TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR B.A.Ş. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/28013) Karar Tarihi: 22/7/2020 R.G. Tarih ve Say ı: 1/10/2020-31261 Başvuru Numaras ı: 2017/28013 Karar Tarihi : 22/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR G İZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUNMuammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Tuğba TUNA I ŞIK Başvurucu : B.A.Ş. Vekili : Av. Mehmet KÜÇÜKKAYA I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, fazla ödenen bandrol
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR B.A.Ş. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/28013) Karar Tarihi: 22/7/2020 R.G. Tarih ve Say ı: 1/10/2020-31261 Başvuru Numaras ı: 2017/28013 Karar Tarihi : 22/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR G İZLİLİK TALEBİ KABUL Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUNMuammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Tuğba TUNA I ŞIK Başvurucu : B.A.Ş. Vekili : Av. Mehmet KÜÇÜKKAYA I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, fazla ödenen bandrol ücretinin iade edilmesi talebiyle yap ılan başvurunun reddine ili şkin işlemin iptali istemiyle aç ılan davan ın süre a şımından reddedilmesi nedeniyle mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 29/6/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüş bildirmemi ştir. 7. Başvurucu, kimlik bilgilerinin kamuya aç ık belgelerde gizli tutulmas ını talep etmiştir. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2017/28013 Karar Tarihi : 22/7/2020 39. Başvurucu Şirket otomotiv ithalat ı faaliyetinde bulunmaktad ır. 10. Başvurucu, ithal etti ği taşıtlar için 4/12/1984 tarihli ve 3093 say ılı Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Gelirleri Kanunu kapsam ında bandrol ücreti ödemektedir. 11. Başvurucu 2011 y ılının Mart ile 2012 y ılı Aral ık döneminde 3093 say ılı Kanun'un 4. maddesinin (a) bendinde düzenlenen gümrük giri ş beyannamesindeki özel tüketim vergisi (ÖTV) hariç katma de ğer vergisi (KDV) matrah ı üzerinden ödenmesi gereken bandrol ücretinin sehven ÖTV dâhil KDV matrah ı üzerinden hesaplanmak suretiyle fazla ödendiği iddia edilen 1.108.200 TL'nin iadesi talebiyle 30/4/2013 tarihinde Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) Genel Müdürlü ğüne başvurmuştur. 12. TRT Genel Müdürlü ğü taraf ından başvurunun incelenmesi için 15/5/2013 tarihinde müfetti ş görevlendirilmi ştir. Başlatılan inceleme sonucunda 13/12/2013 tarihli bir tutanak düzenlenmi ş fakat başvurucuya olumlu ya da olumsuz bir cevap verilmemi ştir. 13. Başvurucu, fazla ödenen bandrol ücretinin z ımnen reddine ili şkin işlemin iptali talebiyle 30/12/2013 tarihinde Ankara İdare Mahkemesinde (Mahkeme) dava açm ıştır. Dava dilekçesinde; bandrol ücretinin sehven antrepo beyannameleri üzerinde belirtilen ÖTV dâhil KDV matrah ı üzerinden hesapland ığı, fazla ödenen 1.108.200 TL'nin iadesi talebiyle yap ılan başvuruya kesin bir cevab ın verilmedi ği belirtilmi ştir. Ayr ıca dilekçede ba şvurucu fazla ödediğini iddia etti ği bandrol ücretinin iadesini 6/1/1982 tarihli ve 2577 say ılı İdari Yarg ılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsam ında talep etti ğini, bu nedenle davan ın da anılan maddede belirtilen sürede aç ıldığını ifade etmi ştir. 14. Mahkeme taraf ından süresinde aç ılmad ığı gerekçesiyle davan ın reddine kara r verilmiştir. Mahkeme gerekçesinde, Şirket taraf ından fazladan tahsil edildi ği ileri sürülen bandrol ücretinin iadesi için en geç son ödemenin yap ıldığı 28/12/2012 tarihinden itibaren dava açma süresi içinde davan ın aç ılmas ı ya da 2577 say ılı Kanun'un 11. maddesine göre idareye ba şvuruda bulunulmas ı gerektiği, dava açma süresinden sonra yap ılan başvurunun zımnen reddi üzerine aç ılan davan ın süre a şımı nedeniyle esas ının incelenemeyece ği belirtilmiştir. Gerekçede ayr ıca uyuşmazl ıkta bandrol ücretlerinin tahsiline ili şkin daha önceden tesis edilmi ş işlemler bulunmas ı sebebiyle ba şvurucunun bandrol ücretinin iadesine yönelik TRT'ye yapt ığı başvurusunun 2577 say ılı Kanun'un 10. maddesi kapsam ında değerlendirilemeyece ği vurgulanm ıştır. 15. Başvurucu, Mahkemenin davan ın süre aşımı yönünden reddine dair karar ına karşı temyiz ve karar düzeltme yollar ına müracaat etmi ş ancak söz konusu istemleri Dan ıştay Onyedinci ve Onuncu Daireleri taraf ından reddedilmi ştir. 16. Nihai karar 2/6/2017 tarihinde ba şvurucu vekiline tebli ğ edilmiş, başvurucu 29/6/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 17. 3093 say ılı say ılı Kanun'un "Amaç ve kapsam" kenar ba şlıklı 1. maddesi şöyledir: "Türkiye Radyo - Televizyon Kurumuna devaml ı ve yeterli gelir kayna ğı sağlamak amac ıyla haz ırlanan bu Kanun; radyo, televizyon, video ve birle şik cihazlar ile görsel Başvuru Numaras ı: 2017/28013 Karar Tarihi : 22/7/2020 4ve/veya işitsel yay ınlar ı alabilen her türlü cihazlardan al ınacak ücretler, elektrik enerjisi has ılat ından ayr ılacak paylar ile çe şitli gelirlerin tahakkuk, tahsilat i şlemlerini kapsar." 18. 3093 say ılı say ılı Kanun'un 3. maddesi şöyledir: " Bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen cihazlar ı imal edenler sat ıştan önce; itha l edenler ise serbest dola şıma girişinde bandrol veya etiket almaya mecburdur. Bu bandrol veya etiketler Türkiye Radyo Televizyon Kurumu taraf ından veya bu Kurumun yetkili k ılacağı diğer kurum veya kurulu şlar taraf ından verilir." 19. 3093 say ılı Kanun'un 4. maddesinin (a) bendinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Aşağıdaki cihazlar ı imal edenler cihaz ın sat ış faturas ındaki (özel tüketim vergis i hariç) Katma De ğer Vergisi matrah ı, ithal edenler ise Gümrük Giri ş Beyannamesindeki (özel tüketim vergisi hariç) Katma De ğer Vergisi matrah ı üzerinden bir defaya mahsus olmak üzere,... ... a. Kara ta şıtlar ı için % 0,4, ...Tutar ında ücret tahsil ederler ve 5 inci maddeye göre Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna öderler" 20. 3093 say ılı Kanun'un "Tahsilat" kenar ba şlıklı 5. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen cihazlar ı imal ve ithal edenler bir ay içinde satt ıklar ı cihazlardan 4 üncü maddenin (a) bendine göre tahsil ettikleri ücretleri en geç müteakip üçüncü ay ın onuna kadar Türkiye Radyo - Televizyon Kurumuna bir beyanname ile bildirerek ve ayn ı süre içerisinde ödemekle yükümlüdürler." 21. 2577 say ılı Kanun'un 7. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "1.Dava açma süresi, özel kanunlar ında ayr ı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altm ış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. 2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazl ıklarda; yaz ılı bildirimin yap ıldığı, b) ... Tarihi izleyen günden ba şlar." 22. 2577 say ılı Kanun'un 10. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "1. İlgililer, haklar ında idari davaya konu olabilecek bir i şlem veya eylemin yap ılmas ı için idari makamlara ba şvurabilirler. Başvuru Numaras ı: 2017/28013 Karar Tarihi : 22/7/2020 52. Altm ış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmi ş say ılır. İlgililer altm ış günün bitti ği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Dan ıştaya, idare v e vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altm ış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevab ı, isteminin reddi sayarak dava açabilece ği gibi, kesin cevab ı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi i şlemez. Ancak, bekleme süresi ba şvuru tarihinden itibaren alt ı ay ı geçemez. Dava aç ılmamas ı veya davan ın süreden reddi hallerinde, altm ış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevab ın tebliğinden itibaren altm ış gün içinde dava açabilirler." 23. 2577 say ılı Kanun'un 11. maddesi şöyledir: "1. İlgililer taraf ından idari dava aç ılmadan önce, idari i şlemin kald ırılmas ı, geri alınmas ı değiştirilmesi veya yeni bir i şlem yap ılmas ı üst makamdan, üst makam yoksa i şlemi yapm ış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu ba şvurma, işlemeye başlam ış olan idari dava açma süresini durdurur. 2. Altm ış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmi ş say ılır. 3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmi ş say ılmas ı halinde dava açma süresi yeniden işlemeye ba şlar ve başvurma tarihine kadar geçmi ş süre de hesaba kat ılır." V.İNCELEME VE GEREKÇE 24. Mahkemenin 22/7/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 25. Başvurucu, davan ın süre aşımından reddedilmesinin hukuka ayk ırı olduğunu, idareye yap ılan başvurunun 2577 say ılı Kanun'un 10. maddesi kapsam ında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmi ş; Mahkemenin a şırı şekilci yorumu neticesinde davan ın reddedildi ğini, davan ın süre aşımından reddine karar verilmesi sonucunda mahkemeye eri şim ve mülkiyet haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvurucu ayr ıca kamuya aç ık belgelerde kimliğinin gizli tutulmas ını talep etmi ştir. B. Değerlendirme 26. Anayasa n ın "Hak arama hürriyeti " kenar ba şlıklı 36. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: "Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünd e davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir. " 27. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucu her ne kadar mülkiyet hakk ının ihlal edildiğini ileri sürmekte ise de şikâyetlerinin özü, fazla ödendi ği iddia edilen bandrol ücretlerinin iadesi talebiyle yap ılan başvurunun z ımnen reddi üzerine aç ılan davan ın süre aşımından reddedilmesi nedeniyle uyu şmazl ığın esas ının incelenmemesidir. Bu itibarla belirtilen ihlal iddias ı adil yarg ılanma hakk ının güvencelerinden biri olan mahkemeye eri şim hakk ı kapsam ında incelenmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/28013 Karar Tarihi : 22/7/2020 61. Kabul Edilebilirlik Yönünden 28. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildiğine ilişkin başvurunun kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden a. Hakk ın Kapsam ı ve Müdahalenin Varl ığı 29. Anayasa'n ın 36. maddesinin birinci f ıkras ında, herkesin yarg ı mercileri önünde davac ı veya daval ı olarak iddiada bulunma ve savunma hakk ına sahip oldu ğu belirtilmi ştir. Dolay ısıyla mahkemeye eri şim hakk ı, Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan hak arama özgürlü ğünün bir unsurudur. Di ğer yandan Anayasa'n ın 36. maddesine adil yarg ılanma ibaresinin eklenmesine ili şkin gerekçede, Türkiye'nin taraf oldu ğu uluslararas ı sözleşmelerce de güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ının madde metnine dâhil edildiği vurgulanm ıştır. Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'ni (Sözle şme) yorumlayan Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi, Sözle şme'nin 6. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının mahkemeye erişim hakk ını içerdiğini belirtmektedir ( Özbak ım Özel Sa ğlık Hiz. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2014/13156, 20/4/2017, 34). 30. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan hak arama özgürlü ğü, bir temel hak olman ın yan ında diğer temel hak ve özgürlüklerden gereken şekilde yararlan ılmay ı ve bunlar ın korunmas ını sağlayan en etkili güvencelerden biridir. Bu bak ımdan davan ın bir mahkeme taraf ından görülebilmesi ve ki şinin adil yarg ılanma hakk ı kapsam ına giren güvencelerden faydalanabilmesi için ilk olarak ki şiye iddialar ını ortaya koyma imkân ının tan ınmas ı gerekir. Di ğer bir ifadeyle dava yoksa adil yarg ılanma hakk ının sağlad ığı güvencelerden yararlanmak mümkün olmaz ( Mohammed Aynosah, B. No: 2013/8896, 23/2/2016, 33). 31. Anayasa Mahkemesi, bireysel ba şvuru kapsam ında yapt ığı değerlendirmelerde mahkemeye eri şim hakk ının bir uyu şmazl ığı mahkeme önüne ta şıyabilmek ve uyu şmazl ığın etkili bir şekilde karara ba ğlanmas ını isteyebilmek anlam ına geldiğini ifade etmi ştir (Özkan Şen, B. No: 2012/791, 7/11/2013, 52). 32. Somut olayda davan ın süre a şımından reddedilerek esas ının incelenmemesi nedeniyle ba şvurucunun mahkemeye eri şim hakk ına yönelik bir müdahalede bulunuldu ğu görülmektedir. b. Müdahalenin İhlal Oluşturup Olu şturmad ığı 33. Anayasa'n ın 13. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Temel hak ve hürriyetler, ... yaln ızca Anayasan ın ilgili maddelerinde belirtile n sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Bu s ınırlamalar, ... ölçülülük ilkesine ayk ırı olamaz. " 34. Yukar ıda an ılan müdahale, Anayasa n ın 13. maddesinde belirtilen ko şullara uygun olmad ığı takdirde Anayasa n ın 36. maddesinin ihlalini te şkil edecektir. Başvuru Numaras ı: 2017/28013 Karar Tarihi : 22/7/2020 735. Somut ba şvuruda öncelikle müdahalenin Anayasa n ın 13. maddesinde öngörülen kanunilik ko şuluna uygun olup olmad ığının belirlenmesi gerekmektedir. i. Kanunilik 36. Mahkeme, ba şvuruya konu davan ın en son ödemenin yap ıldığı 28/12/2012 tarihinden itibaren 2577 say ılı Kanun'un 11. maddesinde belirtilen sürede idareye başvurulmad ığı gerekçesiyle reddine karar vermi ştir. 37. 2577 say ılı Kanun'un 11. maddesinin (1) numaral ı fıkras ında; ilgililer taraf ından idari dava aç ılmadan önce idari i şlemin kald ırılmas ının, geri al ınmas ının, değiştirilmesinin veya yeni bir i şlem yap ılmas ının üst makamdan, üst makam yoksa i şlemi yapm ış olan makamdan idari dava açma süresi içinde istenebilece ği, bu başvurman ın işlemeye ba şlam ış olan idari dava açma süresini durduraca ğı hükme ba ğlanm ıştır. Söz konusu hükmün amac ı, idarece tesis edilen hatal ı veya hukuka ayk ırı işlemlerin dava yoluna müracaat edilmeksizin düzeltilebilmesine imkân sa ğlamakt ır. Bu suretle idari i şlemin hukuka ayk ırı olduğunu düşünen muhatab ı, hukuka ayk ırılık itirazlar ını idareye bildirme imkân ı elde etmektedir. Diğer yandan idare de muhatab ın itirazlar ını gözeterek önceki de ğerlendirmesini gözden geçirme yükümlülü ğü alt ına girmektedir. 38. Somut olayda ba şvurucunun beyan ı üzerine yap ılan bir bandrol ücreti tahakkuku söz konusudur. Tahakkuk i şleminin bir idari i şlem niteli ğinde oldu ğu tart ışmas ızdır. Ancak beyan üzerine gerçekle ştirilen tahakkuk i şleminin di ğer idari işlemlerden bir yönüyle farkl ılık taşıdığına dikkat çekilmelidir. İdari işlemler kural olarak idare taraf ından yap ılan birtak ım maddi ve hukuki de ğerlendirmeler sonucunda tesis edilmektedir. 2577 say ılı Kanun'un 11. maddesiyle idareye daha önceki de ğerlendirmesini gözden geçirme ve varsa hatas ını düzeltme f ırsat ı tan ınmaktad ır. Oysa beyan üzerine tesis edilen tahakkuk i şleminde i şleme dayanak tüm maddi olgu ve veriler muhatap taraf ından idareye sunulmakta hatta tahakkukun konusu kamu alaca ğı dahi yükümlüsünce hesaplanarak idareye bildirilmektedir. Beyana dayal ı tahakkuklarda idarenin i şlevi başvurucu taraf ından hesaplanarak bildirilen tutar ı tahakkuk ettirmekten ibarettir. Dolay ısıyla beyana dayal ı tahakkuk i şleminde idarece önceden yap ılm ış bir değerlendirme bulunmad ığından idarenin bu değerlendirmesini gözden geçirmesi de dü şünülemez. 39. Bu durumda beyana dayal ı tahakkuklarda yükümlünün yapt ığı hatal ı beyan üzerine yap ılan tahakkukun düzeltilmesi isteminin 2577 say ılı Kanun'un 11. maddesi kapsam ında kalan bir düzeltme talebi oldu ğu hususunda ciddi ku şkular olu şmaktad ır. Zira sözü edilen madde, idare taraf ından yap ılan hatalar ın dava yoluna gerek kalmaks ızın idarece düzeltilmesini sa ğlamay ı amaçlamaktad ır. Oysa somut olayda ba şvurucu, idarenin bir hatas ından değil kendi hatas ından kaynakl ı olarak ortaya ç ıkan yanl ışlığın düzeltilmesini talep etmektedir. Bununla birlikte somut olaya uygulanacak hukuk kurallar ının yorumu görevinin öncelikle derece mahkemelerine ait oldu ğu da gözetilerek kanunilik unsuru yönünden daha öte bir tart ışma yap ılmas ına gerek görülmemi ş ve bu hususun a şağıda ölçülülük unsuru yönünden tart ışılmas ının uygun olaca ğı değerlendirilmi ştir. ii. Meşru Amaç 40. Dava açman ın bir süreye ba ğlanmas ının meşru amac ının ne oldu ğu hususu benzer nitelikteki ba şvurularda Anayasa Mahkemesi taraf ından müteaddit defa incelenmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/28013 Karar Tarihi : 22/7/2020 8Anayasa Mahkemesi bu incelemelerinde, idari i şlem ya da eylemlere kar şı aç ılacak davalarda süre koşulu öngörülmesinin en genel ifadesiyle Anayasa'n ın 2. maddesinde düzenlenen hukuk devleti ilkesinin bir gere ği olan idari istikrar ın sağlanmas ı şeklinde bir me şru amac ı bulunduğuna işaret etmiştir (daha ayr ıntılı değerlendirme için bkz. Ayşe Y ıldırım, B. No: 2014/5, 25/10/2017, 54, 55; Fatma Altuner, B. No: 2014/17714, 26/10/2017, 48, 49; Çölbeyi Lojistik Nakliyat Gümrükleme Denizcilik İnşaat Turizm Sanayii ve Ticaret Limitet Şirketi , B. No: 2014/12354, 9/11/2017, 52). iii. Ölçülülük (1) Genel İlkeler 41. Ölçülülük ilkesi elverişlilik, gereklilik ve orant ılılık olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktad ır. Elverişlilik öngörülen müdahalenin ula şılmak istenen amac ı gerçekle ştirmeye elverişli olmas ını, gereklilik ulaşılmak istenen amaç bak ımından müdahalenin zorunlu olmas ını yani ayn ı amaca daha hafif bir müdahale ile ula şılmas ının mümkün olmamas ını, orant ılılık ise bireyin hakk ına yap ılan müdahale ile ula şılmak istenen amaç aras ında makul bir dengenin gözetilmesi gereklili ğini ifade etmektedir (AYM, E.2011/111, K.2012/56, 11/4/2012; E.2014/176, K.2015/53, 27/5/2015; E.2016/13, K.2016/127, 22/6/2016; Mehmet Akdoğan ve diğerleri , B. No: 2013/817, 19/12/2013, 38). 42. Hukuki güvenlik ve istikrar ın sağlanmas ı bak ımından dava açma hakk ının belli bir süreyle s ınırland ırılmas ı tek başına mahkemeye eri şim hakk ını ihlal etmemekte ise de öngörülen sürenin makul olmas ı, diğer bir ifadeyle haktan yararlan ılmay ı imkâns ız k ılacak veya aşırı derecede zorla ştıracak derecede k ısa olmamas ı gerekir. Dava açma süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken dava ile elde edilecek hakk ın niteliği, davan ın konusu ve kişinin dava hakk ının doğduğunu öğrenme imkân ına sahip olup olmad ığı gibi hususlar gözönünde bulundurulmal ıdır. Öngörülen sürenin dava açmak için gerekli ara ştırma ve haz ırlıklar ın yap ılmas ına, gerekiyorsa hukuki ve teknik yard ım al ınmas ına yetecek ve hakk ın önemiyle orant ılı bir uzunlukta olmamas ı durumunda ölçüsüz oldu ğu söylenebilir ( Yaşar Çoban [GK], B. No: 2014/6673, 25/7/2017, 65). 43. Dava açma süresinin i şlemeye ba şlad ığı an da mahkemeye eri şim hakk ına yap ılan müdahalenin ölçülülü ğü bağlam ında büyük önem ta şımaktad ır (Yaşar Çoban , 66). Dava açma süresinin hangi tarihte ba şlayacağını belirlemek ve mevzuat ı bu yönüyle yorumlamak görevi esasen derece mahkemelerine aittir. Bireysel ba şvurunun ikincillik ilkesi gereği, dava açma süresinin ba şlatılacağı tarihin belirlenmesi noktas ında Anayasa Mahkemesinin bir görevi bulunmamaktad ır. Anayasa Mahkemesinin bu hususta üstlenece ği rol, dava açma süresinin hangi tarihten itibaren ba şlatılmas ı gerektiğiyle ilgili derece mahkemelerinin yorumlar ının mahkemeye eri şim hakk ına etkisini somut olay ın koşullar ı ışığında incelemektir ( Ahmet Y ıldırım, B. No: 2014/18135, 20/9/2017, 46). 44. Öte yandan mahkemeler, dava açma süresi öngören kanun hükümlerini yorumlarken s ınırlaman ın istisna oldu ğu ilkesini gözeterek a şırı şekilcilikten kaç ınmal ı ve yorum kurallar ının imkân verdi ği ölçüde davay ı ayakta tutma yolunda bir yakla şım benimsemelidir. Bununla birlikte mahkemelerin sürenin varl ık sebebini anlams ız k ılma pahas ına yorum kurallar ının s ınırlar ını zorlayarak kanunda öngörülen dava açma süresini bertaraf etmesi hukuki güvenlik ve istikrar ilkesinin zedelenmesine neden olabilir. Bu nedenle süreye ili şkin kanun hükümlerinin yorumunda hukuki güvenlik ve istikrar ilkesi ile mahkemeye eri şim hakk ı aras ındaki hassas denge gözetilmelidir ( Yaşar Çoban , 67). Başvuru Numaras ı: 2017/28013 Karar Tarihi : 22/7/2020 9(2)İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 45. 3093 say ılı Kanun'un 4. maddesinin (a) f ıkras ında ithal edilen ta şıtlar ın gümrük giriş beyannamesindeki (ÖTV hariç) KDV matrah ı üzerinden bir defaya mahsus olmak üzere bandrol ücreti ödenece ği hükme ba ğlanm ıştır. An ılan kuralda bandrol ücretinin ÖTV hariç KDV matrah ı üzerinden ödenece ği aç ıkça ifade edilmi ştir. 46. Somut olayda ba şvurucu 2011 y ılının Mart ile 2012 y ılı Aral ık döneminde yapt ığı otomobil ithalatlar ı için düzenledi ği gümrük giri ş beyannameleri üzerinden 3093 say ılı Kanun'un 4. maddesi uyar ınca bandrol ücreti ödemi ştir. Başvurucunun iddias ına göre söz konusu bandrol ücreti sehven ÖTV dâhil KDV matrah ı üzerinden hesaplanarak beyan edilmiş ve ödenmi ştir. Başvurucu bu suretle 1.108.200 TL fazladan bandrol ücreti ödemek durumunda kald ığını iddia etmi ştir. 47. Başvurucu fazladan ödedi ğini ileri sürdü ğü 1.108.200 TL'nin iadesi talebiyle 30/4/2013 tarihinde TRT'ye ba şvurmuştur. TRT taraf ından başvurucuya herhangi bir cevap verilmemesi üzerine ba şvurucu 30/12/2013 tarihinde Mahkemede dava açm ıştır. Ancak Mahkeme 2577 say ılı Kanun'un 11. maddesini uygulayarak ba şvurucunun ödeme tarihinden (28/12/2012) itibaren altm ış gün içinde idareye müracaat etmesi gerekirken dava açma süresinin dolmas ından sonra yap ılan müracaat üzerine aç ılan davan ın süresinde olmad ığını kabul etmi ştir. 48. Dava açma sürelerini düzenleyen usul hükümlerini yorumlamak derece mahkemelerinin görevindedir. Bariz takdir hatas ı ve keyfîlik bulunmad ıkça Anayasa Mahkemesinin derece mahkemelerinin hukuk kurallar ına ilişkin yorumlar ına müdahale etmesi mümkün de ğildir. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi derece mahkemelerinin yorumlar ının mahkemeye eri şimi imkâns ız k ılıp k ılmad ığını ya da a şırı zorlaştırıp zorlaştırmad ığını inceler. 49. 2577 say ılı Kanun'un 11. maddesinin (1) numaral ı fıkras ında ilgililer taraf ından bir idari i şleme kar şı idari dava aç ılmadan önce ve dava açma süresi içinde i şlemin düzeltilmesi amac ıyla idareye ba şvurma imkân ı getirilmi ştir. İlgililerin idari dava açmadan önce idareye ba şvurmalar ı hâlinde -bu ba şvurunun dava açma süresi içinde olmas ı kayd ıyla- dava açma süresi durmaktad ır. İdareye ba şvuru ile birlikte duran dava açma süresi, idarenin cevap vermesinden veya cevap verilmemi şse z ımni ret süresinin dolmas ından itibaren kald ığı yerden işlemeye devam eder. Bu durumda idari davan ın kalan süre içinde aç ılmas ı gerekmektedir. 50. Yukar ıda ifade edildi ği üzere 2577 say ılı Kanun'un 11. maddesinde öngörüle n idari başvuru yolu, idare taraf ından tesis edilen bir i şleme karşı dava aç ılmadan önce idareye varsa hatal ı veya hukuka ayk ırı bir durumu düzeltmesine f ırsat tan ımaktad ır (bkz. 23). Somut olayda ise ba şvurucu taraf ından yap ılan beyan üzerine tahakkuk eden bandrol ücreti söz konusudur. An ılan bandrol ücretinin miktar ı başvurucu taraf ından hesaplanm ış ve beyan edilmiştir. İdarenin fonksiyonu, belirtilen bandrol ücretini tahakkuk etmekten ibarettir. Bandrol ücretinin matrah ının veya miktar ının hatal ı hesaplanmas ı söz konusu ise bu hata idareden de ğil doğrudan başvurucudan kaynaklanmaktad ır. 51.İdarece kendili ğinden harekete geçilerek bir idari i şlem tesis edilmesi hâlinde dava aç ılmas ına mahal verilmeden idare taraf ından bu i şlemin gözden geçirilmesine ve gerekirse düzeltmesine imkân tan ınmas ı anlaşılabilir bir durumdur. Bu suretle idari Başvuru Numaras ı: 2017/28013 Karar Tarihi : 22/7/2020 10uyuşmazl ıklar ın dava yoluna müracaat edilmesine gerek kalmadan çözüme kavu şturulmas ı sağlanmakta ve idari mahkemelerinin i ş yükünün azalt ılmas ı temin edilmektedir. Fakat işleme dayanak te şkil eden tüm verilerin ba şvurucu taraf ından idareye sunuldu ğu ve yine kamu alaca ğının miktar ının dahi yükümlüsünce hesaplanarak idareye bildirildi ği beyana dayal ı tahakkuklarda ba şvurucunun dava açma süresi içinde idareye ba şvurmas ı gerektiğinin kabul edilmesi, dava aç ılmas ını imkâns ız hâle getirebilmektedir. Şöyle ki beyana dayal ı tahakkuklarda yükümlünün kural olarak bu tahakkuka kar şı dava açmas ı gerçekçi de ğildir. Zira yükümlü kamu alaca ğının doğmad ığı görüşünde olmas ı hâlinde beyannamede bulunmaz veya beyan etti ği tutar ı, olmas ı gerektiğini düşündüğü tutar ile s ınırlı tutar. Bununla birlikte istisnai de olsa beyana dayal ı olarak yap ılan tahakkuklar ın yükümlü taraf ından dava konusu edilmesinde yükümlünün menfaatinin bulundu ğu durumlar olabilir. Örne ğin yükümlünün kamu alaca ğının doğup doğmad ığı veya miktar ının ne kadar olaca ğı hususlar ı yönünden idareden farkl ı görüşte olmas ına rağmen s ırf ceza veya faiz yüküne maruz kalmamak için beyanda bulunmas ı mümkündür. Bu gibi hâllerde tahakkuk i şlemi yükümlünün beyan ı üzerine gerçekle şse bile bu i şleme karşı dava açabilmesinde önemli derecede hukuki yara r bulunmaktad ır. Nitekim beyan üzerine tahakkuk eden vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin -beyannamenin ihtirazi kay ıtla verilmesi kayd ıyla- dava konusu edilebilece ği kabul edilmektedir. 52. Beyana dayal ı tahakkukun yükümlü taraf ından dava konusu edilebilmesinde hukuki yarar bulunan di ğer bir hâl de hata bulunmas ı durumudur. Yükümlünün vermi ş olduğu beyannamede birtak ım hatalar yapmas ı mümkündür. Yükümlünün kendi hatas ının sonucu olarak fazladan ödeme yapmas ı hâlinde bu durumun düzeltilmesine ili şkin mekanizmalar ın kurulmas ı ve uygun yarg ısal denetim imkân ının sağlanmas ı, mahkemeye erişim hakk ından tam olarak yararlanabilmesi için zaruridir. Hatal ı olarak fazladan ödenen kamu alaca ğının düzeltilmesine imkân sa ğlanmamas ı veya bunlara dair olu şturulan yarg ısal yollar ın aşırı daralt ıcı yorumlar sebebiyle kullan ılamaz hâle getirilmesi mahkemeye eri şim hakk ını zedeler. 53. Somut olayda derece mahkemesinin hatal ı beyanda bulunulmas ı sebebiyle fazladan bandrol ücreti ödenmesi hâlinde bunun idareye ba şvuruda bulunularak düzeltilmesinin mümkün oldu ğunu kabul etti ğinin alt ını çizmek gerekir. Ancak derece mahkemesi söz konusu ba şvurunun tahakkuk (ödeme) tarihinden itibaren altm ış günlük dava açma süresi içinde yap ılmas ı gerektiğini kabul etmi ştir. Derece mahkemesinin bu yorumunun başvurucunun mahkemeye eri şimini aşırı derecede zorla ştırdığı değerlendirilmi ştir. Zira bu yorum, ba şvurucunun altm ış günden sonra fark etti ği hatalar ını düzeltmesini imkâns ız kılmaktad ır. Başka bir deyi şle kişilerin beyan ı esas al ınarak yap ılan tahakkuklarda dava açma veya idareye ba şvurma süresinin tahakkuktan itibaren ba şlatılmas ı, kişilerin beyanlar ında hataya dü şmeleri durumunda henüz hatan ın fark edilmedi ği sürede dava aç ılmas ını beklemek anlam ına gelmektedir. 54. Esasen idarece resen tesis edilen i şlemler gözetilerek getirilmi ş olan bir hükmün başvurucunun beyan ı üzerine gerçekle ştirilen tahakkuklarda da oldu ğu gibi uygulanmas ı işin mahiyetine uygun dü şmemektedir. Çünkü ba şvurucunun hatas ının fark ında olmas ı hâlinde zaten hatal ı tahakkuk gerçekle şmeyecektir. Öte yandan ba şvurucunun beyannameyi verirken fark ında olmad ığı hatas ını altm ış gün içinde fark etmesini ve bu süre içinde hatas ının düzeltilmesi için idareye ba şvurmas ını beklemek hakkaniyetli olmayan sonuçlara yol açabilir. Kald ı ki somut olayda ödemenin yap ıldığı 28/12/2012 tarihinden itibaren yakla şık dört ay gibi çok da uzun olmayan bir süre içinde 30/4/2013 tarihinde ba şvurucunun hatas ını fark edip idareye ba şvurduğu görülmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2017/28013 Karar Tarihi : 22/7/2020 1155. Sonuç olarak Mahkemenin dava açma süresini belirlerken tahakkuk tarihinde n itibaren 2577 say ılı Kanun'un 11. maddesinin uygulanmas ı ile başvurucunun hatas ının fark ında olmad ığını iddia etti ği bir döneme hasretmesine ili şkin yorumunun ba şvurucunun dava açmas ını imkâns ız k ılarak başvurucu üzerinde a ğır bir yüke sebep oldu ğu, katlanmak zorunda kal ınan külfetin hedeflenen me şru amaçlarla orant ılı olmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 56. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence altına al ınan mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. Muammer TOPAL bu görü şe kat ılmam ıştır. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 57. 30/11/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 58. Başvurucu ihlalin tespit edilmesini istemi ş ve tazminat talebinde bulunmu ştur. 59. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018,) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B.No: 2016/12506, 7/11/2019). 60. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin, yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 61. İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü nün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca, ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Başvuru Numaras ı: 2017/28013 Karar Tarihi : 22/7/2020 12karar ın bir örne ğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar kendisine ulaşan mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlali n sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir. ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). 62. İncelenen ba şvuruda Mahkemenin dava açma süresine ili şkin yorumu ile mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ği sonucuna ula şılm ıştır. Dolay ısıyla ihlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. 63. Bu durumda mahkemeye eri şim hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örne ğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Ankara 13. İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir. 64. İhlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılaman ın yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekti ği sonucuna ula şılm ıştır. 65. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 257,50 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.257,50 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Kamuya aç ık belgelerde ba şvurucu Şirketin kimli ğinin gizli tutulmas ı talebinin KABULÜNE, B. Mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA OYB İRLİĞİYLE, C. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan mahkemeye eri şim hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE Muammer TOPAL' ın karşıoyu ve OYÇOKLU ĞUYLA, D. Karar ın bir örne ğinin mahkemeye eri şim hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Ankara 13. İdare Mahkemesine (E.2014/26, K.2014/571) GÖNDER İLMESİNE, Başvuru Numaras ı: 2017/28013 Karar Tarihi : 22/7/2020 13E. 257,50 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.257,50 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemenin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı halinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 22/7/2020 tarihinde karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUN Üye Üye Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Başvuru Numaras ı: 2017/28013 Karar Tarihi : 22/7/2020 14KARŞIOY 2577 say ılı Yasa n ın 11. maddesinde, ilgililerin, idari dava açmadan önce idari işlemin kald ırılmas ı, geri al ınmas ı, değiştirilmesi veya yeni bir i şlem yap ılmas ını üst makamdan, üst makam yoksa i şlemi yapm ış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde isteyebilecekleri; ba şvurunun, i şlemeye ba şlam ış olan idari dava açma süresini durduraca ğı; altm ış gün içinde bir cevap verilmezse iste ğin reddedilmi ş say ılacağı; isteğin reddedilmesi veya reddedilmi ş say ılmas ı halinde dava açma süresinin yeniden i şlemeye ba şlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmi ş sürenin de hesaba kat ılacağı hükme ba ğlanm ıştır. Dosyan ın incelenmesinden, ba şvurucunun 2011/Mart ile 2012/Aral ık dönemlerinde ithalatta ÖTV hariç KDV matrah ı üzerinden ödenmesi gereken bandrol ücretinin bir k ısm ını sehven ÖTV dahil KDV matrah ı üzerinden hesaplamak suretiyle fazladan ödedi ğini iddia ettiği miktar ın iadesi talebiyle 30/4/2013 tarihinde TRT Genel Müdürlü ğüne başvurduğu; başvurunun z ımnen reddi üzerine aç ılan davan ın İdare Mahkemesince, şirket taraf ından sehven fazladan ödendi ği ileri sürülen bandrol ücretinin iadesi için en geç son ödemenin yap ıldığı 28/12/2012 tarihinden itibaren dava açma süresi içinde davan ın aç ılmas ı ya da anılan kanun hükmü uyar ınca idareye ba şvuruda bulunulmas ı gerektiği, dava açma süresi geçtikten sonra yap ılan başvurunun reddi üzerine aç ılan davada süre a şımı bulundu ğu gerekçesiyle reddedildi ği; karar ın temyiz ve karar düzeltme a şamalar ından geçirilerek kesinleştirildiği anlaşılmaktad ır. An ılan kanun hükmünde, bir i şleme kar şı, hatan ın idareden veya i şlemin muhatab ından kaynaklan ıp kaynaklanmad ığına bak ılmaks ızın, her durumda, dava açma süresi içerisinde ba şvurulabilece ği aç ıkça hüküm alt ına al ınarak meselenin çözümü İdare Mahkemesinin takdirine b ırak ılmam ıştır. Durum bu haldeyken dava açma süresi, başvurucunun hatas ının fark ında olup olmad ığı hususuna göre belirlenemez. Olayda, Mahkemenin ba şvurucunun dava açmas ını zorlaştıracak subjektif bir yorum yapmas ı da söz konusu de ğildir. Başvurucunun katlanmak zorunda kald ığı külfet kanunun yorumundan de ğil, kendi hatas ından kaynaklanmaktad ır. Başvurucunun hatas ından yararlanmas ı söz konus u olamaz. Çoğunluğun verdiği ihlal karar ından hukuki yarar do ğmayacağı düşüncesiyle, başvurucunun mahkemeye eri şim hakk ının ihlal edildi ği yönündeki karara kat ılmad ım. Üye Muammer TOPAL