Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2013 -3-73 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 13-66/91 6-386 Karar Tarihi : 28.11.2013 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖR : Pelin ERDOĞAN C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Turita Rest. Otel İşl. Tur. İnş. Hay. Eğt. Tic. Ltd. Şti . Temsilcileri: Av. Kaan MUMCUOĞLU, Av. Derman DİNÇER Jose Marti Cad. No: 5
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2013 -3-73 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 13-66/91 6-386 Karar Tarihi : 28.11.2013 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖR : Pelin ERDOĞAN C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Turita Rest. Otel İşl. Tur. İnş. Hay. Eğt. Tic. Ltd. Şti . Temsilcileri: Av. Kaan MUMCUOĞLU, Av. Derman DİNÇER Jose Marti Cad. No: 5/4 Yıldız, Çankaya/Ankara D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR: Kavmar Gıda Paz. A.Ş. Tunus Cad. No: 88/4 Kavaklıdere/Ankara (1) E. DOSYA KONUSU: Kavmar Gıda Paz. A.Ş. nin Turita Rest. Otel İşl. Tur. İnş. Hay. Eğt. Tic. Ltd. Şti. ile imzaladığı tek satıcılık anlaşmasının 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara ilişkin Grup Muafiyeti Tebliği ne aykırı olduğu iddiası. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle; Kavmar Gıda Paz. A.Ş. ( Kavmar ) ile Turita Rest. Otel İşl. Tur. İnş. Hay. Eğt. Tic. Ltd.Şti. nin ( Turita ) aralarında imzala dığı Kavaklıdere şaraplarına yönelik tek satıcılık sözleşmesinin kotalı bir anlaşma olduğu, münhasırlık hükümleri içerdiği, Kavmar ın her zaman fiyatta değişiklik yapma ve sözleşmeyi tek taraflı fesih y etkisinin bulunduğu, kotaya ulaşılamaması ya da rakip ürün satılması halinde cezai şart hükmünün yürütüldüğü, anılan sözleşme hükümlerinin rekabet ihlali niteliği taşıdığı, Kavmar ın Turita nın teminat senedini icra takibine koyduğu, sonuç olarak Turita yı piyasada zor durumda bırakarak hâkim durumunu kötüye kullandığı i leri sürülerek , gereğinin yapılması talep edilmiştir . (3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 13.09.2013 tarih ve 6496 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 0 4.11.2013 tari h ve 2013 -3-73/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu nun görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 21.11.2013 tarih ve 2013 -3-73/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (5) H. RAPORTÖR ÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu tek satıcılık sözleşmesinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olduğu, dolayısıyla Kavmar hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. 13-66/91 6-386 2 / 3 I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme (6) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) un 2. maddesinde mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen he r türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları Kanun kapsamında rekabet ihlali olarak düzenlenmiştir. (7) 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara ilişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) uyarınca; sağlayıcı konumundaki teşebbüsler, ilgili pazardaki paylarının %40 ı aşmaması koşuluyla, alıcı teşebbüslerin rakip ürünleri satmalarını engelleyerek sadece kendi ürünl erine odaklanmalarını sağlayabilmektedir. Ancak, 2002/2 sayılı Tebliğ in 6. maddesi uyarınca, bir anlaşmanın 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde düzenlenen koşullarla bağdaşmaz etkilere sahip olduğunun tespit edilmesi durumunda Kurul, Kanun un 13. maddesine dayanarak, anlaşmaya bu Tebliğ ile sağlanan muafiyeti geri alabilmektedir. (8) Ayrıca, benzer nitelikteki dikey sınırlamaların oluşturduğu paralel ağların ilgili pazarın önemli bir bölümünü kapsaması durumunda; Kurul, ayrıca çıkaracağı bir tebliğ ile ilgili pazarda belirli sınırlamaları içeren anlaşmaları bu Tebliğ in sağladığı muafiyetin dışına çıkarabilmektedir. (9) 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliğinin Açıklanmasına Dair Kılavuz (Dikey Kılavuzu) un 42. paragrafında hangi durumlarda muafiyetin geri alınmasının söz konusu olabileceğine yer verilmiştir ; Muafiyetin geri alınması uygulamasının, özellikle pazar gücü önemli seviyelere ulaşmış teşebbüslerin anlaşmalara taraf olduğu pazarlarda gündeme gelmesi kaçınılmazdır. Ancak, muafiyetin geri alınıp alınmayacağının belirlenmesinde anlaşmaya taraf olan teşebbüslerin pazar payları tek başına belirleyici unsur değildir. Pazar payları birbirine yakın seyreden teşebbüslerin faaliyet gösterdiği bir oligopolistik pazardaki herhangi bir teşebbüsü n akdetmiş olduğu bir dikey anlaşmadan da muafiyetin geri alınması söz konusu olabilecektir. Bu noktada yapılacak bir değerlendirmede, pazar paylarının yanı sıra, pazara giriş engelleri, ilgili ürünün özellikleri ve tüketicilerin bu ürüne olan bağımlılıkla rının derecesi gibi diğer birtakım unsurlar göz önünde bulundurulacaktır. . (10) Bu bağlamda 07.03.2013 tarih ve 13 -12/183 -97 sayılı Kurul Kararında; Kavmar, Doluca Bağcılık ve Şarapçılık A.Ş. (Doluca) ve Mey İçki San. ve Tic. A.Ş. (Mey İçki) nin şarap yerinde tüketim pazarında münhasırlık içeren anlaşmalar yapıp yapmadıklarının veya fiili münhasırlık yaratan faaliyetler içerisinde bulunup bulunmadıkları nın ve bu durumun pazardaki rekabete olan muhtemel etkisinin ortaya konulması amacıyla 4054 sayılı Kanun un 4, 5 ve 13. maddeleri ile 2002/2 sayılı Tebliğ in 6. maddesi çerçevesinde değerlendirilmiştir: (11) İncelemeye konu şarap üreticisi teşebbüslerin pazardaki rekabeti kısıtlayıcı nitelikte dikey anlaşma yap ıp yapmadıklarının tespitinde, teşebbüslerin pazar paylarının yanı sıra, sözleşmeli ya da sözleşme olmasa bile fiilen uygulanan münhasır ilişkiler ile pazarın ne kadarının rakip teşebbüslere kapatıldığı incelenmiş; elde edilen pazar payı verileri doğrultus unda, şarap pazarında (perakende ve yerinde tüketim kanalı toplamında ve özelinde yerinde tüketim kanalında) mevcut yoğunlaşma seviyesinin üretici teşebbüslerin nihai satış noktaları ile yapılan ve rekabet etmeme yükümlülüğü içeren dikey anlaşmaların yasak lanabilmesi için yeterli bulgular olmadığı anlaşılmıştır. 07.03.2013 tarih ve 13 -12 sayılı Kurul kararı ile Kavaklıdere, Doluca ve Mey İçki başta olmak üzere şarap üreticisi/dağıtıcısı 13-66/91 6-386 3 / 3 teşebbüslerin nihai satış noktaları ile akdetmiş oldukları münhasırlık anlaşmalarının veya fiili münhasırlığa yol açan uygulamaların 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nde yer alan koşulları karşılayarak ilgili Tebliğ kapsamında sağlanan muafiyetten yararlandığı na hükmedilmiştir. (12) Şikayete konu t ek satıcılık sözleşmesi incelendiğinde; sözleşme ile Turita restoranlarında Kavmar Kavaklıdere şaraplarının tek marka olarak satılacağı, kota getirildiği, yerli rakip ürün bulundurmanın yasaklandığı, Kavmar ın fiyat listesinde değişiklik yapma yetkisini sa klı tuttuğu, sözleşmeye uyulmaması halinde Kavmar ın sözleşmeyi tek taraflı feshetme yetkisinin bulunduğu, sözleşmenin feshedilmesi durumunda cezai şart hükmünü barındırdığı, sözleşmenin süresinin bir yıl olarak tayin edildiği görülmüştür. (13) Yukarıda değinil en sözleşme hükümleri 2002/2 sayılı Tebliğ ve 07.03.2013 tarih ve 13 - 12/183 -97 sayılı Kurul Kararı ışığında ele alındığında, düzenlemelerin Tebliğ kapsamında olduğu ve sa ğlanan muafiyetten yararlandığı kanaatine var ılmıştır . J. SONUÇ (14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1. Turita Rest. Otel İşl. Tur. İnş. Hay. Eğt. Tic. Ltd. Şti. ile Kavmar Gıda Paz. A.Ş. arasında imzalanmış olan tek satıcılık sözleşmesi nin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına , 2. Bu nedenle, başvuru konusu iddialara ilişkin olarak, şikayetin reddi ile 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılma sına gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.