Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008-4-32 (Devralma ) Karar Sayısı : 08-16/171-60 Karar Tarihi : 21.2.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Mehmet YANIK, Fatma ÇELİK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Martur Sünger ve Koltuk Tesisleri Ticaret ve Sanayi A.Ş. Temsilcisi: Av. Muharrem KÜÇÜK Levent Cd. Sümbül Sk. No:53 34330 Levent/İstanbul
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008-4-32 (Devralma ) Karar Sayısı : 08-16/171-60 Karar Tarihi : 21.2.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Mehmet YANIK, Fatma ÇELİK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Martur Sünger ve Koltuk Tesisleri Ticaret ve Sanayi A.Ş. Temsilcisi: Av. Muharrem KÜÇÜK Levent Cd. Sümbül Sk. No:53 34330 Levent/İstanbul 20 D. TARAFLAR : - HVB Capital Partners AG Am Tucher park 1, D -80538 München ALMANYA - Üstünberk Holding A.Ş. Güneşli Basın Ekspres Yolu Polat İş Merkezi C Blok K:2 D:6 Bağcıl ar/İstanbul - Hakan ÜSTÜNBERK Üstay Tarabya Evleri No:25 D:5 Tarabya Sarıyer/İstanbul - Sıdıka ÜSTÜNBERK Nuri Paşa Cd. İmtes Park Villaları A -32 Ferahevler Yeniköy Sarıyer/İstanbul 30 - Ömer ALTUN Mimar Sinan Cd . Göktürk Mh. No:29 Eyüp/İstanbul - Umur ÜSTÜNBERK Daire Sk. No:3/3 Yeniköy Mh. Sarıyer/İstanbul - Müfit KARADEMİRLER Karanfil Sk. A Blok Tan Apt. No:5 D:5 Kükürtlü Mh. Osmangazi/Bursa - Markol Otomotiv Yan Sa nayi ve Ticaret A.Ş. Güneşli Basın Ekspres Yolu Polat İş Merkezi C Blok No:8 Bakırköy/İstanbul 40 E. DOSYA KONUSU: Martur Sünger ve Koltuk Tesisleri Ticaret ve Sanayi A.Ş. (Martur) nin ihraç edilecek % 20 oranındaki hissesinin HVB Capital 08-16/171 -60 2 Partners AG (HCP ) tarafından taahhüt edilmesi ile ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.2.2008 tarih , 876 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. madd esi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 50 15.2.2008 tarih , 200 8-4-32/Öİ-08-MY sayılı Devralma /Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu 18.2.2008 tarih, REK.0.08. 00.00 -120/43 sayılı Başkanlık önergesi ile 08- 69 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu nun iznine tabi oldu ğu, devir sonucunda ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı; bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği , görüşü ifade edilmiştir. 60 H. İNCEL EME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı Tarafların faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı , otomotiv yan sanayi malzemeleri pazarı üst başlığında, otomotiv koltuk ve koltuk malzemeleri pazarı ve otomotiv yan s anayi iç trim plastik kaplama parçaları pazarı olarak belirlenmiştir. 70 H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar İşlem e konu olan teşebbüsün faaliyetlerinin ülke mizin tümünde satış ı yapılan ürünleri kapsaması ve ilgili ürünler açısından rekabetin ülke çapında homojen dağıldığının aksine göstergel er bulunmaması dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti Sınırları olarak tespit edilmiştir. H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.2.1. Bildirimin 4054 sayılı Kanun un 7 . maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ 80 Kapsamında Değerlendirilmesi 1997/1 sayılı Tebliğ'in Birleşme ve Devralma Sayılan Haller başlıklı 2. maddesinin (c) bendine göre, Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ort aya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint -venture) 4054 sayılı Kanun"un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir. 08-16/171 -60 3 Esasen, t eşebbüsler arası bir işlemin birleşme ve devralma sayılabilmesi için taşıması gereken unsurlar şunlardır: 90 - Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması, - Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması, - Ortak girişimi n, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması. - Ortak Kontrol Ortak girişimlerde aranan birinci koşul, işleme konu Şirket in kurucu firmalar tarafından ortak kontrol altında tutuluyor ol masıdır. HCP nin devralacağı hisseler % 20 oranında olmasına rağmen, t araflar arasında imzalanan Ana İştirak Sözleşmesi ve Hissedarlık Sözleşmesi nden , Martur üzerinde Üstünberk Holding ve HCP nin ortak kontrol kurduğu anlaşılmaktadır. 100 Şöyle ki , Hissed arlık Sözleşmesi nin 2. maddesi uyarınca yatırımcı konumundaki HCP , Martur un beş kişilik yönetim kuruluna bir üye atamaya hak kazanmaktadır. Anılan Sözleşme nin Ek C -Önemli Kararlar başlıklı bölümünde , Martur un faaliyet konusu ile ilgili (yatırımlar, iş planı, üst yönetimin belirlenmesi bütçenin onaylanması gibi) önemli kararların, genel kurulda veya yönetim kurulunda HCP nin ve HCP tarafından atanan yönetim kurulu üyesinin olumlu oyu ile alınabileceği düzenlenmiştir. Bu tür konulardaki veto yetkileri , stratejik kontrol unsurları ol up ortak kontrolün başlıca göstergeleri arasında dır. Ek C de sayılan ve HCP ye tanınan imtiyaz hakların dan bazıları aşağıdaki şekildedir: - C Grubu hisseleri etkileyen hisse senedi, hak, opsiyon veya teminat verilmesi, 110 - Martur veya onun kontrolündeki iştiraklerin ana sözleşmelerinde veya sermaye yapılarında değişiklik, temettü ödenmesi, halka arz kararı verilmesi , - 2.000.000 Avro yu aşan birleşme devralma veya ortak girişim kurulması işlemleri , -Martur un veya iştiraklerinin bütçelerinin onaylanması, şirketin olağan işleri dışındaki veya hissedarların/iştiraklerin 1 .000.000 Avro yu aşan işlemleri , -Martur un veya iştraklerinin yönetim ve denetim organlarında değişiklik yapılması . Yukarıda sayılan düzenlemelerden anlaşılacağı üzere geniş kapsamlı imtiyaz hakları sebebiyle HCP, Martur un kontrolünde söz sahibi olmaktadır. 120 - Bağımsız Bir İktisadi Varlık Olarak Ortaya Çıkma Ortak girişim işleminin yoğunlaşma doğurucu olup olmadığını gösteren kriterler den bir diğeri de söz konusu ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşımasıdır. Bu kriter ile ifade edilen temel amaç, kurulacak olan ortak girişimin kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini sürdürebilen ayrı bir teşebbü s olarak tanımlanabilmesini sağlamaktır. Ortak girişim, pazarda faaliyet gösteren diğer firmaların gerçekleştirdiği üretim, dağıtım gibi tüm faaliyetlerde bulunmalı ve tam işlevsel firmalarda olduğu gibi kendine ait muhasebe, personel, idare ve yönetim org anına sahip olmalıdır. Ana İştirak 08-16/171 -60 4 Sözleşmesi ve Hissedarlık Sözleşmesi nde, Martur yönetim kurulu ve 130 denetçilerinin belirlenme ve çalışma yöntemlerine ilişkin ayrıntılı düzenlemelerin olması; ayrıca anılan şirketin faaliyetlerinin yürütülmesi, bütçe sinin hazırlanması ve hisse devri usullerinin tespit edilmiş olması , ortak girişimin bağımsız bir teşebbüs olarak karar alabileceğini göstermektedir. Bağımsız bir iktisadi varlık olmanın diğer şartı, ortak girişimin kendi ticari politikasının olması veya kendi i ş faaliyetlerini devam ettirme ve geliştirmede kurucularından bağımsız hareket edebilmesi, yani ekonomik bağımsızlığa sahip olmasıdır. Ekonomik bağımsızlığın başlıca göstergelerinden biri, ortak girişimin başlıca mal aldığı ya da mal sattığı yerin kurucu f irmalar olup olmadığı veya ortak girişimin faaliyetlerinin kurucu firmaların faaliyetleriyle bütünleşip 140 bütünleşmediğidir. Bu itibarla bildirime konu işlem incelendiğinde, Martur un ana faaliyet konusu otomotiv ana sanayiine otomobil koltuk sistemleri ile iç trim plastik kaplama malzememeleri gibi otomotiv yan sanayi ürünleri üretmektir. Ana teşebbüslerin ise, ilgili pazarda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu çerçevede, Martur un faaliyetleri ortak girişimin taraflarının faaliyetleri ile bütünleşme yece ğinden, söz konusu şirketin bağımsız bir iktisadi varlık olarak faaliyette bulunacağı sonucuna ulaşılmıştır. - Rekabeti Sınırlayıcı Amaç veya Etkinin Olmaması Bu şarta göre, işlemin, ortak girişimin kurucusu olan şirketler arasında veya bu 150 şirketlerle ortak girişim arasında rekabetçi davranışların koordinasyonu na neden olma riski taşımıyor olması gerekir. Buna göre; - Ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği ilgili ürün pazarındaki etkinliklerinin önemsiz seviyede kalması veya ana teşebb üslerden sadece birinin ilgili ürün pazarındaki faaliyetlerine devam etmesi, - Ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği ilgili ürün pazarındaki tüm faaliyetlerini ortak girişime devretmeleri, hallerinde söz konusu risk bulunmamaktadır. HCP ve Üstünberk Holding in ilgili pazarda herhangi bir faaliyetleri bulunmama sı 160 neden iyle, ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olma sı mümkün değildir. Yukarıda yapılan değerlend irmeler sonucunda , bildirim konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesi gereğince , Bu Tebliğ in 2. maddesin de belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşme ve devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 170 yirmi beş trilyon Türk Lirası (yirmi beş milyon Yeni Türk Lirası)'nı aşması halinde 08-16/171 -60 5 Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur . Dosya mevcudu bilgilere göre, Martur un 2007 yılı cirosu ( .) YTL dir. Bu çerçevede bildirim konusu devralma işleminin , ciro yönüyle Kurul un iznine tabi olduğu kanaatine varılmıştır. Bununla birlikte, devralan HCP nin ilgili pazarda faaliyetinin bulunmaması nedeniyle, devir işlemi sonucunda pazarın yapısı değişmeyeceğinden, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamı nda hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ 180 Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yarat ılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.