REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -4-171 Karar Sayısı : 09-54/1320 -M Karar Tarihi : 11.11.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Must afa ATEŞ, İsmail Hakkı 10 KARAKELLE , Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Bekir KOCABAŞ, Recep GÜNDÜZ C. KARŞI TARAF : Reysaş Taşıt Muayene İstasyonları İşletim A.Ş. Abdurr ahmangazi Mh. Elmas Cd. No:6 Samandra Sanca
REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -4-171 Karar Sayısı : 09-54/1320 -M Karar Tarihi : 11.11.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Must afa ATEŞ, İsmail Hakkı 10 KARAKELLE , Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Bekir KOCABAŞ, Recep GÜNDÜZ C. KARŞI TARAF : Reysaş Taşıt Muayene İstasyonları İşletim A.Ş. Abdurr ahmangazi Mh. Elmas Cd. No:6 Samandra Sancaktepe/İstanbul D. DOSYA KONUSU: 16.9.2009 tarih ve 09 -42/1085 -M sayılı Kurul kararı 20 uyarınca yürütülmekte olan önaraştırma safhasında Reysaş Taşıt Mu ayene İstasyonları İşletim A.Ş. (Reysaş) nin yerinde inceleme yi geciktiri p zorlaştırıl ması. E. DOSYA EVRELERİ: Dosya konusu olay çerçevesinde düzenlenen 10.11.2009 tarih ve 2009 -4-171/BN-09-BK sayılı İlk İnceleme Raporu aynı tarih ve REK.0.08.00.00 -110/402 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09 -54 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara ba ğlanmıştır. F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu nda , söz konusu teşebbüse 4054 sayılı 30 Kanun un 16. maddesi kapsamında idari para cezası uygulan ması gerektiği görüş üne yer verilmiştir. G. YERİNDE İNCELEME ESNASINDA YAŞANAN GELİŞMELER Dosya mevcudu bilgi lere göre olay aşağıdaki şekilde gelişmiştir: Görevli Raportörler ce ilgili önaraştırma çerçevesinde 6.11.2009 tarihinde saat 10.30 sularında muhatap şirketin yine yukarıda belirtilen adresine gidilmiş, Yetki Belgeleri ile Rekabet Kurumu kimlik kartları ibr az edilerek 4054 sayılı Kanun un yasaklamaları ile 14. ve 15. maddelerinin Kurum Uzmanlarına verdiği yetkiler ve aynı Kanun un 16. ve 17. maddelerinde düzenlenen para cezaları hakkında bilgi edinilmesi sağlandıktan 40 sonra Şirket Yetkilisi Yalçın SUMAK ile M ali İşler Müdürü Güven AKTAŞ ile Finans Müdürü Kamil UYSAL ın da katılımıyla bir toplantı gerçekleştirilmiştir. Söz konusu toplantıda önaraştırma kapsamında gerekli ön bilgiler alındıktan sonra şirkette ve ilgisi nedeniyle Şirket Yönetim Kurulu Başkanı Dur muş DÖVEN in odasında yerinde 09-54/1320 -M 2inceleme yapılacağı Raportörler tarafından belirtilmiştir. Muhatap taraflar gerekli yerlerde inceleme yapılabileceğini, bununla birlikte Yönetim Kurulu Başkanı Durmuş DÖVEN in şirket dışında olduğunu, odasının şifreli kilitli olduğunu, şifresinin ise sadece kendisinde ve korumasında bulunduğunu ifade etmişlerdir. Bunun üzerine öncelikle Şirket Yetkilisi Yalçın SUMAK ın odasında yerinde inceleme yapılmak istenmiştir. Ancak toplantı esnasında Yalçın SUMAK bir ara dışarıya 50 çıkmış, şirket çalışanları ile birlikte şirket binasında aranmasına rağmen, kendisine ve taşınabilir bilgisayarına on on beş dakika süresince ulaşılması mümkün olmamıştır. Bu süre sonunda taşınabilir bilgisayarıyla birlikte gelen Yalçın SUMAK, bilgisayarında Raportörlere teslim edilmek üzere çıktı almaya çalışırken teknik bir sorun yaşadığını ve bu sorunun giderilmesi amacıyla incelenmesi mevzu bahis olan bilgisayarı şirketin bilgi işlem servisine götürdüğünü belirtmiştir. Söz konusu durumun Raportörlerin bilgisi dışında gerçekleşmesi, belirtilen süre içinde Yalçın SUMAK a ulaşılamaması ve bu süreçte bizzat Raportörlerce daha önce bir ara açık olduğu görülen Durmuş DÖVEN in odasının kapatılmış olduğunun görülmesi üzerine , Durmuş DÖVEN in sekreterine söz konusu ş ahsın odasında da yerinde inceleme yapılacağı belirtilmiş ve 60 şahsın gelmemesi halinde odasının yetkili kişilerce açılması ve bir şirket yetkilisi gözetiminde odada yerinde inceleme yapılması talebi iletilmiştir. İlgili şahsın kısa sürede teşebbüse geleceği nin bizzat sekreteri tarafından beyan edilmesi üzerine Raportörler tarafından kendisinin gelmesinin bekleneceği ve ardından yerinde incelemeye geçileceği belirtilmiştir. Durmuş DÖVEN in şirkete gelmesi üzerine kendisi şifresini girerek odasını açmış bu süreçte Raportörler tarafından kendisine Yetki Belgeleri gösterilerek 4054 sayılı Kanun hükümleri hakkında ve yerinde incelemenin usulüne ilişkin açıklamalarda bulunulm uştur. Durmuş DÖVEN ise, savcılık kararı bulunmaksızın bir çalışma ofisine girilemeyeceğini , Rekabet Kurulu Yeki Belgeleri nin bu kapsamda bir inceleme için 70 yeterli olmadığını iddia etmiştir. Açıklamalarla tatmin olmayan ve sinirli tavırları gözlenen mezkûr şahıs müteakib en, odasında özel eşyalarının veya özel hayatıyla ilgili hususların bulunab ileceğini belirtir ek, İçeride belki benim özel eşyalarım var, belki sevgilim var, belki silahım var! Siz nasıl girip benim odamda inceleme yapmak isteyebilirsiniz? şeklinde ifadeler kullanmıştır. Bunun da ötesinde DÖVEN , toplu tabanca olarak tabir edile n ve içinin dolu olduğu Raportörlerce görülen tabancasını çekmecesinden fevri tavırlarla çıkararak karşısında raportörlerin bulunduğu masaya koymuş ve İnceleme yaparak neyi bulacaksınız, bunu mu? diyerek tabancasını işaret etmiştir. Yaşanan gelişmeler üzerine, Raportörlerce 4054 sayılı Kanun un ve bu kapsamda 80 çıkarılan Yetki Belgeleri nin Raportörlere , Sulh Ceza Hâkimi Kararı ile inceleme yapılması da dâhil olmak üzere tanıdığı görev ve hakların Durmuş DÖVEN e tekrar izah edilmesi üze rine muhatap yerinde inceleme yapılmasına yaklaşık 30 -35 dakikalık kayda değer bir gecikmenin ve zorlaştırmanın ardından ikna olmuştur. Daha sonra ise bir yandan incelemede bulunan Raportörlerin yerinde incelemeyi gerçekleştirdiklerini kanıtlamak gerekçesi yle fotoğrafları çekilmiş, öte yandan da Durmuş DÖVEN in yerinde incelemenin sıhhatini etkilemeye yönelik söylemleri devam etmiştir. Bu bağlamda anılan şahıs , kendisinin 5000 kişiye istihdam 09-54/1320 -M 3sağla dığını , Ali BABACAN ın dahi bir zamanlar kendi şirketinde mü dürlük yaptığını, kendisinin Başbakan a danışmanlık yaptığını, bu inceleme karşısında kendisinin de 90 sırtını dayayabileceği birilerinin olduğunu beyan etmiştir. Ayrıca inceleme esnasında Raportörlere Sanayi ve Ticaret Bakanı nı ve Rekabet Kurumu Başkanı nı arayarak Raportörleri şikâyet edeceğini belirtmiştir. Raportörler tarafından yaşananların aynen tutanağa geçirileceğinin, Durmuş DÖVEN e ve şirket yetkililerine belirtilmesi üzerine, anılan şahıs söz konusu hususların bulunduğu bir tutanağı hiçbir surette imzalamayacağını ve hatta hukuka aykırı olduğunu iddia ettiği yerinde incelemeye ilişkin olarak savcılığa suç duyurusunda bulunacağını ifade ettikten sonra şirketi terk etmiştir. Ardından Raportörlerce sadece yerinde incelemenin geciktirildiğini esas alan İlk Tutanak şirkette tanzim edilerek şirket yetkililerinin imzasına bağ lanmıştır. Yerinde 100 incelemenin tamamlanmasının ardından ise yerinde incelemeler sırasında devlet memuruna karşı hukuka aykırı, tasvip edilemeyecek ve yerinde incelemeyi zorlaştıran mahi yette davranışları da içeren İkinci Tutanak kaleme alınmıştır. H. DEĞERLENDİRME 4054 sayılı Kanun un İdari Para Cezaları başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yerinde incelemenin engellenmesi ve zorlaştırılması hallerinde, teşebbüs v e teşebbüs birliklerine veya bu birliklerin üyelerine eylemden bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmaz ise karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayrisafi 110 gelirlerinin bin de beşi oranında idari para cezası verileceği düzenlenmiştir. Aynı fıkranın devamında ise, bu esasa göre verilecek cezanın 11.200 TL den az olamayacağı hükme bağlanmıştır. Kanun un Nisbi İdari Para Cezası başlığını taşıyan 17. maddesinin birinci fıkrasın da ise yerinde incelemenin engellenmesi veya zorlaştırılması hallerinde Kurul un teşebbüs ve teşebbüs birliklerine her gün için, ilgili teşebbüsler ile teşebbüs birlikleri ve/veya bu birliklerin üyelerinin karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan, bunun hesaplanması mümkün olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin onbinde beşi oranında idarî para cezası vereceği düzenlenmiştir. Dosya mevcudu bilgilerden , Reysaş yetkililerin in Raportörlere karşı tavır ve 120 davranışların ın 4054 sayılı Kanun un 16 . ve 17. maddelerinde yasaklanmış olan yerinde incelemenin zorlaştırılması niteliğini taşıdığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte, tüm zorluklara rağmen Raportörlerce yerinde incelemenin yapılmış olması nedeniyle ilgili teşebbüse şu aşamada Kanun un 17. maddesi kapsamında nisbi idari para cezası nın uygulanmasına gerek bulunmadığı; ancak Kanun un 16. maddesinde düzenlenmiş olan idari para cezasının uygulanmasının gerekli olduğu kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; görevli Raportörler tarafından yerinde 130 inceleme yapılmasını geciktirmesi ve zorlaştırması sebebiyle, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 16. maddesi uyarınca Reysaş Taşıt Mua yene 09-54/1320 -M 4İstasyonları İşletim A.Ş. ye 2008 mali yıl sonunda oluşan gay ri safi gelirin in %0,5 i oranında idari para cezası verilmesi gerekmekle birlikte, bu miktarın yine aynı maddede öngörülen asgari ceza tutarı olan 11 .200 TL den az olma nedeniyle asgari ceza olan 1 1.200 TL idari para cezası verilmesine, yetkili Cumhuriyet Başsavcılığı na suç duyurusunda bulunmak üzere Başkanlığın görevlendirilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. Başkan V. Prof. Dr. Nurettin KAL DIRIMCI Mehmet Akif ERSİN Doç. Dr. Mustafa ATEŞ İsmail Hakkı KARAKELLE Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY Murat ÇETİNKAYA Reşit GÜRPINAR