TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR AYBERK DEM İRDÖĞEN BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/12329) Karar Tarihi: 6/10/2022 Başvuru Numaras ı: 2018/12329 Karar Tarihi : 6/10/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Fatih ALKAN Başvurucu : Ayberk DEM İRDÖĞEN I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, mektubun içinde yer alan çizimin sak ıncal ı bulunarak al ıkonulmas ı nedeniyle haberle şme hürr
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR AYBERK DEM İRDÖĞEN BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/12329) Karar Tarihi: 6/10/2022 Başvuru Numaras ı: 2018/12329 Karar Tarihi : 6/10/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Fatih ALKAN Başvurucu : Ayberk DEM İRDÖĞEN I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, mektubun içinde yer alan çizimin sak ıncal ı bulunarak al ıkonulmas ı nedeniyle haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. 2. Silahl ı terör örgütüne üye olma suçundan tutuklanan ba şvurucu taraf ından gönderilen ve içeri ğinde y ılbaşı tebriğine yönelik bir çizim bulunan mektup, ceza infaz kurumu disiplin kurulunca sak ıncal ı olduğu gerekçesiyle al ıkonulmuştur. Karar ın gerekçesinde mevzuat hükümlerine yer verilmi ştir. 3. Başvurucu, göndermek istedi ği mektubun al ıkonulmas ının hukuka ayk ırı olduğunu belirterek Bolu İnfaz Hâkimli ğine şikâyette bulunmu ştur. Hâkimlik, ba şvurucunun haberleşme hürriyetine yönelik müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olduğu gerekçesiyle şikâyetin kabulüne ve mektubun muhatab ına gönderilmesine karar vermi ştir. Söz konusu karara Ba şsavc ılık taraf ından yap ılan itiraz, çizimde 14 say ısının bulundu ğu ve bu durumun örgüt haberle şmesi olarak kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle A ğır Ceza Mahkemesince kabul edilmi ş ve İnfaz Hâkimli ği karar ının kald ırılmas ına kesin olarak karar verilmi ştir. 4. Başvurucu, nihai karar ı 15/3/2018 tarihinde ö ğrendikten sonra 12/4/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 5. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. II. DEĞERLEND İRME 6. Başvurucu, mektubun soyut gerekçelerle al ıkonulmas ı nedeniyle haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Bakanl ık görüşünde, süreçte verilen kararlar ın Başvuru Numaras ı: 2018/12329 Karar Tarihi : 6/10/2022 3gerekçelerine ve ilgili mevzuat ile içtihada yer verilmi ştir. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı sunduğu cevap dilekçesinde önceki beyanlar ını yinelemiştir. 7. Başvuru, haberle şme hürriyeti kapsam ında incelenmi ştir. 8. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 9. Somut olayda ba şvurucunun haberle şme hürriyetine yap ılan müdahalenin kanuni dayana ğı olan 13/12/2004 tarihli ve 5275 say ılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfaz ı Hakk ında Kanun'un 68. maddesinin kanunilik ölçütünü kar şılad ığı ve müdahalenin kamu düzeninin sa ğlanmas ı meşru amac ıyla gerçekle ştirildiği değerlendirilmi ştir. Bu belirlemeden sonra müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olup olmad ığı değerlendirilmelidir. 10. Mahpuslar ın mektuplar ının denetlenmesi ve al ıkonulmas ı suretiyle haberle şme hürriyetine yap ılan müdahalelerin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunlu ğu ve ölçülülüğünün denetiminde gözetilmesi gereken genel ilkelere Anayasa Mahkemesince birçok kararda ayr ıntılı olarak yer verilmi ştir (Ahmet Temiz, B. No: 2013/1822, 20/5/2015, 37-68; Muhittin Pirinççio ğlu (3) , B. No: 2017/34566, 10/3/2020, 44-57; Cihat Ayik ve Hacı Ali Baştürk, B. No: 2017/31506, 10/3/2020, 44-57). Bu ba ğlamda kamu makamlar ı ile derece mahkemelerinin haberle şme hürriyetine yönelik müdahalenin zorunlu bir ihtiyac a karşılık geldiğini ve orant ılı olduğunu ilgili ve yeterli bir gerekçelerle ortaya koym a yükümlülükleri bulunmaktad ır. 11. Başvuruya konu olan süreç bu ilkeler ışığında değerlendirildi ğinde, nihai kararda şifreli haberle şmenin ne suretle gerçekle ştirildiğine yönelik somut bilgilere dayal ı ve ikna edici gerekçenin bulunmad ığı anlaşılmaktad ır. Ayr ıca mektubun sak ıncal ı görüle n kısımlar ının çizilerek gönderilmesinin mümkün olup olmad ığı yönünde bir tart ışman ın da yap ılmad ığı görülmektedir. Bu nedenlerle müdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılad ığı ilgili ve yeterli bir gerekçe ile gösterilemedi ğinden demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmad ığı sonucuna var ılm ıştır. 12. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa'n ın 22. maddesinde güvence alt ına al ınan haberleşme hürriyetinin ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. III. GİDERİM 13. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yarg ılama yap ılmas ı ve manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 14. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir ( Mehmet Do ğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). Başvuru Numaras ı: 2018/12329 Karar Tarihi : 6/10/2022 415. Eski hâle getirme kural ı çerçevesinde ihlalin sonuçlar ının bütünüyle ortadan kald ırılabilmesi için ba şvurucuya manevi zararlar ı karşılığında net 3.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. IV. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 22. maddesinde güvence alt ına al ınan haberle şme hürriyetini n İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Karar ın bir örne ğinin haberle şme hürriyetinin ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Bolu İnfaz Hâkimli ğine (E.2018/105, K.2018/415) GÖNDER İLMESİNE, E. Başvurucuya net 3.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, F. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Bolu A ğır Ceza Mahkemesine (2018/204 D. İş) ve Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 6/10/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.