ifadeleri birlikte de ğerlendirildi ğinde polis Memur u İsmet ÇEL İK'in; suç i şlediklerini bildi ği şahıslar ı yetkili birimlere bildirmesi gerekirken bunu yapmay ıp polislik mesle ğinin kendisine vermi ş olduğu yetki ve nüfuzu kendisine bayan temin etmek ve suç örgütüne yard ımc ı olmak amac ıyla kötüye kulland ığının sabit oldu ğu, bu durumda İl Polis Kurulunca verilen meslekten ç ıkarma karar ının yerinde oldu ğu dosy a muhteviyat ından anla şılmakla; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Polis Memuru İsmet ÇEL İK'in yukar ıda aç ıklanan davran ışıyla 'Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya ba şkalar ına ç ıkar sağlamak amac ıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak' suçunu i şlediği sübuta erdi ğinden eylemine uyan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzü ğünün 8/7. maddesi gere ğince 'Meslekten Çıkarma' cezas ı ile tecziyesine, daha önceden disiplin cezas ı bulundu ğundan, ayr ıca işlediği suçun niteli ği, işleniş biçimi ve mesle ğin özelliği dikkate al ındığında hakk ında ayn ı tüzüğün 15. maddesinin uygulanmas ına yer olmad ığına, karar tebli ğinden itibaren 60 gün içerisinde idari yarg ıya başvurma yolu aç ık olmak üzere, 24/12/2012 tarihinde Kurulumuzca oybirli ği ile karar verildi." 10. Başvurucu taraf ından belirtilen i şleme kar şı 20/2/2013 tarihinde Antalya 1. İdare Mahkemesinde (Mahkeme) iptal davas ı aç ılm ıştır. 11. Mahkemece 10/7/2013 tarihinde davan ın reddine karar verilmi ştir. Karar ın gerekçesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "... Bak ılan davada, soru şturma raporu ile eklerinin incelenmesi neticesinde; Antalya Emniyet Müdürlü ğü Asayiş Şube Müdürlü ğü ekiplerince Konyaalt ı Bölgesinde H.A isimli şahs ın liderliğinde suç örgütünün kuruldu ğunun tespit edilmesi üzerine yap ılan çal ışmala r esnas ında Antalya Emniyet Müdürlü ğü'nde polis memuru olan davac ının yine örgüt üyesi olduğu düşünülen K.T ile 18 kez telefon görü şmesi yapt ığı, K.T'n ın davac ıdan yard ım Başvuru Numaras ı: 2019/34272 Karar Tarihi : 9/9/2020 4istediği, bu yard ımlar karşılığında K.T taraf ından fuhu ş amaçl ı pazarlanan bayanlar ı polis memurunun cinsel ili şkiye girmek amac ıyla ald ığı iddialar ına yönelik ba şlat ılan soruşturmada, davac ı ile KT'nin 12.02.2011-12.04.2011 tarihleri aras ında 18 kez telefond a görüştükleri, K.T'nin davac ıdan kendisine rakip olarak gördü ğü diğer fuhuş çetelerini n faaliyetlerinin sonland ırılmas ı amac ıyla yard ım istediği, bu amaçla di ğer fuhuş yapt ıran kişilerin bilgilerini davac ıya verdiği, davac ının da bu bilgileri Asayi ş Şube Müdürlü ğü'ne ilettiği ve davac ının da K.T'den fuhu ş amaçl ı bayan temin etti ği hususlar ının tespit edildi ği görülmektedir. Bu durumda, dava dosyas ı içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda davac ının 'yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya ba şkalar ına ç ıkar sağlama k amac ıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak' suçunu i şlediği sübuta erdiğinden, eylemine uyan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzü ğü'nün 8/7.maddesi gere ğince 'Meslekten Ç ıkarma' cezas ı ile tecziyesine ili şkin dava konusu i şlemde hukuka ayk ırılık bulunmamaktad ır. Aç ıklanan nedenlerle; davan ın reddine..." 12. Başvurucunun temyizi üzerine Dan ıştay Beşinci Dairesinin (Daire) 17/10/2017 tarihli karar ı ile Mahkeme karar ının bozulmas ına hükmedilmi ştir. Karar ın gerekçesinde uyuşmazl ık konusu olayda, ba şvurucu ile örgüt üyesi oldu ğu düşünülen K.T.nin telefonda görüştükleri, K.T.nin davac ıdan kendisine rakip olarak gördü ğü diğer fuhuş çetelerinin faaliyetlerinin sonland ırılmas ı amac ıyla yard ım istediği, bu amaçla di ğer fuhuş yapt ıran kişilerin bilgilerini ba şvurucuya verdi ği, başvurucunun da bu bilgileri gere ği yap ılmak üzere Asayiş Şube Müdürlü ğüne iletti ğinin görüldü ğü belirtilmi ştir. Ancak ba şvurucunun fuhu ş amaçl ı pazarlanan bayanlar ile yetkisini ve nüfuzunu kullanmak suretiyle cinsel ili şkiye girdiği ya da bu ili şki karşılığında kendisine ve ba şkalar ına ç ıkar sağlad ığı hususunun her türlü şüpheden uzak bir şekilde ortaya konulamad ığı, varsay ım ve ç ıkar ım yoluyla disiplin cezas ı verilemeyece ği genel ilkesi kar şısında, başvurucuya atfedilen eylemin tüm unsurlar ı ile gerçekleşmediği sonucuna ula şıldığı ifade edilmi ştir. Ayr ıca başvurucu hakk ında suç işlemek amac ıyla kurulan örgüte üye olmak suçundan aç ılan dava sonucunda Bak ırköy 17. Asliye Ceza Mahkemesince 8/4/2016 tarihinde beraat karar ı verildiği ve karar ın temyiz edilmeden kesinleştiği vurgulanm ıştır. Bu durumda, ba şvurucuya isnat olunan suçun her türlü şüpheden uzak, kesin ve inand ırıcı delillerle ortaya konulamad ığından dava konusu i şlemde hukuka uygunluk bulunmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 13. Daval ı idarenin karar düzeltme istemi Dairenin 24/6/2019 tarihli karar ı ile kabu l edilmiş, temyizen incelenen karar ın usul ve hukuka uygun oldu ğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin karar ın bozulmas ını gerektirecek nitelikte görülmedi ği gerekçesiyle Mahkeme karar ının onanmas ına oyçoklu ğuyla karar verilmi ştir. Bir üyenin kar şıoy gerekçesinde ise karar düzeltme istemine konu Daire karar ının usul ve hukuka uygun oldu ğu, karar düzeltme isteminin reddi gerekti ği belirtilmi ştir. 14. Nihai karar 18/9/2019 tarihinde tebli ğ edilmiş, başvurucu 10/10/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. B. Ceza Yarg ılamas ı Yönünden 15. Başvurucu hakk ında suç işlemek amac ıyla kurulan örgüte üye olma suçundan bahisle yürütülen ceza kovu şturmas ında Antalya 17. Asliye Ceza Mahkemesinin 8/4/2016 tarihli karar ı ile başvurucunun beraatine karar verilmi ştir. Bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Başvuru Numaras ı: 2019/34272 Karar Tarihi : 9/9/2020 5IV.İLGİLİ HUKUK A. Ulusal Hukuk 16. Tüzük'ün 8. maddesinin birinci f ıkras ının (7) numaral ı bendi şöyledir: "Meslekten ç ıkarma cezas ını gerektiren eylem, i şlem, tutum ve davran ışlar şunlard ır: ... 7 - Yetkisini veya nüfusunu kendisine veya ba şkalar ına ç ıkar sağlamak amac ıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak, ..." B. Uluslararas ı Hukuk 17. Masumiyet karinesi, kamu görevlilerinin ceza yarg ılamas ına konu ola n eylemleri nedeniyle ayr ıca idari yapt ırıma tabi tutulmamalar ı gibi bir amaç ta şımamaktad ır. Masumiyet karinesi bir fiilin hem ceza hem de idari bir soru şturmaya konu olmas ına ve paralel olarak iki ayr ı dava sürecinin yürütülmesine mâni de ğildir. Bu ba ğlamda masumiyet karinesi, cezai sorumluluk bulunmamas ı hâlinde dahi daha hafif bir ispat yükümlülü ğü temelinde ayn ı eylemden kaynaklanan medeni ya da di ğer sorumluluk biçimlerini n kurulmas ını engellememektedir. Ayr ıca, suçlu oldu ğu kesin olarak hükme ba ğlanmam ış olan bir kişiye yönelik kamu görevlileri taraf ından kullan ılan ifadelerde yer alan kelimeleri n seçimi önemli olmakla birlikte kullan ılan dilin masumiyet karinesini ihlal edip etmedi ği hususu, olaya ili şkin özel şartlar ın da dikkate al ınmas ı suretiyle tespit edilmelidir (Güç/Türkiye, B. No: 15374/11, 23/1/2018, 38, 39). V.İNCELEME VE GEREKÇE 18. Mahkemenin 9/9/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Masumiyet Karinesi İlkesinin İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 19. Başvurucu; hakk ında Antalya 17. Asliye Ceza Mahkemesinde aç ılan dava devam etmekteyken ve söz konusu davan ın sonucu beklenmeksizin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu karar ıyla suç örgütüne yard ımc ı olmak amac ıyla görevini kötüye kulland ığının sabit oldu ğu gerekçesiyle meslekten ç ıkarma cezas ı ile cezaland ırıldığını, Emniyet Genel Müdürlü ğü Yüksek Disiplin Kurulu karar ında kullan ılan dilin, karar ın amaç ve kapsam ının birlikte de ğerlendirmesi ile anla şılacağı üzere hakk ındaki ceza yarg ılamas ı devam ederken üzerine at ılı suçu işlediğinin sabit oldu ğu kan ısına var ıldığını ve bu hususa yer verilerek karar verildi ğini belirterek masumiyet karinesi ilkesinin ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 20. Masumiyet karinesi, Anayasa'n ın 38. maddesinin dördüncü f ıkras ında "Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu say ılamaz." şeklinde düzenlenmi ştir. Anayasa n ın 36. maddesinde ise herkesin iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahip Başvuru Numaras ı: 2019/34272 Karar Tarihi : 9/9/2020 6olduğu belirtilmektedir. An ılan maddeye adil yarg ılanma ibaresinin eklenmesine ili şkin gerekçede, Türkiye'nin taraf oldu ğu uluslararas ı sözleşmelerce de güvence alt ına al ınan adil yarg ılama hakk ının madde metnine dâhil edildi ği vurgulanm ıştır. Nitekim Sözle şme'nin 6. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında, kendisine bir suç isnat edilen herkesin suçlulu ğu yasal olarak sabit oluncaya kadar suçsuz say ılacağı düzenlenmi ştir. Bu itibarla masumiyet karinesi, Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ının bir unsuru olmakla beraber suçlulu ğu hükmen sabit oluncaya kadar kimsenin suçlu say ılamayaca ğına dair 38. maddesinin dördüncü f ıkras ında ayr ıca düzenlenmi ştir (Fameka İnş. Plastik San v e Tic. Ltd. Şirketi, B. No: 2014/3905, 19/4/2017, 27). 21. Masumiyet karinesi, hakk ında suç isnad ı bulunan bir ki şinin adil bir yarg ılama sonunda suçlu oldu ğuna dair kesin hüküm tesis edilene kadar masum say ılmas ı gerektiğini ifade etmekte ve hukuk devleti ilkesinin de bir gere ğini oluşturmaktad ır (AYM, E.2013/133, K.2013/169, 26/12/2013). An ılan karine, ki şinin suç i şlediğine dair kesinle şmiş bir yarg ı karar ı olmadan suçlu olarak kabul edilmemesini güvence alt ına almaktad ır. Ayr ıca hiç kimse, suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar yarg ılama makamlar ı ve kamu otoriteleri taraf ından suçlu olarak nitelendirilemez ve suçlu muamelesine tabi tutulamaz ( Kürşat Eyol, B. No: 2012/665, 13/6/2013, 26). 22. Adil yarg ılanma hakk ının bir unsuru olan masumiyet karinesinin sa ğlad ığı güvencenin iki yönü bulunmaktad ır. 23. Güvencenin ilk yönü; ki şi hakk ındaki ceza yarg ılamas ı sonuçlan ıncaya kadar geçen, bir ba şka ifadeyle ki şinin ceza gerektiren bir suçla itham edildi ği (suç isnad ı alt ında olduğu) sürece ili şkin olup suçlu oldu ğuna dair hüküm tesis edilene kadar ki şinin suçlulu ğu ve eylemleri hakk ında erken aç ıklamalarda bulunulmas ını yasaklar. Güvencenin bu yönünün kapsam ı sadece ceza yarg ılamas ını yürüten mahkemeyle s ınırlı değildir. Güvence ayn ı zamanda di ğer tüm idari ve adli makamlar ın da işlem ve kararlar ında, suçlulu ğu hükmen sabit oluncaya kadar ki şinin suçlu oldu ğu yönünde ima ya da aç ıklamalarda bulunmamas ını gerekli k ılar. Dolay ısıyla sadece suç isnad ına konu ceza yarg ılamas ı kapsam ında değil ceza yarg ılamas ı ile eş zamanl ı olarak yürütülen di ğer hukuki süreç ve yarg ılamalarda da (idari, hukuk, disiplin gibi) masumiyet karinesinin ihlali söz konusu olabilir ( Galip Şahin, B. No: 2015/6075, 11/6/2018, 39). 24. Güvencenin ikinci yönü ise ceza yarg ılamas ı sonucunda mahkûmiyet d ışında bir hüküm kuruldu ğunda devreye girer ve daha sonraki yarg ılamalarda ceza gerektiren suçl a ilgili olarak ki şinin masumiyetinden şüphe duyulmamas ını, kamu makamlar ının toplum nezdinde ki şinin suçlu oldu ğu izlenimini uyand ıracak işlem ve uygulamalardan kaç ınmas ını gerektirir ( Galip Şahin, 40). 25. Bilindi ği gibi ceza muhakemesi hukuku ve disiplin hukuku farkl ı kural ve ilkelere tabi disiplinlerdir. Disiplin hukuku kurumun iç düzenini korumay ı amaçlayan ve bunun için kamu görevlilerinin mevzuata, çal ışma düzenine, hizmetin gereklerine ayk ırı fiillerine yönelik olarak uygulanacak yapt ırımlar ı ve bu yapt ırımlar ın uygulanmas ındaki usul ve esaslar ı düzenleyen bir hukuk alan ıdır. Baz ı hâllerde ise kamu görevlisinin fiili ceza hukuku kapsam ında suç tan ımına uymas ının yan ı s ıra disiplin hukuku yönünden de sorumluluk gerektiren bir mahiyet ta şıyabilir (benzer yönde de ğerlendirmeler için bkz. Özcan Pektaş, B. No: 2013/6879, 2/12/2015, 25; Kürşat Eyol, 30). Böyle bir durumda Anayasa'da güvence alt ına al ınan masumiyet karinesinin bir eylemi nedeniyle ilgili hakk ında Başvuru Numaras ı: 2019/34272 Karar Tarihi : 9/9/2020 7hem ceza hem de disiplin i şlemlerinin yürütülmesine engel te şkil etmedi ğini, bu iki sürecin e ş zamanl ı olarak devam etmesinin de önünde an ılan güvence bak ımından bir mâni bulunmad ığını belirtmek gerekir ( M.E.T. , B. No: 2014/11920, 3/7/2018, 61). 26. Öte yandan ceza muhakemesi sonucunda ki şinin müsnet suçu i şlemediğine dair hükümler d ışında ceza mahkemesi hükmü, disiplin makamlar ı aç ısından doğrudan bağlay ıcı değildir. Ancak cezai sorumlulu ğu ortadan kalkm ış olsa dahi ayn ı olaylar nedeniyle -dah a hafif bir ispat külfeti temelinde- ki şi hakk ında başka tür bir sorumlulu ğun tesis edilmesinin önünde bir engel bulunmamaktad ır (benzer yönde de ğerlendirmeler için bkz. Özcan Pekta ş, 25; Kürşat Eyol, 30). 27. Ceza muhakemesiyle e ş zamanl ı olarak yürütülen, bir ba şka ifadeyle ki şinin henüz suç isnad ı alt ında oldu ğu, ceza makamlar ı taraf ından hakk ında herhangi bir hüküm kurulmad ığı süreçte devam eden disiplin soru şturma ve yarg ılamalar ında masumiyet karinesi bak ımından önemli olan husus; kamu makamlar ının işlem ya da kararlar ında belirttikleri gerekçeler veya kulland ıklar ı dil nedeniyle bireye cezai sorumluluk yüklememeleri, ceza mahkemeleri taraf ından henüz suçlu bulunmam ış bireyin masumiyeti üzerine gölge düşürülmesine sebebiyet vermemeleridir ( Galip Şahin, 47). 28. Bununla birlikte ceza yarg ılamas ına konu maddi olay ve olgular ın disiplin hukuku esaslar ı çerçevesinde di ğer kamu makamlar ınca (idari/adli) ayr ıca değerlendirilmesi ve bu de ğerlendirme sonucunda ula şılacak kanaate göre i şlem/karar tesis edilmesi mümkündür. Bu ba ğlamda disiplin i şlem ve yarg ılamalar ında ceza yarg ılamas ında elde edilen bir delile istinat edilmesi ya da ki şi hakk ında yap ılan ceza yarg ılamas ına bir olgu olarak at ıf yap ılm ış olmas ı tek başına masumiyet karinesinin sa ğlad ığı güvencelere ayk ırılık teşkil etmez. Ancak adli ve idari makamlar ın kendi görev s ınırlar ını aşarak kişiyi suçlu ilan etmesi veya bu ba ğlamda birtak ım ç ıkar ımlarda bulunmas ı masumiyet karinesinin ihlaline yol açabilir. Masumiyet karinesi kapsam ındaki güvencelerin sa ğlan ıp sağlanmad ığının tespiti yap ılırken ise karar ın gerekçesinin bir bütün olarak de ğerlendirilmesi gerekir ( Galip Şahin, 48). 29. Somut olayda, ba şvurucunun polis memurlu ğu mesleğinden ihrac ına ilişkin Emniyet Genel Müdürlü ğü Yüksek Disiplin Kurulunun 24/12/2012 tarihli karar ının gerekçesi (bkz. 9) incelendi ğinde, başvurucu hakk ındaki ceza davas ının karar tarihi itibar ıyla devam ettiğinin belirtildi ği anlaşılm ıştır. Kararda yer alan aç ıklamalar ın bağlam ı dikkate al ındığında kararda "suç" ile kastedilenin disiplin suçu oldu ğu, başvurucu hakk ında yürütülen disiplin soruşturmas ı, kovuşturmas ı ve meslekten ç ıkarman ın dayana ğı olan disiplinsizlik eyleminin sübutuna ili şkin Emniyet Örgütü Disiplin Tüzü ğü'nün ilgili maddeleri uyar ınca nitelendirme ve incelemelerin yap ıldığı tespit edilmi ştir. Ayr ıca başvurucunun ceza hukuku anlam ında suçlu oldu ğunu ifade eden bir ibareye de yer verilmedi ği görülmektedir. 30. Meslekten ç ıkarma işleminin hukuka uygunlu ğunun denetlendi ği Antalya 1. İdare Mahkemesinin 10/7/2013 tarihli karar ının gerekçe k ısm ında (bkz. 11) ba şvurucunun "... suçunu i şlediği sübuta erdi ğinden..." şeklinde ifade kullan ıldığı tespit edilmi ştir. Mahkemece karar verildi ği tarih itibar ıyla başvurucu hakk ındaki ceza davas ının devam etti ği anlaşılm ış, Mahkeme karar ında ceza yarg ılamas ına, ceza hukuku anlam ında bir suçlulu ğa at ıf yap ılmam ıştır. İlgili disiplin hükümlerine, ba şvurucu hakk ında yürütülen disiplin yarg ılamas ına, soruşturma raporu ile dava dosyas ı içerisinde yer alan bilgi ve belgelere değinildikten sonra ba şvurucunun üzerine at ılı suçun (disiplin suçu) sabit oldu ğu sonucuna Başvuru Numaras ı: 2019/34272 Karar Tarihi : 9/9/2020 8var ılm ış ve davan ın reddine hükmedilmi ştir. Karar ın gerekçesi bir bütün olarak dikkate alındığında "suçunu i şlediği sübuta erdi ğinden" ifadesi ile kastedilenin disiplin suçu oldu ğu anlaşılmaktad ır. 31. Tüm bu tespitler ışığında ve ceza hukuku ile disiplin hukukunun farkl ı kural ve ilkelere tabi disiplinler oldu ğu ve bu iki disiplinde farkl ı ispat standartlar ının benimsendi ği dikkate al ındığında Emniyet Genel Müdürlü ğü Yüksek Disiplin Kurulun karar ında ve Mahkeme karar ının gerekçesinde masumiyet karinesini ihlal eden bir yön bulunmad ığı değerlendirilmektedir. 32. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun masumiyet karinesi ilkesine yönelik bir müdahalenin bulunmad ığının aç ık olduğu anlaşıldığından başvurunun bu k ısm ının diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. B. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 33. Başvurucu, uzun süren yarg ılama nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 34. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden 35. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin yarg ılaman ın süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak davan ın ikame edildi ği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -ço ğu zaman icra a şamas ını da kapsayacak şekilde- yarg ılaman ın sona erdiği tarih, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve di ğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, 50-52). 36. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin yarg ılama süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (Güher Ergun ve diğerleri , 41-45). 37. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında somut olayda ba şvuruya konu dava yönünden 6 y ıl 4 ayl ık yarg ılama süresinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 38. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2019/34272 Karar Tarihi : 9/9/2020 9C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 39. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 40. Başvurucu, ihlalin tespiti, yeniden yarg ılama yap ılmas ına hükmedilerek ihlalin giderilmesi ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 41. Başvuruda, adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 42.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında başvurucuya net 13.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. 43. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için ba şvurucunun uğrad ığını iddia etti ği maddi zarar ile tespit edilen ihlal aras ında illiyet ba ğı bulunmal ıdır. Talepte bulunan ba şvurucunun bu konuda herhangi bir belge sunmam ış olmas ı nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. 44. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.364,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Masumiyet karinesi ilkesinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvurucuya net 13.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, Başvuru Numaras ı: 2019/34272 Karar Tarihi : 9/9/2020 10D. 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.364,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Antalya 1. İdare Mahkemesine (E.2013/204, K.2013/1049) GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Dan ıştay Be şinci Dairesine GÖNDER İLMESİNE, H. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 9/9/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Celal Mümtaz AKINCI M. Emin KUZ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI