Hukuk Genel Kurulu 2013/764 E. , 2014/298 K. "" MAHKEMESİ : Bafra 1.Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatıyla) TARİHİ : 20/12/2012 NUMARASI : 2012/628 E-2012/532 K. Taraflar arasındaki “hizmet tespiti ve işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bafra 1.Asliye Hukuk (İş Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesince davanın reddine dair verilen 15.12.2011 gün ve 2009/495 E.-2011/864 K.sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yarg…
**Hukuk Genel Kurulu 2013/764 E. , 2014/298 K.** **"İçtihat Metni"** MAHKEMESİ : Bafra 1.Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatıyla) TARİHİ : 20/12/2012 NUMARASI : 2012/628 E-2012/532 K. Taraflar arasındaki “hizmet tespiti ve işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bafra 1.Asliye Hukuk (İş Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesince davanın reddine dair verilen 15.12.2011 gün ve 2009/495 E.-2011/864 K.sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 21.Hukuk Dairesi'nin 30.04.2012 gün ve 2012/7981 E.-2012/6794 K. sayılı ilamı ile; (...Dava, davacının davalı işverene ait işyerinde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitiyle, bir kısım işçilik alacakları istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin hizmet tespiti yönünden reddi ile işçilik alacağı yönünden genel mahkemede görülmesi gerektiği gerekçesi ile reddine karar verilmiştir. Davacının hizmetinin sabit bulunması halinde 506 sayılı Yasa kapsamında olacağı açıktır. Sigortalılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, Sosyal Güvenlik hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. (5510 sayılı yasa açısından ise 86/9.) maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6.madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. Anılan yasanın 79/10.maddesinde ise, sigortalıların, çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan, hizmet tespitine ilişkin davalar sosyal güvenlik hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır. İşçilik haklarına ilişkin davalar da ise, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir. Kaldı ki, SGK nun bu davalarda davalı sıfatı bulunmamaktadır.