Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2020/3045 E. , 2024/4006 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2020/3045 Karar No:2024/4006 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) :... Kurumu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacıya ait akaryakıt istasyonunda 27/02
Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2020/3045 E. , 2024/4006 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2020/3045 Karar No:2024/4006 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) :... Kurumu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacıya ait akaryakıt istasyonunda 27/02/2017 tarihinde yapılan denetimde teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal edildiğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (3) numaralı alt bendi ile aynı fıkranın (f) bendi uyarınca 87.815,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait akaryakıt istasyonunda 27/02/2017 tarihinde yapılan denetimde alınan motorin numunesinin damıtma parametresi yönünden teknik düzenlemede yer alan özelliklere (TS EN 590) aykırı olduğunun ...Üniversitesi Prof. ... Yakıt Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin ... tarih ve ... sayılı analiz raporu ile tespit edilmesi üzerine başlatılan soruşturma sonucunda davacıdan alınan yazılı savunmada; denetim parametrelerinin rafineri aşamasında oluştuğu, buna bayi olarak müdahale etmelerinin mümkün olmadığı, numunenin alındığı tarihte toplam motorin miktarının oldukça düşük olduğu, tanklarda zamanla oluşan kirlilik nedeniyle numunenin tankın 3 seviyesinden alınması gerektiği, düşük seviyedeki tanka bağlı motorin pompasından numunenin alındığı iddialarına yer verildiği, davalı idare tarafından anılan labaratuvardan bu hususlara ilişkin teknik görüş verilmesinin istenildiği,... tarih ve E... sayılı cevabi yazıda "Motorinde damıtma özelliğinde ...'e göre 3 sonuç verildiği, bunlardan birinin de 350°C'da en az %85'nin geri kazanım sonucu olduğu, bu numunede iki paralel çalışma yapılarak, tüm damıtma süresince bu sıcaklığa hiçbir zaman ulaşılamadığı, %95'inin bile 341,1°C'da geri kazanılabildiği, bu yüzden raporda numune 'damıtma özelliği' açısından 'teknik düzenlemede yer alan özelliklere aykırıdır' şeklindeki ibarenin ... yer aldığı, ayrıca damıtma parametresinin; bayii ya da herhangi biri tarafından numune içeriği değiştirilirse değişeceği, numune alınırken tanktaki yakıt seviyesinin damıtma parametresini etkilemeyeceği, ... numunede böyle bir damıtma özelliği gözlenmesinin, numuneye kaynama noktası düşük solvent (White spirit) karıştırılması ile mümkün olabileceği" açıklamalarına yer verildiği; bu durumda, dosyadaki bilgi ve belgelerle ilgili mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, davacı şirketin teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal ettiği hususunun sübuta erdiği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ilgili mevzuat uyarınca herhangi bir tesisten alınan numunelerin akaryakıtı temsil edebilmesi ve sağlıklı analiz sonuçları alınabilmesi için ilgili standartlara uygun olarak alınması gerektiği, dava konusu idari para cezasına dayanak alınan analiz raporunda tetkik edilen numunenin alımında ilgili standartlara aykırı davranıldığı, numunesi alınan söz konusu motorinin sözleşmeli dağıtım şirketinden alındığı, ürünün teknik özelliklerinde herhangi bir aykırılık olsa dahi bu aykırılıktan kendisinin değil ürünün teknik özelliklere uygun olduğunu belirten dağıtım şirketinin sorumlu olması gerektiği, öte yandan, numunesi alınan motorinin teknik düzenlemelere uygun olmadığı iddiasının sübuta ermediği, bu konudaki şüpheleri gidermek amacıyla "şahit numune"ye başvurulmamasının hem idari hem de yargısal bir eksiklik olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Bayilik lisansı sahibi davacıya ait akaryakıt istasyonunda 27/02/2017 tarihinde yapılan denetimde alınan motorin numunesi, 28/02/2017 tarihinde inceleme yapılmak üzere ... Üniversitesi Prof. ... Yakıt Uygulama ve Araştırma Merkezi'ne teslim edilmiştir. Analiz sonucunda düzenlenen... tarih ve ... sayılı Motorin Analiz Sonuç Raporu'nda, motorin numunesinin marker seviyesinin geçerli olduğu, ancak "damıtma parametresi"nin teknik düzenlemelerde yer alan özelliklere uygun olmadığı belirtilmiştir. Bu durumun 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin dördüncü fıkrasının (ı) bendine aykırılık teşkil ettiğinden bahisle anılan Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (3) numaralı alt bendi ile aynı fıkranın (f) bendi uyarınca davacıya 87.815,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı alınmış, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Lisans sahiplerinin temel hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin dördüncü fıkrasının (ı) bendinde, bu Kanun'a göre faaliyette bulunanların, piyasa faaliyetlerinde Kurulun belirleyeceği teknik düzenlemelere uygun akaryakıt sağlamakla yükümlü oldukları; fiil tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (3) numaralı alt bendinde, 4. madde hükümlerinin ihlali halinde, sorumlularına üç yüz elli bin Türk Lirası idari para cezası verileceği, aynı maddenin (f) bendinde, bayiler için para cezalarının beşte birinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır. Petrol piyasasına ilişkin faaliyetler kapsamındaki tesislerin ve piyasaya sunulan petrol ve madeni yağın teknik düzenlemelere ve standartlara uygunluğu ile ilgili usul ve esasların belirlenmesi amacıyla çıkarılan ve 10/09/2004 tarih ve 25579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, akaryakıtın teknik düzenlemelere uygun olmasının zorunlu olduğu; (b) bendinde, ürünlerin öncelik sırasıyla TS veya EN standartlarına veya bu standartlar da yoksa, TSE tarafından kabul gören diğer standartlara uygun olmasının esas olduğu; 7. maddesinin (d) bendinde ise, lisans sahiplerinin akaryakıtı teknik düzenlemelere uygun olarak arz etmekle yükümlü oldukları kural altına alınmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davacıya ait akaryakıt istasyonundan alınan numunenin ulusal marker seviyesi geçerli bulunmuş, "damıtma parametresi" dışındaki tüm parametreler teknik düzenlemelere uygun çıkmıştır. Benzer bir uyuşmazlıkta, Dairemizin ... tarih ve E:... sayılı ara kararı ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi'nden; "Numunenin yapısından dolayı ölçüm alınamamasının ne anlama geldiğinin, damıtma parametresinin üretim aşamasında ayarlanıp ayarlanmadığının, numunenin alındığı tarihten laboratuvara teslim edildiği tarihe kadar hangi koşullar altında muhafaza edilmesi gerektiğinin, numunenin uygun koşullarda muhafaza edilmemesi halinde teknik düzenlemelere aykırılık oluşup oluşmayacağının, numunenin alındığı tarih ile analizin yapıldığı tarihler arasındaki bekleme sürecine bağlı olarak teknik düzenlemeye ilişkin parametrelerle herhangi bir değişim olup olmayacağının, damıtma parametresinin ölçümünde dış etkenlerin ve/veya dışarıdan herhangi bir müdahalenin ne kadar etkili olduğu, böyle bir dış etken ve/veya müdahale varsayımı altında numunenin ulusal marker seviyesi ile birlikte diğer teknik düzenleme parametrelerinde de değişiklik olup olmayacağı" sorulmuştur. Ara kararı üzerine gönderilen cevabi yazıda, "Numuneye katılan ağır üründen dolayı damıtma analizi tamamlanamadığından bu noktada ölçüm alınamamıştır. Damıtma parametresi değeri, üretim aşamasında rafineriler tarafından ayarlanabilmektedir. Sıvı akaryakıt numuneleri, temizliği önceden kontrol edilmiş sızdırmaz kapaklı 1000 mililitre kapasiteli cam şişeler içerisinde güneş ışığı ve ısısına maruz bırakılmadan deneyin yapılacağı laboratuvarlara teslim edilmelidir. TS ...(Petrol Sıvıları — Elle Numune Alma) standardında belirtildiği üzere; numunenin alındığı yerden ilgili laboratuvarlara veya muhafaza edilecekleri depoya götürülmesi metodu numunelerin özelliğini ve bütünlüğünü devam ettirecek şekilde olmalıdır. Buharlaşma ile numune kaybı olabileceğinden uçucu madde ihtiya eden sıvılara, numune kabı içerisinde ayrışma olabileceğinden su ve çökelti ihtiva eden sıvılara, uçucu sıvılardan hafif ürünlerin kaybedilmemesine, su ve çökelti içeriğinin değişmemesine azami özen gösterilmelidir. Özellikle uçucu sıvı ihtiva eden numuneler, numune alma noktasında başka kaplara aktarılmamalı, gerekirse soğutulmalı ve baş aşağı vaziyette orijinal numune alma kapları içinde analizi uygulayacak laboratuvara teslim edilmelidir. Söz konusu numunelerin, yukarıda bahsi geçen hususlar dikkate alınarak uygun şekilde saklama ve nakliye şartlarının gerçekleştirilmesi durumunda özelliklerinde değişim olmayacağı değerlendirilmektedir. Yukarıda belirtildiği üzere ürünlerin uygun şekilde saklama ve nakliye şartlarının gerçekleştirilmesi durumunda numunenin alındığı tarih ile analizin yapıldığı tarihler arasında beklemeye bağlı olarak teknik özelliklerinde değişim yaşanmayacağı değerlendirilmektedir. Damıtma parametresi numune almadan başlayan ve analizin tamamlanmasına kadar geçen süreç içinde dış etkenlerden veya dışarıdan herhangi bir müdahaleden etkilenebilir. Ürüne dışarıdan tağşiş ilave edilmesi neticesinde ölçüm değerinde aykırılık gözlenebilir. Ulusal Marker seviyesinin, dış etkenlerden veya dışarıdan herhangi bir müdahaleden etkilenip etkilenmeyeceği hakkında detaylı bilgi TÜBİTAK UME (Ulusal Metroloji Enstitüsü)'den alınabileceği" yönünde mütalaa bildirildiği görülmektedir. Bu durumda, anılan ara kararı cevabı ile dosyadaki diğer hususlar birlikte değerlendirildiğinde, marker seviyesi geçerli olan akaryakıtın sadece "damıtma parametresi"nin teknik düzenlemelere aykırı olarak değerlendirilmesi, diğer parametrelerin tamamının uygun bulunması, damıtma parametresinin üretim aşamasında ayarlanabilir olması, davacının numunesi alınan akaryakıta dışarıdan müdahale ettiği yönünde davalı idarece bir tespit de yapılmadığı dikkate alındığında, davacının teknik düzenlemelere uygun akaryakıt sağlama yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahsedilemeyeceği anlaşıldığından, davacı hakkında idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.