Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006 -4-235 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 07-29/259 -90 Karar Tarihi : 29.3.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, 10 M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Oğuzkan GÜZEL, Hale SAĞLAM C. ŞİKAYET EDEN : Sermaye Piyasası Kurulu Eskişehir Yolu 8. Km. No:156 06530 Ankara D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR : - Goldaş Kıymet
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006 -4-235 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 07-29/259 -90 Karar Tarihi : 29.3.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, 10 M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Oğuzkan GÜZEL, Hale SAĞLAM C. ŞİKAYET EDEN : Sermaye Piyasası Kurulu Eskişehir Yolu 8. Km. No:156 06530 Ankara D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR : - Goldaş Kıymetli Madenler Ticareti A.Ş. Kayalar Sk. No:24 34169 Merter/İstanbul 20 - Meydan Döviz ve Kıymetli Maden Ticareti A.Ş. Molla Fenari Mh. Vezirhan Cd. No:61 Nuruosmaniye Eminönü/İstanbul E. DOSYA KO NUSU : İstanbul Altın Borsası nda faaliyet gösteren Goldaş Kıymetli Madenler Ticareti A.Ş. (Goldaş) ve Meydan Döviz ve Kıymetli Maden Ticareti A.Ş. (Meydan) nin uluslararası fiyatların altında fiyatlardan satış yapma k ve böylece diğer ithalatçı firmaların altın satışı yapmalarını engellemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun u ihlal ettikleri iddiası . 30 F. İDDİALARIN ÖZETİ: İlgili yazıda, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ya ulaşan şikayetlerde İstanbul Altın Borsası ( Borsa) üyesi Goldaş ve Meydan tarafından uluslararası fiyatların altındaki ederlerle yapılan altın satışları nedeniyle Haziran 2005 tarihinden itibaren özellikle Eylül ve Ekim aylarında, diğer ithalatçı Borsa üyelerinin satış yapamadıkları ve Borsa nın tek satıcılı konuma gel diğinin iddia edildiği ifade edilmektedir. Yazıda ayrıca, iddialar üzerine SPK tarafından ilgili kuruluşlar nezdinde yapılan incelemeler sonucunda 2005 yılı Ocak -Mayıs döneminde altı aylık ortalama olarak toplam altın ithalatının %71,04657 sinin Goldaş ve Meydan dışı kurumlarca yapıldığının; 2005 yılı Haziran -Aralık 40 döneminde ise altı aylık ortalama olarak toplam altın ithalatının %75,84617 sinin Goldaş ve Meydan tarafından gerçekleştirildiğinin ve 2006 yılı Ocak -Temmuz döneminde altı aylık ortalama olarak toplam altın ithalatının %74,54 ünün Goldaş ve Meydan tarafından gerçekleştirildiğinin belirlendiği belirtilmekte ve 6.10.2006 tarih ve 44 sayılı SPK toplantısında Borsa nın tek satıcılı duruma gelmesi 07-29/259 -90 2hususunda ilgili mevzuat çerçevesinde Rekabet Kurumu na bildirimde bulunulmasına karar verildiği ifade edilmektedir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.10.2006 tarih, 6804 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 30.11.2006 tarih, 2006 -4-235/İİ-06-OG sayılı İlk 50 İnceleme Raporu, 6.12.2006 tarih, 06 -87 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılması na 06- 87/1121 -M sayı ile karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 20.3.2007 tarih 2006 -4-235/ÖA -07-OG sayılı Önaraştırma Raporu 23 3.2007 t arih, REK.0.08.00.00 -110/97 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-29 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek ka rara bağlanmıştır. H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; 60 - Goldaş ve Meydan ın ilgili ürün pazarı nda hakim durumda olduğu, - Ancak, piyasa şartlarının hasat olanağı tanımaması, yıkıcı fiyatlandırmanın tespit edilememesi nedenleriyle Goldaş Grubu faaliyetlerin in 4054 sayılı Kanun un Hakim Durumun kötüye kullanılması başlıklı 6 . maddesini ihlal etmediği kanaatine varıldığı , - Dolayısıyla konu hakkında Rekabet Kurumu tarafından soruşturma açılmasına yer olmadığı, - Sonucun Sermaye Piyasası Kurulu na bildirilmesinin uygun olacağı, görüşlerine yer verilmiştir. 70 I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar I.1.1. İlgili Ürün Pazarı İnceleme konusu faaliyet, esas olarak işlenmemiş altının Borsa da satışa sunulmasıdır. Borsa da satışa sunulan altının arzı iki şekil de gerçekleşmektedir. Bunlardan ilki yurt içinden hurda altın olarak tabir edilen altının toplanıp rafinerilerde eritilerek külçe haline getirilmesi sonucunda Borsa ya sunulması yoluyla gerçekleşmektedir. Bu şekilde Borsa da işlem gören altının oranı düşük 80 olmakla birlikte, dönemsel olarak piyasa fiyatına etkisi göz ardı edilememektedir. Altının ikinci arz şekli ise yurt dışında Borsa tarafında kabul gören rafinerilerden bankalar ya da aracı kuruluşlar yoluyla ithal edilerek Borsa ya getirilmesidir. Borsa d a işlem gören altınların çok büyük bir kısmı bu yolla arz edilen altınlardan oluşmaktadır. Altının ithalat yoluyla ya da hurda altının dönüştürülmesi yoluyla temin edilmesi önemli olmamakta sadece arz edilen altının gerekli standartlara uyup uymadığına bak ılmaktadır. Bu nedenle hurda altından elde edilen külçe altın, ithal edilen külçe altına arz ve talep yönünden ikame olabilmektedir. 07-29/259 -90 3Bu bilgiler ışığında , ilgili ürün pazarı "borsada işlem gören işlenmemiş altın pazarı" olarak belirlenmiştir. 90 Ayrıca, ilgil i ürün pazarını etkileyen ayrı bir ürün pazarının ise işlenmemiş hurda altın pazarı olduğu saptanmıştır. İşlenmemiş külçe altının kuyumculuk sektöründe kullanımında hurda altının da ikame özelliği bulunmaktadır. Altının ana kullanımının kuyumculuk sektör ü olduğu değerlendirildiğinde araştırma konusu ilgili ürün pazarına etki eden pazar olarak işlenmemiş hurda altın pazarı nın da dikkate alınması gerekmektedir. I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar İnceleme konusu faaliyetin dolaylı olarak tüm ülkedeki altın piya sasını etkileyecek nitelikte olması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti Sınırları 100 olarak tespit edilmiştir. I.2. Önaraştırmanın Tarafları Goldaş İstanbul Ticaret Memurluğu nda 535921/483503 sicil numarası i le kayıtlı olup faaliyetlerine 4.4.2005 tarihinde başlamıştır. Meydan faaliyetlerine 1995 yılında başlamış olup İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu nda 328294/275876 numarası ile kayıtlı bulunmaktadır. Her iki şirket aynı ekonomik bütünlüğün parçaları olup Yalınkaya Holding bünyesinde f aaliyet göstermektedirler. Şirketler kararın devamında Goldaş Gurubu olarak anılacaklardır. 110 I.3. Yapılan Tespitler ve Deliller I.3.1. Goldaş Grubunun yıkıcı fiyat uygulamak suretiyle rakiplerini piyasa dışına itmesi sonucunda piyasanın tekelleştiği iddia sı doğrultusunda açılan önaraştırma da, raportörler tarafından Yalınkaya Holding de yerinde incelemede bulunulmuş olup, şirket yetkililerinin konuya ilişkin görüşlerine başvurulmuştur. Yetkililerin görüşleri aşağıdaki gibidir: - Goldaş Grubu işlenmemiş kıy metli madenlerin ithalat ve ihracatını gerçekleştirmekte, ağırlıklı olarak külçe altın ithal etmekte ve bu altınları İstanbul Altın Borsası nda satışa sunmaktadır. Sattığımız altının fiyatı piyasadaki arz ve talep dengesine göre oluşmakta, kimi zaman dünya da açıklanan referans 120 fiyatların altında işlemlerimiz olmakla birlikte bu durum isteğimizin dışında İstanbul Altın Borsasında serbest piyasa koşullarında oluşmaktadır. Borsa şartlarında oluşan piyasa talebinin düşük olması ve zaman zaman hurda altının piyasaya girişi sonucunda arzdaki artış nedeniyle fiyatlar üzerinde aşağı yönde baskı oluşmakta ve bu gibi etkenlerle ülkemizde külçe altın fiyatları dünya piyasalarındaki referans değerlerin altında gerçekleşmektedir. Goldaş Grubu rasyonel davranan ticari bir işletmedir ve dolayısıyla isteyerek zararına satış yapmamız söz konusu olamaz. Ancak kimi zaman piyasa şartları içerisinde, çeşitli işlemler sonucunda zarar oluşmuş olabilir. Bunun yanında, referans fiyatların altında görünen satışların neticesinde oluşan sonuç hesaplarımızda 130 (Bilanço ve Gelir Tabloları) dönemler itibariyle kar oluşmuştur. Çünkü Goldaş 07-29/259 -90 4Grubu yıllardır süren çalışmaları ile önemli bi r ticari kredibilite elde etmiş olup dünya piyasalarını yakından ve iyi takip ederek , kontratlara dayalı olar ak zaman aralıkları içerisinde arbitraj imkanlarını değerlendirerek altın maliyetlemesini durumuna uygun ve olumlu sonuç elde edebilecek şekilde yapabilmektedir. Dolayısıyla dünya referans fiyatının altındaki bir fiyatla satış yapsak dahi fiyatlamadaki baş arımızla bilançolarımızda kar oluşmaktadır. - Bu noktada, altın sektöründe bizim yıllardır oluşturduğumuz ticari itibarımız sonucu, dünya altın piyasasında güvenilir bir marka olarak kredibilitemiz bulunmaktadır. İthal ettiğimiz altınları sağlayıcılarımızd an uygun vadeler ve 140 valörlerle almakta, gelişecek piyasa şartlarını değerlendirerek o dönem içerisindeki riski üstlenerek satışlar gerçekleştirmekteyiz. Bu nedenle borsada gerçekleşen her bir işlemde işlem bazında maliyet oluştur ulmamakta, dönemler itibarı yla maliyet ve kar yapısı ortaya çıkmaktadır. - Şu an itibarı yla pazar paylarımız diğer aracı kurumların da işlem yapması ile düşmüştür. Kısa sayılabilecek bir sürede bu kadar büyük pazar payına ulaşmamızın nedeni ise, piyasada var olan ve işlem hacmi çok yüksek olan bazı bankaların sahiplik yapısının değişmesi ile altın sektöründeki işlemlerini azaltmaları sonucunda pazarda oluşan boşluğu iyi doldurmamızdır. Sanıldığının aksine Kapalıçarşıda oluşan ve dünya referans fiyatının altındaki satış fiyatları 150 sonucunda pazar payımız artmamış, bazı bankaların çekilmesi sonucunda onların pazar payını almamız söz konusu olmuştur. Bizim hiçbir zaman rakipleri pazar dışına itmek gibi bir amacımız bulunmamaktadır. Kaldı ki, Borsa sistemi içerisinde tamamen kayıt altında ve serbest piyasa koşullarında gerçekleştirilen işlemlerimizde her hangi bir yasal olmayan durum söz konusu olmayıp, geleneksel usulde kayıt altında yürümeyen altın ticaretini , yasal düzenlemelere uygun olarak kayıt altında sürdürmekteyiz. Borsa gerekli ş artları sağlayan tüm tacirlere açık olup, bizim gibi etkin çalışan tüm firmaların başarıya ulaşacağına inanmaktayız. Bunun yanında bankalar ın işleyişin yavaş olmasından, bürokrasinin daha ağır işlemesinden kaynaklanan bazı sıkıntıları olmakta , tacir 160 mantığ ıyla hareket etmemiz bize daha hızlı hareket etme fırsatı tanımaktadır. Dolayısıyla 24 saat dünya piyasalarını izleyip arbitrajlardan bankalara oranla daha çok faydalanmaktayız, bu nedenle de maliyetlerimizi etkin bir şekilde yönetmekteyiz. SPK raporunda geçen altın ithalatının konsinyasyona dayalı olarak yapılması halinde gümrük beyannamelerinde yer alan CIF tutarlarının maliyet olarak yazılamayacağı, maliyetin satış işlemi sırasında gerçekleştiği ancak Goldaş ve Meydan ın maliyet olarak CIF tutarlarını a ldığı bilgisi çerçevesinde , raportörlerce, yetkililerden Goldaş ın maliyetleri ne şekilde hesapladığı hususunun açıklanması isten ilmiştir. Goldaş yetkilileri; genel anlaşmaları nda altın alımları nın konsinye 170 sistemi olarak düzenlen diğini, ancak uygulamada maliyetleri nin konsinyasyon sisteminde olduğu gibi altının satımı anında belirlenme diğini, mal mukabili alım esasları dahilinde anlaşılan fiyatlarla maliyeti meydana getiren fiyatların oluştuğunu , valör dönemi içerisinde gerçekleştirdi kleri satış işlemler i ile de kendilerinin satış fiyatları nın oluştuğunu, işlemlerin bire bir eş zamanlı olmaması nedeniyle de, muhasebe kayıtları nın dönemsellik ilkesine göre tutul duğunu, CIF 07-29/259 -90 5tutarı olarak kayda aldı kları tutarlar ın, zaten anlaşma ile belirlenmiş olan alım fiyatları ol duğunu , gerçek maliyetleri ni yansıt tığını, a ltını satın aldı kları fiyat üzerinden anlaşma yapıl dığını , daha sonra belirli bir vade ile anlaşılan fiyattan ödeme yapıl dığını , altının fiziken teslim alınması ile ödeme anı arasındaki 180 dönem için kimi bankalara faiz de öden diğini , ithal edilen altın ın borsaya sunul duğunu ve borsada işlem gördüğü fiyat ne olursa olsun kendi maliyetlerinin başta ithal ederken yaptı kları anlaşma fiyatı ile hesaplan dığını, diğer bir deyişle konsinye satıştaki gibi satış an ında gerçekleşen fiyat alım fiyatını etkileme diğini ve oluşturma dığını, bu dönem içerisinde altın fiyatlarındaki değişimden kaynaklanan riskler in tamamen gruplarınca üstlenil diğini İfade etmişlerdir. Yetkililerin, Goldaş Grubunun son aylarda Borsa da gerçe kleşen altın satışı işlemlerinin, dünya ve Kapalıçarşı referans fiyatlarının altında gerçekleştiği iddiasına cev apları ise aşağıdaki gibidir. - Bizim Kapalıçarşı fiyatlarının altında satış yapmak gibi bir satış politikamız 190 mevcut değildir. Kapalıçarşıda o luşan fiyatlar ülkemizdeki altın fiyatlarının esas belirleyicisi fiyatlardır. Bizim fiyatlarımızı da Kapalı çarşıda oluşan fiyatlar belirler . Rasyonel bir teşebbüs olarak karımızı artırmak isteriz. Sunduğumuz arza tamamen kapalı çarşıdan talep gelmektedir. Bu nedenle ülkemizde oluşan fiyatlar dünya referans fiyatlarından aşağıda seyredebilmektedir. Ayrıca nadiren de olsa dünya referans fiyatının üzerinde Kapalıçarşı da fiyat oluşmaktadır. - Bizim bu şekilde çalışarak elde ettiğimiz piyasa gücünü, daha sonr aki dönemlerde uygulayabileceğimiz yüksek fiyatlarla kötüye kullanma durumumuz söz konusu olamaz. Çünkü ülkemizdeki altın fiyatlarının dünya fiyatlarının üstüne çıkması halinde, finansal açıdan güçlü olan bankalar hemen piyasaya girerek 200 satış yapabilecekle rdir. Bu nedenle çok kısa bir dönem için ülke altın fiyatları dünya piyasalarının üzerine çıkacak olsa da, piyasa mekanizması içerisinde dengeye ulaşması uzun sürmeyecektir. I.3.2. Pazardaki Diğer Oyuncular ve İşlemlerinin Değerlendirilmesi Goldaş Grubu nun borsada yaptığı düşük fiyattan satışlar üzerine piyasada faaliyet gösteren diğer satıcıların piyasadan çekilmek zorunda kaldıkları iddiası üzerine , raportörler altın ithalatında Goldaş Grubu nun atılımından önce önemli paya sahip olan bankalar ın yetki lileri ile görüş müşlerdir. 210 I.3.2.1. Türkiye Ekonomi Bankası (TEB) Banka yetkilisi konuya ilişkin olarak ; - TEB geçmişte ciddi bir işlem hacmine sahipti, ancak o zaman piyasada bu kadar çok aktif oyuncu bulunmamakta ydı. Altın Borsası ndaki işlemlerini azaltmasındaki en önemli sebep gümrükte altının getirilmesi sırasında faturalandırmada karşılaştığımız güçlüklerdi. Altının ithalatı sırasında gümrük geçişinde gümrük beyannamelerinde ithalat şekli olarak konsinye seçeneği bulunmamaktaydı ve biz diğer seçene ğini işaretlemekteydik. Gümrük beyanname formlarından diğer bölümünün çıkarılması ile konsinye ödeme usulünün hukuki açıklığı konusunda şüpheler oluştu. Altın yapısı gereği konsinye 220 07-29/259 -90 6usulü satışı gerçekleşen bir emtia iken gümrükte konsinye satışa ilişkin bir faturalandırma kalemi bulunmamakta bu işlem şekli gümrükte kabul görmemekteydi. Faturaların konsinye dışında düzenlenmesi durumunda oluşabileceğini düşündüğümüz riskleri üstlenmek istemediğimizden ve altının ithalatında karşılaşılan diğer fiziki güçlü kler nedeniyle işlemlerimizi Borsa da üyeliğimizi devam ettirecek olan minimum düzeye indirmeyi kararlaştırdık. - Piyasada işlemlerimizi azaltmamızın bir diğer nedeni ise piyasada rekabetin artması ile gerçekleşen fiyat düşüşlerinin kar marjını azaltmasıdı r. Altın dünyada referans fiyatlarına uyumlu seyrederken Türkiye de bu fiyatlardan ciddi sapmalar olabilmekte bu durum işlem yapmanın riskini artırırken düşük gerçekleşen fiyatlar 230 kar marjlarını düşürmektedir. TEB bu şartlar altında işlemlerini azaltmayı t icari açıdan daha uygun bulmaktadır. Borsa da üyeliğimiz devam ettiği için şartların uygun olması durumunda tekrar piyasaya girme imkanımız bulunmaktadır. I.3.2.2. Garanti Bankası A.Ş. Garanti Bankası A.Ş. (Garanti Bankası) yetkilisi konu hakkında; Banka nın işlemlerindeki azalmanın en önemli sebebi nin Borsa da ithal edilen altının satış fiyatının düşük gerçekleşmesi ve bu düşüşün kar etme lerini güçleştirmesi olduğunu, altın ithal edip satmaktansa fiyatı borsada tescil edilmiş altını alarak yurtdışında sat manın dahi daha karlı olduğu zamanlar bulunduğunu, bunun 240 yanında Garanti Bankası nın altın ithalatını konsinye satış usulü ile gerçekleştir diğini, altın alımları fiyatlar ındaki sapmanın çok olduğu bu piyasa fazla riskli ol duğu için risk üstlenmek isteme diklerini, bu şartlar altında rekab et etmek güçleştiğinden altın ithal edip Borsa da satma işlemleri ni azalt tıklarını ifade etmiştir. I.3.2.3. İstanbul Altın Rafinerisi A.Ş. Goldaş Grubu nun ithal ettikleri altını borsada düşük fiyattan satmalarının borsaya ve ekonomiye zarar verdiği iddiası ile SPK ya yapılan şikayetin sahibi olan İstanbul Altın Rafinerisi yetkilisi konuyla ilgili olarak; ş u an için herhangi bir 250 işletmenin yaptığı işlemler hakkında şikayet lerinin olmadığını belirtmiştir. I.3.3. Altın Borsas ı nda Faaliyet Gösteren Önemli Oyuncuların Sektör İçindeki Konumu Dosya mevcudu bilgilere göre , Goldaş Grubu nun ve rakiplerinin ilgili ürün pazarlarında gerçekleştirdikleri ithalat rakamları ve bunun s onucunda sahip oldukları paylar aşağıdaki tablolarda y er veril diği şekildedir : Goldaş Gurubu ve Rakiplerinin 2004 -2007 Yılları Arasında Gerçekleştirdikleri Altın İthalat Miktarları: 2004 2005 2006 2007 Koçbank 105.250 52.892 19.140 0 Goldaş+Meydan 21.450 139.822 125.784 19.225 Garanti 8.800 10.000 10.40 0 1.000 İş Bankası 36.800 42.125 25.450 1.625 07-29/259 -90 7TEB 31.550 0 0 0 Denizbank 25.850 31.475 16.400 500 Diğer 7.300 10.467 30.769 150 Toplam 231.704 278.319 199.180 24.357 260 Goldaş Grubu ve Rakiplerinin 2004 -2007 Yılları Arasında Gerçekleşen İthalat Miktar ına Göre İlgili Ürün Pazarlarındaki Payları (%) : 2004 2005 2006 2007 Koçbank 44,04 18,32 8,32 0,00 Goldaş+Meydan 8,97 48,42 54,70 100,00 Garanti 3,68 3,46 4,52 4,08 İş Bankası 15,40 14,59 11,07 6,63 TEB 13,20 0,00 0,00 0,00 Denizbank 10,82 10,90 7,13 2,04 Diğer 3,05 3,62 13,38 0,61 Toplam 100,00 100,00 100,00 100,00 J. GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK J.1. Hakim Durum Değerlendirmesi Önaraştırmanın konusunu esas olarak Goldaş Grubu nun uluslar arası fiyatların altında altın satışı yapmak suretiyle il gili piyasadaki rakipleri ni piyasa dışına ittikleri ve Borsa yı tek satıcılı hale getirdikleri iddiası oluşturmaktadır. Bu çerçevede konu yıkıcı fiyat uygulamasına ilişkindir. Ancak yıkıcı fiyat yoluyla 270 kötüye kullanmadan bahsedebilmek için öncelikle Gold aş Gurubunun ilgili pazarda hakim durumda olup olmadığının tespit edilmesi gerekir. Hakim durum, 4054 sayılı Kanun un 3 . maddesinde Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, ü retim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü olarak tanımlanmaktadır. Kanun un 6. maddesinde ise bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması yasaklanmakta olup, yıkıcı fiyat uygulaması bir hakim durumun kötüye kullanılması hali olarak ortaya 280 çıkmaktadır. Goldaş Grubu nun ve rakiplerinin pazar paylarına il işkin olarak yukarıda yer verilen veriler değerlendirildiğinde, Goldaş Grubu nun ilgili ürün pazarını oluşturan ithal edilen işlenmemiş altın pazarında yüksek paylara sahip olduğu, bu payların 2006 yılında ve 2007 nin ilk aylarında rakiplerin sahip olduğu payların önemli ölçüde üzerinde olduğu ve dolayısıyla Goldaş Grubu nun ithal edilen işlenmemiş külçe altın pazarında hakim durumda kabul edilebileceği görülmektedir. Ancak ilgili ürün pazarını tanımlarken işlenmemiş altının sadece ithalat yoluyla temin edi lmediği, hurda altının dönüştürülmesi ile elde edilen külçe altının da pazarda önemli ölçüde kullanıldığı bilinmekle birlikte, bu yolla elde 290 07-29/259 -90 8edilen altın miktarı ve miktarda Goldaş ın payına ilişkin somut herhangi bir veri bulunmamaktadır. Dolayısıyla yaln ız bu veriler ışığında Goldaş ın ilgili ürün pazarı ve bu pazarı etkileyen ürün pazarı birlikte değerlendirildiğinde hakim durumuna ilişkin kesin bir sonuca ulaşmak mümkün olmamaktadır. Hakim durum değerlendirmesinde kullanılan bir diğer kriter olan potans iyel rekabetin, ilgili piyasaya girmek için belirli bir sermaye birikimi ve çeşitli izinleri n gerek mesine rağmen düşük olmadığı kanaatine varılmıştır . Pazardaki potansiyel oyuncuların güçlü sermaye yapısına sahip teşebbüsler oldukları dikkate alındığında g iriş aidatının pazara giriş için önemli bir engel olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Potansiyel rekabetin yüksek olması Goldaş Grubu nun hakim 300 durum tespitini güçleştiren bir unsur olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte şikayetin Borsa da gerçekleşen işlemlerin sonucunda olması, Borsa da gerçekleşen işlemlerin önemli bir kısmının ithal edilen işlenmemiş külçe altın üzerinden yapılması ve bu işlemlerde Goldaş Grubu nun pazar payının yüksek olmasından hareketle, en yakın rakiplerin pazar paylarının da düşük olması dikkate alınarak, mevcut pazar yapısına göre Goldaş Grubu nun son iki yıllık işlemleri ne ticesinde hakim duruma geldiği sonucuna varılmıştır . J.2. Ha kim Durumun Kötüye Kullanılması na İlişkin Değerlendirme J.2.1. Yıkıcı Fiyat U ygulaması 310 Yıkıcı fiyat uygulaması, bir firmanın fiili ve potansiyel rakiplerini fiyat indirimi yoluyla elimine etmek, disipline etmek veya piyasaya giriş teşebbüslerini caydırmak suretiyle pazar gücü elde ettiği bir stratejidir. Bir başka deyişle yıkıcı bir fiyat yalnızca dışlayıcı ve rekabeti bozucu etkileri ortaya çıktığı zaman karın maksimize edilebildiği bir fiyattır. Uygulamanın yıkıcı fiyat olup olmadığının değerlendirmesinde, yıkıcı fiyat unsurlarının var olup olmadığını incelemek gerekmektedir. a) İktisadi Üstünlük: Genel olarak bir teşebbüsün bu şekilde rekabeti kısıtlayabilmesi veya bozabilmesi için rakiplerine oranla sahip olduğu bir üstünlüğün veya avantajın olması gerek ir. 320 Yıkıcı fiyat bağlamında bu üstünlüğün kaynağı, sahip olunan mali güçle ilişkil idir. Çünkü bir teşebbüsün yıkıcı fiyat uygulamasına girişebilmesi ancak girilen zarara rakiplerine oranla daha uzun süre dayanabilmesine bağlıdır. İnceleme konusu olayda Goldaş Grubu nun her ne kadar güçlü bir sermaye yapısına sahip olduğu bilinse de rakipleri arasında Türkiye nin en büyük bankalarının olması ve mali güçlerinin Goldaş Grubu ndan çok daha yüksek olması, Goldaş Grubu nun mali güçle ilişkilendirilecek bir iktisadi üstünlük kurmasını mümkün kılmamaktadır. b) Olağandışı Düşük Fiyat: Yı kıcı fiyat uygulaması esas olarak, rakipleri güç duruma sokmayı amaçlayan bir fiyat indirimiyle ortaya çıkmaktadır. Fiyatın yıkıcı 330 karakterde sayılabilmesi içinse makul olamaya cak derecede düşük olması gereklidir . Makul olmama ölçüsü genellikle iktisadi bi r kriter olan verimlilik kavramıyla ilişkilendirilir. Bir teşebbüsün maliyet altında satış yapmasının 07-29/259 -90 9rekabeti verimlilik dışında adil olmayan bir alana çekmesi dolayısıyla fiyatın maliyetin altına kaydığı noktada bir rekabet ihlalinden söz edilebileceği v e bunun da bir fiyat -maliyet analiziyle tespit edilebileceği kabul edilmektedir. Goldaş Grubu nun yaptığı işlemlerde gerçekleşen fiyatın maliyetin altında olup olmadığı aşağıda daha ayrıntılı incelenecektir. Ancak, teşebbüsün bilanço ve gelir tablosuna ya nsıyan rakamlar neticesinde kar elde ettiği görülmektedir ki bu verilerin doğru kabul edilmesi maliyetin altında satış yapıldığı ihtimalini ortadan 340 kaldırmaktadır.1 c) Niyet: Uygulamanın piyasa koşullarının zorlaması sonucu mu ortaya çıktığı, yoksa rakibi etkisizleştirmeye dönük sistematik bir plan dahilinde mi gerçekleştiğinin ayırt edilebilmesi için maliyetin altında satışla (mas) amaçlananın gerçekte ne olduğunu tespit etmek önem kazanmaktadır. Yıkıcı fiyat uygulandığı şüphesiyle incelenen piyasa çok faz la oyuncunun bulunduğu bir piyasa olup piyasadaki hakim durumdaki firmanın dahi fiyatları etkileme imkanının sınırlı olduğu düşünülmektedir. Çünkü piyasada satıcı sayısında azalma olsa dahi talepteki çok parçalı lık devam etmekte olduğu sürece arz edenlerin fiyatı etkileme olasılığı düşüktür. Yani oluşan fiyat piyasadaki arz 350 talep dengesine göre şekillenmektedir. Dosya mevcudu bilgilere göre, Goldaş Grubu nda yapılan yerinde incelemede bu durum raportörlere sıklıkla vurgulamıştır. Yalınkaya Holding de yapıla n yerinde incelemede tutanaklara geçen aşağıdaki ifade düşük gerçekleşen fiyatın yıkıcı fiyat niyeti taşımadığı konusuna dikkat çekmektedir: Sattığımız altının fiyatı piyasadaki arz ve talep dengesine göre oluşmakta, kimi zaman dünyada açıklanan referans fiyatların altında işlemlerimiz olmakla birlikte bu durum isteğimizin dışında İstanbul Altın Borsasında serbest piyasa koşullarında oluşmaktadır. Borsa şartlarında oluşan piyasa talebinin düşük olması ve zaman zaman hurda altının piyasaya girişi sonucunda arzdaki artış 360 nedeniyle fiyatlar üzerinde aşağı yönde baskı oluşmakta ve bu gibi etkenlerle ülkemizde külçe altın fiyatları dünya piyasalarındaki referans değerlerin altında gerçekleşmektedir. Goldaş Grubu rasyonel davranan ticari bir işletmedir ve dolayıs ıyla isteyerek zararına satış yapmamız söz konusu olamaz. Ancak kimi zaman piyasa şartları içerisinde, çeşitli işlemler sonucunda zarar oluşmuş olabilir. Bunun yanında, referans fiyatların altında görünen satışların neticesinde oluşan sonuç hesaplarımızda (Bilanço ve Gelir Tabloları) dönemler itibariyle kar oluşmuştur. Çünkü Goldaş Grubunun yıllardır süren çalışmaları ile önemli bir ticari kredibilite elde etmiş, dünya piyasalarını yakından ve iyi takip ederek kontratlara dayalı olarak zaman aralıkları içer isinde arbitraj imkanlarını 370 değerlendirerek altın maliyetlemesini durumuna uygun ve olumlu sonuç elde edebilecek şekilde yapabilmektedir. Dolayısıyla dünya referans fiyatının altındaki bir fiyatla satış yapsak dahi fiyatlamadaki başarımızla bilançolarımızd a kar oluşmaktadır. 1 İlk inceleme raporunda da değinildiği üzere SPK raporunda Goldaş ve Meydan ın işlemlerini muhasebeleştirmede hatalı davrandıkları, bu nedenle karın olması gerekenden fazla olduğu tespiti yapılmıştır. 07-29/259 -90 10d) Hasat: Yıkıcı fiyat uygulamasının nihai amacı, fiyat kırarak rakipleri etkisizleştirdikten sonra fiyatları tekrar yükseltmektir. Buna hasat denir. Yıkıcı , ancak bu şekilde uygulama döneminde girdiği zararları kapatabilmekte ve üstün e ekstra kar elde edebilmektedir. Piyasadaki aktörlerin rasyonel davranışlarda bulunacağını varsayan iktisatçılar bir teşebbüsün mas yapmaktan ne çıkarı olabileceği sorusuna cevap aramışlar 380 ve eğer sonuçta teşebbüs hasat yapabilecekse böyle bir uygulama ya girişeceği sonucuna ulaşmışlardır. Aksi takdirde mas'ın makul gerekçelerle açıklanabileceği ve yıkıcı fiyat olarak nitelenemeyeceği düşünülmüştür. Dolayısıyla hasat, uygulamanın rasyonel bir strateji olup olmadığının tespitinde kullanılan önemli bir kriterdir. Şikayete konu olayda , piyasaya giriş -çıkış çeşitli izinleri ve belirli bir sermaye birikimini gerektiriyor olsa da piyasada işlemlerine son veren ya da işlemleri durma noktasına gelen oyuncuların çoğunun finansal gücü yüksek bankalar olması nedeniy le, düşük fiyatla satış sonunda piyasada tekel durumuna gelebilecek olan Goldaş Grubu nun ilerleyen dönemde fiyatları yükseltmeleri 390 durumunda tekel konumlarını devam ettirmelerinin zor olduğu düşünülmektedir. Yani hasat şansı zordur. Çünkü rakip firmaların ilgili yönetmeliğin raporumuzda yer verilen kısmında da belirtildiği üzere faaliyet izinlerinin iptali durumunda tekrar geri dönmeleri için 50.000 ABD Doları vermeleri yeterli olmaktadır. Kaldı ki, üyeliğin düşmemesi için gerekli işlem miktarını gerçekleş tirmek suretiyle üyeliğin devamı sağlanabilmektedir. Rakiplerin finansal gücü yüksek bankalar olduğu ve altın piyasasında oluşacak kar marjı dikkate alındığında bu miktarın fazla olmadığı anlaşılmaktadır. Özetle Goldaş Grubu nun hasat şansının az olduğu düşünülmektedir. 400 J.2.2. Goldaş ve Meydan ın İstanbul Altın Borsası ndaki İşlemlerinin Yıkıcı Fiyat Uygulaması Bakımından Değerlendirilmesi Goldaş Grubu nun Borsa da gerçekleşen satış işlemlerinin 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirmeye alınması, satışl arın gerçekleştirildiği fiyatların düşük olması nedeniyle piyasadaki diğer oyuncuların pazarı terk etmek zorunda kalacakları şeklindeki iddianın yıkıcı fiyat şüphesi oluşturmasından kaynaklanmaktadır. Her ne kadar yukarıdaki değerlendirmelerde yıkıcı fiyat unsurlarının mevcut olayda oluşmadığı ortaya konsa da kesin sonuca varmak için satış fiyatlarının maliyetin altında gerçekleşip gerçekleşmediğinin netliğe kavuşturulması gerekmektedir. 410 Satış fiyatlarına hem Borsa dan alınan 2004 -2007 arasında gerçekleşen bütün alım-satım işlemlerinin dökümünü içeren belgelerden, hem de Goldaş Grubu ndan elde edilen fatura ve ödeme belgelerinden ulaşmak mümkündür. Fakat satılan külçe altının maliyetine ulaşmak alınan altınların muhasebeleştirmesinden kaynaklanan belirsizli kler nedeniyle güçtür. Çünkü ithal edilen altın konsinye bir mal olup maliyeti satış sırasında oluşmaktadır. Ancak, Goldaş Grubu nun altın alımlarında anlaşmalar konsinye sistemi olarak düzenlense de işlemlerinin işleyişinde maliyetleri konsinyasyon sist eminde olduğu gibi altının satımı anında belirlenmemektedir. Mal mukabili alım esasları 07-29/259 -90 11dahilinde anlaşılan fiyatlarla maliyetlerini oluşturan fiyatlar oluşmaktadır. Bu 420 nedenle devamlı olarak maliyetin altında satış yapılıp yapılmadığı incelenirken, maliye t olarak giriş beyannamesi faturalarında yazılan fiyat, satış fiyatı olarak da borsada yapılan satışlardaki fiyatlar alın mıştır. Bu noktada karşılaşılan bir diğer güçlük ise hangi altının satıldığı, hangisinin stoklarda tutulduğudur. Yani ithal edilen altı nın satışı eş zamanlı olmamakta bu nedenle de hangi altının satıldığı bilinmemektedir. Bu nedenle tahmini veri aralıkları kullanıl mıştır. Yani ithal edilen altının 3 gün içerisinde Borsa ya teslim edilmesi zorunluluğu ve altını uzun süre stoklarda tutmanı n fiyat dalgalanmalarının çok olduğu bu piyasada riskli olması nedeniyle, alınan altının elden çabuk çıkarılacağı varsayıl mıştır. Bu nedenle alış fiyatı ile altının alındığı tarihten sonraki üç hafta içerisindeki satış fiyatların 430 karşılaştırması yapıl mıştır. J.2.2 .1. 2004 Yılı için Meydan ın İşle mlerinin Değerlendirilmesi 2004 yılı itibarı yla Goldaş henüz kurulmamış olduğundan bu yıl için sadece Meydan ın işlemlerinin değerlendirilmesi yapıl mıştır. Bunun için Meydan ın Gümrük giriş beyannamelerinde yazan f iyatlar ile faturanın düzenlendiği tarihten sonraki birkaç hafta içerisinde Borsa da oluşan fiyatlar kıyaslan mıştır. Ancak bundan önce belirtilmesi gereken önemli bir husus ise 2004 yılı sonunda ithalat rakamlarına göre Meydanın pazar payının %8,97 olduğu yani teşebbüsün hakim durumda olmadığı ve işlemlerinin pazar için önemli bir etki doğurmasının 440 mümkün olmadığıdır. 28.5.2004, 31.5.2004, 18.6.2004 tarihlerinde Meydan ile Societe Generale arasında yapılan alım anlaşmasına göre altının maliyeti olarak kabul edeceğimiz alım fiyatları sırasıyla 387, 395 ve 386 ABD Doları/Ons olarak gerçekleşmiştir. Bu tarihten sonraki üç haftalık süreçte altının satış fiyatları aşağıdaki gibi gerçekleşmiştir: Tarih 31.5. 1.6. 4.6. 10.6. 11.6. 14.6. 18.6. 21.6. 23.6. 25.6. 30.6. 2.7. 5.7. Fiyat 394 396 388 385 385 384 389 389 396 397 406,3 395,6 399 396 398 Fiyatlarda dalgalanmalar olmakla birlikte genelde alış fiyatlarının üzerinde olduğu gözlenmektedir. 450 25.6.2004, 1.7.2004, 16. 7.2004 tarihlerinde Meydan ile Societe Generale arasında yapılan alım anlaşmasına göre altının maliyeti olarak kabul edeceğimiz alım fiyatları sırasıyla 393, 398, 408 ABD Doları/Ons olarak gerçekleşmiştir. Bu tarihlerden sonraki üç haftalık süreçte altının satış fiyatları aşa ğıdaki gibi gerçekleşmiştir: Tarih 19.7. 20. 7. 22.7. 27.7. 28.7. 29.7. 30.7. 2.8. 3.8. 4.8. 5.8. 6.8. 9.8. Fiyat 407 405,8 398 393,7 392,8 390 389 391,2 391,5 393 393 392 392,6 397 390 394,2 390,8 392,7 392,5 395 400 07-29/259 -90 12İşlemlerin çoğunun alım fiyatlarının üzerinde olduğu görülmektedir. Ancak alınan son altının maliyetin altında satıldığı tahmin edilmekte bunun da piyasa içi dengeler sonucunda oluştuğu düşünülmektedir. Çünkü daha önce açıklandığı 460 üzere Meydan ın pazar payı fiyatlara etki edemeyecek kadar düşüktür. 30.7.2004, 30. 7.2004, 9.8.2004, 20. 8.2004, tarihlerinde Meydan ile Societe Generale arasında yapılan alım anlaşmasına göre altının maliyeti olarak kabul edeceğimiz alım fiyatları sırasıyla 39 0, 394, 394, 395 ABD Doları/Ons olarak gerçekleşmiştir. Bu tarihlerden sonraki üç haftalık süreçte altının satış fiyatları aşağıdaki gibi gerçekleşmiştir: Tarih 12.8. 16.8. 16.8. 17.8. 17.8. 18.8. 19.8. 20.8. 23. 8. 23.8. 27.8. 1.9. 3.9. Fiyat 397 399,3 398 402 401,8 402,8 404,8 407,8 410 411,2 408,5 408,4 408,2 400,5 401,6 403 406,4 407,9 410,5 409,2 409,3 406,5 391,5 402,7 407,3 408,3 Satış fiyatlarının tamamının maliyetin üzerinde gerçekleştiği görülmek tedir. 470 J.2.2 .2. 2005 Yılı için Goldaş ve Meydan ın İşlemlerinin D eğerlendirilmesi Goldaş ve Meydanın ayrı ayrı yaptıkları ithalat verilerine göre toplam pazar payları %48,42 olarak belirlenmiştir. Bu oran hakim durum tespitinde kullanılan diğer kıstaslar ile birlikte değerlendirildiğinde Goldaş Grubu nun hakim durumunu göstermek için yetersiz olmakla birlikte , sattıkları fiyatların yıkıcı olup olmadığına bakıl mışır. Anılan yıl için yapılacak değerlendirmeler de iki aylık verilere yer verilecektir. İncelene cek ayların Temmuz ve Ağustos olarak belirlenmesi bu aylarda altın talebindeki artışın fiyatları etkilediğinin bilinmesi, bu nedenle fiyatların diğer aylara göre daha yukarda gerçekleşmesinin beklenmesidir. Zira bu aylarda düşük 480 gerçekleşen fiyatların piya sa içi arz talep dengesiyle açıklanması zordur. İki teşebbüs aynı ekonomik bütünlüğün parçaları olmakla birlikte , Borsa da ayrı satış yapmaktadır. Bu nedenle ikisinin satışları ayrı incelen miştir. 4.7.2005, 18.7.2005, 29. 7.2005 tarihlerinde Meydan ile Soci ete Generale arasında yapılan alım anlaşmasına göre altının maliyeti olarak kabul edeceğimiz alım fiyatları sırasıyla 435, 420 ve 424 ABD Doları/Ons olarak gerçekleşmiştir. Bu tarihten sonraki üç haftalık süreçte altının satış fiyatları aşağıdaki gibi gerçekleşmiştir: Tarih 6. 7. 11.7. 12.7. 15.7. 18.7. 19.7. 27.7. 1.8. 9.8. 10.8. 18.8. 19.8. 31.08. Fiyat 423 425 428 425,3 420,8 420 423 432 435 436 438 438 433,7 422 434 490 Alımlardan ilki 4 Temmuz da 435 ABD Doları /Ons üzerinden y apılmıştır. Bu altının üç gün içinde borsaya teslim edildiği verisi ve ikinci altın alımı olan 18 Temmuz a kadar satıldığı varsayımı altında satılan altının maliyetin altında 07-29/259 -90 13gerçekleştiği tahmin edilmektedir. Ancak, geri kalan günlerde yapılan satışlar da aynı yöntemle değerlendirildiğinde satışların maliyetin altında olmadığı görülmektedir. Dolayısıyla ayın başında düşük fiyattan yapılan satışların, Grubun yıkıcı fiyat politikasından değil fiyat dalgalanmalarından kaynaklandığı kanaati güçlenmektedir. Aynı şekilde 6. 8.2005 20.8.2005 24.8.2005 tarihlerinde sırasıyla 438, 448, 444 ABD Dolar ı/Ons fiyatlarından alınan altınların aşağıdaki tablodan izleneceği 500 üzere maliyetlerinin üzerinde satıldığı görülmektedir. Tarih 05.09. 06.09. 14.09. Fiyat 445 444,5 448 447,8 449,6 Yukarıda yapılan maliyet fiyat analizleri aynı şekilde Goldaş için de yapılmıştır. Buna göre seçilen aylarda Goldaş ın 2005 yılı alımları ve Borsa da yaptığı satışlar aşağıdaki gibidir. Temmuz ayı alımları sırasıyla [tarih ve al dığı fiyat olarak (ABD Dolar ı/Ons )]: 9.7.2005 435, 16.7.2005 424.5, 20.07.2005 428, 23. 7.2005 420,5, 30. 7.2005 424. Satış Fiyatları ise aşağıdaki tablodaki gibidir. 510 Tarih 12.7. 13.7. 15.7. 18.7. 19.7. 21.7. 25.7. 27.7. 29.7. Fiyat 428 426 421 420 420 422 425 423 427 422 423 424 427 Buna göre yüksek olması beklenen talebe rağmen satış fiyatlarının ayın başında maliyetin altında olduğu ay sonuna doğru bu durumun tersine döndüğü görülmektedir. Goldaş ın 2005 Ağustos alımları 2.8.2005 -425 ABD Dolar ı/Ons , 6.8.2005 -426,5 ABD Dolar ı/Ons , 12.8 .2005 -437,5 ABD Dolar ı/Ons , 20. 8.2005 -448 ABD Dolar ı/Ons , 25.8.2005 445 ABD Dolar ı/Ons olup satış fiyatları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tarih 1.8. 4.8. 5.8. 8.8. 10.8. 12.8. 15.08. 16.08. 18.08. Fiyat ABD Doları/Ons 431 436 438 437 436 447 443 440 438 432 437 448 442 442 439 Tarih 22.8. 25.8. 31.8. 1.9. 2.9. 5.9. 7.9. Fiyat ABD Doları/Ons 438 440 433 436 446 445 444 439 438 435 Tahmini alım -satım tarihi veri aralığına göre satışların önemli kısmının maliyetin 520 üzerinde gerçekleştiği görülmektedir. J.2.2 .3. 2006 Yılı için Goldaş ve Meydan ın İşlemlerinin Değerlendirilmesi 2006 yılı, Grubun toplam pazar payında ciddi bir artışın olduğu, piyasadaki rakiplerin sayısında azalmanın olduğu dolayısıyla Goldaş Grubu nun hakim duruma geldiğini kabul e dilen yıl olması bakımından önem taşımaktadır. Bu 07-29/259 -90 14nedenle değerlendirmede kullan ılan aylar aynı kalmakla birlikte incelenen fatura sayısı ve Borsa verileri artırılmıştır. Meydan ın 2006 yıl ı Temmuz ve Ağustos ayı alımları sırasıyla (tarih ve aldığı fiyat olarak): 2.7.2006 582,6, 22.7.2006 643, 3.8.2006 619,5, 13. 8.2006 650, 15.8.2006 655, 530 20.8.2006 647, 23.8.2006 627, 31. 8.2006 625 ABD Doları /Ons olup satış fiyatları aşağıdaki tabloda göster ilmiştir. Tarih 5.7. 7.7. 10.7. 12.7. 18.7. 19.7. 20.7. 24.7. 27.7. Fiyat 619 626 618,8 639 645 623 637,8 617 633 624 623,6 643,7 648 627 Tarih 7.8. 9.8. 10.8. 14.8. 18.8. 21.8. 25.8. 28.8. 4.9. Fiyat 646 643 650,5 625 614 623 622,5 623,5 627 648 651 631 616,1 624 625 Karşılaştırma yapmadan önce belirtilmesi gereken önemli bir husus alım fiyatlarında da satım fiyatlarında da kısa zaman aralığında büyük dalgalanmalar olduğudur. Böyle bir ortamda altını elde tutmanın riski artacaktır. Bu durumda her iki teşebbüsün de daha kısa süreli satışlar yaptıkları tahmin edilmiştir. Maliyet -fiyat kıyaslaması sonucunda teşebbüsün sürekli maliyetin altında satmak gibi yöntemi benimsemediği, fiyatların kimi zaman maliyetin altında kimi zaman 540 üzerin de gerçekleştiği tespit edilmiştir. Son olarak, Goldaş ın 2006 yılı 2006 Temmuz ve Ağustos ayı alımları sırasıyla [tarih ve aldığı fiyat olarak (ABD Dolar ı/Ons )]: 30.6.2006 -572, 2.7.2006 -582, 11 .7.2006 -614, 14.7.2006 -622,5, 20. 7.2006 -643, 25.7.2006 -662, 2 9.7.2006 -640, 2. 8.2006 -614,5, 11.8.2006 -650, 25. 8.2006 -628 Tarih 4.7. 7.7. 10.7. 11.7. 12.7. 13.7. 14.7. 17.7. 19.7. 20.7. 21.7. 24.7. 27.7. 31.7. Fiyat 618 626 618,8 624 639 645,2 655 659 622,6 637,5 626,5 611,2 632 635 619 623,6 628 643 647 667,5 627 641 628,5 617,7 633 Tarih 01.08. 2.8. 4.8. 8.8. 10.8. 14.8. 18.8. 21.8. 23.8. 25.8. 28.8. 29.8. 31.8. 4.9. Fiyat 633,1 647 644,2 643 644 626 617,5 622,6 625 623 623 618 622 627 635,5 646,5 647,1 650,7 630 618 623 627 624 624,9 627 Golda ş için de aynı tahmini aralık üzerinde yapılan maliyet -fiyat kıyaslaması sonucunda teşebbüsün sürekli maliyetin altında satmak gibi yöntemi benimsemediği, fiyatların bazen alım fiyatının çok üzerinde iken bazen de 550 maliyetin altında gerçekleştiği tespit edi lmiştir. Fakat satışların büyük çoğunluğu alım fiyatlarının oldukça üzerinde gerçekleşmiştir. Yukarıda detaylı olarak yapılan seçme usulü karşılaştırma tablolarında da anlaşılacağı üzere, Goldaş grubunun satımlarında kendi maliyetlerinin altında kimi zaman satış yapmakta olsa da, esas olarak kendi maliyetlerinin üzerinde satış yaptığı tespit edilm iştir. Bu çerçevede, rekabet hukukunda yıkıcı fiyat uygulamak suretiyle hakim durumun kötüye kullanıldığını söyle yebilmek için gerekli ilk şart olan teşebbüsün mal iyetinin altında satış yapması şartının, eldeki 07-29/259 -90 15veriler ışığında inceleme konus u olayda gerçekleşmemiş olduğu kanaatine varılmıştır . 560 K. SONUÇ Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; 1. Goldaş Kıymetli Madenler Ticareti A.Ş. ve Meydan Döviz ve Kıymetli Maden Ticareti A.Ş. nin ilgili ürün pazarı olan borsada işlem gören işlenmemiş külçe altın pazarı nda hakim durumda olduğuna, 2. Ancak, piyasa şartlarının hasat olanağı tanımaması, Goldaş Kıymetli Madenler Ticareti A.Ş. ve Meydan Döviz ve Kıymetli Maden T icareti A.Ş. ye ait belgeler in incelenmesi neticesinde yıkıcı fiyatlandırmanın tespit edilememesi nedenleriyle Goldaş Grubu faaliyetlerinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında 570 Kanun un Hakim Durumun Kötüye Kullanılması başlıklı 6 . maddesini ihlal etmediği ne, 3. Dolayısıyla dosya konu su iddialara ilişkin olarak Goldaş Kıymetli Madenler Ticareti A.Ş. ve Meydan Döviz ve Kıymetli Maden Ticareti A.Ş. hakkında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına , 4. Sonucun Sermaye Piyasası Kurulu na bildirilmesin e OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.