TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ÖMER HARAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/33744) Karar Tarihi: 1/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/33744 Karar Tarihi : 1/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUNMuammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Ömer MENC İK Başvurucu : Ömer HARAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunan ba şvurucunun kurum içinde atm ış olduğu bir slogan nedeniyle d
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ÖMER HARAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/33744) Karar Tarihi: 1/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/33744 Karar Tarihi : 1/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUNMuammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Ömer MENC İK Başvurucu : Ömer HARAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunan ba şvurucunun kurum içinde atm ış olduğu bir slogan nedeniyle disiplin cezas ıyla cezaland ırılmas ının ifade özgürlüğünü ihlal etti ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 14/8/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 6. Başvurucu, ba şvuru tarihinde terör suçundan hükümlü olarak Band ırma 2 No.lu T Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumunda (Ceza İnfaz Kurumu) bulunmaktad ır. 7. Terör suçlar ından hükümlü olan A.A. adl ı kişi 12/4/2017 tarihinde Band ırma Adliyesindeki i şlemlerinden sonra tekrar Ceza İnfaz Kurumuna getirilmi ştir. Ad ı geçen ki şi, X-Ray ad ı verilen ve güvenlik amac ıyla kullan ılan cihazdan geçti ği s ırada cihaz bir uyar ı vermiştir. Ceza İnfaz Kurumu görevlileri taraf ından tutulan tutana ğa göre pantolondan kaynakl ı olarak cihaz ın uyar ı vermesi nedeniyle A.A.dan pantolonunu ç ıkarmas ı ve ayn ı yerde bulunan e şofman ı giymek suretiyle cihazdan tekrar geçmesi istenmi ştir. Tutana ğın devam ında; A.A.n ın pantolonu ç ıkarma konusunda zorluk gösterdi ği, ikna çal ışmalar ı sonucunda pantolonunu ç ıkarmay ı kabul etti ği belirtmi ştir. Ancak tutanakta ad ı geçen kişinin Başvuru Numaras ı: 2017/33744 Karar Tarihi : 1/7/2020 3pantolonunu ç ıkar ırken "insanl ık onuru i şkenceyi yenecek" şeklinde slogan att ığı ve pantolonunu ç ıkard ıktan sonra odas ına üzerine bir şey giymeden iç çama şırı ile gitmek istediği ifade edilmi ştir. Tutanakta son olarak X-Ray cihaz ından iç çama şırlar ıyla geçen A.A.n ın bu şekilde odas ına kadar götürüldü ğü kay ıt alt ına al ınm ıştır. Başvurucuya göre ise yap ılan uygulama sistematik bir i şkence hâlini alm ıştır. Başvurucu "rutin arama" ad ı alt ında icra edilen uygulama ile onur k ırıcı bir şekilde "zorla soyundurma" yap ıldığını belirtmiştir. 8. 17/4/2017 tarihinde, terör suçlar ından hükümlü olan R.O. ve M.M. adl ı kişiler Band ırma Devlet Hastanesine götürülmü şler ve ayn ı gün saat 16.20 s ıralar ında Ceza İnfaz Kurumuna dönmü şler; kurum içine al ınmadan önce ceza infaz kurumu kurallar ı gereği standart arama i şlemine tabi tutulmak istenmi şlerdir. Ceza İnfaz Kurumu görevlileri taraf ından tutulan tutana ğa göre ad ı geçen ki şiler arama i şlemine kar şı çıkm ışlar, "bask ılar bizi y ıldıramaz" şeklinde slogan atm ışlard ır. Tutana ğın devam ında, M.M.nin üzerinin zorla arand ığı ve daha sonra her iki hükümlünün Ceza İnfaz Kurumundaki odalar ına götürüldü ğü ifade edilmi ştir. 9. 17/4/2017 günü saat 16.50 civar ında, terör suçlar ından hükümlü ve tutuklu olan baz ı kişiler taraf ından slogan at ılmaya ve oda kap ılar ına vurulmaya ba şlanm ıştır. Olayla ilgili tutulan tutana ğa göre söz konusu ki şiler "bask ılar bizi y ıldıramaz" şeklinde slogan atm ışlar, oda kap ılar ına vurarak zarar vermi şler ve diğer suçlardan tutuklu ya da hükümlü olan ki şileri kışkırtm ışlard ır. Başvurucunun beyan ına göre ise kendisi ve arkada şlar ı "insanl ık onuru işkenceyi yenecek" şeklinde slogan atm ışlard ır. Söz konusu eylemler sonras ında eylemin gerçekleştiği odalarda kalan yakla şık 170 ki şi hakk ında bir disiplin soru şturmas ı başlatılm ıştır. Başvurucu da bu 170 ki şiden birisidir. 10. Disiplin soru şturmas ını yürütmek üzere bir muhakkik görevlendirilmi ştir. Haklar ında disiplin soru şturmas ı yap ılan kişilere muhakkik taraf ından olayla ilgili savunma yapmalar ı için bildirimde bulunulmu ştur. Başvurucu 20/4/2017 tarihinde savunmas ını sunmuştur. Başvurucu savunmas ında genel olarak 17/4/2017 tarihinde M.M. ve R.O. adl ı kişilerin aranmas ı olay ından bahsetmi ştir. Başvurucu, ad ı geçen arkada şlar ının E.A. adl ı infaz koruma memuru taraf ından hakarete u ğrad ıklar ını ve insanl ık d ışı bir muameleye maruz kald ıklar ını, E.A.n ın bu nitelikteki eylemlerinin gittikçe a ğırlaştığını ifade etmi ştir. Bundan başka başvurucu, Ceza İnfaz Kurumu idaresinin i şkenceye varan bu uygulamalara sessiz kald ığını, bu nedenle kendisinin ve arkada şlar ının bir protesto yapmaktan ba şka çare bulamad ıklar ını belirtmiştir. 11. Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu Ba şkanl ığı (Disiplin Kurulu) disiplin soruşturmas ı sonucunda, 13/12/2004 tarihli ve 5275 say ılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfaz ı Hakk ında Kanun'un 42. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (e) bendinde düzenlenen "Gereksiz olarak mar ş söylemek veya slogan atmak" eylemini gerçekle ştirdiği gerekçesiyle başvurucu hakk ında "2 ay haberle şme veya ileti şim araçlar ından yoksun b ırakma veya kısıtlama" cezas ı verilmesine karar vermi ştir. 12. Disiplin Kurulu öncelikle ba şvurucu ve di ğer kişilerin savunmalar ına ilişkin bir değerlendirme yapm ıştır. Söz konusu de ğerlendirme şu şekildedir: "Savunmalar ında iddia etmi ş olduklar ı ters kelepçe yap ılma şeklinin kurumumuzu n görevli memurlar ı veya yönetimi ile ilgili olmad ığı, görevli jandarma personelinin güvenli k tedbirlerinin alma şekli ile alakal ı olduğu bilinmektedir. Ters kelepçeye kar şı çıkarak hastane veya mahkeme gibi yerlere gitmeyi red eden hükümlü ve tutuklular ın kamera Başvuru Numaras ı: 2017/33744 Karar Tarihi : 1/7/2020 4görüntüleri incelendi ğinde ise herhangi birilerine darp, cebir şiddet uygulanmad ığı görülmektedir. Ayr ıca; hükümlü A.A.' ın iç çama şırı ile mahkum kabul biriminden ko ğuşuna kadar götürülme olay ı da incelendi ğinde; Mahkeme dönü şünden sonra kuruma girişi sıras ında X-Ray cihaz ından geçi ş yapmak istedi ği sırada pantolon k ısm ından sinyal verdi ği pantolonunun de ğiştirilerek e şofman giyip sinyal vermeden geçmesi kendisine söylendiği, fakat haz ırda bulunan e şofman ı giymeyi red edip, sinyal veren pantolonunu kendi iste ği ile çıkarmak ve pantolonunu giymeden ko ğuşuna kadar gitmek istemesinin üzerine gerekli güvenlik önlemleri al ınarak koğuşuna kadar götürülmü ştür. Pantolonunu giymeme olay ında görevli personelin giydirmeme gibi bir olay olmam ıştır. Tamamen hükümlü A.A.' ın kendi isteği doğrultusunda gerçekle şen bir eylemdir. Bu durum ise gerek tutulan tutanaklardan gerekse de ad ı geçen hükümlülerin bulunmu ş olduklar ı koğuşlardan kendi aralar ında yapmaya çal ıştıklar ı pusula (not) ka ğıtlar ındaki yaz ışmalardan sabittir. Bütün bu nedenlerden dolay ı hükümlü tutuklular ın savunmalar ına itibar edilmemi ştir." 13. Disiplin Kurulu daha sonra ba şvurucu ve di ğer kişilerin gereksiz olarak slogan attıklar ı sonucuna varm ıştır. Başvurucu, Disiplin Kurulunun karar ına karşı Band ırma İnfaz Hâkimliğine (İnfaz Hâkimli ği) şikâyette bulunmu ştur. İnfaz Hâkimli ği, başvurunun itiraz ını 19/6/2017 tarihinde reddetmi ştir. Söz konusu karar ın ilgili k ısm ı şöyledir: "Tercüman e şliğinde savunma veren hükümlüler ile Türkçe beyanda buluna n hükümlülerin özetle savunmalar ında, arkada şlar ının hastane dönü şü görevliler taraf ından darp edilmesini protesto amaçl ı slogan att ıklar ını beyan ettikleri bu şekilde koğuşta bulunan terör hükümlülerinin ikrar ında slogan atma eyleminin sabit oldu ğu, bu şekilde disiplin cezas ını gerektiren eylemi i şledikleri aç ıkca sabit oldu ğundan hükümlülerin itirazlar ının ayr ı ayr ı reddine ... Yukar ıdaki gerekçeler do ğrultusunda tutuklulara disiplin cezas ı verilirken alt s ınırdan uzaklaşman ın gerekçesi bildirilmedi ğinden 2 Ay Haberle şme veya ileti şim araçlar ından yoksun b ırakma veya k ısıtlama (Telefon etmek, mektup ve faks gönderip almaktan yoksun bırakma) cezas ının 1 Ay Haberle şme veya ileti şim araçlar ından yoksun b ırakma vey a kısıtlama (Telefon etmek, mektup ve faks gönderip almaktan yoksun b ırakma) cezas ı olarak düzeltilmesine dair a şağıdaki şekilde hüküm kurulmu ştur." 14. Başvurucu, İnfaz Hâkimli ği karar ına itiraz etmi ştir. Band ırma Ağır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) 28/7/2017 tarihinde itiraz ın reddine karar vermi ştir. Başvurucu, mahkeme karar ını 7/8/2017 tarihinde ö ğrenmiş; 14/8/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmuştur. IV.İLGİLİ HUKUK 15. 5275 say ılı Kanun un 37. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Hükümlü hakk ında kurumda, düzenli bir ya şam ın sürdürülmesi, güvenli ğin v e disiplinin sa ğlanmas ı bak ımından kanun, tüzük, yönetmelikler ile idarenin uyulmas ını emrettiği veya gerekli k ıldığı davran ış ve tutumlar ı, kusurlu olarak ihlâl etti ğinde, eylemini n niteliği ile ağırlık derecesine göre Kanunda belirtilen disiplin cezalar ı uygulan ır." 16. 5275 say ılı Kanun un 42. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (e) bendinde düzenlenen ve "Haberleşme veya ileti şim araçlar ından yoksun b ırakma veya k ısıtlama " cezas ını gerektiren eylem şudur: Başvuru Numaras ı: 2017/33744 Karar Tarihi : 1/7/2020 5"... e) Gereksiz olarak mar ş söylemek veya slogan atmak." V.İNCELEME VE GEREKÇE 17. Mahkemenin 1/7/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 18. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B.İfade Özgürlü ğünün İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 19. Başvurucu 12/3/2017 tarihinde Ceza İnfaz Kurumuna getirilen arkada şlar ına yönelik olarak "rutin arama" ad ı alt ında k ıyafetlerinin zorla ç ıkart ılmas ı şeklinde işkence yap ıldığını belirtmiştir. Başvuru ayr ıca söz konusu uygulaman ın sistematik bir hâl ald ığını, işkence niteli ğindeki bu eylemlere yönelik adli ve idari nitelikteki soru şturmalar ın ise üstünün kapat ıldığını, kendisinin ve arkada şlar ının son çare olarak "insanl ık onuru işkenceyi yenecek" şeklinde slogan atmak suretiyle söz konusu uygulamay ı protesto ettiklerini ileri sürmüştür. 20. Başvurucu, protesto niteli ğindeki eylemlerinden sonra haklar ında disiplin soruşturmas ı başlatılıp ceza verildi ğini, disiplin cezas ıyla birlikte ileti şim hakk ının neredeyse ortadan kald ırıldığını iddia etmi ştir. Bundan ba şka başvurucu; slogan at ılmas ının temel gerekçesinin i şkence niteli ğindeki bir eylem oldu ğunu, derece mahkemelerinin i şkence olay ıyla ilgili hiçbir ara ştırma yapmadan itirazlar ını reddettiğini savunmu ştur. Tüm bu nedenlerle ba şvurucu ifade, haberle şme ve din ve vicdan özgürlüklerinin ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. 2. Değerlendirme 21. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Anayasa Mahkemesi daha önce vermi ş olduğu bir kararda, ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunan bir ki şinin kurum içinde atm ış olduğu bir slogan nedeniyle disiplin cezas ıyla cezaland ırılmas ını ifade özgürlü ğü kapsam ında değerlendirmi ştir (ilgili karar için bkz. Cihat Özdemir , B. No: 2015/214, 9/5/2018, 19). Söz konusu karar çerçevesinde bir de ğerlendirme yap ıldığında başvurucunun şikâyetinin ifade özgürlüğü bağlam ında incelenmesi gerekir. 22.İfade özgürlü ğü kişinin haber ve bilgilere, ba şkalar ının fikirlerine serbestçe ulaşabilmesi, dü şünce ve kanaatlerinden dolay ı kınanmamas ı ve bunlar ı tek başına veya Başvuru Numaras ı: 2017/33744 Karar Tarihi : 1/7/2020 6başkalar ıyla birlikte çe şitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, anlatabilmesi, savunabilmesi, başkalar ına aktarabilmesi ve yayabilmesi anlam ına gelir. Bu itibarla dü şünceyi aç ıklama ve yayma özgürlü ğü demokrasinin i şleyişi için yaşamsal önemdedir ( Bekir Coşkun [GK], B. No: 2014/12151, 4/6/2015, 33-35; Mehmet Ali Ayd ın [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, 42, 43; Tansel Çöla şan, B. No: 2014/6128, 7/7/2015, 35-38). 23. Hükümlü ve tutuklular, Anayasa ve Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'ni n (Sözleşme) ortak alan ı kapsam ında kalan temel hak ve hürriyetlerin tamam ına kural olara k sahiptirler ( Mehmet Re şit Arslan ve di ğerleri, B. No: 2013/583, 10/12/2014, 65). Bu bağlamda hükümlü ve tutuklular ın ifade özgürlü ğü de Anayasa ve Sözle şme kapsam ında koruma alt ındad ır (Murat Karayel (5), B. No: 2013/6223, 7/1/2016, 27). 24. Öte yandan ifade özgürlü ğü mutlak bir hak de ğildir ve Anayasa'n ın 26. maddesinin ikinci maddesinde öngörülen sebeplerle s ınırlanabilir. Bu ba ğlamda ceza infaz kurumunda bulunman ın kaç ınılmaz sonucu olarak suçun önlenmesi ve disiplinin sa ğlanmas ı gibi kurumda güvenli ğin ve düzenin korunmas ına yönelik kabul edilebilir gerekliliklerin olmas ı durumunda mahpuslar ın sahip oldu ğu haklara s ınırlama getirilebilecektir ( Murat Karaye l (5), 29). 25.İnfaz hukukuna ili şkin disiplin suç ve cezalar ı 5275 say ılı Kanun un Sekizinci Bölümü'nde düzenlenmi ş; bu çerçevede uygulanacak disiplin suç ve cezalar ının amac ı, mahiyeti, kapsam ı, s ınırlar ı ve uygulanma ko şullar ı 5275 say ılı Kanun un 37. maddesinde açıklığa kavuşturulmuştur. Kanun daki disiplin suç ve cezalar ı yönünden genel hüküm niteliğindeki bu madde uyar ınca bu Kanun kapsam ındaki bir disiplin suçunun olu şabilmesi ve cezas ının uygulanabilmesi için sadece her bir disiplin suçu yönünden belirlenen özel hükümdeki şartlar ın gerçekle şmesi yeterli olmay ıp ayr ıca 37. maddedeki şartlar ın da gerçekleşmesi gerekmektedir. 5275 say ılı Kanun un 37. maddesine göre ceza infaz kurumunda düzenli bir ya şam ın sürdürülmesi, güvenli ğin ve disiplinin sa ğlanmas ı bak ımından kanun, tüzük, yönetmelikler ile idarenin uyulmas ını emrettiği veya gerekli k ıldığı davran ış ve tutumlar ı, kusurlu olarak ihlal etti ğinde eyleminin niteli ği ile ağırlık derecesine göre hükümlü hakk ında Kanun da belirtilen disiplin cezalar ı uygulanacakt ır (AYM, E.2013/6, K.2013/111, 10/10/2013). 26. Somut olayda atm ış olduğu bir slogan nedeniyle ba şvurucu hakk ında disiplin cezas ı uygulanm ıştır. Başvuru konusu olayda ba şvurucunun disiplin cezas ına konu slogan ı Ceza İnfaz Kurumundaki baz ı uygulamalar ı protesto etmek amac ıyla att ığı anlaşılmaktad ır. 27. Bu do ğrultuda Anayasa Mahkemesi 5275 say ılı Kanun un 37. maddesi de dikkate al ındığında ceza infaz kurumunda yaln ızca slogan at ılmas ının ayn ı Kanun'un 42. maddesinde öngörülen disiplin suçunu olu şturabilmesi için yeterli olmay ıp bu eylemin ceza infaz kurumundaki güvenli ği veya disiplini bozacak ya da düzenli ya şam ın sürdürülmesini önleyecek şekilde gerçekle ştirilmesi gerekti ğini kabul etmi ştir (AYM, E.2013/6, K.2013/111, 10/10/2013; Murat Karayel (5), 43, 44; Cihat Özdemir , 22). Bununla birlikte ceza infaz kurumlar ında düzenin ve güvenli ğin sağlanmas ı için özellikle terör örgütlerine ba ğlılığı canl ı tutmaya katk ıda bulunabilecek toplu eylemlere kar şı daha hassas olunmas ı gerektiği hususunda herhangi bir tereddüt bulunmad ığı da ifade edilmi ştir (Murat Karayel (5), 46; Cihat Özdemir, 22 ). Dolay ısıyla somut olayda ba şvurucunun gerçekle ştirdiği slogan atma eyleminin kurumdaki güvenli ği veya disiplini bozacak ya da düzenli ya şam ın sürdürülmesini önleyecek nitelikte kabul edilmesinin mümkün olup olmad ığı incelenmelidir. Başvuru Numaras ı: 2017/33744 Karar Tarihi : 1/7/2020 728.İlk olarak belirtilmelidir ki olay günü ba şvurucu ve di ğer baz ı hükümlü ya da tutuklular bir protesto gösterisi gerçekle ştirmişlerdir. Olay tutana ğından anla şıldığına göre olay günü protestoya kar ışan baz ı kişiler ayn ı zamanda oda kap ılar ına da vurmu şlar hatta diğer suçlardan tutuklu olanlar ı da ayn ı eylemi gerçekle ştirmeleri konusunda k ışkırtm ışlard ır. 29.İkinci olarak söz konusu eylemin çok kalabal ık bir grup taraf ından gerçekleştirildiği unutulmamal ıdır. Ayr ıca eyleme kat ılan kişilerin tamam ının terör suçlar ından tutuklu ya da hükümlü oldu ğu da dikkatle de ğerlendirilmesi gereken bir ayr ıntıdır. 30. Son olarak bir ceza infaz kurumunda kurum görevlilerince yap ılan bir eylemi n hukuka ayk ırı bir nitelik ta şıdığı düşünüldüğünde öncelikle yap ılmas ı gereken davran ış bu hususta ilgili mercilere talep ve itirazlar ını iletmektir. Ba şvurucu, Ceza İnfaz Kurumunda mahpuslara kötü muamelede bulunuldu ğuna ilişkin olarak idare veya Cumhuriyet başsavc ılığı başta olmak üzere yarg ısal mercilere ba şvurduğunu ancak bir sonuç alamamas ı nedeniyle tepkisini slogan atmak ve ko ğuş kap ılar ına vurmak suretiyle göstermek yolun a gittiğini Anayasa Mahkemesi önünde ispat edebilmi ş değildir. 31. Tüm bu hususlar gözönüne al ındığında somut olayda, arkada şlar ına yap ılan muameleden rahats ız olan ve terör suçundan tutuklu ya da hükümlü bulunan kalabal ık bir grup ayn ı anda slogan atm ış ve oda kap ılar ına vurmu ştur. Dahas ı eylemciler ba şka suçlardan tutuklu ya da hükümlü olan di ğer mahpuslar ı da eylemlerine katmaya çal ışmışlard ır. Yap ılan eylem nedeniyle Ceza İnfaz Kurumunda disiplinin bozuldu ğu, düzenli bir ya şam ın sürdürülmesinin ve güvenli ğin sağlanmas ının zorlaştığı sonucuna ula şılm ıştır. Toplu hâlde slogan atan, disiplini bozacak şekilde birlikte hareket eden mahpuslar ın terör suçlar ından hükümlü ya da tutuklu olduklar ı gözönüne al ındığında söz konusu eylemin terör örgütüne bağlılığı canl ı tutmaya katk ıda bulunabilecek toplu ve sistematik eylem niteli ğinde bulunduğu da gözetilmelidir (benzer yöndeki de ğerlendirmeler için bkz. Şükrü Y ıldız, B. No: 2015/18720, 9/5/2018, 27). 32. Sonuç olarak ba şvurucunun ceza infaz kurumunda bulunman ın gerektirdi ği sorumlulu ğa uygun davranmamas ı nedeniyle verilen cezan ın zorunlu bir ihtiyac ı karşılad ığı, başvurulan yöntemden beklenen fayda ile Ceza İnfaz Kurumundaki disiplinin sa ğlanmas ı aras ındaki dengenin sa ğland ığı sonucuna ula şılm ıştır. Öte yandan Ceza İnfaz Kurumu idaresinin ve İnfaz Hâkimli ğinin takdir paylar ı ile birlikte de ğerlendirildi ğinde başvurucuy a eylemi nedeniyle 5275 say ılı Kanun'un 42. maddesi uyar ınca verilen "1 ay haberle şme veya iletişim araçlar ından yoksun b ırakma veya k ısıtlama" disiplin cezas ının orant ılı olduğu sonucuna da var ılm ıştır. 33. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 48. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında aç ıkça dayanaktan yoksun ba şvurular ın Anayasa Mahkemesince kabul edilemezli ğine karar verilebilece ği belirtilmiştir. Bu ba ğlamda ba şvurucunun ihlal iddialar ını kan ıtlayamad ığı, temel haklara yönelik bir müdahalenin olmad ığı veya müdahalenin me şru olduğu aç ık olan ba şvurular ile karmaşık veya zorlama şikâyetlerden ibaret ba şvurular aç ıkça dayanaktan yoksun kabul edilebilir ( Hikmet Balabano ğlu, B. No: 2012/1334, 17/9/2013, 24). Başvuru Numaras ı: 2017/33744 Karar Tarihi : 1/7/2020 834. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun ifade özgürlü ğünün ihlal edildi ğine dair başvurusunun bir ihlal bulunmad ığı aç ık olduğundan açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemezli ğine karar verilmesi gerekir. C. Adil Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 35. Başvurucu; disiplin soru şturmas ı aşamas ında talebi olmas ına rağmen savunmas ı alınmadan karar verildi ğini, derece mahkemelerinin de bu durumu dikkatle incelemedi ğini belirterek yarg ılamaya ili şkin haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 36. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , 16). Ba şvurucunun bu ba şlık alt ındaki iddias ının adil yarg ılanma hakk ı kapsam ında kald ığı değerlendirilmi ştir. 37. 6216 say ılı Kanun un 48. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında aç ıkça dayanakta n yoksun ba şvurular ın Anayasa Mahkemesince kabul edilemezli ğine karar verilebilece ği belirtilmiştir. Bu ba ğlamda ba şvurucunun ihlal iddialar ını kan ıtlayamad ığı, temel haklara yönelik bir müdahalenin olmad ığı veya müdahalenin me şru olduğu aç ık olan ba şvurular ile karmaşık veya zorlama şikâyetlerden ibaret ba şvurular aç ıkça dayanaktan yoksun kabul edilebilir ( Hikmet Balabano ğlu, 24). 38. Somut olay bak ımından başvurucunun iddias ının aksine disiplin soru şturmas ı sürecinde ba şvurucuya savunma yapmas ı için yaz ılı bildirimde bulunuldu ğu, başvurucunun da 20/4/2017 tarihinde olaya ili şkin savunmas ını Ceza İnfaz Kurumu idaresine teslim etti ği anlaşılm ıştır (bkz. 10). Bu nedenle somut olayda adil yarg ılanma hakk ına yönelik bir ihlali n bulunmad ığının aç ık olduğu görülmektedir. 39. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine dair başvurusunun bir ihlal bulunmad ığı aç ık olduğundan açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemezli ğine karar verilmesi gerekir. D. Eşitlik İlkesinin İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 40. Başvurucu; İnfaz Hâkimli ğinin benzer olaylarla ilgili vermi ş olduğu baz ı kararlarda itirazlar ı kabul ederken kendisinin itiraz ını reddettiğini, hukuki yönden farkl ı muameleye tabi tutuldu ğunu belirterek e şitlik ilkesinin ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 41. Ayr ımc ılık iddias ının incelenebilmesi için ba şvurucunun, kendisiyle benzer durumdaki ki şilere yönelik farkl ı uygulamalar ın meşru bir temeli olmaks ızın ırk, renk, cinsiyet, din, dil vb. ayr ımc ı bir nedene dayand ığını makul delillerle ortaya koymas ı gerekir (Adnan Oktar (3) , B. No: 2013/1123, 2/10/2013, 50). Başvuru Numaras ı: 2017/33744 Karar Tarihi : 1/7/2020 942. Somut olayda ba şvurucu, kendisine hangi nedenle ayr ımc ılık yap ıldığına ilişkin herhangi bir beyanda bulunmam ıştır. Dolay ısıyla başvurucu taraf ından ileri sürülen iddialar ın temellendirilemedi ği sonucuna ula şılm ıştır. 43. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun iddialar ını temellendirmemi ş olduğu anlaşıldığından başvurunun bu k ısm ının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabu l edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. E. Kötü Muamele Yasa ğının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 44. Başvurucu, slogan atmas ının temel gerekçesi olan i şkence eyleminin etkin soruşturulmad ığını belirterek maddi ve manevi varl ığın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 45. 6216 say ılı Kanun'un "Bireysel ba şvuru hakk ına sahip olanlar" kenar başlıklı 46. maddesinde kimlerin bireysel ba şvuru yapabilece ği say ılm ış olup an ılan maddenin (1) numaral ı fıkras ına göre bir ki şinin Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunabilmesi için üç temel ön ko şulun birlikte bulunmas ı gerekmektedir. Bu ön ko şullar başvuruya konu edilen ve ihlale yol açt ığı ileri sürülen kamu gücü eylem veya i şleminden ya da ihmalinden dolay ı başvurucunun güncel bir hakk ının ihlal edilmesi, bu ihlalden dolay ı kişinin kişisel olarak ve do ğrudan etkilenmi ş olmas ı ve bunlar ın sonucunda ba şvurucunun kendisinin mağdur olduğunu ileri sürmesidir ( Onur Doğanay , B. No: 2013/1977, 9/1/2014, 42) 46. Başvuru konusu olayda ba şvurucu genel olarak bulundu ğu Ceza İnfaz Kurumunda bir arkada şına yap ılan muamelenin i şkence niteli ğinde oldu ğunu ve söz konus u uygulaman ın sistematik şekilde uyguland ığını ileri sürmü ştür. Ancak ba şvurucu, bahis konusu uygulaman ın kendisine uyguland ığı hususunda bir iddia ileri sürmemi ştir. Bu nedenle başvurucunun ihlale neden oldu ğunu ileri sürdü ğü kamusal i şlem veya eylemden ki şisel olarak etkilenmedi ği anlaşılmaktad ır. 47. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının kişi bak ımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. 1.İfade özgürlü ğünün ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. Adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2017/33744 Karar Tarihi : 1/7/2020 103. Eşitlik ilkesinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 4. Kötü muamele yasa ğının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kişi bak ımından yetkisizlik nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyetine neden olaca ğından adli yard ım talebi kabul edilen ba şvurucunun yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 1/7/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUN Üye Üye Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ