Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -1-170 Karar Sayısı : 06-32/396-M Karar Tarihi : 4.5.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER: Başkan : Mustafa PARLAK 10 Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN. B. RAPORTÖRLER: Murat ÇETİNKAYA, Şahin YAVUZ, Haluk ARI, Hilal YILMAZ, Nazlı AKSOY C. BAŞVURUDA BULUNAN LAR: - Veysi MUNGAN Ethem Efendi Cd. Çamlı Köş k Sk. 12/10 Erenköy Kadıköy İstanbul
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -1-170 Karar Sayısı : 06-32/396-M Karar Tarihi : 4.5.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER: Başkan : Mustafa PARLAK 10 Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN. B. RAPORTÖRLER: Murat ÇETİNKAYA, Şahin YAVUZ, Haluk ARI, Hilal YILMAZ, Nazlı AKSOY C. BAŞVURUDA BULUNAN LAR: - Veysi MUNGAN Ethem Efendi Cd. Çamlı Köş k Sk. 12/10 Erenköy Kadıköy İstanbul 20 - Uğur YURTSEVER Adressiz başvuru - 4 adet isimsiz başvuru Adressiz başvuru D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN TEŞEBB ÜS: - Roche Müstahzarları A.Ş. Büyükdere Cd. No: 181 Levent 80640 İstanbu l E. DOSYA KONUSU: Roche Müstahzarları A.Ş. hakkında Kurumumuza intikal 30 eden muhtelif şikayet yazılarının değerlendirilmesi. F. İDDİALARIN ÖZETİ: Kuruma gönderilen şikayet dilekçe lerinde özetle, bioyteknoloji ürünlerinde (özellikle Neorecormon, Neupogen , Roferon -A, Kytril ve Setron isimli ilaçlarda) Roche Müstahzarları A.Ş. (Roche) nin Beşer Ecza Deposu dışındaki diğer depoların SSK ihalelerine katılmasına engel olduğu, böylece hakim durumunu kötüye kullandığı, Roche un pazar paylaşımı içine girdiği ve f iyat belirlediği, depolar arasında ayrımcılık yaptığı, ihalelerde ulusal rekabet mevzuatına aykırı davrandığı, Roche un iç denetim raporunda da rekabet kurallarının ihlal edildiğinin belirlendiği, Başbakanlık Teftiş Kurulu nun konu ile ilgili hazırlamış ol duğu 40 raporda da bu durumların teyit edildiği ifade edilmektedir. G. DOSYA EVRELERİ : 27.10. 2005 tarih i ile 20. 3.2006 tarihleri arasında muhtelif zamanlarda Kurum kayıtlarına giren dilekçeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 24.4.2006 tarih ve 2005 -2-170/BN-06-MÇ sayılı Bilgi Notu 25.4.2006 tarih ve REK.0.05.00.00 -110/68 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-32 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ : İlgili Bilgi Notunda; 1- Roferon -A, Neupogen ve Neo recormon adlı biyotek ürünlere ilişkin; 50 06-32/396 -M 2 - 25.10.2005 tarihli Veysi Mungan imzalı (27.10.2005 tarih ve 7524 sayı ile kayıtlı), - 14.12.2005 tarihli Veysi Mungan imzalı (15.12.2005 tarih ve 8917 sayı ile kayıtlı), - 30.12.200 5 tarihli Veysi Mungan imzalı ( 3.1.200 6 tarih ve 45 sayı ile kayıtlı), - Roche eski çalışanı tarafından gönderilen tarihsiz (3.1.2006 tarih ve 67 sayı ile kayıtlı), - Bu ülkeden sorumlu bir vatandaş rumuzlu tarihsiz (18.1.2006 tarih ve 324 sayı ile kayıtlı), 60 - Tarihsiz ve isimsiz ( 1.2.2006 tarih v e 641 sayı ile kayıtlı), - 1.2.2006 tarihli Uğur Yurtsever tarafından gönderilen ( 2.2.2006 tarih ve 644 sayı ile kayıtlı) dilekçelerde yer verilen idd iaların, Rekabet Kurulu nun 20. 9.2004 tarih ve 04 -60/866 - 205 sayılı (İlk İnceleme) ve 19.11.2004 tarih ve 04-72/1042 -257 sayılı (Önaraştırma) kararları ile aynı kapsam ve nitelikte olması ve adı geçen kararlarda, şikayet dilekçelerinde yer verilen iddiaların karara bağlanmış olması sebebiyle yeni bir Karar alınmasına gerek bulunmadığı, 2- Kytril ve Setron adlı ürünlere ilişkin, - 14.12.2005 tarihli Veysi Mungan imzalı (15.12.2005 tarih ve 8916 sayı ile 70 kayıtlı), - 30.12.2005 tarihli Veysi Mungan im zalı ( 3.1.2006 tarih ve 44 sayı ile kayıtlı), dilekçelerde yer alan iddiaların ise yürütülmekte olan soruşturmanın kaps amını etkileyecek nitelikte yeni bir bilgi içermediği, 3- Neorecormon, Neupogen, Roferon -A, Kytril ve Setron adlı ürünlere ilişkin olarak, - 6.2.2006 tarihli Veysi Mungan imzalı (7.02.2006 tarih ve 765 sayı ile kayıtlı), - 27.3.2006 tarihli ve 29. 3.2006 tarihl i dilekçelerde yer verilen iddialardan, Neorecormon, Neupogen ve Roferon -A adlı ilaçlara ilişkin o lanların Rekabet Kurulu nun 20. 9.2004 tarih ve 04 -60/866 -205 sayılı (İlk İnceleme) ve 19.11.2004 tarih ve 04 -72/1042 -257 sayılı (Önaraştırma) kararları 80 ile aynı içerikte olması ve adı geçen kararlarda, şikayet dilekçelerinde yer verilen iddiaların karara bağlanmış olması sebebiyle yeni bir karar alınmasına gerek bulunmadığı, Kytril ve Setron konusundaki iddiaların ise yürütülmekte olan soruşturmanın kapsamını etkileyecek nitelikte yeni bir bilgi içermediği ifade edilmektedir. I.İNCELEME VE DEĞERLENDİRME Roche hakkında Kuruma çeşitli dönemlerde intikal eden ş ikayet dilekçeleri, 20.9.2004 tarih ve 04 -60/866 -205 sayılı ve 19.11.2004 tarih ve 04 -72/1042 -257 sayılı Kurul kararlarında değerlendirilmiş ve sonuçlandırılmıştır. Kytril ve Setron adlı ilaçlara 90 ilişkin olarak , açılan soruşturma sonunda hazırlanan Soruşturma R aporu 20.1.2006 tarihinde tamamlanmış olup, soruşturma süreci halen devam etmektedir. 06-32/396 -M 3 Kuruma intika l eden yazılar daki iddaialar aşağıdaki şekilde özetlenmiştir ; 1- 25.10.2005 tarihli Veysi Mungan imzalı dilekçe NeoRecormon isimli ilaçla il gilidir. Dilekçede Roche ile ilgili olarak yapılan önaraştırma neticesinde alınan 19.11.2004 tarihli Kurul Kararı il e redd edilen iddialarla ilgili olarak mahkeme ve emniyette alınan ifadeler in ek olarak verilmek suretiyle Roche un diğer depoların SSK ihalelerine katılmasına engel olduğu ve böylece hakim durumunu kötüye kullandığı iddia edilmektedir. 2- 14.12.2005 tarih li Veysi Mungan imzalı dilekçe Neor ecormon isimli ilaçla ile ilgilidir. 100 Söz konusu dilekçede 25.10.2005 tarihli bir önceki dilekçede belirtilen hususlara ilave olarak, Roche firmasında hazırlanan iç denetim raporu ve Kurumumuza 22.12.2005 tarih ve 9077 say ı ile intikal eden T.C. Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığı nın 21.12.2005 tarihli yazısı ekinde yer alan 29.11.2005 tarih ve 18/2005 -3 sayılı T.C. Başbakanlık Teftiş Kurulu Raporu na (T.C. Başbakanlık Teftiş Kurulu Raporu) ilişkin Başbakanlık Makamı nın Olur yazısı gönderilmiştir. 3- 30.12.2005 tarihli Veysi Mungan imzalı dilekçe Neo recormon isimli ilaca ilişkindir. 30.12.2005 tarihli dilekçede yer alan Roche un pazar paylaşımı içine girdiği ve fiyat belirlediği, depolar arasında ayrımcılık yaptığına ili şkin iddiaların aynısı bu defa Neor ecormon adlı ilaç için ileri sürülmüştür. 110 4- Kurum kayıtlarına 3.1.2006 tarih ve 67 sayı ile giren Roche eski çalışanı ünvanı ile gönderilen tarihsiz dilekçe Neupogen ve Roferon -A isimli ilaçlara ilişkindir. Neor ecormo n ile ilgili Roche un ihalelere yönelik olarak yalnızca Beşer ecza deposu ile çalıştığına yönelik iddiaların aynısı Neupogen ve Roferon -A ilaçları için de ileri sürülmektedir. 5- Kurum kayıtlarına 18.01.2006 tarih ve 324 sayı ile giren Bu ülkeden sorumlu bir vatandaş rumuzlu tarihsiz dilekçe de herhangi bir somut iddianın yer almadığı , Roche un ihalelerde ulusal rekabet mevzuatına aykırı davrandığına yönelik genel bilgiler içeren bir internet sitesinde yer alan haberin ek olarak verildiği görülmektedir . 6- Kurum kayıtlarına 01.02.20 06 tarih ve 641 sayı ile giren t arihsiz ve isimsiz 120 dilekçe de, Referans gazetesinde Başbakanlık Teftiş Kurulu Raporu ile ilgili olarak yer alan habere atfen Kurum un yeterli değerlendirme yapmaksızın karar verdiği iddia edilmekt edir. 7- Uğur Yurtsever tarafından gönderilen 1.2.2006 tarihli e -postada, bir önceki dilekçede ileri sürüldüğü gibi, Referans gazetesinde Başbakanlık Teftiş Kurulu Raporu ile ilgili olarak yer alan habere atfen Kurum un yeterli değerlendirme yapmaksızın k arar verdiği iddia edilmektedir. 8- 22.2.2006 tarihli Veysi Mungan imzalı dilekçe Roferon -A isimli i laca yöneliktir. Söz konusu dilekçede özetle, Roche un hakim durumda olduğu, ihalelerde yalnızca Beşer Ecza Deposu ile çalıştığı , Kytril ve Setron ile ilgili gönderilmiş olan delillerden 130 yararlanılabileceği belirtilerek ve Başbakanlık Teftiş Kurulu Raporu nun ilgili bölümü ek verilerek, aynı iddialar Roferon -A isimli ilaç için tekrarlanmaktadır. Anılan dilekçelerde yer verilen idd iaların, Rekabet Kurulu nun 20. 9.2004 tarih ve 04 - 60/866 -205 sayılı (İlk İnceleme) ve 19.11.2004 tarih ve 04 -72/1042 -257 sayılı (Önaraştırma) kararları ile aynı kapsam ve nitelikte olması ve adı geçen kararlarda, şikayet dilek çelerinde yer verilen iddialar ın dikkate alınmış olması nedeniyle söz konusu dilekçeler ile ilgili olarak herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır. 06-32/396 -M 4 Kytril ve Setron adlı ürünlere ilişkin, 140 - 14.12.2005 tarihli Veysi Mungan imzalı (15.12.2005 tarih ve 8916 sayı ile kayıtlı), - 30.12.200 5 tarihli Veysi Mungan imzalı (3. 1.2006 tarih ve 44 sayı ile kayıtlı), Neorecormon, Neupogen, Roferon -A, Kytril ve Setron adlı ürünlere ilişkin olarak, - 6.2.2006 tarihli Veysi Mungan imzalı (7. 2.2006 tarih ve 765 sayı ile ka yıtlı), - 27.3.2006 tarihli ve 29. 3.2006 tarihli dilekçelerde yer alan iddiaların ise , 21.4.2005 tarih ve 05 -26/298 -M sayılı Kurul kararı ile yürütülmekte olan soruşturma kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. J. SONUÇ 150 Düzenlenen Bilgi Notuna ve incelenen dosya kapsamına göre: 1) Roferon -A, Neupogen ve Neorecormon adlı biyotek ürünlere ilişkin; - 25.10.2005 tarihli Veysi Mungan imzalı (27.10.2005 tarih ve 7524 sayı ile kayıtlı), - 14.12.2005 tarihli Veysi Mungan imzalı (15.12.2005 tarih ve 8917 sayı ile kayıtlı), - 30.12.200 5 tarihli Veysi Mungan imzalı (3. 1.2006 tarih ve 45 sayı ile kayıtlı), - Roche eski çalışanı t arafından gönderilen tarihsiz (3. 1.2006 tarih ve 67 sayı ile kayıtlı), 160 - Bu ülkeden sorumlu bir vatandaş rumuzlu tarihsiz (18. 1.2006 tarih ve 324 sayı ile kayıtlı), - Tarihsiz ve isimsiz (1. 2.2006 tarih ve 641 sayı ile kayıtlı), - 1.2.2006 tarihli Uğur Yur tsever tarafından gönderilen (2. 2.2006 tarih ve 644 sayı ile kayıtlı) dilekçelerde yer verilen idd iaların, Rekabet Kurulu nun 20. 9.2004 tarih ve 04 - 60/866 -205 sayılı (İlk İnceleme) ve 19.11.2004 tarih ve 04 -72/1042 -257 sayılı (Önaraştırma) kararları ile aynı kapsam ve nitelikte olması ve adı geçen kararlarda, şikayet dilek çelerinde yer verilen iddialar dikkate alınmış olduğundan söz konusu dilekçeler ile ilgili olarak herhangi bir işlem yapılmasına gerek 170 olmadığına, şikayetlerin reddine, 2) Kytril ve Setron adlı ürünlere ilişkin, - 14.12.2005 tarihli Veysi Mungan imzalı (15.12.2005 tarih ve 8916 sayı ile kayıtlı), - 30.12.200 5 tarihli V eysi Mungan imzalı (3. 1.2006 tarih ve 44 sayı ile kayıtlı), Neorecormon, Neupogen, Roferon -A, Kytril ve Setron adlı ürünlere ilişkin olarak, - 6.2.2006 tarihli Veysi Mungan imzalı (7. 2.2006 tarih ve 765 sayı ile kayıtlı), - 27.3.2006 tarihli ve 29. 3.2006 tari hli dilekçelerde yer alan iddiaların ise 21.4.2005 tari h ve 05 -26/298 -M sayılı Kurul kararı ile yürütülmekte olan soruşturma kapsamında değerlendirilmesine, 180 06-32/396 -M 5 OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir. 06-32/396 -M 6 (Rekabet Kurulu nun 04.05.2006 tarih ve 06 -32/396 -M sayılı Kararı) KARŞI OY GEREKÇESİ Roche Müstahzarları A.Ş. hakkında Kurumumuza intikal eden muhtelif şikayet yazılarının değerlendirildiği Rekabet Kurulu Kararı na aşağıda belirttiğim gerekçe ile katılmıyorum. Söz konusu şikayet dilekçelerinde özetle, biyoteknoloji ürünlerinde (özellikle; Neorecormon, Neupogen, Roferon -A, Kytril ve Setron isimli ilaçlarda) Roche Müstahzarları A.Ş. (Roche) nin Beşer Ecza Deposu dışındaki diğer depoların SSK ihaleler ine katılmasına engel olduğu, böylece hakim durumunu kötüye kullandığı, Roche un Pazar paylaşımı içine girdiği ve fiyat belirlediği depolar arasında ayrımcılık yaptığı ihalelerde rekabet mevzuatına aykırı davrandığı, Roche un iç denetim raporunda da rekabe t kurallarının ihlal edildiğinin belirlendiği, Başbakanlık Teftiş Kurulu nun konu ile ilgili hazırlamış olduğu raporda da bu durumların teyit edildiği ifade edilmektedir. Kurul şikayet dilekçelerinde belirtilen hususların, Kurul un eski kararlarında incelenen konular ile aynı kapsam ve nitelikte olması sebebiyle herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı ve Kytril ve Setron adlı ürünlere ilişkin iddiaların ise yürütülen soruşturma kapsamında değerlendirileceğini Karara bağlamıştır. İki yıla yakın süred ir çeşitli şekillerde, Kurul kararlarının basın organlarında ve farklı zeminlerde tartışılması ve en son Başbakanlık Teftiş Kurulu nun inceleme Raporunun Kurumumuza ulaşmasından sonra tarafımızdan, önemine binaen konuların daha önce görevi gereği bu konula r ile ilgilenmemiş Başkan Yardımcısı, ilgili Daire Başkanı ve personeli dışında görevlendirilecek bir daire başkanı ve personelden oluşturulacak bir çalışma grubu tarafından tercihen, düşük iş yoğunluğunun imkan vermesi sebebiyle Araştırma Dairesi Başkanı başkanlığında oluşturulacak bir grupça; harici, objektif, tarafsız bir gözle incelenmesi ve varsa olabilecek Kurumsal eksikliklerin de tetkik ettirilmesi Kurum Başkanı ndan Kurul toplantıları sırasında istenmiş olmasına rağmen, Başkanlık ça oluşturulan kon u ile ilgili Daire Başkanı ve aynı daire uzmanlarını da içinde bulunduran bir çalışma grubunun yaptığı çalışma esas itibariyle, ilaç ve geniş anlamda sağlık sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler için rekabet hukuku uygulamalarının ne anlam ifade ettiği, dünya ve diğer ülke uygulamalarının nasıl olduğu incelenmeden, yapılabilecek uygulama değişiklikleri değerlendirilmeden sadece, mevcut Yasa ve muafiyet sistemi çerçevesinde geçmiş Kurul kararlarının doğruluğu teyit edilmeye çalışılmıştır. Rekabet Kurulu nun verdiği kararların sonraki kararlar ile yeniden değerlendirmeye açılması ile revize edilmesi veya ortadan kaldırılmasının mümkün 06-32/396 -M 7 olmadığı görüşü şahsımın da iştirak ettiği Kurul un hakim görüşüdür ve Kurul un red kararlarına karşı Danıştay ın yargısına başvurulması yegane yoldur ve bu konu kapsamında da eski Kurul kararları tekrar tartışılmamalıdır. Fakat, Rekabet Kurulu kararlarının farklı sektörlerde farklı uygulama sonuçlarına neden olabileceğini özellikle, bahse konu sağlık sektöründe olduğu gibi piyasada ana alıcı, kamu sektörünün bulunması ve esas itibariyle, kamu alımı ihalelerinin sektörün birincil tedarik yolu olmasına karşın, ilaç üreticisi veya satıcıların veya ecza depolarının yatay veya dikey düzlemde yaptığı anlaşmalara verilen muafiyet ve menfi tespit belgelerinin, rekabet ihlallerine yol açabileceği ve mevcut durumda aktörler arasında yaratılan koordinasyon riskinin rekabet şartlarını bozduğu ve nihayetinde kamu kaynaklarında kayıplara yol açabildiği, bu sebeple sektör için muafiyet siste minin yeniden tümüyle ele alınması, gerektiğinde kaldırılması veya yeniden düzenlenmesi ihtiyacı değerlendirme dışı tutularak sektördeki olabilecek aksaklıklarda Kurul kararlarının ihale işlemlerinde piyasa aktörlerince yanlış algılanıp ibra nedeni olarak görülmekte olması sebebiyle söz konusu Karar a iştirak imkanı bulamadım. Rıfkı ÜNAL Kurul Üyesi