TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR DiLEK SARUHAN VE DiGERLERi BASVURUSU (Ba vuru Numarasi: 2015/5286) Karar Tarihi: 30/10/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5286 : 30/10/2018 Ba kan Uyeler Raportor Yrd. Ba vurucular iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURCU Muammer TOPAL M. EminKUZ RecaiAKYEL Derya ATAKUL Dilek SARUHAN ve digerleri (bkz. ekli tablo) I. BASVURULARIN KONUSU 1. Ba vurular, yargilamanm makul stirede tamamlanmamas1 nedeniyle adil yarg1lanma hakkmm i
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR DiLEK SARUHAN VE DiGERLERi BASVURUSU (Ba vuru Numarasi: 2015/5286) Karar Tarihi: 30/10/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5286 : 30/10/2018 Ba kan Uyeler Raportor Yrd. Ba vurucular iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURCU Muammer TOPAL M. EminKUZ RecaiAKYEL Derya ATAKUL Dilek SARUHAN ve digerleri (bkz. ekli tablo) I. BASVURULARIN KONUSU 1. Ba vurular, yargilamanm makul stirede tamamlanmamas1 nedeniyle adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ekli tabloda sualanan ba vurulara ait ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelemelerinden sonra ba vurular Komisyonlara sunulmu tur. 3. Komisyonlarca makul stirede yargilanma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddia d1 mdaki iddialar yontinden kismi kabul edilmezlik kararlan verilerek makul stirede yarg1lanma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddialar yontinden ba vurulann kabul edilebilirlik incelemesinin Boltim tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir. 4. Ba vuruculann bir kism1, bireysel ba vuru harv ve masraflanm kar ilama imkanlannm bulunmad1g1m belirterek adli yard1m talebinde bulunmu lardu. 5. Konulannm aym olmas1 nedeniyle ekli tabloda numaralan belirtilen ba vuru dosyalannm 2015/5286 numarah bireysel ba vuru dosyas1 ile birle tirilmesine ve incelemenin bu dosya tizerinden yap1lmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Ba vuru formlan ve eklerinde ifade edildigi ekliyle olaylar ozetle oyledir: 7. Ba vurucular, haklanndaki yarg1lamalann uzun stirmesi nedeniyle makul stirede yarg1lanma haklannm ihlal edildigi iddias1yla ve itli tarihlerde Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuruda bulunmu lardu. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5286 : 30/10/2018 8. Bireysel ba vurular sonrasmda 31/7/2018 tarihli ve 30495 say1h Resmi Gazete'de yay1mlanarak yurlirltige giren 25/7/2018 tarihli ve 7145 say1h Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 say1h Avrupa insan Haklan Mahkemesine Yap1lm1 Baz1 Ba vurulann Tazminat Odenmek Suretiyle ;::oztimtine Dair Kanun'a ge9ici madde eklenmi tir. 9. 6384 say1h Kanun'a eklenen ge9ici maddeye gore yargilamalann uzun stirmesi ve yarg1 kararlannm ge9 veya eksik icra edilmesi ya da hi9 icra edilmemesi ikayetiyle Anayasa Mahkemesine yap1lan ve bu maddenin yurlirltige girdigi tarih itibanyla Anayasa Mahkemesi ontinde derdest olan bireysel ba vurulann ba vuru yollannm ttiketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik karannm tebliginden itibaren ti9 ay i9inde yapilacak mtiracaat tizerine Adalet Bakanhg1 insan Haklan Tazminat Komisyonu Ba kanhg1 (Tazminat Komisyonu) tarafmdan incelenmesi ongorlilmti ttir. IV. iNCELEME VE GEREK ;E 10. Mahkemenin 30/10/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip geregi dti tintildti: A. Adli Yard1m Talepleri Yonilnden 11. Adli yard1m talebinde bulunan ba vuruculann ba vuru giderlerini kar ilayabilecek ol9tide mal varhklannm bulunmad1g1 ve taleplerinin dayanaktan yoksun olmad1g1 anla 1lm1 olup 12/1/2011 tarihli ve 6100 say1h Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesinin (1) numarah fikras1 uyannca adli yard1m taleplerinin kabulti ile yarg1lama giderlerini odemekten ge9ici olarak muaf tutulmalanna karar verilmesi gerekir. B. Makul Siirede Yargdanma Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucularm iddialan 12. Ba vurucular bireysel ba vuru konusu yargilamalann uzun stirmesi nedeniyle makul stirede yargilanma haklannm ihlal edildigini ileri stirmti ler, ihlalin ortadan kaldmlmas1 ve tazminat taleplerinde bulunmu lardu. 2. Degerlendirme 13. Ferat Yiiksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) karannda Anayasa Mahkemesi yarg1lamalann makul stirede sonu9landmlmad1g1 ya da yarg1 kararlannm ge9 veya eksik icra edildigi ya da hi9 icra edilmedigi iddias1yla 31/7/2018 tarihinden once ger9ekle tirilen bireysel ba vurulara ili kin olarak Tazminat Komisyonuna ba vuru imkanmm getirilmesine ili kin yolu ula 1labilir olma, ba an ans1 sunma ve yeterli giderim saglama kapasitesinin bulunup bulunmad1g1 yonlerinden inceleyerek etkililigini tart1 m1 tu (Ferat Yiiksel, 26-35). 14. Ferat Yiiksel karannda ozetle amlan ba vuru yolunun ki ileri mali ktilfet altma sokmamas1 ve ba vuruda kolayhk saglamas1 nedenleriyle ula 1labilir oldugu, dtizenleni ekli itibanyla ihlal iddialanna makul bir ba an ans1 sunma kapasitesinden mahrum olmad1g1 ve tazminat odenmesine imkan tammas1 ve/veya bu mtimktin olmad1gmda ba ka ttirlti telafi olanaklan sunmas1 nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim saglama imkanma sahip oldugu hususunda degerlendirmelerde bulunulmu tur (Ferat Yiiksel, 27-34). Bu gerek9eler 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5286 : 30/10/2018 dogrultusunda Anayasa Mahkemesi , ilk baki ta ula ilabilir olan ve ihlal iddialanyla ilgili ba an ans1 sunma ve yeterli giderim saglama kapasitesi oldugu goriilen Tazminat Komisyonuna ba vuru yolu tiiketilmeden yap1lan ba vurunun incelenmesinin bireysel ba vurunun ikincil niteligi ile bagda mayacag1 sonucuna vararak ba vuru yollannm tiiketilmemi olmas1 nedeniyle kabul edilemezlik karan vermi tir (Ferat Yuksel, 35, 36). 15. Mevcut ba vurularda soz konusu karardan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 16. A91klanan gerek9elerle a ag1da listelenen ba vurulann diger kabul edilebilirlik ko ullan yonlinden incelenmeksizin ba:jvuru yollanmn tuketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. V. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. A ag1da numaralan belirtilen ba vurulann ba:jvuru yollanmn tuketilmemesi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. 1. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say1h Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin (2) numarah fikras1 uyannca adli yard1m talebi kabul edilen ba vuruculann yarg1lama giderlerini odemekten TAMAMEN MUAF TUTULMALARINA, 2. Diger ba vurucular tarafmdan yap1lan yarg1lama giderlerinin ba vurucular iizerinde BIRAKILMASINA, C. Ba vuruculann ilgili idari veya yarg1sal mercilere ba vuru yapmalan hususunda MUHTARiYETLERiNE 30/10/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye Recep KOMURCU Dye M. EminKUZ Dye Dye Muammer TOPAL Recai AKYEL 4