Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-1-86 (Devralma) Karar Sayısı : 07-65/800-296 Karar Tarihi : 21.8.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN. B. RAPORTÖRLER: Müge ÖZERCAN PAŞAOĞLU , Cumhur Atalay HATİPOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Ineos Group Limited Temsilci leri; Av. Gönenç GÜR KAYNAK , Av. Murat 20 Hakan ÖZGÖKÇEN Çitlenbik Sk. No:12
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-1-86 (Devralma) Karar Sayısı : 07-65/800-296 Karar Tarihi : 21.8.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN. B. RAPORTÖRLER: Müge ÖZERCAN PAŞAOĞLU , Cumhur Atalay HATİPOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Ineos Group Limited Temsilci leri; Av. Gönenç GÜR KAYNAK , Av. Murat 20 Hakan ÖZGÖKÇEN Çitlenbik Sk. No:12 Yıldız Mh. 34349 Beşiktaş/ İstanbul D. TARAFLAR : - Ineos Group Limited Hawkslease Chapel Lane, Lynhurst Hampshire SO43 7FG BİRLEŞİK KRALLIK - Borealis A/S IZD Tower, Wagramerstrasse 17 -19, a -1220 Viyana AVUSTURYA 30 E. DOSYA KONUSU: Borealis A/S tarafından kontrol edilen Borealis A/S (Norway) in tüm hisselerinin Ineos Group Limited tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi . F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.7.2007 tar ih ve 4882 sayı ile giren bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonuc unda düzenlenen 15.8.2007 tarih, 200 7-1-86/Öİ-07-MÖ sayılı Devralma Ön İnceleme 40 Raporu, 17.8.2007 tarih, REK.0.05.00.00 -120/153 sayılı Başkanlık önergesi ile 07- 65 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Borealis AS (Norway) in tüm hisselerinin, Ineos Group Limited tarafından devralınması işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; ancak devralma sonucunda hakim durum yaratılmasının veya var olan bir hakim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmadığı , dolayısıyla anılan devir işlemine izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir. 50 05-01/3-3 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Ineos Group Limited (IGL) IGL, Ineos Enterprise Group Limited, Ineos Vinyls Italia Limited ve Ineos Paraform Holding Limited ile birlikte Ineos Grubu şirketlerinden biridir. Ineos Grubu, 60 petrokimyasallar, uzmanlık kimyasalları ve petrol ürünlerinin üretiminde faaliyet göstermektedir. İşlemin devralan taraf ı konumundaki Ineos grubu şirketi olan IGL nin faaliyetleri, ara kimyasalların ve uzmanlık kimyasallarının üretimi, dağıtımı, satışı ve pazarlaması gibi çok sayıda iş kolunu içermektedir. Teşebbüsün %74,08 oranındaki hissesi James Ratcliffe tarafından kont rol edilmektedir. IGL nin Türkiye de herhangi bir iştiraki veya bağlı ortaklığı bulunmamakta olup, teşebbüs Türkiye deki satışlarını ithalat yoluyla gerçekleştirmektedir. 70 H.1.2. Borealis A/S (Borealis Denmark) Bildirim Formu nda yer alan bilgilere g öre, Borealis grubu bünyesinde yer alan ve devre konu Borealis AS Norway (Borealis Norway), yine bir Borealis grubu şirketi olan Borealis Denmark tarafından kontrol edilmektedir. Borealis Denmark, 30.6.2007 ye kadar, tüm Borealis grubu için satış faaliyetl eri ile iştigal eden tek şirket olduğu gibi, satış bedelinin faturalanması ve toplanması ile grubu idare etme görevini üstlenmiş iken, bu idare görevlerini bu tarihten sonra Borealis GmbH Viyana, Avusturya ya devretmiştir. Temmuz 2007 den itibaren Borealis AG Viyana, 80 Avusturya nın tüm Borealis grubu adına idareci şirket ve satış faaliyetleri ile iştigal eden şirket olarak hareket etmesi, grubun geriye kalan bölümünün ise sınırlı operasyon ve işlem ile sorumlu olması kararlaştırılmıştır. Bildirime konu işl em çerçevesinde IGL ye devri planlanan Borealis Norway, esas olarak, polipropilen ve polietilenden oluşan poliolefin grubu ürünlerinin üretimi alanında faaliyet göstermektedir. Bildirime konu devir işlemi neticesinde teşebbüsün sahip olduğu polipropilen, d üşük yoğunlukta polietilen ve yüksek yoğunlukta polietilen ünitelerinin yanı sıra Kerling ASA ile müştereken sahip olunan ve bir gas cracker1 işleten olan bir ortak girişim şirketi olan Noretyl AS nin de %50 hissesi 90 IGL nin kontrolüne geçecektir. Boreali s Norway in Türkiye de doğrudan herhangi bir faaliyeti bulunmamakta olup, tüm satış ve pazarlama faaliyetleri Borealis Denmark ın Türkiye deki temsilci ofisi tarafından organize edilmektedir. Borealis Norway, Türkiye deki satış acentası olarak hareket eden Borealis Denmark vasıtasıyla Türkiye de gerçekleştirdiği ürün satışları neticesinde 2006 yılı itibarıyla ( ) Avro luk bir ciro elde etmiştir. 1 Dosya mevcudunda yer alan bilgilerden, cracker in geniş hidrokarbon moleküllerini parçalamaya ve daha hafif ve basit moleküllere ayrıştırmaya yarayan bir tesis olduğu ve söz konus u tesisin ortak girişimin sahipleri tarafından VCM, polipropilen ve polietilen üretiminde kullanılan etilen ve propi len hammaddelerinin üretimi için kullanıldığı görülmektedir . 05-01/3-3 3 H.2. İlgili Pazar 100 H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Bildirim Formu nda yer alan bilgilerden, ilgili işlem çerçev esinde, IGL nin Borealis Norway in sahip olduğu polipropilen, yüksek yoğunlukta polietilen ve düşük yoğunlukta polietilen ünitelerinin yanı sıra bir gas cracker işletmek suretiyle etilen ve propilen üretimi gerçekleştiren Noretyl AS nin %50 hissesini alaca ğı; bununla birlikte, tarafların faaliyetlerinin Türkiye de polipropilen ve polietilen ürünlerinin satışı alanında örtüştüğü anlaşılmaktadır. 110 Söz konusu ürünlerden polipropilen (PP), propilenden elde edilen ve dünya çapında kullanılan üç plastik türünden biri olup, homopolimer (HPP), sıradan kopolimer (RCP) ve blok etkili kopolimer (blok kopolimer) olmak üzere üç alt gruba ayrılmaktadır. Bildirim Formu nda yer alan bilgilerden, bu PP türlerinin niteliklerinin ve nihai kullanım alanlarının farklı olduğu, a ncak HPP ve RCP nin aynı reaktör içinde üretilebildiği, buna karşın blok kopolimerlerin üretimi için ikinci bir reaktör gerektiği ve dolayısıyla HPP ve RCP ile blok kopolimer arasında arz yönünden bir ikame edilebilirliğin söz konusu olmadığı anlaşılmaktad ır. Dolayısıyla anılan PP türlerinden HPP ve RCP arasında yüksek oranda arz ikamesinin mümkün olması sebebiyle, bu iki ürünün birlikte bir ilgili ürün pazarı, blok kopolimerin ise ayrı bir ilgili 120 ürün pazarı olarak kabul edilmesinin söz konusu olabileceği görülmektedir. Bununla birlikte, ileride yer verileceği üzere, devre konu Borealis Norway in Türkiye de PP pazarındaki payının düşüklüğü ve bu pazarda çok sayıda teşebbüsün faaliyet göstermekte olduğu dikkate alındığında, mevcut dosya özelinde PP pazarı bakımından böyle bir ayrıma gitmeye gerek olmadığı kanaati oluşmuştur. Tarafların Türkiye deki ortak faaliyet alanlarını oluşturan bir diğer ürün ise polietilen (PE) olup; PE nin yüksek yoğunluklu PE (HDPE), düşük yoğunluklu PE (LDPE) ve doğrusal düşük yoğu nluklu PE (LLDPE) olmak üzere üç ayrı çeşidi bulunmaktadır. Dosya mevcudunda yer alan bilgilerden Borealis Norway in HDPE ve LDPE 130 fabrikalarının bulunduğu, ancak teşebbüsün Ekim 2006 da HDPE üretimine ilişkin faaliyetlerini askıya aldığı ve mevcut durumda PE nin türevi olarak sadece LDPE üretiminde aktif olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, işleme taraf teşebbüslerin Türkiye deki PE alanındaki faaliyetleri, (Borealis Norway in bu alandaki faaliyetleri askıya alınana kadar) sadece, PE türevlerinden HDPE nin satışı bakımından örtüşmekte ve Borealis Norway in 2006 senesi itibarıyla Türkiye ye HDPE satışı bulunmaktadır. Ayrıca HDPE, LDPE ye nazaran çok daha yaygın bir kullanım alanı bulduğu gibi, 2006 yılının Ekim ayına kadar, Borealis Norway in Türkiye dek i PE satışlarının büyük kısmını oluşturmuştur. Bu çerçevede, tarafların PE alanındaki faaliyetleri bakımından, pazarın daha dar ya da geniş tanımlanmasının, ilgili 140 dosyaya ilişkin olarak yapılacak değerlendirmeleri etkilemeyeceği de dikkate alındığında, me vcut dosya özelinde, ilgili ürün pazarı daha dar bir şekilde, tarafların faaliyetlerinin örtüştüğü HDPE pazarı olarak tanımlanabilecektir. Yukarıda yer verilmekte olan bilgiler çerçevesinde, mevcut dosya özelinde, ilgili ürün pazarları polipropilen ve yüksek yoğunluklu polietilen olarak tanımlanmıştır. 05-01/3-3 4 H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar 150 Dosya mevcudunda yer alan bilgiler çerçevesinde, işlemin değerlendirilmesinde ilgili ürün pazarları bakımından bölgesel pazar tanımı yapılmasını gerektirecek koşulların var olmadığı ve dolayısıyla ilgili coğrafi pazarın Türkiye Cumhuriyeti Sınırları olarak belirlen mesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. H.3. DEĞERLENDİRME H.3.1. İşlem Bildirime konu devir işleminin hukuki dayanağını, 4.6.2007 tarihinde, Borealis 160 Denmark ile IGL arasında imzalanan Alım ve Satım Anlaşması oluşturmaktadır. Söz konusu anlaşma uyarınca Borealis Norway in hisselerinin tamamı IGL tarafından Borealis Denmark tan devralınacak ve böylece Borealis Norway in kontrolü tam olarak IGL nin eline geçece ktir. Dolayısıyla anılan işlem 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in 2. maddesinin (b) bendi anlamında bir devralma işlemidir. H.3.2. Ciro ve Pazar Payları 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayı lı Tebliğ ile değişik 4. maddesi uyarınca birleşme 170 veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25 ini aşması halinde ve ya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası nı aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. Bu bağlamda, tarafların ve rakiplerinin 2006 yılı itibarıyla, Türkiye de, ilgili ürün pazarlarında IGL nin satılan ürün hacmi (kiloton üzerinden) tahminlerine dayanılarak elde edilmiş paylarına aşağıda ki tablolarda yer verilmektedir . Tablo 1 - Taraflar ve rakiplerinin PP pazarındaki payları 180 Teşebbüs Pazar Payı (%) Basel ( ) Petkim ( ) Borealis Grubu2 ( ) IGL ( ) Total ( ) Hellenic ( ) Carmel ( ) Borealis Norway ( ) Diğer ( ) TOPLAM 100 Tablo 2 - Taraflar ve rakiplerinin HDPE pazarındaki payları Teşebbüs Pazar Payı (%) Petkim ( ) Sabic ( ) Borealis Grubu (Borealis Norway ( ) 2 Söz konusu işlem sonrasında Borealis grubu kendi tüzel kişiliğini tamamen kor uyacağından Borealis grubunun ilgili pazarlarda Borealis Norway in faaliyetleri haricindeki faaliyetleri netices inde elde etmiş olduğu pazar paylarına tablolarda yer verilmiştir. 05-01/3-3 5 hariç) Basel ( ) Total ( ) TVK ( ) IGL ( ) Borealis Norway ( ) Diğer ( ) TOPLAM 100 Tablolarda yer verilmekte olan bilgilerden görüleceği üzere, tarafların toplam pazar payları, PP pazarında % ( ) , HDPE pazarında ise % ( ) dolayında olup, ilgili Tebliğ de öngörüle n %25 lik pazar payı eşiğinin oldukça altındadır. Buna karşın, dosya mevcudunda yer alan bilgilerden, 2006 yılı itibarıyla, tarafların PP pazarındaki toplam cirolarının yaklaşık ( ) YTL, HDPE pazarındakinin ise ( . .) YTL olduğu görülmektedir3. 190 Yukar ıda yer verilmekte olan bilgiler çerçevesinde, tarafların ilgili ürün pazarlarındaki toplam paylarının %25 lik pazar payı eşiğini aşmamasına rağmen, teşebbüslerin ilgili ürün pazarlarındaki toplam cirosunun 25 trilyon TL. lik ciro eşiğini aştığı ve dolayıs ıyla işlemin, Rekabet Kurulu iznine tabi olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, devre konu teşebbüsün ilgili pazarlardaki payının düşüklüğü ve ilgili pazarlarda çok sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği dikkate alındığında, söz konusu işlemin, 4054 sayı lı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratacak veya mevcut bir hakim durumu güçlendirecek nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır . 200 4.3. Rekabet Etmeme Yükümlülüğü ve Gizlilik Bildirim konusu devralma işleminin dayanağını o luşturan Anlaşma da herhangi bir rekabet etmeme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bununla birlikte Anlaşma nın Ayartmama başlıklı 19. maddesinde Borealis grubuna, anılan devir işleminin tamamlanmasından itibaren 1 yıl boyunca hiçbir grup şirketinin idareci ve yöneticisinin hizmetlerinden yararlanma çabasına girmeme ve bu kişileri ayrılmaya teşvik etmeme yükümlülüğü getirildiği görülmektedir. 210 Anlaşma nın Gizlilik başlıklı 29. maddesinde ise; 29. GİZLİLİK 29.1. Kloz 29.3 e tabi olarak, Tamamlanmadan sonra üç (3) yıllık bir süre boyunca, Satıcı üçüncü taraflara herhangi bir İş Bilgisini açıklamayacağını taahhüt eder (işin normal seyri içindekiler ve İş veya Alıcı açısından makul olarak ticari ve mali bakımdan hassas olarak düşünülmeyen bilgiler hariç) ve Al ıcı makul olarak Satıcı veya Satıcının elinde bulundurduğu işler açısından ticari ve mali açıdan hassas olabilecek bir bilgiyi açıklamayacaktır. 220 29.2. Kloz 29.3 e tabi olarak, Taraflardan her biri yazılı, sözlü veya sair suretle alınan veya işbu Anlaşmanı n akdi veya ifası sonucu elde edilen ve kamusal 3 Teşebbüslerin Türkiye de PP pazarındaki toplam ciroları ( .) Avro (IGL: ( ) , Borealis Norway: ( ), HDPE pazarındaki toplam ciroları ise ( ) Avro (IGL: ( ..) Avro, IGL: ( ) Avro) olup; bu rakamlar 29 Aralık 2006 tarihindeki Avro döviz satış kuru (1,8604) esas alınarak YTL ye çevrilmiştir. 05-01/3-3 6 olmayan bir bilgiye çok gizli bir bilgi olarak muamele edecektir. Bu bilgiler: (a) işbu Anlaşma hükümleri ile ilgili bilgilerle veya (b) işbu Anlaşma ile ilgili müzakerelerle veya (c) diğer Tarafla ilgili bilgileri kaps ar düzenlemesine yer verilmektedir. 230 Madde 29.3 te ise taraflardan birinin gizli kalması gereken bir bilgiyi hangi hallerde açıklayabileceği hükme bağlanmıştır. Esas olarak, alıcının personelinin istihdamdan ayrılmaya teşvik edilmemesine yönelik olarak satıcıya getirilen bu türden sınırlamalar ile gizlilik hükümleri rekabet yasağı ile aynı bağlamda değerlendirilebilmektedir. Bununla birlikte, dosya mevcudunda yer alan bilgilerden, Borealis grubunun Türkiye de ilgili ürün pazarlarında Borealis Norway ürü nleri haricinde ürünlerin satışını yapmak suretiyle de faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Anılan Anlaşma da devreden taraf olan 240 Borealis in ilgili pazarlarda faaliyet göstermesini engellemeye yönelik herhangi bir hükmün yer almadığı ve dolayısıyla Boreal is grubunun ilgili işlem sonrasında ilgili pazarlarda faaliyetine devam etmesinin önünde herhangi bir engel olmadığı dikkate alındığında, söz konusu hükümlerin ilgili pazarlarda rekabeti kısıtlayıcı bir nitelik taşımadığı kanaatine varılmıştır . I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre , 250 Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azalt ılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim e konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.