1 REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2002 -2-66 (Devralma) Karar Sayısı : 02-72/859 -353 Karar Tarihi : 21.11.2002 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU Üyeler : Dr. Kemal EROL, Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R.Müf it SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER,Mustafa PARLAK, Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL B- RAPORTÖRLER: Hakan Suat ÖLMEZ, Fatma GÖZLÜKAYA C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Finmeccanica S.p.A. Temsilcisi: Av. Seçil ABALI Güllü Sok. No: 1 3
1 REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2002 -2-66 (Devralma) Karar Sayısı : 02-72/859 -353 Karar Tarihi : 21.11.2002 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU Üyeler : Dr. Kemal EROL, Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R.Müf it SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER,Mustafa PARLAK, Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL B- RAPORTÖRLER: Hakan Suat ÖLMEZ, Fatma GÖZLÜKAYA C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Finmeccanica S.p.A. Temsilcisi: Av. Seçil ABALI Güllü Sok. No: 1 3. Levent 80630 İstanbul D- TARAFLAR: - Finmeccanica S.p.A. Piazza Monte Grappa, 4 -00195 Roma İTALYA - Telecom Italia S.p.A. Corso d Italia, 41 I -00198 Roma İTALYA E- DOSYA KONUSU: Telecom Italia S.p.A. nın bağlı ortaklıklarından Telespazio S.p.A. n ın hisselerinin tamamının Finmeccanica S.p.A. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2.10.2002 tarih ve 4317 sayı, 14.10.2002 tarih ve 4446 sayı, 25.10.2002 tarih ve 4657 sayı ile giren bildirim üzerine , 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 25.10.2002 tarih ve 2002 -2-66/Öİ -02-HSÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 4.11.2002 tarih ve REK.0.06.00.00/100 sayılı Başkanlık önergesi ile 02 -69 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş, 4502 sayılı Kanun'un 16. maddesi son fıkrası uyarınca Türk Telekomünikasyon Kurumu'nun görüşü nün alınmasına karar verilmiştir. İlgili rapor, 18.11.2002 tarih, REK.0.06.00.00/106 sayılı ve 18.11.2002 tarih, REK.0.06.00.00/107 sayılı Başkanlık önergeleri ile birlikte 02 -72 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; tarafların toplam cirolarının 1997/1 sayılı Tebliğ'de belirtilen toplam ciro eşiğini aşması sebebiyle bildirim konusu devralmanın anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu, Kanun un 7. maddesinde belirtilen şekilde bir ha kim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve dolayısıyla rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının 2 REKABET KURUMU söz konusu olmadığı, devralma işlemine ilişkin hazırlanan Hisse Alım -Satım Sözleşmesi nin 9.11. maddesinde yeralan rekabet yasağ ının söz konusu devir işleminin tamamlanabilmesi ile ilgili ve bunun için gerekli bir kısıtlama olduğu, 3 yıl olarak öngörülen rekabet yasağı süresinin makul bulunduğu ve bu nedenlerle Telespazio S.p.A nın %100 hissesinin Finmeccanica S.p.A. tarafından dev ralınması işlemine izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir. H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Finmeccanica S.p.A. (Finmeccanica) Genel olarak, havacılık, savunma, ulaştırma, enerji, bilgi teknolojileri ve uzay teknolojileri sektörlerinde f aaliyet gösteren grubun holding şirketi olan Finmeccanica, Türkiye de, bağlı ortaklıkları Divisione Otobreda, Ansaldo Signal N.V., Alenia Marconi Systems S.p.A., Alenia Marconi Systems Ltd. şirketlerinin yaptıkları satışlar ile dolaylı olarak faaliyet göst ermektedir. Bu şirketlerden Ansaldo Signal N.V.'nin ulaştırma (sinyal sistemleri, tren yolları ve toplu taşıma araçlarının parçaları), Divisione Otobreda'nın deniz topu (naval canon), Alenia Marconi Systems S.p.A.'nın radar sistemleri ve Alenia Marconi Sys tems Ltd.'nin mayın tarayıcıları, deniz kontrol ve kumanda sistemleri alanlarında faaliyeti bulunmaktadır. Finmeccanica nın Türkiye deki faaliyetleri sonucunda elde ettiği 2001 yılı cirosu, TL. olarak gerçekleşmiştir. H.1.2. Telecom Italia S.p.A . (Italia Telecom) Genel olarak sabit hat, mobil ve uydu telekomünikasyonu ile internet, basın ve bilgi teknolojisi alanında faaliyet gösteren Telecom Italia, devralmaya konu Telespazio S.p.A. (Telespazio)'nın hisselerinin tümüne sahip bulunmaktadır. Teles pazio ise İtalya kanunları uyarınca kurulmuş ve medya ve komünikasyon ve uzay sistemleri sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Telespazio, Türkiye de söz konusu faaliyet alanlarından sadece televizyon için uydu telekomünikasyonu sistemleri ve hizmet leri ile yeryüzü gözlem bilgi ve ürünleri alt pazarlarında faaliyette bulunmaktadır. Televizyon için uydu telekomünikasyon sistemleri ve hizmetleri, genel olarak uydu bazlı ulaşım ve/veya radyo, televizyon ve multimedya sinyalleri için müşteriye özel ta sarlanan ve uygulanan hizmetleri sağlamaya yöneliktir. Telespazio nun bu alanda müşterilerine verdiği hizmet, (i) uydu transpondör (verici) kapasitesi, (ii) uydu ağı hizmetleri, (iii) uydu telekomünikasyonu hizmetleri ve (iv) uydu yer istasyonlarının bakım ının dışarıdan temini şeklinde gerçekleşmektedir. Telespazio, Türkiye deki müşterileri ile yaptığı sözleşmelerle, bu alanda doğrudan faaliyet göstermektedir. Telespazio nun Türkiye deki ikinci faaliyet alanı olan yeryüzü gözlem bilgi ve ürünleri ise, uzm an uygulama sağlayıcıları ağı aracılığıyla global bazlı dijital ve fotografik bilgileri içermektedir. Ürünler optik, termal, radar ve kızılötesi bilgileri içermekte ve çeşitli hizmet ve sensör tipleri sunulmaktadır. Telespazio, bu alanındaki faaliyetlerini Türkiye de Eurimage isimli iştiraki aracılığıyla gerçekleştirmektedir. 3 REKABET KURUMU Eurimage, dünya çapında uydu bazlı fotoğraf ile gözlem faaliyetine dayanan geniş bir çözüm ve hizmet yelpazesi geliştirme ve tedarik, müşteri ihtiyaçlarına göre belirlenen optik, te rmal, radar ve kızılötesi bilgi yelpazesi gibi yüksek katma değerli çözüm ve hizmetleri uygulama ve tedarik etme gibi konularda faaliyet göstermektedir. Eurimage bu hizmetlerini, Quickbird, LANDSAT, ERS/Envisat, IRS, Radarsat ve Ikonos uydularından elde et tiği ve üzerinde dağıtım hakkına sahip olduğu bilgileri tüm dünyadaki müşterilerine ulaştırmak suretiyle gerçekleştirmektedir. Telespazio nun Türkiye deki 2001 yılı cirosu TL. olarak gerçekleşmiştir. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Paz arı Hisseleri devralınan Telespazio nun esas iştigal alanlarının esas itbarıyla uydu bazlı sistemler olarak adlandırabileceğimiz ürün ve hizmetleri kapsaması ve ayrıca devralan taraf olan Finmeccanica nın, Telespazio kanalıyla bu sektöre girmek istemesi nedeniyle ilgili ürün pazarı uydu bazlı ürün ve hizmetler olarak tespit edilmiştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Bildirime konu devralma işleminin Türkiye pazarının tümünü etkilemesi ve bu sınırlar içerisinde rekabetin farklılaşmasına neden olacak bir uns ur bulunmaması sebebiyle ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Bildirime konu işlem, Finmeccanica nın uydu bazlı hizmetler pazarında faaliyet gösteren Telespazio'yı tümüyle devralmasıdır. Bu çerçevede, Telespazio nun kontrolünün tamamıyla Finmeccanica ya geçmesi nedeniyle işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesi (b) bendi çerçevesinde bir devralmadır. Ayrıca tarafların ciroları toplamının, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayı lı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan 25 trilyon TL.'lik ciro eşiğini aşması nedeniyle işlem izne tabi bir devralmadır. Telespazio nun Türkiye deki faaliyet alanının genel olarak uydu bazlı ürün ve hizmetler olarak tanımlanan faaliyetleri kapsadığı , buna karşılık Finmeccanica nın Türkiye de radar sistemleri, askeri muhaberat ve ulaştırma sektörlerinde faaliyette bulunduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla Finmeccanica nın, devralınacak şirket olan Telespazio nun Türkiye de faaliyet gösterdiği alanlarda faa liyette bulunmaması sebebiyle, anılan işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi çerçevesinde hakim durumun yaratılması veya güçlendirilmesine yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol açabilecek bir devralma olmadığı kanaatine varılmıştır. Hisse Alım -Satım Sözleşmesi'nin Rekabet Yasağı na ilişkin 9.11. maddesinde; devralma işleminin gerçekleşmesinden sonraki 3 yıl boyunca satıcının ve satıcı tarafından kontrol edilen şirketlerin aşağıda belirtilen faaliyetlerden kaçınmakla yükümlü olacağı öngö rülmektedir: Uydu sistemleri tasarım ve entegrasyonu (uzay bölümü, yer bölümü) Uzay uçuşlarına destek 4 REKABET KURUMU Yörüngede uydu işletimi Uzay uçuşlarında proje yönetimi Yayın şirketlerine (TV kuruluşları) uydudan televizyon sinyali satışı. Devralmalarda satıcıya rek abet yasağı getirilmesindeki amaç, maddi varlıklar ile satıcının geliştirdiği ticari itibar ve know -how gibi maddi olmayan varlıkların tüm değeriyle alıcıya geçmesinin sağlanmasıdır. Dolayısıyla, işleme konu malvarlığının tüm değeriyle devralınması için, a lıcının müşteri bağımlılığını kazanmasına ve devraldığı know -how dan tam anlamıyla yararlanabilmesine, bunun için de satıcının rekabetçi davranışlarından korunmasına ihtiyacı vardır. Ancak rekabet yasağının değerlendirilmesinde üç hususa dikkat edilmesi ge rekmektedir: (i) rekabet yasağının devredenin üzerine yükleniyor olması, (ii) rekabet yasağının içerdiği coğrafi alanın ve ilgili ürünün, devralınan firmanın faaliyet gösterdiği ilgili coğrafi pazar ve ürün pazarıyla sınırlı olması ve (iii) rekabet yasağın ın kabul edilebilir bir süreyle sınırlı olması. Devralma ile Finmeccanica, dünya çapındaki tüm faaliyetlerinin yaklaşık %2'lik kısmını oluşturan uydu (uzay) sistemleri pazarındaki işini genişletmeyi amaçlamakta, ancak bu alanda uzmanlaşmayı, esas iştigal k onusu uydu sistemleri olan Telespazio yu devralarak sağlamayı planlamaktadır. Bu nedenle Telespazio nun bu piyasadaki bilgi ve tecrübesi Finmeccanica için önemlidir. Finmeccanica nın, devir işlemi sonrasında ödediği bedelin değerini tam olarak alabilmesi i çin, Telespazio hisselerini devreden Telecom Italia ya ve kontrolünde bulunan şirketlere getirdiği ilgili pazarda üç yıllığına faaliyet göstermeme sınırlamasının, ilgili ürün pazarının yoğun bilgi gerektiren ve uzun araştırma ve tecrübe isteyen bir sektör olması nedeniyle işlemle ilgili, zorunlu ve makul olduğu kanaatine varılmıştır. I- SONUÇ Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde; a) Devralma işlemine konu Telespazio S.p.A. nın ve Finmeccanica S.p.A. nın toplam cirolarının 1997/1 sayılı Tebliğ'd e belirtilen eşiği aşması nedeniyle ilgili devralmanın anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğuna, b) 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde devralma işleminin gerçekleşmesi halinde Kanun un 7. maddesinde bel irtilen şekilde bir hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve dolayısıyla rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağına, c) İlgili devralma işlemine ilişkin olarak hazırlanan Hisse Alım -Satım Sözleşmesi ni n 9.11. maddesinde yer alan rekabet yasağının söz konusu devir işleminin tamamlanabilmesi ile ilgili ve bunun için gerekli bir kısıtlama olduğuna ve 3 (üç) yıl olarak öngörülen rekabet yasağı süresinin makul bir süre olduğuna, d) Bu nedenlerle, Telespazio S.p .A nın %100 hissesinin Finmeccanica S.p.A. tarafından devralınması işlemine izin verilmesine OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.