TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SERAP S İVRİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/6198) Karar Tarihi: 23/11/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 4/1/2022-31709 Başvuru Numaras ı: 2019/6198 Karar Tarihi : 23/11/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Recai AKYELSelahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Murat İlter DEVEC İ Başvurucu : Serap SİVRİ Vekili : Av. Seyit Ömer AKSOY I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, bir yolcu treninin raydan ç ıkıp birç
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SERAP S İVRİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/6198) Karar Tarihi: 23/11/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 4/1/2022-31709 Başvuru Numaras ı: 2019/6198 Karar Tarihi : 23/11/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Recai AKYELSelahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Murat İlter DEVEC İ Başvurucu : Serap SİVRİ Vekili : Av. Seyit Ömer AKSOY I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, bir yolcu treninin raydan ç ıkıp birçok ki şinin ölümü ile pek çok ki şini n yaralanmas ına sebep olmas ına istinaden baz ı kamu görevlileri hakk ında yürütülen ceza yarg ılamas ının etkisizli ği nedeniyle ya şam hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 21/2/2019 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) arac ılığıyla temin edilen belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Haydarpa şa (İstanbul)-Ankara seferini yapan bir yolcu treninin 22/7/2004 tarihinde Sakarya'n ın Pamukova ilçesi Mekece Mahallesi yak ınlar ında raydan ç ıkmas ı sonucu birçok ki şi ölmüş, pek çok ki şi de yaralanm ıştır. Ölenler aras ında başvurucunun o Başvuru Numaras ı: 2019/6198 Karar Tarihi : 23/11/2021 3tarihteki e şi H.T. ile H.T.nin karde şi A.T. ve A.T.nin çocuklar ı N.T. ile M.T. de bulunmaktad ır. 9. Sakarya Cumhuriyet Ba şsavc ılığınca (Cumhuriyet Ba şsavc ılığı) olay hakk ında derhâl soru şturma başlatılm ıştır. 10. Soruşturma kapsam ında ölü muayenesi ve otopsi i şlemleri yap ılm ış, yaral ılar ın adli raporlar ı ald ırılm ış ve olay hakk ında bilgi sahibi olan ki şilerin beyanlar ı al ınm ıştır. Ayr ıca olay yerinde ke şif yap ılm ış, soruşturmay ı ayd ınlatmas ı beklenen bilgi ve belgele r resmî kurumlardan getirtilip kazaya kar ışan vagonlar üzerinde inceleme yapt ırılm ış, olay ın neden kaynakland ığına ve kusur durumuna ili şkin bilirki şi raporu al ınm ıştır. 11. Bir üniversitenin makine ve in şaat mühendisli ği bölümlerinde ö ğretim üyeli ği yapan üç ki şiden oluşan bilirki şi heyetince haz ırlanan 31/8/2004 tarihli raporda; ola y esnas ında lokomotif hariç be ş vagonun raydan ç ıktığı ve bu vagonlar ın dördünün devrildi ği, hattan ç ıkan ve devrilmi ş olan vagonlar ın tekerlek tak ımlar ında ve bojilerinde (trenin yürüyü ş tak ımı) olaya sebebiyet verecek bir neden gözlenmedi ği, kazaya kar ışan trendeki vagonlar ın seyir emniyeti bak ımından yeterli oldu ğu, trenin kazan ın meydana geldi ği yerdeki h ızının yaklaşık saatte 130 km oldu ğu, altm ış sefere ait h ız bantlar ı üzerinde yap ılan incelemede ola y yerinden geçen trenlerin h ızlar ının saatte 65-90 km oldu ğu ve livreye (tren tarife kitapç ığı) göre olay yerinden 80 km h ızla geçilmesi gerekti ği belirtilmi ştir. Ayr ıca raporda, birinci makinist F.K.n ın livrede yaz ılı h ıza (80km/saat) uymay ıp trenin h ızını gerektiği gibi ayarlayamamas ı ve yönetimi alt ındaki trenin seyir kontrolü için gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle olay ın meydana gelmesinde 3/8 oran ında kusurlu oldu ğu, ikinci makinist R.S.nin seyir h ızı konusunda birinci makinisti uyarmayarak trenin seyir kontrol ü için gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle olay ın meydana gelmesinde 1/8 oran ında kusurlu oldu ğu ve tren şeflerinin tren seyir kontrolüne ili şkin görevlerinin bulunmamas ı nedeniyle K.C.nin kusursuz oldu ğu belirtilerek üstyap ı bak ım ve onar ım yetersizlikleri ile güvenli seyir kontrolü için kontrol düzenek ve sistemlerinin olmay ışının olay ın meydana gelmesinde 4/8 oran ında etkili oldu ğu aç ıklanm ıştır. 12. Cumhuriyet Ba şsavc ılığı, makinistlere yard ımc ı olacak otomatik ya da yar ı otomatik kontrol sistemlerinin kurulmas ı gerektiği hâlde kurulmad ığı ve üstyap ıda eksikliklerin kazan ın meydana gelmesinde rol oynad ığı iddias ı ile Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollar ı Genel Müdürlü ğü (TCDD) yetkilileri hakk ında yürüttü ğü soruşturmad a yetkisizlik karar ı vermiş ve soru şturma evrak ını Ankara Cumhuriyet Ba şsavc ılığına göndermi ştir. Bu soru şturman ın sonucu tespit edilememi ştir. 13. Öte yandan Cumhuriyet Ba şsavc ılığı; birinci makinist F.K., ikinci makinist R.S., ve Tren Şefi K.C.nin 1/3/1926 tarihli ve 765 say ılı mülga Türk Ceza Kanunu'nun 389. maddesinde düzenlenen tedbirsizlik, meslek veya sanat ında tecrübesizlik ya da nizam, emir ve kaidelere riayetsizlik neticesi olarak demir yolu üzerinde kazaya neden olma suçunu işledikleri iddias ıyla 7/9/2004 tarihinde Sakarya 2. A ğır Ceza Mahkemesinde (Ceza Mahkemesi) haklar ında kamu davas ı açm ıştır. 14. Başvurucunun davaya kat ılma talebi Ceza Mahkemesince 10/11/2004 tarihli celsede kabul edilmi ştir. 15. Ceza Mahkemesinin istinabe suretiyle ald ığı 30/4/2007 tarihli bilirkişi raporunda olay ın meydana gelmesinde F.K.n ın 3/8, R.S.nin 1/8, TCDD'nin ise 4/8 oran ında kusurlu oldu ğu, K.C.nin herhangi bir kusurunun bulunmad ığı belirtilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/6198 Karar Tarihi : 23/11/2021 416. Yürüttü ğü yarg ılama sonunda K.C.nin beraatine karar veren Ceza Mahkemesi F.K.y ı 2 y ıl 6 ay hapis ve 1.000 TL adli para cezas ına, R.S.yi ise 1 y ıl 3 ay hapis ve 733 TL adli para cezas ına mahkûm etmi ştir. 17. Ceza Mahkemesince verilen 1/2/2008 tarihli bu karar F.K. ve R.S.nin müdafii ile aralar ında başvurucunun da bulundu ğu baz ı kat ılanlar taraf ından temyiz edilmi ştir. 18. Yarg ıtay 2. Ceza Dairesi (2. Daire) 13/7/2009 tarihinde, şikâyetçi olduklar ını bildiren baz ı mağdurlara duru şma gününün ve karar ın tebliğ edilmedi ğini belirterek karar ın söz konusu ki şilere tebli ğ edilmesi amac ıyla dava dosyas ının Yarg ıtay Cumhuriyet Başsavc ılığına gönderilmesine karar vermi ştir. Bu karar ın gereğinin yerine getirilip getirilemedi ği tespit edilememekle birlikte 12/7/2010 tarihinde temyiz talepleri hakk ında karar veren 2. Daire, K.C. hakk ındaki davay ı zamanaşımı süresinin dolmas ı nedeniyle düşürmüş; diğer san ıklar hakk ında verilen mahkûmiyet kararlar ını ise bozmu ştur. Bozma gerekçeleri şöyledir: i. Aralar ında menfaat çat ışmas ı bulunan san ıklar ayn ı müdafi taraf ından temsil edilmiştir. ii. Lehlerine vekâlet ücretine hükmedilen kat ılanlar ın ad ve soyadlar ı gerekçeli karar başlığına yaz ılmam ıştır. iii. Davaya kat ılma hakk ı bulunmayan baz ı kişilerin davaya kat ılmas ına karar verilip lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmi ştir. iv. Kat ılmas ı hükümsüz kalan ki şiye gerekçeli karar ba şlığında kat ılan olarak yer verilmi ş ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmi ştir. v. Davaya kat ılmalar ına karar verilen baz ı kişiler gerekçeli karar başlığında gösterilmemi ş, davaya kat ılma yönünde talebi bulunmayan bir ma ğdur gerekçeli karar başlığında kat ılan olarak gösterilmi ştir. vi. Olayda ölen bir ki şi, gerekçeli karar ba şlığında şikâyetçi olarak gösterilmi ştir. vii. F.K. ve R.S. hakk ında verilen adli para cezas ının taksitlendirebilmesine ilişkin normun uygulan ıp uygulanmayaca ğı hususunda bir karar verilmemi ştir. viii. Suçun i şlendiği yer, gerekçeli karar ba şlığına yaz ılmam ıştır. ix. Sebebiyet verdikleri yarg ılama giderlerinin san ıklardan ayr ı ayr ı tahsiline karar verilmesi gerekirken mü ştereken tahsiline karar verilmi ştir. x. Hükümden sonra yap ılan yasal de ğişiklik uyar ınca R.S. hakk ında hükmün açıklanmas ının geri b ırak ılmas ına karar verilip verilmeyece ğinin değerlendirilmesinde zorunluluk bulunmaktad ır. 19. Bozma sonras ı yarg ılamada Ceza Mahkemesi, bozma ilam ına karşı san ıklar ın ve/veya müdafilerinin beyan ını tespit etmi ş; yarg ı çevresinde ikamet eden kat ılanlara bozma ilam ı ekli duru şma günü ile saatini bildirir davetiye ç ıkarm ış, yarg ı çevresi d ışında ikamet eden kat ılanlar ın beyanlar ının tespiti için birçok istinabe talebinde bulunmu ş ve sonuçta Başvuru Numaras ı: 2019/6198 Karar Tarihi : 23/11/2021 5bozma ilam ına uyulmas ına karar vermi ştir. Bozma ilam ı çerçevesinde yap ılan yarg ılama sonunda 7/2/2012 tarihinde, san ıklara isnat olunan eylemin 765 say ılı mülga Kanun'un 389. maddesinde düzenlenen tedbirsizlik veya meslek ya da sanat ında tecrübesizlik, nizam ve emi r ile kaidelere riayetsizlik neticesi olarak demir yolu üzerinde kazaya neden olma suçunu oluşturduğunun 2. Dairenin 12/7/2010 tarihli karar ıyla belirlendi ği, söz konusu suç için kanunda öngörülen dava zamana şımı süresinin doldu ğu gerekçesiyle san ıklar hakk ında aç ılan davalar ın düşürülmesine karar verilmi ştir. 20. Karar, bir k ısım kat ılan vekili taraf ından temyiz edilmi ştir. 21. Gerekçeli karar ın baz ı kat ılanlar ın vekiline tebli ğ edilmedi ğini tespit eden ve bahse konu eksikli ğin giderilmesi için 24/4/2013 tarihinde dava dosyas ının Yarg ıtay Cumhuriyet Ba şsavc ılığına gönderilmesine karar veren Yarg ıtay 12. Ceza Dairesi (12. Daire) 3/2/2014 tarihinde, san ıklara isnat edilen eylemin 765 say ılı mülga Kanun'un 455. maddesinin ikinci f ıkras ında düzenlenen dikkatsizlik ve tedbirsizlik neticesi birden fazla kişinin ölümüne ve birçok ki şinin yaralanmas ına sebebiyet verme suçu kapsam ında da değerlendirilebilece ği sonucuna varm ış; san ıklar ın hukuki durumunun söz konusu norm çerçevesinde de ğerlendirilmesi gerekti ği ve suç e şyas ı esas defterine kay ıtlı eşyalar hakk ında bir karar verilmesinin laz ım geldiği gerekçesiyle hükmün bozulmas ına karar vermi ştir. 22. Bozma sonras ı yarg ılamada Ceza Mahkemesi bozma ilam ına karşı san ık R.S.nin beyan ını tespit etmi ş, yarg ı çevresi d ışında ikamet eden kat ılanlar ile san ık F.K.n ın beyanlar ının tespiti için istinabe taleplerinde bulunmu ş ve sonuçta bozma ilam ına uyulmas ına karar vermi ştir. Bozma ilam ı çerçevesinde yap ılan yarg ılaman ın 24/11/2014 tarihli üçünc ü celsesinde, san ık R.S.nin 1 y ıl 15 gün hapis ve 50 TL adli para cezas ıyla, san ık F.K.n ın ise 3 yıl 1 ay 15 gün hapis ve 152 TL adli para cezas ı ile cezaland ırılmas ına karar verilmi ştir. Ceza Mahkemesi, ki şilik özellikleri ile duru şmadaki tutum ve davran ışlar ını gözönünde bulundurdu ğunda yeniden suç i şlemeyece ği hususunda kanaate varamad ığını belirterek san ık R.S. hakk ında hükmün aç ıklanmas ının geri b ırak ılmas ına karar vermemi ş ancak cezas ının ertelenmesi hâlinde ileride tekrar suç i şlemeyece ği konusunda vicdani kanaate vard ığını ifade ederek san ık R.S. hakk ında hükmetti ği cezalar ı ertelemiştir. 23. An ılan karar san ık müdafileri ile aralar ında başvurucunun da bulundu ğu baz ı kat ılanlar ın vekilleri taraf ından temyiz edilmi ştir. Başvurucu vekili temyiz talebinde kusurun tamamen san ıklarda oldu ğunun gözard ı edildiğini, yeniden suç i şlemeyece ği yönünde kanaat oluşmad ığı gerekçesiyle san ık R.S. hakk ında hükmün aç ıklanmas ının geri b ırak ılmas ına karar verilmedi ğini ancak ayn ı san ığa verilen cezalar ın ertelenmesine karar verilerek çeli şkiye düşüldüğünü ve san ıklara verilen cezalar ın ortaya ç ıkan zarara nazaran az oldu ğunu iddia etmiştir. 24. 12. Daire 30/3/2016 tarihinde, kat ılma isteminde bulunmalar ına rağmen bu konuda herhangi bir karar verilmeyen ma ğdurlara gerekçeli karar ın tebliğ edilmedi ği gerekçesiyle bahse konu eksikliklerin giderilmesi için dava dosyas ının Yarg ıtay Cumhuriyet Başsavc ılığına gönderilmesine karar vermi ştir. 25. 26/9/2018 tarihinde 12. Daire; i. Ölenler ve ma ğdurlar ile baz ı kat ılanlar ın isimlerinin gerekçeli kara r başlığında yaz ılmamas ı, Başvuru Numaras ı: 2019/6198 Karar Tarihi : 23/11/2021 6ii. Davaya kat ılma hakk ı olmayan bir ma ğdurun gerekçeli karar başlığında kat ılan olarak gösterilmesi, iii. Kat ılma talepleri hükümsüz hâle gelen baz ı kat ılanlar ile hatal ı olarak davaya kat ılmas ına karar verilen bir ma ğdura gerekçeli karar ba şlığında kat ılan olarak yer verilmesi, iv. San ıklar hakk ında 765 say ılı mülga Kanun'un 455. maddesinin ikinci fıkras ında düzenlenen dikkatsizlik ve tedbirsizlik neticesi birden fazla ki şinin ölümüne ve birçok ki şinin yaralanmas ına sebebiyet verme suçundan mahkûmiyet karar ı verildiği hâlde gerekçeli karar ba şlığında suç isminin taksirle demir yolu kazas ı tehlikesine sebebiyet verme olarak yaz ılmas ı, v. Suçun i şlendiği zaman dilimi ile san ıklar ın gözalt ı, tutuklanma ve tahliye tarihlerinin gerekçeli karar ba şlığına yaz ılmamas ı, vi. San ıklar hakk ındaki hapis cezalar ı üst hadden tayin edildi ği hâlde adalet ve hakkaniyete uygun olmayacak şekilde san ıklara az miktarda adli para cezas ı tayi n edilmesi, vii. San ık müdafilerinin hükmedilen hapis cezalar ının adli para cezas ına çevrilmesini ve hükmolunan adli para cezalar ının taksitlendirilmesini de kapsayan lehe hükümlerin uygulanmas ına ilişkin talepleri hakk ında karar verilmemesi, viii. San ık R.S. hakk ında yeniden suç i şlemeyece ği hususunda olumlu kanaat edinilemedi ği gerekçesiyle hakk ındaki hükmün aç ıklanmas ının geri b ırak ılmamas ına karar verildikten sonra sab ıkas ız geçmişinden dolay ı ileride tekrar suç i şlemeyece ği hususunda olumlu kanaat edinildi ğinden bahisle hükmedilen hapis cezas ının ertelenmesine karar verilmek suretiyle hükümde çeli şkiye neden olunmas ı, ix. San ıklar ın gözalt ı ve tutuklulukta geçirdikleri sürelerin cezalar ından mahsubuna karar verilmesi gerekti ğinin gözetilmemesi, x. Lehlerine maktu vekâlet ücretine hükmolunan kat ılanlar ın ad ve soyadlar ının kararda yaz ılmas ı gerektiğinin gözetilmemesi, xi. Yaşı küçük baz ı kat ılanlar için vekil görevlendirilmesi nedeniyle zorunlu vekillik ücretlerinin yarg ılama gideri olarak san ıklardan tahsil edilmesine karar verilmesi gerekti ğinin gözetilmemesi, xii. Yarg ılama giderlerinin her bir san ığa sebebiyet verdikleri tutar kadar ayr ı ayr ı yükletilmesine karar verilmesi gerekti ğinin gözetilmemesi, xiii. Uyulmas ına karar verilen 3/2/2014 tarihli bozma ilam ında vurguland ığı hâlde suç e şyas ı esas defterine kay ıtlı eşya hakk ında bir karar verilmemesi nedenleriyle Ceza Mahkemesince verilen karar ın bozulmas ına karar vermi ştir. 26. 12. Dairenin bozma ilam ına uyan Ceza Mahkemesi 1/4/2019 tarihli dördüncü celsede F.K.n ın neticeten 15.784 TL adli para cezas ıyla, R.S.nin ise 47.352 TL adli par a Başvuru Numaras ı: 2019/6198 Karar Tarihi : 23/11/2021 7cezas ıyla cezaland ırılmas ına karar vermi ş ve verilen adli para cezalar ını birer ay arayla 20 eşit taksite bölüp ertelemi ştir. 27. An ılan karar, san ık müdafileri ile aralar ında başvurucunun da bulundu ğu baz ı kat ılanlar ın vekilleri taraf ından temyiz edilmi ştir. 28. 12. Daire, dava zamana şımı süresinin doldu ğu gerekçesiyle 25/12/2019 tarihinde san ıklar hakk ındaki kamu davalar ının düşmesine karar vermi ştir. IV.İLGİLİ HUKUK A. Ulusal Hukuk 29. Olay ın meydana geldi ği tarihte yürürlükte bulunan 765 say ılı mülga Kanun'un 102. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Kanunda ba şka türlü yaz ılmış olan ahvalin maadas ında hukuku amme davas ı: ... 3 - Beş seneden ziyade ve yirmi seneden az a ğır hapis veya be ş seneden ziyade hapis yahud hidemat ı ammeden müebbeden mahrumiyet cezalar ından birini müstelzim cürümlerde on sene, 4 - Beş seneden ziyade olmamak üzere a ğır hapis veya hapis yahud sürgün vey a hidemat ı ammeden muvakkaten mahrumiyet cezalar ını ve ağır para cezas ını müstelzim cürümlerde be ş sene ... geçmesile ortadan kalkar. ... 30. 765 say ılı mülga Kanun'un 104. maddesi şöyledir: Hukuku amme davas ının müruru zaman ı, mahkümiyet hükmü yakalama, tevkif, celb veya ihzar müzekkereleri, adli makamlar huzurunda maznunun sorguya çekilmesi, maznu n hakk ında son tahkikat ın aç ılmas ına dair olan karar veya C. müddeiumumisi taraf ından mahkemeye yaz ılan iddianame ile kesilir. Bu halde müruru zaman, kesilme gününden itibaren yeniden i şlemeğe başlar. Eğer müruru zaman ın kesen muameleler müteaddid ise müruru zaman bunlar ın en sonuncusundan itibaren tekrar i şlemeğe başlar. Ancak bu sebepler müruru zaman müddetin i 102 nci maddede ayr ı ayr ı muayyen olan müddetlerin yar ısının ilavesile bali ğ olacağı müddetten fazla uzatamaz. 31. 765 say ılı mülga Kanun'un 389. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: Bir kimse tedbirsizlik veya meslek veya sanat ında tecrübesizlik veya nizam ve emir v e kaidelere riayetsizlik neticesi olarak demiryolu üzerinde bir kaza vukuu tehlikesine meydan verirse üç aydan otuz aya kadar hapse ve iki yüz liraya kadar a ğır cezay ı nakdiye ve kaza vukubulmu ş ise beş seneye kadar a ğır hapse ve yüz elli liradan a şağı olmamak üzere a ğır cezay ı nakdiye mahkum olur. 32. 765 say ılı mülga Kanun'un 455. maddesi şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/6198 Karar Tarihi : 23/11/2021 8 Tedbirsizlik veya dikkatsizlik veya meslek ve sanatta acemilik veya nizamat, ve evamir ve talimata riayetsizlik ile bir kimsenin ölümüne sebebiyet veren şahıs iki seneden be ş seneye kadar hapse ve 250 liradan 2.500 liraya kadar a ğır para cezas ına mahkum olur. Eğer fiil birkaç ki şinin ölümünü mucip olmu ş veya bir ki şinin ölümü ile beraber bir veya birkaç ki şinin de mecruhiyetine sebebiyet vermi ş ve bu yaralanma 456 nc ı maddenin 2 nci f ıkras ında beyan olunan derecede bulunmu ş ise dört seneden on seneye kadar hapis ve 1.000 liradan a şağı olmamak üzere a ğır para cezas ı ile mahkum olur. Yukardaki f ıkralarda beyan olunan cezalar, kusurun derecesine göre sekizde birin e kadar indirilebilir. 33. 26/9/2004 tarihli ve 5237 say ılı Türk Ceza Kanunu'nun Zaman bak ımından uygulama kenar ba şlıklı 7. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı şöyledir: Suçun i şlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlü ğe giren kanunlar ın hükümleri farkl ı ise, failin lehine olan kanun uygulan ır ve infaz olunur. 34. 5237 say ılı Kanun'un Dava zamana şımı kenar ba şlıklı 66. maddesinin ilgili kısm ı şöyledir: (1) Kanunda ba şka türlü yaz ılmış olan haller d ışında kamu davas ı; ... d) Beş yıldan fazla ve yirmi y ıldan az hapis cezas ını gerektiren suçlarda onbe ş yıl, ...Geçmesiyle dü şer. ... 35. 5237 say ılı Kanun'un Dava zamana şımı süresinin durmas ı veya kesilmesi kenar başlıklı 67. maddesinin (2), (3) ve (4) numaral ı fıkralar ı şöyledir. 2) Bir suçla ilgili olarak; a) Şüpheli veya san ıklardan birinin savc ı huzurunda ifadesinin al ınmas ı veya sorguya çekilmesi, b) Şüpheli veya san ıklardan biri hakk ında tutuklama karar ının verilmesi, c) Suçla ilgili olarak iddianame düzenlenmesi,d) San ıklardan bir k ısm ı hakk ında da olsa, mahkûmiyet karar ı verilmesi, Halinde, dava zamana şımı kesilir. (3) Dava zamana şımı kesildiğinde, zamana şımı süresi yeniden i şlemeye ba şlar. Dava zamanaşımını kesen birden fazla nedenin bulunmas ı halinde, zamana şımı süresi son kesme nedeninin gerçekle ştiği tarihten itibaren yeniden i şlemeye ba şlar. Başvuru Numaras ı: 2019/6198 Karar Tarihi : 23/11/2021 9(4) Kesilme halinde, zamana şımı süresi ilgili suça ili şkin olarak Kanunda belirlenen sürenin en fazla yar ısına kadar uzar. 36. 5237 say ılı Kanun'un Taksirle öldürme kenar ba şlıklı 85. maddesi şöyledir: (1) Taksirle bir insan ın ölümüne neden olan ki şi, iki y ıldan alt ı yıla kadar hapis cezas ı ile cezaland ırılır. (2) Fiil, birden fazla insan ın ölümüne ya da bir veya birden fazla ki şinin ölümü il e birlikte bir veya birden fazla ki şinin yaralanmas ına neden olmu ş ise, kişi iki y ıldan onbe ş yıla kadar hapis cezas ı ile cezaland ırılır. B. Uluslararas ı Hukuk 37. Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'nin (Sözle şme) İnsan haklar ına sayg ı yükümlülüğü kenar ba şlıklı 1. maddesi şöyledir: Yüksek Sözle şmeci Taraflar kendi yetki alanlar ı içinde bulunan herkesin, b u Sözleşme'nin birinci bölümünde aç ıklanan hak ve özgürlüklerden yararlanmalar ını sağlarlar. 38. Sözleşme'nin Yaşam hakk ı kenar ba şlıklı 2. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: Herkesin ya şam hakk ı yasayla korunur... 39. Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi (A İHM) içtihatlar ında, Sözle şme'nin 2. maddesinin ilk cümlesinin devletin yaln ızca kasti ve hukuka ayk ırı olarak ölüme sebebiyet vermekten kaç ınmas ını değil ayn ı zamanda devletlerin egemenlik yetkileri içinde buluna n kişilerin yaşamlar ını korumak için gerekli tedbirleri almalar ına dair devletlere poziti f yükümlülük yükledi ği de hat ırlat ılmaktad ır (L.C.B/Birle şik Krall ık, B. No:23413/94, 9/6/1998, 36). 40. AİHM e göre Sözle şme nin 2. maddesi, devletin sorumlulu ğunu gerektirebilecek şartlar alt ında can kayb ının bulundu ğu durumlarda devlete elindeki tü m imkânlar ı kullanarak ya şama hakk ını korumak için olu şturulan yasal ve idari çerçevenin gereği gibi uygulanmas ını ve bu hakka yönelik ihlallerin durdurulup cezaland ırılmas ını sağlayacak yeterli yarg ısal veya di ğer tedbirleri alma görevi yüklemektedir ( Osman/Birle şik Krall ık [BD], B. No: 23452/94, 28/10/1998, 115; Paul ve Audrey Edwards/Birle şik Krall ık, B. No: 46477/99, 14/3/2002, 54). A İHM, bu yükümlülü ğün -kamusal olsun veya olmas ın- yaşama hakk ının tehlikeye girebilece ği her türlü faaliyet bak ımından da geçerli oldu ğu kanaatindedir ( Önery ıldız/Türkiye [BD], B. No: 48939/99, 31/11/2004, 71). 41. Bone/Fransa ((k.k.), B. No: 69869/01, 1/3/2005) karar ında devletlerin tren istasyonunda bulunan herkesin ya şam ını güvence alt ına almaya yönelik tedbirler almalar ı yönünde pozitif yükümlülükleri oldu ğunu belirten A İHM, Kalender/Türkiye (B. No: 4314/02, 15/12/2009) karar ında devlet görevlilerinin ya da kurumlar ının demir yolu ta şımac ılığı gibi potansiyel olarak tehlikeli etkinliklerde muhakeme hatas ını veya dikkatsizli ği aşan bir ihmali olduğu yani olas ı sonuçlar ın fark ında olmalar ına rağmen söz konusu makamlar ın kendilerine verilen yetkileri gözard ı ederek demir yolu ta şımac ılığı gibi tehlikeli bir etkinlik nedeniyle oluşan riskleri bertaraf etmek için gerekli ve yeterli önlemleri almad ığı durumlarda -bireyler Başvuru Numaras ı: 2019/6198 Karar Tarihi : 23/11/2021 10kendi inisiyatifleriyle hangi hukuk yollar ına başvurmuş olursa olsun- insan hayat ının tehlikeye girmesine neden olan ki şiler aleyhine hiçbir suçlamada bulunulmamas ı ya da bu kişilerin yarg ılanmamas ının Sözle şme'nin 2. maddesinin ihlal edildi ği anlam ına gelebilece ğini ifade etmi ştir (Kalender/Türkiye , 52). 42. AİHM'in ya şam hakk ının etkili soru şturma yükümlülü ğünün usul boyutunun incelenmesi konusunda benimsedi ği ilkeler için bkz. Yasin Ağca, B. No: 2014/13163, 11/5/2017, 95, 96. V.İNCELEME VE GEREKÇE 43. Anayasa Mahkemesinin 23/11/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 44. Başvurucu, yak ınlar ının ölümüyle sonuçlanan olay hakk ındaki yarg ılaman ın makul bir süratle yürütülmedi ğini ve bu sebeple olay ın sorumlular ının cezaland ırılamad ığını belirterek ya şam hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 45. Anayasa n ın Kişinin dokunulmazl ığı, maddî ve manevî varl ığı kenar başlıklı 17. maddesinin birinci f ıkras ının ilgili k ısm ı şöyledir: Herkes, ya şama ... hakk ına sahiptir. 46. Anayasa n ın Devletin temel amaç ve görevleri kenar başlıklı 5. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Devletin temel amaç ve görevleri, ki şinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal huku k devleti ve adalet ilkeleriyle ba ğdaşmayacak surette s ınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kald ırmaya, insan ın maddî ve manevî varl ığının gelişmesi için gerekli şartlar ı haz ırlamaya çal ışmakt ır. 47. Başvurucu, ba şvuru formunda ya şam hakk ının devlete birtak ım pozitif ve negatif yükümlülükler yükledi ğinden söz etse de demir yolu i şletmeciliğiyle ilgili olarak devletin pozitif yükümlüklerini ihlal etti ği yönünde bir iddiada bulunmam ıştır. Bu nedenle yap ılacak inceleme sadece ya şam hakk ının etkili soru şturma yükümlülü ğüne ilişkin usul boyutu kapsam ında olacakt ır. 1. Kabul Edilebilirlik a. A.T., N.T. ve M.T. ile İlgili Başvuru Yönünden 48. Bireysel ba şvuru yolunu i şletebilecekler esas itibar ıyla ihlale yol açt ığı ileri sürülen kamu gücü eylem veya i şleminden ya da ihmalinden dolay ı güncel bir ki şisel hakk ı doğrudan etkilenen ki şiler olmakla birlikte somut olay ın koşullar ına ve ihlal edilen hakk ın niteliğine göre do ğrudan ma ğdur ile aras ında kişisel ve özel bir ba ğ bulunan, dolay ısıyla da Anayasa ve Sözle şme'nin ihlalinden olumsuz olarak etkilenmi ş veya ihlalin sona ermesinden Başvuru Numaras ı: 2019/6198 Karar Tarihi : 23/11/2021 11meşru ve kişisel bir menfaati bulunan kimseler de dolayl ı mağdur sıfat ıyla bireysel ba şvuruda bulunabileceklerdir ( Engin Gök ve di ğerleri , B. No: 2013/3955, 14/4/2016, 47). Nitekim mağdurun bizzat ba şvuru yapmas ının mümkün olmad ığı ve yak ın akrabal ık ilişkisinin bulunduğu kimi durumlarda -özellikle ya şam hakk ının söz konusu oldu ğu- başvurucular ın ihlalden do ğrudan etkilenmemi ş olmalar ına rağmen ihlalden dolayl ı olarak etkilenmeleri nedeniyle bu etkiye dayanarak kendi adlar ına başvuru yapabilecekleri kabul edilmi ştir (Cemi l Danışman, B. No: 2013/6319, 16/7/2014; Sad ık Koçak ve di ğerleri, B. No: 2013/841, 23/1/2014). 49. Öte yandan mağdur kavram ı Anayasa Mahkemesi taraf ından hukuk ve ceza davalar ı ile idari davalardaki menfaat ve ehliyet kavramlar ından bağıms ız bir şekilde yorumlanmaktad ır. Bu nedenle ya şam hakk ının ihlal edildi ği iddias ıyla yap ılan bir ba şvuruda başvurucunun dolayl ı mağdur sıfat ının olup olmad ığı, başvurucu ile ölen aras ındaki kişisel ve özel bağın ne ölçüde s ıkı olduğuna bağlıdır. Bu bağın belirlenmesinde ba şvurucu ile ölenle aras ında kan ba ğının bulunup bulunmamas ı ya da ba şvurucunun ölenin mirasç ısı olup olmamas ı gibi hususlar tek ba şına rol oynamaz. Nitekim; i. Duygu Alt ıntaş ve diğerleri (B. No: 2015/18411, 13/9/2018, 59) ba şvurusu hakk ında verilen kararda; mü şteki s ıfat ıyla soruşturmada yer almas ı, ölenle birlikte yaşadığını iddia etmesi ve kovu şturmaya yer olmad ığına dair karara ölenle mü şterek çocuklar ı olan diğer başvurucularla birlikte yapt ığı itiraz ın mağdur s ıfat ı yokluğu nedeniyle reddedilmemesi dikkate al ınarak ölenin eski e şinin dolayl ı mağdur sıfat ını taşıdığı sonucuna var ılm ıştır (resmî evlilik ba ğı tespit edilemese de ba şvurucunun dolayl ı mağdur olarak kabul edildi ği başvuru için bkz. Aisha Fares , B. No: 2015/18701, 31/10/2018, 75). ii. Abdülkadir Şimşek ve diğerleri (B. No: 2014/11868, 12/6/2018, 76) başvurusu hakk ında verilen kararda ise müteveffalar ın daha yak ın akrabalar ının da dosyada ba şvurucu s ıfat ıyla yer almalar ı ve ölenler ile yak ın kişisel ilişki durumlar ına ilişkin özel bir durum ortaya koyamamalar ı dikkate al ınarak yeğenlerin, eski eşin ve eniştenin mağdur s ıfat ının bulunmad ığı değerlendirilmi ştir. 50. Somut olayda ba şvurucu; A.T.nin, ölen e şi H.T.nin karde şi; N.T. ve M.T.nin ise H.T.nin ye ğenleri oldu ğunu beyan etmi ş ancak sözü edilen ki şilerle aras ındaki kişisel ve özel bağın ne oldu ğuyla ilgili hiçbir aç ıklama yapmam ıştır. Bu nedenle ba şvurucunun A.T., N.T. ve M.T.nin ölümlerine ili şkin olarak dolayl ı mağdur s ıfat ını haiz olmad ığı değerlendirilmi ştir. 51. Aç ıklanan gerekçelerle A.T., N.T. ve M.T. ile ilgili ba şvurunun di ğer kabu l edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin kişi bak ımından yetkisizlik nedeniyle kabu l edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. H.T. ile İlgili Başvuru Yönünden 52. Anayasa Mahkemesi, baz ı istisnalar ı olsa da bireysel ba şvuru yollar ı tüketilmeden önce yap ılan başvurular ı, başvuru yollar ının incelenme tarihine kadar tüketilmesi ko şuluyla incelemektedir ( Ziver Demircan , B. No: 2014/235, 3/2/2016, 41-48). Ba şvuruya konu edilen yarg ılama da bireysel ba şvurunun incelenmesinden önce sona ermiştir. Ayr ıca başvuruya konu yarg ılama nedeniyle yap ılan Burcu Demirkaya ve Yüce l Demirkaya (B. No: 2015/1232, 30/10/2018) ba şvurusunda mahkeme, olay ın demir yollar ının işletilmesi s ıras ında vuku buldu ğunu ve livreye göre saatte 80 km h ızla gitmesi gereken Başvuru Numaras ı: 2019/6198 Karar Tarihi : 23/11/2021 12trenin saatte 130 km h ızla gitmesi sonucu olay ın meydana geldi ğine dair bilirki şi raporunu dikkate alarak muhakeme hatas ını aşan bir durumun söz konusu oldu ğu ve somut olay bak ımından yaşam hakk ının usul boyutunun ceza soru şturmas ı yap ılmas ını gerektirdi ği sonucuna varm ıştır (an ılan kararda bkz. 50). Bu nedenle ba şvuru yollar ının tüketilmesi yönünden ba şvuruda herhangi bir eksiklik bulunmamaktad ır. O hâlde aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmayan, H.T. yönünden ya şam hakk ının usul boyutunun ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönündena. Genel İlkeler 53. Anayasa'n ın 17. maddesinin kendisine yükledi ği pozitif yükümlülüklerin usule ilişkin yönü uyar ınca devlet, şüpheli her ölüm olay ını n tüm yönleriyle ortaya konulmas ına, sorumlu ki şilerin belirlenmesine ve gerekti ğinde bu ki şilerin cezaland ırılmas ına imkân tan ıyan bağıms ız bir soru şturma yürütmelidir ( Serpil Kerimo ğlu ve di ğerleri, B. No: 2012/752, 17/9/2013, 54; Sad ık Koçak ve di ğerleri , B. No: 2013/841, 23/1/2014, 94). 54. Bununla birlikte etkili soru şturma yükümlülü ğü bir sonuç yükümlülü ğü değil uygun araçlar ın kullan ılmas ı yükümlülü ğüdür. Anayasa'n ın 17. maddesi başvuruculara üçüncü ki şileri bir suç nedeniyle yarg ılatma ya da cezaland ırma hakk ı vermediği gibi devlete tüm yarg ılamalar ı mahkûmiyetle sonuçland ırma ödevi de yüklemez ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri, 56). 55.Şüpheli bir ölüm olay ı hakk ında yürütülen ceza soru şturmas ının Anayasa n ın 17. maddesinin gerektirdi ği etkinlikte oldu ğunun kabul edilebilmesi için; - Soruşturma makamlar ının olaydan haberdar olur olmaz, resen harekete geçerek ölüm olay ını ayd ınlatabilecek ve sorumlular ın belirlenmesini sa ğlayabilecek bütün delilleri tespit etmeleri ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri, 57), - Soruşturma sürecinin kamu denetimine aç ık olmas ı ve ölen ki şinin yak ınlar ının meşru menfaatlerini korumak için soru şturma sürecine gerekli oldu ğu ölçüde kat ılabilmeleri ( Serpil Kerimo ğlu ve diğerleri, 58), - Soruşturman ın makul bir özen ve süratle yürütülmesi ( Salih Akku ş, B. No: 2012/1017, 18/9/2013, 30) gerekir. 56. Son olarak belirtmek gerekir ki olas ı cezai sorumlulu ğun tespiti ad ına, soruşturma sonras ında kovu şturma aşamas ına geçilmi ş ise ilk derece mahkemesi önündeki yarg ılama aşamas ı dâhil bütün süreç Anayasa'n ın 17. maddenin gereklerine cevap verebilecek nitelikte olmal ıdır (Filiz Aka , B. No: 2013/8365, 10/6/2015, 30). b.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 57. Başvuruya konu edilen yarg ılama sürecinde yap ılan işlemler ve ba şvurucunun iddialar ı birlikte de ğerlendirildi ğinde başvuruda incelenmesi gereken mesele, yarg ılaman ın makul bir sürat ve özenle yürütülüp yürütülmedi ğidir. Başvuru Numaras ı: 2019/6198 Karar Tarihi : 23/11/2021 1358.Burcu Demirkaya ve Yücel Demirkaya başvurusunda meydana gelen olayda ölen ve yaralananlar ın fazlal ığı nedeniyle ölenlerin yak ınlar ı ile yaral ılar ın ifadelerinin tespitinin uzun zaman almas ı anlaşılabilir bir durum oldu ğu ancak yarg ılamadaki hiçbir unsurun yarg ılaman ın sonuçland ırılamamas ını hakl ı k ılmad ığı belirtilerek yarg ılaman ın makul bir süratle yürütülmemesi nedeniyle ya şam hakk ının usul boyutunun ihlal edildi ğine karar verilmi ştir (an ılan kararda bkz. 56). Sözü edilen karar ın verildiği tarihten sonra da yarg ılama 10 ay 25 gün daha sürmü ş ve nihayetinde san ıklar hakk ındaki kamu davas ı zamanaşımına uğram ıştır. Yarg ılaman ın bütününde yap ılan işlemler ve bozma kararlar ının içerikleri dikkate al ındığında davan ın zamana şımı nedeniyle dü şmesinin sebebi davan ın sürüncemede b ırak ılm ış olmas ıdır. Bu bak ımdan başvuruya konu yarg ılaman ın makul bir özen ve süratle yürütüldü ğü söylenemez. 59. Aç ıklanan gerekçelerle H.T. ile ilgili ba şvuruda Anayasa n ın 17. maddesinde güvence alt ına al ınan yaşam hakk ının usul boyutunun ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 60. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 61. Başvurucu, ihlalin tespit edilmesini istemi ş ve 50.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 62. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 63. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural, mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). Başvuru Numaras ı: 2019/6198 Karar Tarihi : 23/11/2021 1464.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü nün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca, ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örne ğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar ın kendisine ula ştığı mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlalin sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). 65.İncelenen ba şvuruda san ıklar ın bir cezas ızlık nedeni olan dava zamana şımından istifade etmesine neden olacak surette makul bir özen ve süratle yarg ılama yap ılmamas ı nedeniyle ya şam hakk ının usul boyutunun ihlal edildi ği sonucuna ula şılm ıştır ancak Anayasa'n ın 38. maddesinin ikinci f ıkras ı uyar ınca suç için sonradan yürürlü ğe giren kanunda öngörülen daha uzun dava zamana şımı süresi geçmi şte işlenen suç yönünden uygulanamad ığı için karar ın bir örne ğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Ceza Mahkemesine gönderilmesi mümkün görülmemi ştir. 66. Öte yandan somut olayda ihlalin tespit edilmesinin ba şvurucunun u ğrad ığı zararlar ın giderilmesi bak ımından yetersiz kalaca ğı aç ıktır. Dolay ısıyla eski hâle getirme kural ı çerçevesinde ihlalin bütün sonuçlar ıyla ortadan kald ırılabilmesi için, ba şvurucunun talebi de dikkate al ınarak yaşam hakk ının usul boyutunun ihlali nedeniyle yaln ızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında başvurucuya net 50.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. 67. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 4.500 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 4.864,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. A.T., N.T. ve M.T. ile ilgili ba şvurunun kişi bak ımından yetkisizlik nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. H.T. ile ilgili ba şvuru yönünden ya şam hakk ının usul boyutunun ihlal edildiğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. H.T. ile ilgili ba şvuru yönünden Anayasa n ın 17. maddesinde güvence alt ına alınan yaşam hakk ının usul boyutunun İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvurucuya net 50.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, Başvuru Numaras ı: 2019/6198 Karar Tarihi : 23/11/2021 15D. 364,60 TL harç ve 4.500 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 4.864,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin bilgi edinmesi için Sakarya 2. A ğır Ceza Mahkemesine (E.2018/270, K.2019/69) GÖNDER İLMESİNE G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 23/11/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.