TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR İHSAN KARTAL BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/19797) Karar Tarihi: 7/4/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/19797 Karar Tarihi : 7/4/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Hilal YAZICI Başvurucu : İhsan KARTAL I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza infaz kurumunda ziyaretçi listesinde de ğişiklik yap ılmas ı talebinin reddi nedeniyle özel hayat
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR İHSAN KARTAL BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/19797) Karar Tarihi: 7/4/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/19797 Karar Tarihi : 7/4/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Hilal YAZICI Başvurucu : İhsan KARTAL I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza infaz kurumunda ziyaretçi listesinde de ğişiklik yap ılmas ı talebinin reddi nedeniyle özel hayata sayg ı hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 19/6/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 7. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 9. Tekirda ğ 1 No.lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapal ı Ceza İnfaz Kurumunda (İnfaz Kurumu) hükümlü olarak bulunan ba şvurucu; üç ki şilik ziyaretçi listesinde isimlerini bildirdiği iki kişinin 4-5 y ıldır hiç ziyaretine gelmedi ğini, diğer bir kişinin ise son 1 y ıldır Başvuru Numaras ı: 2018/19797 Karar Tarihi : 7/4/2021 3ziyarete gelmedi ğini ifade ederek ziyaretçi listesinde de ğişiklik yapmak istedi ğini bir dilekçe ile İnfaz Kurumuna bildirmi ştir. İnfaz Kurumu Müdürlü ğü 26/3/2018 tarihli karar ıyla, konuyla ilgili mevzuat hükümlerine yer vererek, ba şvurucunun ziyaretçi listesinde de ğişiklik yapma talebinin 17/6/2005 tarihli ve 25848 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanan Hükümlü ve Tutuklular ın Ziyaret Edilmeleri Hakk ında Yönetmelik'te (Ziyaret Yönetmeli ği) say ılan zorunlu hâllere ili şkin olmad ığını değerlendirmi ş ve değişiklik talebini reddetmi ştir. 10. Başvurucu Tekirda ğ 1. İnfaz Hâkimli ğine (İnfaz Hâkimli ği) başvurarak İnfaz Kurumuna yöneltti ği talebini tekrarlam ış; özellikle 4-5 y ıldır uzak olmalar ı ve ekonomik imkâns ızlıklar sebebiyle ziyaretine gelemeyen iki arkada şının yerine ba şka isimleri n eklenmesi talebinin kabulünü istemi ştir. İnfaz Hâkimli ği, İnfaz Kurumu Müdürlü ğünün karar ının usul ve yasaya uygun oldu ğunu ve ba şvurucunun talebinin zorunlu hâl kapsam ında kabul edilemeyece ğini değerlendirerek 25/4/2018 tarihli karar ıyla itiraz ı reddetmi ştir. 11. Başvurucunun Tekirda ğ 1. Ağır Ceza Mahkemesine yapt ığı itiraz, karar ın usul ve yasaya uygun oldu ğu gerekçesi ile 28/5/2018 tarihinde reddedilmi ştir. 12. Nihai karar ba şvurucuya 31/5/2018 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 13. Başvurucu 19/6/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 14.İlgili hukuk için bkz. Mehmet Zahit Şahin, B. No: 2013/4708, 20/4/2016, 18-25; Ethem Zariç , B. No: 2014/4137, 9/11/2017, 15-18; Mehmet Sevik , B. No: 2017/24068, 18/7/2018, 14, 15. V.İNCELEME VE GEREKÇE 15. Mahkemenin 7/4/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 16. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak, geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizi n yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 17. Başvurucu; ziyaretçi listesinde bildirdi ği isimlerin 4-5 y ıldır ziyaretine gelmediğini, bu listede de ğişiklik yap ılmas ına izin verilmemesi sebebiyle görü şme yapma hakk ını kullanamad ığını ve mağduriyet ya şadığını ifade ederek özel hayata sayg ı hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 18. Bakanl ık görüşünde; ilgili Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararlar ına yer vererek söz konusu müdahalenin Anayasa'n ın 13. maddesinde öngörülen ko şullara uygun olarak gerçekle ştirildiğini, infaz kurumlar ında düzenin ve güvenliğin sağlanmas ı aç ısından bu tür tedbirlerin al ınmas ı gerektiğini, idare ve yarg ı Başvuru Numaras ı: 2018/19797 Karar Tarihi : 7/4/2021 4mercilerinin ki şinin menfaatleri ile kamu yarar ı aras ında adil bir denge gözetti ğini, ayr ıca söz konusu müdahalenin ola ğanüstü hâl ko şullar ı içerisinde gerçekle ştiğini ve ba şvurunun Anayasa'n ın 15. maddesinde öngörülen s ınırlar içerinde incelenmesi gerekti ğini ifade etmi ştir. 19. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında; Bakanl ığın güvenlik sorunlar ını ön plana ç ıkararak ziyaretçi listesinde de ğişiklik yap ılmas ını engellemek istedi ğini, infaz kurumlar ında mevcut olan tedbirlerin bu konuda sorun ya şanmas ını engelleyebilecek mahiyette oldu ğunu, ziyaretçi listelerinin daha kapsaml ı şekilde haz ırlanabilmesi için imkânlar tan ınmas ı gerektiğini, bunun tutuklu veya hükümlüler için rehabilite edici etkisi olduğunu, aile ve sosyal çevreleri ile ili şki kurma ve bu ili şkileri sürdürme haklar ının tan ınmas ı gerektiğini vurgulayarak şikayetlerini tekrar etmi ştir. C. Değerlendirme 20. Anayasa'n ın iddian ın değerlendirilmesinde dayanak al ınacak "Özel hayat ın gizliliği" kenar başlıklı 20. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Herkes, özel hayat ına ve aile hayat ına sayg ı gösterilmesini isteme hakk ına sahiptir. Özel hayat ın ve aile hayat ının gizliliğine dokunulamaz." 21. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun ziyaretçi listesinde de ğişiklik yap ılmas ı isteminin reddedilmesi nedeniyle görü şme hakk ının k ısıtland ığı ve bu suretle d ış dünya ile sa ğlıklı bir ilişki kurmas ının engellendi ği yolundaki iddias ının Anayasa'n ın 20. maddesinde düzenlenen özel hayata sayg ı hakk ı kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir (Mehmet Zahit Şahin, 28). 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 22. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan özel hayata sayg ı hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden a. Müdahalenin Varl ığı 23. Anayasa Mahkemesi daha önce verdi ği Mehmet Zahit Şahin karar ında, ceza infaz kurumlar ında ziyaretçi listesinde de ğişiklik yap ılmas ı talebinin reddi nedeniyle özel hayata sayg ı hakk ının ihlal edildi ği iddias ını incelemi ş, ziyaretçi listesinde de ğişiklik yap ılmas ı talebinin reddedilmesinin özel hayata sayg ı hakk ına müdahale te şkil edece ği sonucuna varm ıştır (Mehmet Zahit Şahin, 42). Somut olayda an ılan değerlendirmeden ve ulaşılan sonuçtan ayr ılmay ı gerektirecek bir durum bulunmamaktad ır (Hiyam Yolcu Akyol , B. No: 2016/207, 7/11/2019, 26). b. Müdahalenin İhlal Oluşturup Olu şturmad ığı 24. Anayasa n ın 13. maddesi şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/19797 Karar Tarihi : 7/4/2021 5"Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaks ızın yaln ızca Anayasan ın ilgil i maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasan ın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olamaz." 25. Yukar ıda belirlenen müdahale, Anayasa n ın 13. maddesinde belirtilen ko şullara uygun olmad ığı takdirde Anayasa n ın 20. maddesini ihlal edecektir. Bu sebeple s ınırlaman ın Anayasa n ın 13. maddesinde öngörülen ve somut ba şvuruya uygun dü şen, kanun taraf ından öngörülme, me şru amaç ta şıma, demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olmama kriterlerine uygun olup olmad ığının belirlenmesi gerekir ( Halil Berk , B. No: 2017/8758, 21/3/2018, 49; Süveyda Yark ın, B. No: 2017/39967, 11/12/2019, 32; Şennur Acar , B. No: 2017/9370, 27/2/2020, 34; R.G. [GK], B. No: 2017/31619, 23/7/2020, 82). i. Kanunilik 26. Başvurucunun ziyaretçi listesinde de ğişiklik talebinin reddi i şlemine dayanak teşkil eden mevzuat hükümleri dikkate al ındığında müdahalenin kanunlar taraf ından öngörülme ölçütüne uygun oldu ğu değerlendirilmi ştir (Mehmet Zahit Şahin, 47-56). ii. Meşru Amaç 27. Müdahalenin kamu düzeni ve suç i şlenmesinin önlenmesi genel amac ı çerçevesinde ceza infaz kurumlar ında güvenli ğin ve disiplinin sa ğlanmas ı şeklinde me şru amaç taşıdığı anlaşılmaktad ır (Mehmet Zahit Şahin, 57). iii. Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk (1) Genel İlkeler 28. Tutuklu ve hükümlüler, Anayasa ve Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'nin orta k alan ı kapsam ında kalan temel hak ve hürriyetlerin tamam ına kural olarak sahiptir ( Recep Bekik ve di ğerleri [GK], B. No: 2016/12936, 27/3/2019, 27; Mehmet Re şit Arslan v e diğerleri, B. No: 2013/583, 10/12/2014, 65). Bununla birlikte ceza infaz kurumund a tutulman ın kaç ınılmaz sonucu olarak suçun önlenmesi ve disiplinin temini gibi kurumda güvenliğin sağlanmas ına yönelik kabul edilebilir makul gerekliliklerin olmas ı durumunda tutuklu ve hükümlülerin sahip olduklar ı haklar s ınırlanabilir ( Turan Günana, B. No: 2013/3550, 19/11/2014, 35; Ahmet Temiz, B. No: 2013/1822, 20/5/2015 , 66). Öte yandan hükümlü ve tutuklular ın özel ve aile hayat ına sayg ı gösterilmesi hakk ı, ceza infaz kurumu idaresinin hükümlü ve tutuklular ın ailesi ve yak ınlar ıyla temas ını devam ettirecek önlemleri almas ını zorunlu k ılmaktad ır (Mehmet Zahit Şahin, 36). 29. Temel hak ve özgürlüklere yönelik bir müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılamas ı ve orant ılı olmas ı gerekir. Aç ıktır ki bu ba şlık alt ındaki de ğerlendirme, sınırlaman ın amac ı ile bu amac ı gerçekle ştirmek üzere ba şvurulan araç aras ındaki ilişki üzerinde temellenen ölçülülük ilkesinden ba ğıms ız yap ılamaz. Çünkü Anayasa n ın 13. maddesinde demokratik toplum düzeninin gereklerine ayk ırı olmama ve ölçülülük ilkesin e ayk ırı olmama biçiminde iki ayr ı kritere yer verilmi ş olmakla birlikte bu iki kriter bir bütünün parçalar ı olup aralar ında s ıkı bir ilişki vard ır (Ferhat Üstünda ğ, B. No: 2014/15428, 17/7/2018, 45). Başvuru Numaras ı: 2018/19797 Karar Tarihi : 7/4/2021 630. Müdahaleyi olu şturan tedbirin zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılad ığının kabul edilebilmesi için amaca ula şmaya elveri şli olmas ı, başvurulabilecek en son çare ve alınabilecek en hafif önlem olarak kendisini göstermesi gerekmektedir. Amaca ula şmaya yard ımc ı olmayan veya ula şılmak istenen amaca nazaran bariz bir biçimde a ğır olan bir müdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyac ı karşılad ığı söylenemeyecektir ( Ferhat Üstünda ğ, 46). 31.Orant ılılık ise s ınırlamayla ula şılmak istenen amaç ile ba şvurulan s ınırlama tedbiri aras ında dengesizlik bulunmamas ına işaret etmektedir. Di ğer bir ifadeyle orant ılılık, bireyin hakk ı ile kamunun menfaatleri veya müdahalenin amac ı başkalar ının haklar ını korumak ise di ğer bireylerin hak ve menfaatleri aras ında adil bir dengenin kurulmas ına işaret etmektedir. Dengeleme sonucu müdahalede bulunulan hakk ın sahibine terazinin di ğer kefesinde bulunan kamu menfaati veya di ğer bireylerin menfaatine nazaran aç ıkça orant ısız bir külfet yüklendi ğinin tespiti hâlinde orant ılılık ilkesi yönünden bir sorunun varl ığından söz edilebilir ( Ferhat Üstünda ğ, 48). 32. Hükümlü ve tutuklular ın ziyaret hakk ı değerlendirilirken ceza infaz kurumlar ının güvenli ğinin ve düzeninin sa ğlanmas ı ile hükümlü ve tutuklular ın d ış dünyayla iletişim kurmalar ı ve sosyalle şmeleri suretiyle iyile ştirilmesi ilkeleri aras ında makul bir dengenin kurulmas ı gerekir ( Mehmet Zahit Şahin, 62; Hiyam Yolcu Akyol, 30). 33. Hükümlü ve tutuklular ın temel haklar ına yap ılan müdahalelere gerekçe olarak gösterilebilecek makul nedenlerin somut olay ın tüm ko şullar ı çerçevesi dâhilinde olaya özgü olgu ve bilgilerle gerekçelendirilmesi gerekmektedir. Bunun yan ı s ıra yap ılacak değerlendirmede ki şinin itham edildi ği suçun ve tutuklama sebeplerinin de dikkate al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Zahit Şahin, 63). Bu ba ğlamda başvuru konusu olay bakımından yap ılacak değerlendirmelerin temel ekseni, müdahaleye neden olan idari makamlar ve derece mahkemelerinin kararlar ında dayand ıklar ı gerekçelerin özel hayata sayg ı hakk ının kısıtlanmas ı bak ımından demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk ve ölçülülük ilkesine uygun oldu ğunu inand ırıcı bir şekilde ortaya koyup koyamad ığı olacakt ır (Mehme t Zahit Şahin, 64; Hiyam Yolcu Akyol, 31). 34. Demokratik bir toplumda, güvenli ğin ve disiplinin sa ğlanmas ı amac ıyla ceza infaz kurumlar ına gelebilecek ziyaretçi say ısının s ınırland ırılmas ı mümkün olmakla birlikte hükümlü ve tutuklular ın öznel durumlar ının da dikkate al ınmas ı ve bu hususta somut olay ın koşullar ının gerektirdi ği esnekli ğin temin edilmesi gerekir. Bu anlamda ceza infaz kurumlar ında güvenli ğin ve disiplinin sa ğlanmas ındaki kamu yarar ı ile tutuklu ve hükümlülerin sosyal ili şkiler kurabilmelerindeki bireysel yarar aras ında makul bir denge gözetilmelidir ( Hiyam Yolcu Akyol, 32). 35. Mevzuatta hükümlü ve tutuklulara üç ki şilik ziyaretçi isim listesinde zorunlu hâllerde de ğişiklik yapabilme olana ğı verilmiş, örnek olarak say ılan zorunlu hâllerin neler olduğu konusunda takdir kamu makamlar ına b ırak ılarak bu konuda esneklik sa ğlanm ıştır. "Zorunlu hâller" Ziyaret Yönetmeli ği'nde "ölüm, ağır hastal ık, doğal afet, hükümlü ve tutuklunun nakli ya da ziyaretçinin ziyaret olana ğını ortadan kald ıracak yerle şim yeri değişikliği gibi" denilmek suretiyle s ınırlı say ıda değil örnekleme yoluyla belirtilmi ştir. Dolay ısıyla uygulamada, bu belirtilen hâller d ışında da zorunlu hâller kapsam ında nitelendirilebilecek durumlarla kar şılaşılmas ı mümkün olup bunun takdiri kamu makamlar ına bırak ılm ıştır (Mehmet Zahit Şahin, 53, 66; Hiyam Yolcu Akyol, 33). Başvuru Numaras ı: 2018/19797 Karar Tarihi : 7/4/2021 736. Bunun yan ı sıra Ziyaret Yönetmeli ği'nin 9. maddesinde ceza infaz kurumu yönetimince gerekli görülmesi hâlinde isimleri bildirilen ziyaretçiler hakk ında ziyarette bulunmalar ında sak ınca bulunup bulunmad ığı konusunda kolluk arac ılığıyla araştırma yapt ırılacağı ve sak ıncal ı görülenlere ziyaret izni verilmeyece ği düzenlenmi ştir (Mehmet Zahit Şahin, 67; Hiyam Yolcu Akyol, 34). Bu şekildeki bir düzenleme de ziyaretçilerin belirlenmesinde kamu makamlar ının takdir hakk ını vurgulamaktad ır. (2)İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 37. Somut olayda ba şvurucu ziyaretçilerinin ikisinin yakla şık 4-5 y ıl kadar di ğerinin ise son 1 y ıldır hiç ziyaretine gelmediklerini ifade ederek üç ki şilik ziyaretçi listesinde değişiklik yapmak istemi ştir. İnfaz Kurumu Müdürlü ğü Ziyaret Yönetmeli ği'nin 9. maddesinde ziyaretçilerin ölüm, a ğır hastal ık, doğal afet, hükümlü ve tutuklular ın nakli ya da ziyaretçinin ziyaret olana ğını ortadan kald ıracak yerle şim yeri de ğişikliği gibi zorunlu hâller dışında değiştirilemeyece ği hükmünün yer ald ığını, buna göre ba şvurucunun ziyaretçi değişikliği talebinin maddede say ılan zorunlu hallerden olmad ığını değerlendirmi ştir. Derece mahkemelerinin kararlar ında da farkl ı bir gerekçe ortaya konulmam ıştır. 38. Anayasa Mahkemesi Mehmet Zahit Şahin karar ında zorunlu hâllerin Ziyaret Yönetmeli ği'nin 9. maddesinde say ılanlarla s ınırlı olmad ığını, burada say ılan hallerin örnek olarak belirtildi ğini değerlendirmi ştir (bkz. 66; Erdal Oğuz, B. No: 2018/10567, 12/1/2021, 33). Ayr ıca Ziyaret Yönetmeli ği'nin 9. maddesinin ikinci f ıkras ında ceza infaz kurumu yönetimince gerekli görülmesi hâlinde bildirilen ziyaretçiler hakk ında ziyarette bulunmalar ında sak ınca bulunup bulunmad ığı konusunda kolluk arac ılığıyla araştırma yapt ırılacağı, sak ıncal ı görülenlere ziyaret izni verilmeyece ği ve yeni ziyaretçinin bildirilmesi isteneceği düzenlenmi ştir. Buna göre somut olayda İnfaz Kurumu bu yönde herhangi bir araştırma yapt ırmadan ve zorunlu hâllere ili şkin düzenlemeyi yönetmeli ğin öngörmedi ği şekilde daralt ıcı şekilde yorumlayarak ziyaretçi listesinde de ğişiklik talebini reddetmi ştir. 39. Buna göre İnfaz Kurumu ve ilgili yarg ı mercileri kararlar ında, başvurucunun ziyaretçilerinin çok uzun süredir ziyarete gelmedi ği yönündeki ziyaretçi de ğişikliğine ilişkin gösterdiği sebebin hiçbir şekilde de ğerlendirilmedi ği, bu sebeplerin Ziyaret Yönetmeli ği'nin 9. maddesinde belirtilen "...gibi zorunlu hâller" kapsam ında olup olmad ığının tart ışılmad ığı, İnfaz Kurumunda disiplinin ve güvenli ğin sağlanmas ına yönelik kabul edilebilir makul gerekliliklerin somut bilgilere dayal ı olarak ortaya konulmad ığı, dolay ısıyla başvurucunun üç kişilik ziyaretçi listesinde de ğişiklik yap ılmas ı talebinin reddedilmesi suretiyle özel hayata sayg ı hakk ına yap ılan müdahalenin ilgili ve yeterli gerekçelere dayand ırılmad ığı anlaşılm ış ve müdahalenin "demokratik bir toplumda gerekli" olmad ığı sonucuna var ılm ıştır (Mehmet Zahit Şahin, 68). 40. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun Anayasa'n ın 20. maddesinde güvence altına al ınan özel hayata sayg ı hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 41. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir. Başvuru Numaras ı: 2018/19797 Karar Tarihi : 7/4/2021 8(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 42. Başvurucu, ihlalin tespitini ve giderilmesini istemi ş, tazminat talebinde bulunmam ıştır. 43. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir (B. No: 2014/8875, 7/6/2018, [GK]). Mahkeme di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına da işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 44. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural, mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 45.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanun un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile İçtüzük ün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca, ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak, ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde, usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar kendisine ulaşan mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlali n sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58-59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66-67). 46.İncelenen ba şvuruda özel hayata sayg ı hakk ının ihlal edildi ği sonucuna ulaşılm ıştır. Dolay ısıyla ihlalin idarenin i şleminden kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. Bununla birlikte mahkeme de ihlali giderememi ştir. 47. Bu durumda özel hayata sayg ı hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. Başvuru Numaras ı: 2018/19797 Karar Tarihi : 7/4/2021 9maddesinin (2) numaral ı fıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örne ğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere ilgili İnfaz Hâkimli ğine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Özel hayata sayg ı hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 20. maddesinde güvence alt ına al ınan özel hayata sayg ı hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Karar ın bir örne ğinin özel hayata sayg ı hakk ına yönelik ihlalin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Tekirda ğ 1. İnfaz Hâkimli ğine (E.2018/579, K.2018/832) GÖNDER İLMESİNE, E. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 7/4/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Üye Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN