Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2018 -2-2 (Devralma ) Karar Sayısı : 18-03/26 -14 Karar Tarihi : 18.01.2018 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖR LER : Pelin ERDOĞAN, Betül AYHAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - United Technologies Corporation Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Hakan ÖZGÖKÇEN , Av. Görkem YARDIM, Av. Zeynep BUHARALI, Av. Can YILDI Z Çitlenbik Sok. N
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2018 -2-2 (Devralma ) Karar Sayısı : 18-03/26 -14 Karar Tarihi : 18.01.2018 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖR LER : Pelin ERDOĞAN, Betül AYHAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - United Technologies Corporation Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Hakan ÖZGÖKÇEN , Av. Görkem YARDIM, Av. Zeynep BUHARALI, Av. Can YILDI Z Çitlenbik Sok. No: 12 Yıldız Mah. Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: United Technologies Corporation tarafından Rockwell Collins, Inc. in tek kontrolünün devralınması işlemine izin verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 05.01.2018 tarihinde giren bildirim üzerine düzenlenen 12.01.2018 tarih ve 2018 -2-2/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir . G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) United Technologies Corporation (UTC) , Riveter Merger Sub Corp. (RIVETER) ile Rockwell Collins, Inc. in (ROCKWELL) arasında imzalanan Birleşme Planı ve Anlaşması uyarınca ROCKWELL, UTC nin bir iştiraki olan RIVETER ile birleşece k, ardından RIVETER ın varlığı sona erecek ve ROCKWELL, UTC nin iştiraki olarak faaliyetlerini sürdürecektir. Dolayısıyla işlem, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. mad desi çerçevesinde bir devralmadır. Ayrıca, tarafların ciroları incelendiğinde, 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendinde yer alan eşiklerin aşıldığı, dolayısıyla işlemin izne tabi olduğu anlaşılmıştır. (5) Etkilenen pazarlar, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan en az ikisinin aynı ürün pazarında veya taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyette bulunduğu bir ürün pazarının alt veya üst pazarında faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları olarak tanımlanmıştır. (6) Devralan UTC, bina sistem kurulumları ile havacılık ve uzay endüstrisi için yüksek teknoloji ürünleri ve hizmetleri sağlayan çokuluslu bir şirkettir. UTC grubu ana iş kolları; asansör, klima, kontrol ve güvenlik sistemleri, havacılı k ve uzay sistemlerinden oluşmaktadır. UTC nin Türkiye de doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol ettiği sekiz iştiraki bulunmaktadır. Ancak bu iştiraklerden hiçbiri söz konusu devralma işlemiyle ilgili bir alanda faaliyet göstermemektedir. Bu iştirakler, uç ak motoru bakım ve onarımı, ısıtma, soğutma, iklimlendirme ve su basınçlandırma, savaş uçağı F -35 in motoru olan F135 motorlarının üretimi, klima, kontrol ve güvenlik, çeşitli motor tiplerine ait geri itki sistemi ( thrust reserver ) ve nacelle sistemlerinin (motor kaportaları) tamir, bakım, onarım ve modifikasyonları, asansörler, yürüyen merdivenler ve yürüyen yollar dahil olmak üzere insan taşıma ürünleri tedariki alanlarında faaliyet göstermektedir. 18-03/26 -14 2/3 (7) Devre konu ROCKWELL , hem ticari hem de kamu kullanımına yönelik havacılık ve entegre çözümleri üreticisi ve tedarikçisidir. Ana ürün ve hizmetleri; kokpit havacılık elektronik sistemleri (aviyonikleri), kabin elektronikleri, görev haberleşmeleri, simülasyon ve eğitim ile bilgi yönetiminden oluşmaktadır. ROCKWEL L in Türkiye deki faaliyetlerinin konu ve hedeflerini; ticari ve askeri müşterilere yönelik haberleşme ve havacılık sistemleri tasarlamak, kurmak, işletmek, üretmek ve desteklemek, ses ve veri iletişim ağları aracılığıyla bilgi yönetimi hizmetleri sağlamak , çok yüksek frekanslı yer istasyonunu ve gerekli donanımı kurmak ve çalıştırmak; havacılık, havaalanı, demiryolu, taşıma (transit) ve nükleer güvenlik pazarı genelinde müşterilere iletişim/haberleşme hizmetleri, sistem entegrasyonu ve güvenlik çözümleri s ağlamak, havalimanı teknoloji sistemlerinin kurulum, destek ve bakımı il e küresel havacılık için havadan sahaya veri bağlantı iletişim hizmetleri ni temin etmek oluşturmaktadır. ROCKWELL in Türkiye deki tek iştiraki ARINC Turkey Bilgi Yönetim Hizmetleri ve Ticaret L td. Şti. dir (ARINC Turkey). ARINC Turkey in Türkiye deki faaliyetleri; havaalanı teknoloji sistemlerini pazarlamak, havadan sahaya veri bağlantı iletişim hizmetlerini sağlamak ve havaalanı ihalelerine katılmaktır. ARINC Turkey, 2016 mali yılında ciro elde etmemiştir. (8) Bu bilgiler çerçevesinde, t arafların faaliyetlerinin Türkiye de yatay olarak yalnızca hava taşıtı ışıklandırmasında ve spesifik olarak ise iç ışıklandırmada örtüştüğü, bu itibarla Türkiye de yatay olarak etkilenen tek pazarın hava taşıtı ışıklandırması/iç ışıklandırma pazarı olduğu, tarafların Türkiye deki faaliyetlerinde dikey bir örtüşmenin ise bulunmadığı anlaşılmıştır. (9) 2014 ve 2016 yılları arasındaki Türkiye iç ışık landırma pazarının toplam büyüklüğü ve tarafların söz konusu pazardaki payları Tablo 1 de yer almaktadır. Tablo -1: Türkiye de Etkilenen Pazarın Toplam Büyüklüğü (ABD Doları) ve Tarafların Pazar Payı (%) Şirketler 2014 2015 2016 Satış Değeri Pazar Payı Satış Değeri Pazar Payı Satış Değeri Pazar Payı UTC ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Rockwell Collins ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Toplam Pazar Büyüklüğü ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) (10) Bildirim Formunda rakiplerin Türkiye deki pazar payla rının küresel pazar paylarından önemli ölçüde farklılık göstermeyeceğinin tahmin edildiği belirtilmiştir. Rakiplerin iç ışıklandırma pazarındaki tahmini küresel pazar payları Tablo 2 de yer almaktadır. Tablo -2: İç Işıklandırma Pazar ındaki Rakipler in Kürese l Pazar Payı (%) Şirketler 2014 2015 2016 Diehl ( ..) ( ..) ( ..) Koito ( ..) ( ..) ( ..) Honeywell ( ..) ( ..) ( ..) Leonardo ( ..) ( ..) ( ..) Bruce Aerospace ( ..) ( ..) ( ..) Astronics ( ..) ( ..) ( ..) Diğerleri ( ..) ( ..) ( ..) 18-03/26 -14 3/3 (11) Dosyadaki b ilgiler çerçevesinde; tarafların Türkiye de etkilenen pazar da düşük pazar pay ına sahip oldukları, hava taşıtı ışıklandırm ası işinde tüm alanlarda rekabet edebilecek birçok önemli tedarikçinin bulunduğu, çoğunlukla satış sonrası piyasada faaliyeti bulunan, ancak OEM (Original equipment manufacturer - Orijinal parça üreticisi) segmenti içinde rekabet edebilecek olan bazı tedarikçilerin de taraflar üzerinde rekabetçi baskı uyguladığı, ışıklandırma tedarik eden müşterilerin kayda değer alıcı gücüne sahip oldukla rı ve çok sayıda kapasiteli tedarikçinin bulunduğu göz önüne alındığında, hava taşıtı ışıklandırma müşterilerinin düşük fiyatlar elde etmelerine olanak tanıyacak şekilde çok çeşitli alternatiflere sahip oldukları anlaşılmıştır . (12) Bunun yanı sıra taraflarca; pazara giriş engellerinin düşük olduğu, sanayide LED ışıklandırmasına son zamanlarda yapılan geçişin, hava taşıtı ışıklandırma işindeki giriş engellerini önemli ölçüde düşürerek az sayıdaki büyük oyuncunun yanı sıra daha küçük uzmanlaşmış tedarikçilerin b ulunduğu oldukça parçalı bir pazar yapısının oluşmasına sebep olduğu, hava taşıtı ışıklandırma ürünlerinde kullanılan benzer teknoloji göz önüne alındığında; belirli bir türde hava taşıtı ışıklandırmasında aktif olan tedarikçilerin başka türde hava taşıtı ışıkları tedarik edebildiği, bu itibarla önemli bir geçiş maliyetinin olmadığı, yeni giriş yapan teşebbüslerin öncelikle OEM veya satış sonrası kullanım için belirli ışık türlerini tedarik etmeyle başlayabildikleri, daha sonra uçak yenilemeleri veya daha b üyük OEM fırsatları için ürün yelpazesini genişletebildikleri ya da hacimlerini genişleterek büyüyebildikleri ve OEM ile yenileme ve satış sonrası arasındaki temel farkın ölçek olduğu, yani daha küçük ölçekteki oyuncuların şu anda büyük uçakların OEM lerin in hacimli taleplerine hizmet edemese de, genellikle daha büyük uçaklara hizmet etme konusunda teknik yeterliliğe sahip oldukları belirtilmiştir. (13) Yukarıda yer verilen değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlem ile anılan pazarda hâkim dur um yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıka rılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilm esinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.