Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -1-241 (Devralma) Karar Sayısı : 11-64/165 5-585 Karar Tarihi : 29.12.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK B. RAPORTÖRLER: Cemal Ökmen YÜCEL, Emine TOKGÖZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Socar Turcas Enerji A.Ş. Temsilcisi Av. Fatih YİĞ İT Büyükdere
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -1-241 (Devralma) Karar Sayısı : 11-64/165 5-585 Karar Tarihi : 29.12.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK B. RAPORTÖRLER: Cemal Ökmen YÜCEL, Emine TOKGÖZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Socar Turcas Enerji A.Ş. Temsilcisi Av. Fatih YİĞ İT Büyükdere Caddesi Socar Bosphorus Plaza No :231 20 34398 Maslak Şişli /İstanbul D. DOSYA KONUSU: Turcas Petrol A.Ş. nin Socar Turcas Enerji A.Ş. (STEAŞ) de bulunan ve ortak kontrol sağlayan hisselerinin State Oil Company of Azerbaijan Republic (SOCAR) tara fından devralınması ve böylece STEAŞ ın SOCAR ın tam kontrolüne geçmesi işlemine izin verilmesi talebi. E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 22.12.2011 tarih ve 8737 sayı ile giren ve 23.12.2011 tarih ve 8789 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 2010/4 sayılı Rekabet 30 Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 23.12.2011 tarih ve 2011 -1- 241/Öİ -11-387.CÖY sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu, 27.12.2011 tarih ve REK.0.1 5.00.00 -120/354 sayılı Başkanlık Önergesi ile 29.12.2011 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da özetle; dosya konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu, - Söz konusu devralma işlemi sonucunda, aynı Kanun un 7. maddesinde belirtilen nitelikte 40 hâkim durum yaratılm asının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesi gerektiği, sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1.Tarafl ar İşlem taraflarına ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmiştir. 50 11-64/165 5-585 2 Tablo 1: İlgili Teşebbüsler İlgili Teşebbüsler Teşebbüsün konumu Faaliyet Alan(lar)ı ve Hissedarlık yapıları State Oil Company of Azerbaijan Republic (SOCAR) Devralan Hisselerinin %100 ü ne Azerbaycan devletinin sahip bulunduğu SOCAR, petrol ve gaz alanlarının araştırma, keşif ve geliştirilmesi, petrol ve gaz ürünleri üretim, iletim, işleme ve satışı, diğer petrol ve gaz ile ilgili işlerin gerçekleştirilmesi alanlarında faaliyet göstermekt edir. Bakü - Tiflis-Ceyhan (BTC) ve Güney Kafkaslar boru hatlarının proje ortaklarındandır. BTC nin %25 ine ve bu hattan geçen petrolün de %80 ine sahip olan SOCAR ın ayrıca Şah Deniz Projesi nde %10 oranında hissesi mevcuttu r. Türkiye ve Gürcistan da petrol sektörünün çeşitli alanlarında konsorsiyumları bulunan SOCAR ın bu iki ülke dışında Romanya, Avusturya, İsviçre, Kazakistan, Büyük Britanya, İran, Almanya ve Ukrayna da da temsilcilikleri bulunmaktadır. SOCAR ın Türkiye deki iştirakleri henüz cirosu bulun mayan Socar Power Enerji Yatırımları A.Ş., Socar Turkey Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş., Socar Turkey Petrol Enerji Dağıtım San. ve Tic. A.Ş. dir. Socar&Turcas Enerji A.Ş. (STEAŞ) Devre konu STEAŞ, SOCAR ile Turcas Petrol A.Ş. arasında enerji sektöründ e stratejik işbirliğine yönelik olarak 2006 Aralığında kurulmuş olup ana sözleşmesinde şirketin doğal gaz ve petrol başta olmak üzere enerji sektöründe her türlü üretim, işletme, satış, dağıtım, yatırım, Ar -Ge, ihracat, ithalat faaliyetleri ile iştigal ede ceği ve bu amaçla yurt içinde ve dışında ticari ve sınai tesisler kuracağı belirtilmişse de halihazırda STEAŞ ın iştigal ettiği tek alan petrokimya sektörüdür. Devir öncesi %74,98 hisse oranı ile SOCAR ve %25 hisse oranı ile Turcas Petrol A.Ş. nin ortak ko ntrolünde bulunan STEAŞ, devir sonrası SOCAR ın tek kontrolüne geçecektir. Kaynak: Bildirim Formu Tablo 2: Bağlı Olunan Ana Gruplar İşlem Tarafları (Ana Gruplar) Faaliyet Alan(lar)ı ve Hissedarlık Yapıları SOCAR Tablo 1 de yer almaktadır. Turcas Petro l A.Ş. (Turcas) Tabaş Petrolcülük A.Ş. ile Turcas Petrolcülük A.Ş. nin 1999 yılında birleşmesi ile oluşmuştur. 2005 yılında ise The Shell Company of Turkey Limited ile %30 hissesine sahip olduğu Shell&Turcas Petrol A.Ş. unvanlı ortak girişim şirketini kurm uş olup , tüm akaryakıt ve madeni yağ faaliyetlerini bu şirketin adı altında sürdürmektedir. Kaynak: Bildirim Formu Tablo 3: Ciro Bilgileri 60 İşlem Tarafları Dünya Cirosu (TL) Türkiye Cirosu (TL) SOCAR Ticari sır - STEAŞ (Petkim aracılığıyla) Ticari sı r Ticari sır TOPLAM Ticari sır Ticari sır Kaynak: Bildirim Formu 11-64/165 5-585 3 G.2. Etkilenen Pazarlar 70 Etkilenen pazar tanımlarında 08.11.2007 tarih ve 07-85/1047 -407 sayılı Kurulu kararı temel alınmıştır. Tablo 4: Etkilenen pazarlar ve pazar payı (2010) Pazar Payı (2010, %) No Etkilenen Pazar Coğrafi Pazar (Yatay/ Dikey) Devralan D.konu Toplam 1 Termoplastikler grubu Türkiye Yatay PVC (Polivinil Klorür) Türkiye Yatay AYPE (Alçak Yoğunluk Polietilen) Türkiye Yatay YYPE (Yüksek Yoğunluk Polietilen) Türkiye Yatay PP (Polipropilen) Türkiye Yatay 2 Elyaf hammaddeleri grubu Türkiye Yatay ACN (Akrilonitril) Türkiye Yatay PTA (Saf Teraftalik Asit) Türkiye Yatay MEG (Mon oetilen Glikol) Türkiye Yatay 3 Diğer ürünler grubu Türkiye Yatay Ftalik Anhidrit (PA) Türkiye Yatay P-x (Paraksilen) Türkiye Yatay 4 Rafineri faaliyeti (yatırım aşamasında) Türkiye Dikey G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendir me Bildirim konusu işlemin temelini Turcas ve SOCAR arasında düzenlenen Aralık 2011 tarihli hisse d evri sözleşmesi oluşturmaktadır . Sözleşmeye göre, STEAŞ h alihazırda SOCAR ve 80 Turcas tarafından sırasıyla %75 ve %25 hisse oranı ile ortak kontrol altında ol up işlemin tamamlanması üzerine SOCAR ın tek başına kontrol ettiği bir iştiraki olacaktır. STEAŞ ın devri ile birlikte onun kontrol ettiği Socar Turcas Rafineri A.Ş. (STRAŞ) ve Socar Turcas Petrokimya A.Ş. (STPAŞ) d e SOCAR ın tam kontrolüne geçecektir. Bun unla birlikte, işlem çerçevesinde Turcas ın, STRAŞ ta belirleyici etki olanağı vermeyen %18,50 lik bir hissesinin olması planlanmaktadır. Buna ek olarak 2007 de özelleştirilen1 ve %51 oranındaki hissesi STPAŞ a ait olan Petkim Petrokimya Holding A.Ş.(Petki m) nin de kontrolünün işlem sonucunda SOCAR ve Turcas ın ortak kontrolünden SOCAR ın tek kontrolüne geçeceği anlaşılmaktadır. 90 Bildirim konusu işlem ile Turcas, petrokimya alanındaki faaliyetlerini sonlandırmayı ve ana iş kolu olan akaryakıt dağıtımına od aklanmayı amaçlamaktadır. Turcas kontrol sağlamamakla beraber STRAŞ ta %18,50 hisseye sahip olacaktır. Zira, anılan sözleşmenin tamamlanması Kurul ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu izinlerinin yanında Turcas a yapılacak olan bu hisse devrine de bağlıdır. Bunun yanı sıra , dosya mevcudundan anlaşıldığı üzere , bu %18,50 oranında hisse sahipliği Turcas a STRAŞ ın stratejik kararları üzerinde herhangi bir belirleyici etki oluşturma gücü sağlamayacak olup , STRAŞ da STEAŞ ın diğer iştiraki STPAŞ gibi SOCAR ın te k başına kontrolüne geçecektir. Ayrıca, STRAŞ halihazırda faaliyete geçmemiş ve yatırım aşamasında bir rafineri dir. STRAŞ tamamlandığında, ülkemizde ağırlıklı oranda ithalat yolu ile edinilen 100 hafif nafta üretecek tir. Rafineri henüz tamamlanma dığın dan faali yeti sonucu üretilecek olan nafta ve motorin ürünlerindeki etkinlik seviyeleri bilinmemektedir. 1 8.11.2007 tarih ve 07 -85/1047 -407 sayılı Kurul Kararı ile de bu %51 oranındaki hissenin Socar&Turcas -Injaz Ortak Girişim Grubu tarafından devralınması işlemine izin verilmiştir. 11-64/165 5-585 4 Bildirim konusu işlem, devre konu teşebbüs STEAŞ ın kontrol yapısında ortak kontrolden tek kontrole dönüşmesi suretiyle kalıcı olarak değişiklik meydana getir eceğinden , 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma dır. Tarafların Türkiye ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinde belirtilen ciro eşi klerini aştığı ndan izne tabidir. SOCAR ın Türkiye deki iştirakleri olan Socar Power Enerji Yat ırımları A.Ş., Socar Turkey Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Socar Turkey Petrol Enerji Dağıtım San. ve Tic. 110 A.Ş. nin iştigal alanları enerji yatırımı, doğal gaz dağıtım, petrol dağıtımı faaliyetlerine ilişkin olup ticari sır pazar payları ticari sır . STEAŞ ın ana sözleşmesine göre faaliyet alanları doğal gaz ve petrol üretim, işletme, satış, dağıtım, yatırım, Ar -Ge, ihracat ve ithalatı olarak sayılmaktadır. STEAŞ ın tam kontrolündeki STPAŞ ın %51 hissesine sahip bulunduğu Petkim ise petrokimya alanın da faaldir. STEAŞ ın kontrolündeki STRAŞ ın İzmir Aliağa da Petkim in hammadde ihtiyaçlarının karşılanmasını da teminen ticari sır kapasitesine sahip petrokimya tesisleri yatırımı mevcuttur. 120 Bildirim konusu işlem yalnızca kontrol değişikliğinden ibaret ol up Tablo 4 te n de anlaşıldığı üzere herhangi bir pazarda yoğunlaşma doğurmayacaktır. Şöyle ki, h alihazırda Turcas ve SOCAR tarafından ortak olarak kontrol edilen STEAŞ ve iştiraklerinin hiçbiri SOCAR ile aynı pazarda rakip konumunda değildir. H. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak 130 çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİR LİĞİ ile karar verilmiştir.