Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-113 (Devralma) Karar Sayısı : 08-45/644 -243 Karar Tarihi : 17.7.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Ekrem SOLMAZ C. BİLDİRİMDE : - Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş. BULUNAN Temsil cileri: Av.Özlem KIZIL, Av. Asım Serdar YILMAZ Piyade Sok. No:
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-113 (Devralma) Karar Sayısı : 08-45/644 -243 Karar Tarihi : 17.7.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Ekrem SOLMAZ C. BİLDİRİMDE : - Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş. BULUNAN Temsil cileri: Av.Özlem KIZIL, Av. Asım Serdar YILMAZ Piyade Sok. No:18 Portakal Çiçeği Apt. C Blok Kat:3 06550 Çankaya ANKARA 20 D. TARAFLAR : - Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş. Portakal Çiçeği Sok. No:33 Çankaya -Ankara - Çarşamba İmar İnş . San. Tic. Ltd. Şti. . Çarşa mba Belediyesi Çarşamba/Samsun E. DOSYA KONUSU: Çarşamba İmar İnş. San. Tic. Ltd. Şti. nin Samsun Çarşamba da bulunan hazır beton tesisinin Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi . F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.6.2008 tarih ve 3769 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 3.7.2008 tarih ve 4222 s ayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 30 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde hazırlanan 15.7.2008 tarih ve 2008 -2-113/Öİ -08-HSÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 17.7.2008 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/226 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08 -45 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da, bildirim konusu devralma işleminin, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması G ereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlemi olduğu, aynı Kanun un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve 40 bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili pa zarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı ve bu nedenle işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş. (Cimpor Yibitaş) Cimpor Yibitaş ç imento ve hazır beton sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Türkiye genelinde toplam 14 h azır beton tesisi bulunan Cimpor Yibitaş ın 2007 yılı toplam cirosu ( ) YTL dir. Cimpor Yibitaş ın ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir: 50 Tablo 1: Cimpor Yibitaş Ort aklık Yapısı Hissedar Hisse Oranı (%) Yibitaş Holding A.Ş. 49,79 Cimpor Inversiones S.A. 50,21 Toplam 100 Cimpor Inversiones S.A., hisselerinin tamamına Cimpor Cimentos De Portugal SGPS S.A. nın sahip olduğu Portekiz merkezli bir şirkettir. Cimpor Grub u, Yibitaş Holding A.Ş. hisselerinin %89,13 üne sahiptir. H.1.2. Çarşamba İmar İnş . San. Ltd. Şti. (Çarşamba İmar) Çarşamba Belediyesi nin bir iştiraki olan Çarşamba İmar, Samsun Çarşamba da hazır beton üretim tesisleri ile bu sektörde faaliyet göstermekte dir. 2007 yılı cirosu ( ) YTL olan Çarşamba İmar ın ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo2: Çarşamba İmar Ortaklık Yapısı 60 Hissedar Hisse Oranı (%) Çarşamba Belediyesi 99,9 Tekkeköy Belediyesi 0.1 Toplam 100 H.2. İlgili Pazar H.2.1 . İlgili Ürün Pazarı Bildirime konu işlem, bir hazır beton tesisine ilişkin üretim araçlarının devrine yöneliktir. Bu nedenle, ilgili ürün pazarı hazır beton pazarı olarak belirlenmiştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Hazır beton; çimento, agrega, belli katkı malzemel eri ve suyun karıştırılması yöntemiyle üretilen bir inşaat malzemesidir. Hazır beton, üretildikten yaklaşık 1 saat içinde tüketilmesi gereken, bu sebeple stoklanamayan ve üretildiği tesisten belli bir mesafeden daha uzak bölgelere taşınması teknik ve ekono mik açıdan mümkün olmayan bir üründür. Hazır beton hem yukarıda sayılan özellikleri hem de yüksek 70 taşıma maliyetlerinin varlığı nedeniyle üretildiği tesisten en fazla yaklaşık 50 km uzaklığa götürülebilmektedir. Devralma işlemine konu t esis Samsun ili Çar şamba ilçesinde yer almaktadır. Tesisin Samsun merkez ilçelere satışı bulunmamaktadır. Ayrıca Samsun merkez ilçede faaliyet gösteren Cimpor Yibitaş a ait hazır beton tesisinin de Çarşamba ilçesine hazır beton satışı bulunmamaktadır. Benzer şekilde Oyak ve Sabancı Gruplarına ait Samsun merkez ilçelerde bulunan hazır beton tesisleri de Çarşamba ilçesine çok düşük mik tarlarda satış yapmaktadırlar. Tesisin 2007 yılı satışlarının dağılımı aşağıdaki gibidir: Tablo 3: Tesisin 2007 Yılı Satışlarının Dağılımı 80 İlçe Miktar (m³) Çarşamba ( ) Terme ( ) Ayvacık ( ) Salıpazarı ( ) Toplam ( ) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, dosya k apsamında ilgili coğrafi pazar Samsun ili Çarşamba , Tekkeköy, Salıpazarı, Ayvacık ve Terme ilçeleri olarak belirlenmiştir. Ayrıca , ilgili coğrafi pazara Samsun ili merkez ilçelerinin de dahil edildiği durumunda ortaya çıkacak pazar yapısı da dosya kapsamında incelenmiştir. H.3. Değerlendirme H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in 2(b) maddesine göre Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da 90 kendisi ne yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında Bu Tebliğ bakımından kontrol, ayrı ayrı ya da birlikte, fiilen ya da hukuke n bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağı sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla ve özellikle bir teşebbüsün malvarlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir kullanma hakkıyla veya bir teşebbüsün organlarının oluşumunda veya kararları üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya sözleşmelerle meydana getirilebilir. hükmü yer almaktadır. Taraflar arasında imzalanan Sözleşme uyarınca Çarşamba İmar ın sahibi olduğu 100 hazır beton tesisinin tüm üretim araç ve gereçleri Cimpor Yibitaş tarafından devralınacaktır. Tesisin üzerinde kurulu bulunduğu arsa ise Çarşamba Belediyesi nden 10 yıllığına kiralanarak üretime aynı şekilde devam edilmesi amaçlanmaktadır. Bu nedenle anılan işlem in Tebliğ in ilgili maddes i anlamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna varılmıştır. H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesinde; Bu Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25 ini aşması halinde ve ya bu oranı aşmasa bile 110 toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. hükmü yer almaktadır. Dosya mevcudu belgelere göre, işlem de devralan taraf olan Cimpor Yibitaş ın ilgili ürün pazarında 2007 yılı cirosu ve dolay ısıyla pazar payı bulunmamaktadır. Bununla birlikte 2008 yılı başından itibaren Çarşamba İmar dan aldığı betonu bölgedeki TOKİ konut inşaatlarına satmaya başlamıştır. Ancak bu durum 2008 başından itibaren geçerli olduğundan eşikle rin hesaplanmasında dikkate alınmayacaktır. Devreden taraf olan Çarşamba İmar ın ilgili ürün pazarındaki 2007 yılı cirosu ise ( ..) YTL olup ilgili pazardaki pazar payı ise yaklaşık olarak % ( ) dur. Yukarıda yer verilen ciro ve pazar payı bilgilerinden anlaşıldığı üzere, işlem hazır beton pazarında 120 %25 lik pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle Rekabet Kurulu nun iznine tabi bir devralma işl emi niteliğindedir. H.3.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 4054 Sayı lı Kanun un 7. maddesi ne göre Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeler i veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap 130 durumu hariç olmak üzere, devralması h ukuka aykırı ve yasaktır Bildirim konusu işlem ile Çarşamba İmar ın Samsun ili Çarşamba ilçesinde bulunan hazır beton tesisinin üretim araçlarının, üretime hazır bir şekilde Cimpor Yibitaş a devrinin öngörüldüğü ve devir tarihinin akabinde Cimpor Yibitaş ın bu tesislerde üretim yaparak ilgili ürün pazarına hazır beton satışı yapmaya hemen başlayabileceği, kısa dönemde Çarşamba İmar ın pazar payının da Cimpor Yibita ş a devredileceği anlaşılmaktadır. Cimpor Yibitaş ın Çarşamba İmar a en yakın tesisi 46 km uzaklıkta bulunmakta olup, 2008 yılı başına kadar Çarşamba ilçesi ve civar ilçelerde faaliyette bulunmamıştır. Bununla birlikte 2008 yılı başından itibaren Çarşamba İmar dan aldığı betonu bu 140 bölgedeki TOKİ ye ait konut projelerine vermek suretiyle fa aliyet e başlamıştır. Ancak, TOKİ ye sattığı betonun yine Çarşamba İmar dan sağlanması nedeniyle, Cimpor Yibitaş ın buraya yaptığı satış, Çarşamba İmar ın yaptığı satış altında değerlendirilmelidir. Diğer taraftan, Cimpor Yibitaş ın sattığı hazır beton sadece 200 8 yılından itibaren söz konusu olup, 2007 yılında herhangi bir satış gerçekleştirmemiştir. Bu yönden bakıldığında da, devralan teşebbüsün ilgili pazarda herhangi bir faaliyeti yokken, devraldığı teşebbüs (dosya konusu olayda üretim araçları) sayesinde ilgi li pazara giriş yapacağı anlamı çıkmaktadır. Bununla birlikte Cimpor Yibitaş ın 2008 yılı başından itibaren ilgili pazara satış yapmaya başlaması ve Çarşamba ilçesine yakın bir yer olan Terme bölgesinde yeni 150 bir hazır beton tesis yatırımının olması nedeniy le anılan devralmanın piyasaya etkisinin geleceğe yönelik olarak değerlendirilmesinde fayda görülm üştür. Bu anlamda, ilgili pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin sayısı ve kapasiteleri önemli bir kriterdir. Dosya mevcudu belgelere göre, Çarşamba ilçesi v e çevresinde faaliyet gösteren hazır beton tesisleri ve 2007 yılı hazır beton satış rakamları aşağıdaki gibidir: Tablo 4: İlgili Coğrafi Pazardaki hazır beton tesisleri ve 2007 yılı Pazar payları Teşebbüs Satış miktarları (m3) Pazar payı (%) Çarşamba İm ar ( ) ( ) Çak-sa Beton ( ) ( ) Oyak Beton ( ) ( ) Sel Beton ( ) ( ) 19 Mayıs Beton ( ) ( ) Yuvam Beton ( ) ( ) Beton -sa ( ) ( ) Koskos Beton ( ) ( ) Toplam 200 000 100 Yapılan incelemelerden anlaşıldığı üzere, ilgili pazarda faaliyet gö steren 8 (sekiz) adet hazır beton tesisi bulunmakta dır ve bunların bazıları ise Oyak ve Sabancı gibi sektörde güçlü olan teşebbüslere aittir. 160 Bildirim konusu işlem neticesinde piyasada yer alan Çarşamba İmar ın yerine Cimpor Yibitaş geçecek ve piyasadaki y apı aynen devam edecektir. Dolayısıyla Çarşamba İmar a ait üretim araçlarının Cimpor Yibitaş tarafından devralınması işleminin piyasada bir hakim durum yaratmayacağı veya herhangi bir hakim durumun güçlendirilmesine sebep olmayacağı anlaşılmaktadır. İlgili coğrafi pazara Samsun ili merkez ilçelerinin de dahil edilmesi durumunda teşebbüslerin ilgili coğrafi pazardaki 2007 yılı pazar payları aşağıdaki gibi olmaktadır: Tablo 5: Teşebbüslerin Satış Rakamları ve Pazar Payları (Samsun Merkez İlçeler Dahil) Teşeb büs Satış miktarları (m3) Pazar payı (%) Oyak Beton ( ) ( ) Cimpor Yibitaş ( ) ( ) Beton -sa ( ) ( ) Çarşamba İmar ( ) ( ) Çak-sa Beton ( ) ( ) Sel Beton ( ) ( ) 19 Mayıs Beton ( ) ( ) Yuvam Beton ( ) ( ) Koskos Beton ( ) ( ) Toplam 579.9 37 100 Tablo 5 ten de görüleceği üzere Samsun ili merkez ilçelerinin ilgili coğrafi pazara dahil edilmesi durumunda tarafların (Cimpor Yibitaş -Çarşamba İmar) toplam pazar 170 payları % ( ) olmaktadır. Rakip teşebbüslerden Oyak Beton un pazar payı % ( ) tir ve 2007 yılı kapasite kullanım oranı ise yaklaşık olarak % ( ) tür. Sabancı Grubu na bağlı tesislerin (Beton -sa ve Sel Beton) toplam pazar payı ise %( ) dir. Her ne kadar Cimpor Yibitaş devralma işlemi sonrasında pazar payı açısında n ilgili coğrafi pazarda paza r lideri teşebbüs konumuna yükselecek olsa da rakip teşebbüsler dikkate alındığında ilgili coğrafi pazarın Samsun ili merkez ilçeleri, Çarşamba , Tekkeköy, Salıpazarı, Ayvacık ve Terme ilçeleri olarak belirlenmesi durumunda da bildirim konusu işlem ile 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi kapsamında hâkim durum yaratılmasının veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 180 I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesin de belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar v erilmiştir.