TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ADEM AYDIN VE ZÜBEYDA AYDIN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/1156) Karar Tarihi: 18/5/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 20/8/2021-31574 Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucular : 1. Adem AYDIN 2. Zübeyda AYDIN Başvurucular Vekili : Av. Fatih AYDIN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; t ıbb
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ADEM AYDIN VE ZÜBEYDA AYDIN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/1156) Karar Tarihi: 18/5/2021 R.G. Tarih ve Say ı: 20/8/2021-31574 Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucular : 1. Adem AYDIN 2. Zübeyda AYDIN Başvurucular Vekili : Av. Fatih AYDIN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; t ıbbi ihmal ve organizasyon kusuru sonucu ölü do ğum yap ılmas ı olay ıyla ilgili olarak aç ılan tazminat davas ının eksik incelemeyle reddedilmesi nedeniyle kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. 2018/1175 numaral ı baş vuru başvurucu Adem Ayd ın taraf ından, 2018/1156 numaral ı başvuru ise ba şvurucu Zübeyda Ayd ın taraf ından 2/1/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvurular, ba şvuru formlar ı ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. 2018/1175 numaral ı başvuru ile 2018/1156 numaral ı başvuru aras ında konu bak ımından hukuki irtibat bulunmas ı nedeniyle ba şvurular 2018/1156 numaral ı başvuru üzerinde birle ştirilmiş ve incelemenin bu dosya üzerinden yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Komisyonca ba şvurular ın kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurular ın kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 7. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 3III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ula şılan bilgi ve belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir: 9. Başvurucu Zübeyda Ayd ın hamileli ğinin son haftalar ındad ır (39. hafta) ve beyan ına göre 26/9/2009 tarihi, kendisine öngörülen do ğum tarihi olarak bildirilmi ştir. Zübeyda Ayd ın 16/9/2009 tarihinde saat 17.30-18.00 s ıralar ında gebelik sürecinin ba şından beri takiplerinin yap ıldığı Özel B. Hastanesine a ğrı ve su gelmesi şikâyetiyle ba şvurmuştur. Ayn ı tarihte hastanede gerçekle ştirilen sezaryen sonras ı bebek ölü do ğmuştur. A. Olayla İlgili Olarak Yürütülen İdari Soru şturma Süreci 10. Kocaeli İl Sağlık Müdürlü ğü (İl Sağlık Müdürlü ğü) olay hakk ında yürüttü ğü idari soru şturma sonucunda Gebze Cumhuriyet Ba şsavc ılığına (Cumhuriyet Ba şsavc ılığı) 1/7/2011 tarihinde, bilinçli taksirle ölüme neden olma suçuyla ilgili olarak ihbarda bulunmuştur. İl Sağlık Müdürlü ğü, ölüm olay ında organizasyon kusuru nedeniyle hastane yönetiminin kusurlu oldu ğunu, t ıbbi müdahaleyi yapan doktor Y.U.nun ise bebe ğin fetal distresi (bebeğin anne karn ında strese girmesi) sonucunu a ğırlaştıran müdahalelerde bulunmas ı nedeniyle kusurlu oldu ğunu belirterek bebe ğin taksirle ölümüne neden olduklar ını bildirmiştir. İhbar evrak ının ilgili k ısm ı şöyledir: "... 16.09.20009 tarihinde ... Özel [B.] Hastanesi'nde meydana gelen Bebek AYDlN' ın (39 haftal ık) ölü do ğumu nedeniyle, Müdürlü ğümüz Ana Çocuk Sa ğlığı Ve Aile Planlamas ı Şube Müdürlü ğü'nün Bebek Ölümü İnceleme Raporu üzerine İl Bebek Ölümlerini İnceleme Komisyonu taraf ından; 'Do ğum indüksiyonu yap ılan hastan ın fetal [rahim içi] distrese girmesi nedeni ile acil sezaryene al ınm ış ancak bebe ğin boynuna iki kez kordon dolanmas ı nedeni ile bebek asfiktik kald ığı için kaybedildi ği, otopsi raporuna göre de bebe ğin intrauterin eks oldu ğu, yap ılan vaka incelemesi neticesinde bebe ğin ÇKS'si (Çocuk Kalp Sesleri) bozulduktan sonra ameliyata al ınma süresinin uzam ış olduğu, bu durumda asfiktik [nefessiz] kalan bebe ğin yaşam şans ını azaltm ış olduğu kanaatine var ılmas ı' üzerine Müdürlüğümüzün 13.07.2010 tarih... yaz ısı ile Bebek AYDIN' ın ölü doğumu ile ilgili; do ğum öncesi tespit, takip ve izlemler, do ğum sonu müdahale, tedavi ve bak ım konular ında kapsaml ı bir inceleme ve ara ştırma başlat ılmas ına karar verilmi ş olup, ... Gebze [F.] Devlet Hastanesi'nde görevli Kad ın Doğum Uzmanlar ı Uz. Dr. [M.G.Ö.] ve Uz. Dr. [B.S.S.] görevlendirilmi şlerdir. 2- ... araştırmada; suç tarihi olan 16.09.2009 tarihinde, evde do ğum sanc ısı başlayan Zübeyde AYDIN' ın gebelik boyunca kontrollerini yapt ırdığı Özel [B.] Hastanesi'n e st.17.45'de e şi Adem AYDIN ve kay ınvalidesi ile birlikte gitti ği, o s ırada hastanede kad ın doğum uzman hekimi olmad ığı için Ebe [N.S.] taraf ından muayene edildi ği, muayene neticesinde do ğumun başlam ış olduğu anlaşılarak hastaneye yat ırıldığı anlaşılmıştır. Ebe [N.S.] hastaneye gelen hastan ın yat ış karar ını nöbetçi do ğum doktorunun verdi ğini, hastan ın ilk kabul muayenesini doktorun yapt ığını, olmad ığı zaman ise ebenin yapt ığını, doktorun bazen NST yapmadan yat ışını verdiğini, doğumhanede indüksiyon karar ını hastaya yat ış veren doktorun verdi ğini, hasta tabelas ında yazan 'cytotec'in hastaya verilmedi ğini, doğum sonras ı için yaz ıldığını belirtmiştir. 3- Olay günü hastanede nöbetçi oldu ğu anlaşılan Kad ın Doğum Uzman Hekimi Dr. [Y.U.nun] hastaneye st:18 s ıralar ında geldi ği, gelir gelmez do ğumhaneye giderek hastay ı muayene etti ğinde collum 2-3 cm aç ıldığında, poş + %40,50 efesman mevcut ve ba ş gelişi NST'ye (Non Stres Test) göre kalp at ışlar ının normal oldu ğunu ve hastada dakikada 4-5 Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 4damla gider şekilde 'synpitan' içeren indüksiyon mevcut oldu ğunu, kendisinin dinleyerek normal buldu ğunu ve takibe al ınmas ını istediğini, diğer servisteki hastalara vizit yapma k üzere doğumhaneden ayr ıldığı, st:l9.10'da do ğumhaneden arayarak çocuk kalp at ışlar ının bozulduğurn ın kendisine söylendi ğini, gittiğinde bebe ğin kalp at ışlar ının düşük olduğunu, bu nedenle sezaryene karar vererek hastay ı 19.30'da sezaryene ald ığını, hastan ın aciliyeti sebebiyle anestezi teknisyenine hastay ı hemen uyutmas ını söylediğini ve cerrahi müdahaleyi gerçekleştirdiğini, bebek ç ıkar ıldığında boynunda s ıkı bir şekilde (iki kez) kordon dolanmas ı mevcut oldu ğunu, ayn ı zamanda yo ğun mekonyumun [d ışkı] mevcut oldu ğunu, çocu ğun anestezi uzman ı taraf ından reanime edildi ğini, çocu ğun eks oldu ğu kabul edildi ğini, ameliyat ın usulüne uygun olarak tamamland ığını belirtmiştir. 4- Ebe [M.G.] ; kendisinin olay tarihinde gündüzleri ebe olarak do ğumhaned e çal ıştığını, mesleğinin başında olmas ı nedeniyle tecrübesini artt ırmak için gönüllü olara k gece refakat nöbetine kald ığını, hastan ın Dr. [Y.U.] ve Ebe [B.D.] g elmeden do ğumhaneye yatt ığını, NST çekildi ğini, damar yolu aç ıldığını, doktorun gelerek hastay ı muayene etti ğini ve serum tak ılarak suni sanc ı verilmesini istedi ğini, kendilerinin de NST sonucunda ortaya çıkan ağrılar ın varl ığını doktora iki kez hat ırlatt ıklar ını ve doktorun talimat ıyla suni sanc ı vermeye ba şlad ıklar ını, bu sürenin 20, 30 dakika oldu ğunu, bu arada çocuk kalp at ışlar ın NST ile takip ettiklerini, bebe ğin kalp at ışlar ının düşmesi üzerine serumu kapatarak, anneyi sol taraf ına yat ırdıklar ını, oksijen verdiklerini ve durumu doktora bildirdikIerini, Dr. [Y.U.nun] doğumhaneye gelerek bebe ğin kalp at ışlar ım dinlemesi üzerine sezaryen karar ı ald ığını, bu anda bebe ğin kalp at ışlar ının oldukça dü şmüş olduğunu, ameliyathanede akti f nöbetçi anestezi doktoru olmad ığı için icapç ı anestezi doktorunun gelmesini bekleme k zorunda kald ıklar ını, bu arada hem kendilerinin hem de Dr. [Y.] Bey'in defalarc a ameliyathaneyi arad ığını, ameliyathaneden hastan ın istenmesi üzerine hastay ı ameliyathaneye gönderdiklerini, ellerindeki NST cihaz ı ile el dopplerin çok geli şmiş cihazlar olmad ığı, aşırı bradikardik olduktan sonra kalp at ışlar ını net duyamad ıklar ını, NST'de iken kalp at ışlar ının 50'ye kadar dü ştüğünü, ameliyathaneye gönderirken bebe ğin kalp at ışlar ının tamamen durdu ğunu fakat bebe ğin yaşamad ığını kesin olarak söyleyemeyece ğini, hastan ın ağrılar ına rağmen Dr. [Y.U.nun] indüksiyonun devam etmesine karar verdi ğini ve Anestez i hekiminin hastaneye beklenenden geç ula şmas ının sonucun olumsuz olmas ında etkili olduğunu düşündüğünü belirtmi ştir. 5- 0lay günü hastanede nöbetçi olan Ebe [B.D.] hastan ın kendisine do ğumhanenin sorumlu ebesi olan [N.S.] taraf ından yap ıldığını, hastan ın damar yolunun aç ılarak hastaya lavman yap ıldığını, Dr. [Y.U.nun] nöbete gelerek hastaya oksitosin uygulanmas ı yönünde talimat ı üzerine oksitosin uygulamaya ba şlad ıklar ını, hatta Ebe [M.nin] Dr. [Y.ye] iki defa indüksiyon ba şlayal ım m ı diye sordu ğunu, hastay ı teslim ald ıktan sonra hastaya kesinlikl e 'cytotec' kullan ılmad ığını belirtmiştir. 6- 0lay günü nöbetçi olan anestezi teknisyeni [S.S.] saatini tam olarak hat ırlamakla birlikte st: 19.30 civar ında doğumhaneden arayarak acil sezaryen oldu ğunun bildirildi ğini, Hastanede Anestezi doktorlar ı icapç ı nöbeti tuttuklar ı için o gün için kendilerine bildirilen icapç ı anestezi hekimi Dr. [G.A.y ı] arad ığını, Dr. [G.A.n ın] verdiği talimatla hastay ı ameliyathaneye ald ıklar ını, hastan ın damar yolunun aç ık olduğunu, hastay ı monöterize ettiklerini bu arada cerrahi öncesi haz ırlıklar ın ameliyat ekibi taraf ından h ızlı bir şekild e tamamland ığını, hasta boyan ıp örtünürken Dr. [G.A.n ın] ameliyathaneye geldi ğini ve hemen ventilasyon ve entübasyon i şlemini uygulad ığını, kendisinin hastan ın başında ameliyat bitene kadar kald ığını, bebek ile Dr. [G.] Han ım'ın ilgilendi ğini, ameliyat karar ı verildikten sonra do ğumhaneden hastan ın al ınışı ile entübasyon yap ılıp ameliyat ın başlamas ı aras ında maksimum 10 dakika oldu ğunu ifade etmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 57- Anestezi hekimi Dr. [G.A.] ; Anestezi camias ından tan ıdığı Dr. [H.A.yla] görüşerek gün içinde Dr. [H.A.n ın] mazereti çerçevesinde olu şabilecek acil durumlara yard ımc ı olabileceğini söyledi ğini, olay günü ak şam saatlerinde Özel [B.] Hastanesi doktor u [Y.Y.nin] kendisini cep telefonundan arayarak acil bir vakan ın olduğunu bildirmesi üzerine hastan ın ameliyathaneye al ınarak gerekli haz ırlığın yap ılmas ını söylediğini, hastaney e gittiğinde hastan ın acil sezaryen için haz ırland ığını, hastan ın henüz entübe edilmemi ş olduğunu, hastaya anestezi uygulad ığını, ameliyat ın st:19.45'de ba şlad ığını, bebeğin st:19.50 civar ında doğduğunu, bebek do ğduğunda apgar ın s ıfır olduğunu, gerekli ya şam desteği sağlamas ına rağmen 40 dakika sonra bebe ğin eksitus olarak kabul edildi ğini ifad e etmiştir. 8- Şikayetçi Adem AYDIN ve Zübeyde AYDIN ortak ifadelerinde a ğrılar ının başlamas ı üzerine st:17.45 s ıralar ında Özel [B.] Hastanesi'ne gittiklerinde mesai saati bitimi oldu ğu için o s ırada uzman do ğum doktoru olmad ığını, muayene eden ebenin do ğumun başlad ığını söyleyerek hastaneye yat ış karar ı verdiğini, st: 17.45- l8.00 aras ında normal do ğum için gerekli tahlillerinin yapt ırıldığını, st:18.00'da ebelerin hastay ı ilk NST'ye ba ğlad ıklar ında her şeyin normal oldu ğunu, st: 18.15 s ıralar ında ebelerin hiç kimseye dan ışmadan ve e şinin düzenli sanc ılar ı olmas ına rağmen, 'ne güzel sanc ılar ın var' demelerine ra ğmen suni sanc ı verdiklerini, st: 18.30' da Dr. [Y.U.nun] muayene için odaya girdi ğinde 'buna neden suni sar ıcı verdiniz, do ğum yapamaz' diyerek ebelere ç ıkıştığını, hatta sen do ğum yapamazs ın seni eve göndereyim dedi ğini, bu s ırada orada bulunan annesinin 'suni sanc ı verilirken bu kızı nas ı1 eve götüreyim' demesi üzerine Dr. [Y.nin] '1-2 saat dursun, do ğmazsa eve göndeririz' dedi ğini, ebelerin ilk NST'de ç ıkan sonuçlar ı doktora göstermeleri üzerin e doktorun 'senin sanc ın var m ı' diyerek do ğuma devam karar ı ald ığını, st:19.05 s ıralannda hastada mevcut sanc ının üzerine, suni sanc ı da eklenince çocu ğun kalp at ışlar ının düştüğünü, annesinin ebelere bu durumun nedenini sorunca bebe ğin iki sanc ıyı kald ıramad ığını söyleyerek doktoru ça ğırdıklar ını, NST'yi gören doktorun sezaryen karar ı ald ığını, bu karar ı kendilerine st:19.15 s ıralar ında bildirildi ğini, sezaryeni kabul edere k st:19.25 s ıralar ında eşini kendi elleriyle ameliyathane kap ısına b ırakt ığını, Anestezi uzman hekimi olmad ığı için eşini bir teknisyenin uyuttu ğunu, beklerken st:20.00 s ıralar ında daha sonradan ö ğrendiği Derince Devlet Hastanesi'nde çal ışan Anestezi Uzman Dr. [G.A.n ın] sivil olarak d ışarıdan koşarak gelerek ameliyathaneye girdi ğini, st:20.45 s ıralar ında kendi zorlamalar ı akabinde Dr. [Y.U.nun] dışarı çıkarak sadece çocu ğun öldüğünü söylediğini, Zübeyde AYDIN' ın serumun Dr. [Y.U.nun] talimat ıyla tak ılmad ığı, serumun doktor gelmeden Ebe [M.] taraf ından ilk NST'den sonra tak ıldığını, Anestezi Uzman ı [S.A.n ın] ameliyathaneye girdi ğini görmeden anestezi teknisyeni taraf ından uyutuldu ğunu ifade etmiştir. 9- Gebze [F.] Devlet Hastanesi'nde görevli Kad ın Doğum Uzmanlar ı Uz. Dr. [M.G.Ö.] ve Uz. Dr. [B.S.S.nin] yapt ığı araştırmada neticesinde; hastay ı ilk karşılama görevli bir hekimin do ğumhanede bulunmamas ı ve hastan ın nöbetçi hekime bir hekim taraf ından devredilmemesi, do ğumhanede hastalar ın uzman hekim taraf ından değerlendirilmesinde sürekliliğin sağlanmamas ı, doğum hizmeti veren hastanede do ğabilecek acil vakalara h ızlı ve acil cevap verilmesinin sa ğlanmas ı için nöbetçi anestezi uzman ının sürekli olara k varl ığının hastane yönetimi taraf ından olu şturulmamas ı yönünden yukar ıda belirtilen hususlar ı sağlamak zorunda olan Özel [B.] Hastanesi hastane yönetimi kusurlu bulunmuştur. ... 11- Özel hastanelerde kural olarak hekim ile hasta aras ında değil; hastane ile hast a aras ında bir sözle şme ilişkisi vard ır. Özel [B.] Hastanesi yönetimi; ya şama hakk ını doğrudan ilgilendiren ve kamusal nitelik ta şıyan sağlık hizmetinin sunumunda, hastan ın ve Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 6özel durumlarda yak ınlar ının zarar görmemesi için gerekli olan sadakat ve özeni gösterme k durumunda olup, verdi ği hizmetin olmas ı gereken standartlarda verilmedi ği takdirde ölüml e sonuçlanaca ğını çok iyi bilmesine ra ğmen organizasyon kusuru i şleyerek Bebek Ayd ın'ın ölümüne sebep olmu ştur. Organizasyon kusurunun söz konusu oldu ğu hallerde, hastane işleticisinin ve yöneticisinin tazminat sorumlulu ğunun yan ı sıra cezai sorumlulu ğu da vard ır. 12- ... ara ştırma raporunda belirtildi ği üzere 'hastan ın ilk NST de ğerlendirmesinde va r olan spontan uterin hiperstimülasyonun gözden kaçt ığı, hastan ın; ilk değerlendirilmesin i takiben plesantal perfüzyonun bozulmas ına ve fetal hipoksiye [bebeğin içeride oksijensiz kalmas ı] haz ırlayacak uterin polisistoli [fazla kas ılma] ve taşısistolinin [kalpte kas ılma] gözden kaçmas ı ve oksitosin infüzyonunun [suni sanc ı verilmesi] hiperstimüle olmu ş uterusa başlanmas ı fetal oksijenizasyonun bozulmas ına katk ıda bulun hekim Op. Dr. [Y.U.nun] kas ıt olmaks ızın uterin hiperstimülasyonu [rahimin oksitosine beklenilenden daha fazla yan ıt vermesi, rahim kas ılmalar ının hem şiddetinin hem de s ıklığının fazla olmas ı] gözden kaç ırdığı ve bunun fetal distresin sonucunu a ğırlaştırdığı kanaatince sorumlu oldu ğu tespit edilmiştir. 13- Yukar ıda belirtilen hususlar ın değerlendirilerek gerekli soru şturman ın yap ılarak şüphelilerin cezaland ırılmas ı için suç duyurusunda bulunuyoruz. SONUÇ VE İSTEK :Yukar ıda k ısaca aç ıklamaya çaI ıştığımız ve re'sen de saptanacak sair nedenlerle; ya şam hakk ını doğrudan ilgilendiren sa ğlık hizmeti sunan Özel [B.] Hastanesinin suç tarihinde sorumlu yöneticileri olan ba şhekim ve hastane müdürünün görevini yaparken organizasyon kusuru nedeniyle ve nöbetçi kad ın doğum uzman hekimi [Y.U.nun] uterin hiperstimülasyonu gözden kaç ırarak oksitosin infüzyonunun hiperstimül e olmuş uterusa uygulanmas ı sonucunda Bebek Ayd ın'ın bilinçli taksirle ölümü nedeniyle soruşturma yap ılarak tecziyesinin sa ğlanmas ı... İl Sağlık Müdür V." B. Olayla İlgili Olarak Yürütülen Ceza Soru şturmas ı Süreci 11. Olaya dair yürütülen soru şturmada Cumhuriyet Ba şsavc ılığı, hastaneden hamilelik ve do ğum sürecine dair tüm t ıbbi belgelerin iletilmesini talep etmi ş; müşteki ve şüphelilerin ifadelerini alm ıştır. 12. Adli T ıp Kurumu (ATK) Morg İhtisas Dairesince düzenlenen 23/11/2009 tarihli otopsi raporunda, talep edilen hususlara dair ATK 1. İhtisas Kurulundan görü ş al ınmas ı gerektiği belirtilmi ştir. 13. Cumhuriyet Ba şsavc ılığı, ATK'dan ceninin ölüm nedeninin tespiti ile ölüme neden olanlar ın kusur oranlar ı hakk ında raporlar temin etmi ştir. 14. Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 31/5/2011 tarihinde doktor Y.U., hem şire M.G., B.D. ve Başhekim N.Y. hakk ında taksirle ölüme neden olma suçundan kamu davas ı açm ıştır. İddianamenin ilgili k ısm ı şöyledir: "Olay tarihinde hamile olan mü şteki Zübeyda'n ın Dar ıca ilçesinde bulunan Özel [B.] Hastanesine a ğrılar ının başlamas ı üzerine ba şvurduğu, hastanede mesai sonras ı doğum doktorunun bulunmad ığı, saat 18:00 s ıralar ında hastanede görevli ebe olan şüpheliler [B.D.] ve [M.G.nin] müşteki Zübeyda'n ın doğum için haz ırlıklar ını yapt ıklar ı NST'ye bağlad ıklar ı, saat 18:30 s ıralar ında doğum doktoru olan şüpheli [Y.U.nun] geldiği, müşteki Zübeyda'ya suni sanc ı verildiği, suni sanc ı verilmesinden sonra bebe ğin kalp at ışlar ının düşmeye başlad ığı ve doktora haber verildi ği, doktor taraf ından sezeryan yolu ile do ğum Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 7yapt ırılmas ı karar ı verilmesi üzerine hasta olan mü şteki Zübeyda'n ın ameliyata al ındığı, ad ı geçen hastanede o s ırada anestezi uzman doktorunun bulunmamas ı nedeniyle hemen ba şka yerde görevli bulunan anestezi doktoru [G.A.n ın] çağrıldığı, müşteki Zübeyda'n ın ameliyat edildiği bebeğin ç ıkar ıldığı ancak canl ı olmad ığının görülmesi üzerine canland ırılmaya çal ışıldığı ancak ba şarılı olunamad ığı, Kocaeli İl Sağlık Müdürlü ğünce kad ın doğum uzman doktorlar ına yapt ırılan inceleme sonucunda düzenlenen raporda; hastay ı ilk karşılamad a görevli bir doktorun do ğumhanede bulunmad ığı, hastan ın nöbetçi doktora bir dokto r taraf ından devir edilmedi ği, doğumhanede hastalar ın uzman doktor taraf ından değerlendirilmesinde süreklili ğin sağlanmad ığı, doğabilecek acil vakalara h ızlı ve aci l cevap verilmesinin sa ğlanmas ı için nöbetçi anestezi uzman doktorunun sürekli olara k hastanede bulundurulmas ının sağlanmamas ı nedeniyle Özel [B.] Hastanesinin hastane yönetiminin kusurlu bulundu ğu, hastan ın ilk NST de ğerlendirmesinde var olan spontan uterin hiper stimülasyonun gözden kaçt ığı, hastan ın ilk de ğerlendirilmesinden sonra plesental perfüzyonun bozulmas ına ve fetal hipoksiye zemin haz ırlayacak uterin polisistoli ve taşısistolinin gözden kaçmas ı ve oksitosin infüzyonunun hiperstimüle olmu ş uterus a başlanmas ı fetal oksijenizasyonun bozulmas ına katk ıda bulundu ğu, nöbetçi doktor [Y.U.nun] uterin hiperstimülasyonu gözden kaç ırdığı ve bunun fetal distresin sonucunu ağırlaştırdığı belirtilmi ş olup bu rapor sonucunda ihbar eden kurumca 01/02/201 1 tarihinde suç duyurusunda bulunulmu ş olup, dosya kapsam ına göre hernekadar İstanbul Adli T ıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun 27/09/2010 tarih... raporunda; Bebek Ayd ın'ın boynuna 2 defa kordon dolanm ış olduğu 1. Adli T ıp İhtisas Kurulunun 07/04/2010 tarihli ... raporunda bebe ğin ölümünün kordon dolanmas ına bağlı dolaşım durmas ı sonucu olu ştuğu, sezaryan ameliyat ı karar ının doğru olduğu, gebenin müracaat ından itibaren yak ından takip edildiği, doktor ve ebelerin eylemlerinin t ıp kurallar ına uygun oldu ğu belirtilmi ş ise de; bu rapordan sonra uzman doktorlarca Kocaeli Sa ğlık İl Müdürlü ğünün talimat ıyla yap ılan inceleme sonucunda düzenlenen inceleme raporunda Dar ıca da bulunan Özel [B.] Hastanesinde yönetici olan şüpheli [N.] ile, kad ın doğum doktoru olan şüpheli [Y.nin] ve hastane çal ışanı olan diğer şüphelilerin gerekli dikkat ve özeni göstermeksizin mü şteki Zübeyda'ya zaman ında ve yerinde müdahalelerde bulunmayarak mü ştekinin hastal ığının ağırlaşmas ına ve çocu ğu olan Bebek Ayd ın'ın ölümüne neden olduklar ı, ad ı geçen hastanenin hastaya zaman ında ve yeterli personel ile müdahalede yetersiz kald ığının uzman doktorlarca yap ılan incelemeden anla şıldığı, Adli T ıp Kurumu Ba şkanl ığı raporuna dayan ılarak hastane çal ışanlar ının, hastane yöneticisinin ve do ğum doktorunun kusursuz kabul edilemeyece ği bu durumunda hak ve nasafet kurallar ına uygun davran ılmam ış bulunacağı, dosya kapsam ında şüphelilerin müsnet suçu i şledikleri sonuç ve kanaatine var ılmakla;..." 15. Yarg ılamay ı gerçekle ştiren Gebze 2. Asliye Ceza Mahkemesi (Ceza Mahkemesi) 11/7/2012 tarihinde san ıklar ın müsnet suçtan beraatlerine karar vermi ştir. Gerekçenin ilgili k ısm ı şöyledir: "... ... Hastanesine a ğrılar ının başlamas ı üzerine gitmi ş olduğu. Hastanede mesai sonras ı doğum doktorunun bulunmad ığı. Saat 18:00 s ıralar ında hastanede görevli ebelerin oldu ğu ve Zübeyda'y ı NTS'ye ba ğlad ıklar ı. Doğum doktoru olan san ık [Y.U.nun] saat 18:30 t a hastaneye geldi ği ve Zübeyda'ya suni sanc ı verdikleri. Suni sanc ı verildikten sonra bebe ğin kalp at ışlar ının düşmeye başlad ığı ve doktora haber verildi ği ve sezeryanla do ğum yap ılmas ına karar verildi ği ve Zübeyda'n ın ameliyata al ındığı. O esnada anestezi uzman doktorununda olmamas ı nedeniyle ba şka bir anestezi doktorunun ça ğrıldığı. Zübeyda'n ın ameliyat edilerek bebe ğin ç ıkar ıldığı fakat bebe ğin kordon dolanmas ı sonucu ölmü ş olduğunun görüldü ğü. San ıklar savunmas ı, kat ılanlar, tan ıklar beyan ı, ATK raporu ve dosyadaki bilgi ve belgelerden anla şılmakla;... yap ılan yarg ılama s ıras ında sanıklar ın kusurunun bulunmad ığı anlaşılmakla ... Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 816. Başvurucular; san ık M.G.nin idari soru şturmadaki ifadesinde de belirtti ği üzere başvurucu Zübeyda Ayd ın'a normal sanc ısı varken suni sanc ı verilmesini bebe ğin kald ıramad ığını, aciliyet arz eden bu durumda ameliyathanenin haz ırlanmas ını ve anestezi uzman ının gelmesini beklemek zorunda kald ıklar ını, bu yanl ış müdahale ve gecikme nedeniyle bebe ğin hayat ını kaybetti ğini, hastanede anestezi uzman ı bulundurulmamas ı nedeniyle ya şanan gecikmeden Ba şhekim N.Y.nin sorumlu oldu ğunu, ATK raporunun bu hususlar ın değerlendirmeye al ınıp tart ışılmadan, eksik incelemeyle var ılm ış bir tespit içerdiğini ileri sürerek karar ı temyiz etmi ştir. 17. Yarg ıtay Cumhuriyet Ba şsavc ılığı tebliğnamesiyle "...Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğünce [Yap ılan inceleme sonucu bulunan kusur tespitlerine de ğinilmiştir.] ... uzman bilirkişilerce yap ılan bu tespitler ile tan ık ve şikayetçi ifadelerinin örtü ştüğü , adli t ıp kurumu raporunun takdiri delil oldu ğu Adli T ıp Kurumu raporunun ölüm sebebinin tespitinden ibaret olup, bu sonucun gerçekle şmesine etki eden sebeplerin takdirinin hakime ait oldu ğu, gözetilmeden, eksik ara ştırma ile hüküm kurularak, yaz ılı şekilde beraat karar ı verilmesi, yasaya ayk ırı bulunduğundan hükmün bozulmas ı..." talep edilmi ştir. 18. Karar, Yarg ıtay 12. Ceza Dairesince 14/10/2014 tarihinde " Ölü doğumun, bebeğin boynuna iki kez kordonun dolanmas ı ve amnio s ıvısının mekonyumlu olmas ından kaynakland ığı, annenin zaman ında sezeryenle do ğurtulduğu anlaşılmakla... " gerekçesiyl e onanm ıştır. C. Olayla İlgili Olarak Yürütülen Tazminat Davas ı Süreci 19. Başvurucular 31/3/2011 tarihinde, normal do ğum yapmas ı gereken ba şvurucu Zübeyda Ayd ın'a doktorun suni sanc ı vermesi nedeniyle bebe ğin kalp at ışlar ının düştüğünü, hastanede anestezi uzman ı bulunmas ı gerektiği hâlde ba şka hastaneden gelen doktorun beklendiğini ve bu geç müdahale nedeniyle bebeklerini kaybettiklerini belirterek ayr ı ayr ı 50.000 TL manevi tazminat ödenmesini talep etmi ştir. 20. Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Hukuk Mahkemesi) 4/4/2011 tarihinde Cumhuriyet Ba şsavc ılığından soru şturma dosyas ının örneğinin iletilmesini talep etmi ştir. Cumhuriyet Ba şsavc ılığınca 14/4/2011 tarihinde soru şturma dosyas ı örneği iletilmiştir. 21. Hukuk Mahkemesi 9/2/2012 tarihinde İl Sağlık Müdürlü ğünün idari soru şturma dosyas ının örneğinin iletilmesini istemi ştir. 22. Hukuk Mahkemesi 1/6/2012 tarihli duru şmada Ceza Mahkemesi nezdindeki yarg ılaman ın sonuçlanmas ının tazminat davas ı bak ımından bekletici mesele say ılmas ına karar vermi ş, devam ında 28/1/2012, 17/4/2014, 25/6/2014 tarihlerinde Ceza Mahkemesinden yarg ılama dosyas ının gönderilmesini talep etmi ştir. Ceza Mahkemesi, Hukuk Mahkemesine yarg ılama sonucu verilen kesinle şmiş karar ı iletmiştir. 23. Hukuk Mahkemesi 26/12/2014 tarihinde ATK'dan olaydaki kusur oran ının tespitine dair raporun iletilmesini talep etmi ştir. ATK 1. İhtisas Kurulu taraf ından düzenlenen 4/2/2015 tarihli raporda olayda sa ğlık personelinin kusuru bulunmad ığı tespitine yer verilmiştir. Raporun ilgili k ısm ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 9"... 16.09.2009 tarihinde sezaryenle ölü olarak do ğurtulduğu bildirilen Adem o ğlu Bebek Ayd ın hakk ında düzenlenmi ş adli ve t ıbbi belgelerde bulunan; 1- Müşteki Adem Ayd ın ın ifadesinde:... 2- Doktor [Y.U.nun] ifadesinde;... 3- Ebe [M.G.nin] 05.01.2010 tarihli ifadesinde;... 4- Özel [B.] Hastanesinin 16.09.2009 tarihli ameliyat notunda;... 5- Dr. [Y.U.] İmzal ı raporda; ... 6- Adli T ıp Kurumu Morg İhtisas Dairesinin 23.11.2009 tarih... otopsi raporunda; ... 7- Dosyada mevcut NST ç ıktısı kurulumuzca incelenmi ştir. 8- 1. Adli T ıp İhtisas kurulunun 07/04/2010 tarihli ... karar ında sonuç olarak: -Kimyasal analizlerde aranan toksik maddelerin bulunmad ığı, -Otopsi ve mevcut t ıbbi belgelere göre bebe ğin ölümünün kordon dolanmas ına bağlı dolaşım durmas ı sonucu meydana gelmi ş olduğu, 9- 3. Adli T ıp İhtisas kurulunun 27/09/2010 tarihli... karar ında sonuç olarak: 1987 doğumlu Zübeyde Ayd ın ın 16/09/2009 tarihinde saat 18.00 s ıralar ında Özel [B.] Hastanesine a ğrılı gebe olarak ba şvurduğu, saat 20 s ıralar ında fetal distres endikasyonu ile sezaryen ameliyat ına al ındığı, bebeğin ex doğduğu, bebeğin boynuna 2 kez kordon dolanm ış olduğu, 1. Adli T ıp İhtisas kurulunun 07/04/2010 tarihli... karar ında bebe ğin ölümünün kordon dolanmas ına bağlı dolaşım durmas ı sonucu meydana geldi ğinin belirtildi ği, mevcu t tıbbi belgeler ve çekilen NST ler göre gebenin müracaat ından itibaren yak ından takip edildiği, ÇKS nin (çocuk kalp sesi) dü şmesi üzerine sezaryen karar ının doğru olduğu, kordon dolanmalar ında intrauterin ani bebek ölümleri olabilece ği, cihetle hekim ve ebelerin eylemlerinin t ıp kurallar ına uygun oldu ğu, 10- Yarg ıtay 12. Ceza Dairesinin 14/10/2014 tarihli İlam ında:... 11- Kad ın Hastal ıklar ı ve Doğum Uzmanlar ı Op Dr. [M.G.Ö.] ve [B.S.S.nin ] 06/10/2010 tarihli Ara ştırma İnceleme raporunda:... 12- 1987 do ğumlu Zübeyde Ayd ın ın 16/09/2009 tarihinde saat 18.00 s ıralar ında Özel [B.] Hastanesine a ğrılı gebe olarak ba şvurduğu, saat 18 de yap ılan vajinal muayenede rahim ağzı aç ıklık 2 cm, silinme %20 oldu ğu, su kesesi (+) oldu ğu, NST çekildi ği, norma l doğum karar ı al ındığı, lavman yap ıldığı, saat 18.15 de %5 dekstroz 500 cc serum içine 1x2 şeklinde synpitan konarak indüksiyona ba şland ığı, saat 19 da yap ılan gebelik muayenesinde: rahim a ğzı aç ıklık 3 cm, silinme %30 oldu ğu, su kesesi (+) oldu ğu, NST çekildiği, ÇKS de dü şmeler tespit edildi ği, saat 19.35 de fetal distres endikasyon u ameliyathaneye al ındığı, saat 19.50 de sezaryen ameliyata ba şland ığı, saat 20 sıralar ında ex. bebek do ğurtuduğu, ameliyat gözleminde bebe ğin boynuna kordon dolanmas ı görüldüğü, kay ıtlı olduğu, Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 1013- Dosyada mevcut NST ler kurulumuzda de ğerlendirildi ği, saat 18de çekilen NST de fetal distresi gösteren tekrarlayan geç deselerasyonlar ın bulunmad ığı, saat 19.10 da çekilen NST de ÇKS 100 kadar dü ştüğü görüldü ğü, ... S O N U Ç :... t ıbbi belgelere göre normal do ğum karar ının doğru olduğu, ebe travay takibi ve normal do ğum yapt ırabileceği, k ısa süre travyda çekilen NST ler göz önüne al ındığınd a gebenin travayda yak ından takip edildi ğinin anlaşıldığı, doğum eyleminde saat 18 de çekilen NST de bebe ğin intrauterin s ıkıntıda olduğunu gösteren bulgular ın olmad ığı, saat 19.10 d a çekilen NST de ÇKS de dü şmeler tespit edilmesi üzerine, saat 19.35 de fetal distre s endikasyonu ile sezaryen karar ının doğru olduğu, gecikmenin söz konusu olmad ığı, ameliyat gözleminde bebe ğin boynuna kordon dolanmas ı görüldüğü, kordon dolanmas ı öngörülemez, önlenemez bir tablo oldu ğu, kordon dolanmas ı ani gelişen hipoksi sonucu intrauterin bebek ölümlerinin yüksek oldu ğu dikkate al ındığında ilgili hekimler ve yard ımc ı sağlık personeline ve hastaneye atf- ı kabil kusurun bulunmad ığı..." 24. Hukuk Mahkemesi 27/3/2015 tarihinde davan ın reddine karar vermi ş olup gerekçenin ilgili k ısm ı şöyledir: "... Yarg ılama aşamas ında deliller toplanm ış; Gebze 2. As. Ceza Mah.nin 2011/108 E. nolu dosyas ı ile Kocaeli İl Sağlık Müdürlü ğü'nün ... soru şturma dosyas ı, dosyam ıza alınm ıştır. Gebze 2. As. Ceza Mah.nin 2011/108 E. nolu dosyas ında verilen ve kesinle şen ilamda, şüpheli s ıfat ıyla yer alan dosyam ız daval ısı doktor [Y.U.] ve diğer şüpheliler hakk ında kusurunun bulunmad ığı gerekçesiyle beraat karar ı verilmiştir. Dosyam ız kusur aç ısından ATK.na gönderilmi ş, düzenlenen raporda sezeryan karar ının doğru olduğunu, geçikmenin söz konusu olmad ığını, kordon dolanmas ının öngörülmez ve önlenemez oldu ğunu, kordon dolanmas ının ani geli şen hipoksi sonucu intrauterin bebek ölümlerinin yüksek oldu ğu dikkate al ınarak ilgili hekimler ve yard ımc ı sağlık personeline ve hastaneye atf- ı kabil kusurun bulunmad ığını belirtilmi ştir. Talep, cevap, ATK raporu, Gebze 2. As. Ceza Mah.nin 2011/108 E. nolu dosyas ı ve tüm dosya kapsam ıyla değerlendirildi ğinde, dava; davac ı Zübeyda'n ın doğum sanc ılar ının başlamas ı üzerine gitmi ş olduğu hastanenin gerekli donan ıma sahip olmad ığı, doktoru n ilgilenmemesi ve geç müdahale edilmesi sonucunda karn ındaki bebe ğini kaybetti ği iddias ıyla ... maddi ve manevi tazminat talebiyle aç ılmıştır. Yap ılan ameliyat ve sonras ını tüm sefahatiyle irdeleyen Adli T ıp Kurumu'nun 04/02/2015 raporu ile olu şan araz ın yap ılan operasyon nedeniyle olmad ığını, kordon dolanmas ının öngörülmez ve önlenemez oldu ğunu, yap ılan uygulamalar ın t ıp kurallar ına uygun oldu ğunu ve daval ı tarafa atf ı kabil kusu r bulunmad ığı aç ıklanm ış olmakla, davan ın reddine ..." 25. Başvurucular, özet olarak normal do ğum sanc ısı olan anneye hatal ı olarak suni sanc ı verilmesi sonucunda bebe ğin kalp at ışlar ının düştüğüne ve anestezi doktoru olmamas ı nedeniyle müdahalede bulunulmakta geç kal ındığına dair iddialar ını yineleyerek karar ı temyiz etmi ştir. Başvurucular ın temyiz dilekçesinde belirtildi ğine göre Türk Tabipler Birli ği Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 11Kocaeli Tabip Odas ı Başkanl ığının (Tabip Odas ı) 16/12/2011 tarihli karar ıyla hastane ve doktorun olayda sorumlu oldu ğu kanaatine var ılarak doktor Y.U. hakk ında bir ay meslekten men cezas ı verilmiştir. Dilekçede yaz ıldığı şekliyle söz konusu karar ın ilgili k ısm ı şöyledir: " hastan ın ilaç tabelas ında Cytotec adl ı ilac ın özellikle doktordan haberli vey a habersiz olarak yaz ılmış olmas ı her ne kadar kullan ılmad ığı söylense bile hatad ır. Ayr ıca hiperstümülasyon ve ta şisistolü olan gebeye Dr. [Y.U.nun] indüksiyon uygulatmas ı (veya ebelerin vermi ş olduğu indüksiyonu sürdürmesi) istemeyerek de olsa umbilikal kordon [göbek ba ğı] olaylar ını ağırlaştırarak fötal kayb ın h ızlanmas ında rol oynam ıştır. Fötal bradikardi [kalbin yava ş atmas ı] sonucu ameliyat karar ı hızlı bir şekilde al ınm ış olmakla birlikte sezeryan bu karardan hemen sonra k ısa zamanda uygulanamad ığı bunun da neden kaynakland ığı tam olarak anla şılmamakla beraber Özel [B.] Hastanesi nin alt yap ı eksikliğinin sorumlu oldu ğu kanaatine var ılmıştır 26. Karar, Yarg ıtay 13. Hukuk Dairesinin 9/11/2017 tarihli karar ıyla onanm ıştır. 27. Onama karar ı başvuruculara 30/11/2017 tarihinde tebli ğ edilmiş olup başvurucular 2/1/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 28.İlgili hukuk için bkz. Zeki Kartal, B. No: 2013/2803, 21/1/2016, 34-38; Fesih Aydar, B. No: 2015/4259, 10/1/2019, 24-30. V. İNCELEME VE GEREKÇE 29. Mahkemenin 18/5/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucular ın İddialar ı 30. Başvurucular, tazminat davas ına dair yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. 2. Değerlendirme 31. 9/1/2013 tarihli ve 6384 say ılı Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesine Yap ılm ış Baz ı Başvurular ın Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a eklenen geçici 2. maddeye göre Anayasa Mahkemesine yap ılan ve münhas ıran bu maddenin yürürlü ğe girdiği 31/7/2018 tarihi itibar ıyla Anayasa Mahkemesinde derdest olan yarg ılamalar ın makul sürede sonuçland ırılmad ığı iddias ıyla ilgili bireysel ba şvurular ın Adalet Bakanl ığı İnsan Haklar ı Tazminat Komisyonu (Tazminat Komisyonu) taraf ından incelenerek karara bağlanmas ı öngörülmü ştür. Anayasa Mahkemesi Ferat Yükse l (B. No: 2014/13828, 12/9/2018, 27-36) karar ında Tazminat Komisyonuna ba şvuru imkân ının getirilmesine ili şkin yolu ula şılabilir olma, başarı şans ı sunma ve yeterli giderim sa ğlama kapasitesinin bulunup bulunmad ığı yönünden inceleyerek Tazminat Komisyonuna ba şvuru yolu tüketilmeden yap ılan başvurunun incelenmesinin bireysel ba şvurunun ikincil niteli ği ile bağdaşmayacağı sonucuna varm ış; başvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle ba şvurunun kabul edilemezli ğine karar vermi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 1232. Mevcut ba şvuruda da söz konusu karardan ayr ılmay ı gerektiren bir durum bulunmamaktad ır. 33. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının diğer kabul edilebilirlik koşullar ı yönünden incelenmeksizin başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. B. Kişinin Maddi ve Manevi Varl ığını Koruma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucular ın İddialar ı 34. Başvurucular; doktor taraf ından anneye suni sanc ı verildiği için bebe ğin kalp atışının düştüğünü, annenin acil sezaryene al ınmas ı gerekirken hastanede bulunmas ı gereken anestezi uzman ının bulunmamas ı ve başka hastaneden gelmesinin beklenmesi nedeniyle geç müdahale edildi ğini, böylelikle bebe ğin hayat ını kaybettiğini, olayda doktorun ve hastane yönetiminin kusuru oldu ğunu, buna ra ğmen açt ıklar ı tazminat davas ının yaln ızca ATK raporuna dayal ı olarak, eksik incelemeyle ve iddialar ının Mahkemece de ğerlendirilmeden reddedildi ğini belirterek ya şam hakk ının koruma ve etkili yarg ısal sistem kurma yükümlüklerinin ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. 2. Değerlendirme 35. Anayasa n ın Kişinin dokunulmazl ığı, maddi ve manevi varl ığı kenar başlıklı 17. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: "Herkes, ya şama, maddî ve manevî varl ığını koruma ve geli ştirme hakk ına sahiptir." 36. Anayasa'n ın "Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunmas ı" kenar ba şlıklı 56. maddesinin üçüncü f ıkras ı şöyledir: "Devlet, herkesin hayat ını, beden ve ruh sa ğlığı içinde sürdürmesini sa ğlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi art ırarak, işbirliğini gerçekle ştirmek amac ıyla sağlık kuruluşlar ını tek elden planlay ıp hizmet vermesini düzenler." a.Şikâyetlerin Nitelendirilmesi ve İncelemenin Kapsam ı Yönünden 37. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). 38. Anayasa Mahkemesi daha önce Zeki Kartal karar ında ceninin ya şam hakk ına ilişkin hukuki durumu de ğerlendirmi ştir. Bu kararda ceninin ya şam hakk ı süjesi oldu ğu konusunda olumlu veya olumsuz bir sonuca var ılmamakla birlikte t ıbbi ve hukuki durumu dikkate al ındığında ceninin anne ve babas ının maddi ve manevi varl ığından ayr ı düşünülemeyece ği, sağlığına ilişkin menfaatin hem anne hem de baba bak ımından ortak olduğu kuşkusuzdur. Özellikle anne ile çocu ğun menfaatlerinin çat ışmad ığı hatta birbiri ile örtüştüğü durumlarda ceninin sa ğlığı annenin maddi varl ığının, dolay ısıyla yaşam ının korunmas ı ile çok yak ından bağlant ılıdır ve annenin sa ğlığının korunmas ını düzenleyen hükümler dolayl ı olarak cenini de korumaktad ır (Zeki Kartal , 77). Ya şam hakk ı süjesi Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 13olduğu kabul edilmese bile anne ve/veya baban ın maddi ve manevi varl ığının bir parças ı olduğu aç ık olan cenin ile ilgili somut ba şvurunun belirtilen nedenlerle anne ve baban ın maddi ve manevi varl ığının korunmas ı hakk ı çerçevesinde incelenmesi gerekir. Bu nedenle başvurucular ın tüm iddialar ının Anayasa'n ın 17. maddesinde güvence alt ına al ınan kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ı kapsam ında incelenmesi uygun görülmü ştür. 39. Başvurucular ın hatal ı tıbbi müdahale yap ılmas ı ve anestezi doktorunun yoklu ğu (organizasyon kusuru) nedeniyle geç müdahalede bulunulmas ı nedeniyle bebeklerinin ölümüne yol aç ıldığı yönündeki iddialar ı yarg ılama aşamas ında tam olarak netleştirilmediğinden söz konusu iddialar ı incelemeye yeterli veri bulunmad ığı değerlendirilmi ş ve inceleme ki şinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının usul yönüyle s ınırlı olarak yap ılm ıştır. b. Kabul Edilebilirlik Yönünden 40. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının usul yönünün ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. c. Esas Yönünden i. Genel İlkeler 41. Anayasa'n ın 17. maddesinin birinci f ıkras ında herkesin maddi ve manevi varl ığını koruma ve geli ştirme hakk ına sahip oldu ğu belirtilmektedir. Bu kapsamda an ılan Anayasa hükmü ile ki şinin maddi ve manevi varl ığının bütünlü ğü gerek kamusal yetkilerle donat ılm ış kişilerin gerekse özel ki şilerin müdahalelerine kar şı güvence alt ına al ınm ıştır (Özkan Şen, B. No: 2012/791, 7/11/2013, 40). 42. Anayasa n ın 17. maddesinin amac ı esas olarak bireylerin maddi ve manevi varl ığına karşı devlet taraf ından yap ılabilecek keyfî müdahalelerin önlenmesidir. Bunun yan ı sıra devletin t ıbbi müdahaleler nedeniyle ki şilerin maddi ve manevi varl ığını etkili olarak koruma ve maddi ve manevi varl ığına sayg ı gösterme şeklinde pozitif yükümlülü ğü de bulunmaktad ır (Ahmet Acartürk, B. No: 2013/2084, 15/10/2015, 49). Nitekim Anayasa n ın 56. maddesinde de belirtildi ği üzere pozitif yükümlülük, sa ğlık alan ında yürütülen faaliyetleri de kapsamaktad ır (İlker Başer ve diğerleri , B. No: 2013/1943, 9/9/2015, 44). 43. Devlet, bireylerin ya şam hakk ı ile maddi ve manevi varl ıklar ını koruma hakk ı kapsam ında -ister kamu isterse özel sa ğlık kuruluşlar ı taraf ından yerine getirilsin- sa ğlık hizmetlerini hastalar ın yaşamlar ı ile maddi ve manevi varl ıklar ının korunmas ına yönelik gerekli tedbirlerin al ınabilmesini sa ğlayacak şekilde düzenlemek zorundad ır (Ahmet Acartürk , 51). 44. İlke olarak t ıbbi ihmallere ili şkin şikâyetler konusunda temel ba şvuru yolu, hukuki sorumlulu ğu tespit ad ına takip edilecek olan hukuk veya idari tazminat davas ı yoludur (Nail Artuç , B. No: 2013/2839, 3/4/2014, 38). 45. Maddi ve manevi varl ığı koruma hakk ı kapsam ında hukuki sorumlulu ğu ortaya koymak ad ına adli ve idari yarg ıda aç ılacak tazminat davalar ının makul derecede dikkatli ve özenli inceleme şart ını yerine getirmesi gerekmektedir. Derece mahkemelerinin bu tür Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 14olaylara ili şkin yürüttü ğü yarg ılamalarda Anayasa n ın 17. maddesinin gerektirdi ği seviyede derinlik ve özenle bir inceleme yap ıp yapmad ığının ya da ne ölçüde yapt ığının da Anayasa Mahkemesi taraf ından değerlendirilmesi gerekir zira derece mahkemeleri taraf ından bu konuda gösterilecek hassasiyet, yürürlükteki yarg ı sisteminin daha sonra ortaya ç ıkabilecek benzer hak ihlallerinin önlenmesinde sahip oldu ğu önemli rolün zarar görmesine engel olacakt ır (Yasin Ç ıldır, B. No: 2013/8147, 14/4/2016, 57; Tevfik Gayretli, B. No: 2014/18266, 25/1/2018, 32). 46. Diğer taraftan belirtmek gerekir ki olaylar ın oluşumuna ili şkin delillerin değerlendirilmesi öncelikle idari ve yarg ısal makamlar ın ödevidir. Ayn ı şekilde ba şvuru dosyas ında bulunan t ıbbi bilgi ve belgelerden hareketle bilirki şilerin vard ığı sonuçlar ın doğruluğu hakk ında fikir yürütmek Anayasa Mahkemesinin görevi de ğildir ( Mehme t Çolakoğlu, B. No: 2014/15355, 21/2/2018, 47) ancak ki şinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ı kapsam ında yerine getirmek zorunda oldu ğu usul yükümlülüklerinin somut olayda yerine getirilip getirilmedi ğinin nesnel bir şekilde de ğerlendirilmesi için ilgili anayasal kurallar ba ğlam ında derece mahkemelerinin kendilerine tan ınm ış takdir yetkileri çerçevesinde hareket edip etmedi ğinin denetlenmesi gerekir. Bu ba ğlamda müdahaleyi hakl ı göstermek için öne sürülen gerekçelerin ilgili ve yeterli olup olmad ığı incelenmelidir ( Murat Atılgan, B. No: 2013/9047, 7/5/2015, 44). 47. Bu ba ğlamda derece mahkemelerinin gerekçeleri, taraflar ın kanun yolun a başvuru imkân ını etkili şekilde kullanabilmesini sa ğlayacak surette ayr ıntılı olarak ortaya konulmal ı; ulaşılan sonuçlar yeterli aç ıklıktaki bilimsel görü ş ve raporlar gibi somut, nesnel verilere dayand ırılmal ıdır (Murat At ılgan, 45). 48. Bir tedavi i şlemi s ıras ında ya da sonras ında sağlık personelinin herhangi bir hatas ı olmaks ızın hasta için istenmeyen sonuçlar ın meydana gelme olas ılığının her türlü t ıbbi işlem için kaç ınılmaz oldu ğunun öncelikle belirtilmesi gerekir. Hastal ıktan koruma yöntemi veya tedavi i şleminin anormal ve öngörülemez sonuçlar ı tıbbi işlemlerin risklerinden kaynaklanmaktad ır (Eliçe Ayd ın ve diğerleri , B. No: 2015/5228, 20/3/2019, 53). 49. Öte yandan bir mesle ğin belirli riskler içermesi, icras ı s ıras ında meydana gelecek tüm risklerin hukuki sorumluluk d ışında olduğu ve ilgililerin sorumlu olmad ığı anlam ına gelmemektedir. Sa ğlık personeli, mesle ğini yerine getirirken özen yükümlülü ğü kapsam ında bu tür risklerin gerçekle şmesini önlemeye ili şkin olarak elindeki tüm imkânlar ı kullanmak mecburiyetindedir. Buna göre riskleri mümkünse önleyici, de ğilse asgariye indirici şekilde davranmalar ı, buna ra ğmen riskler do ğduğunda yapacaklar ı müdahaleyle zarar veya tehlike neticesini mümkün oldu ğunca ortadan kald ırmalar ı gerekmektedir ( Eliçe Aydın ve diğerleri, 54). ii. İlkelerin Somut Olaya Uygulanmas ı 50. Öncelikle belirtilmelidir ki devletin kamusal veya özel olsun tüm sa ğlık kuruluşlar ındaki sağlık hizmetlerinin organizasyonunu sa ğlama görevi bulunmaktad ır. Bu bağlamda ba şvurucular temel olarak hatal ı tıbbi müdahale yap ılmas ı ve anestezi doktorunun yokluğu (organizasyon kusuru) nedeniyle geç müdahale edilmesi nedeniyle bebeklerinin ölümüne yol aç ıldığı hâlde bu hususlar ara ştırılmadan hatal ı değerlendirmeyle tazminat taleplerinin reddedildi ğini iddia etmektedir. Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 1551. Hukuk Mahkemesi, olay hakk ında görülen ceza yarg ılamas ının sonuçlanmas ını beklemiş; sonras ında ATK'dan kusur tespitine dair rapor temin etmi ştir. Hukuk Mahkemesi, ceza yarg ılamas ı neticesinde verilen karar ı gözönünde bulundurmak suretiyle ölüm olay ında sağlık personelinin kusuru bulunmad ığına dair ATK raporundaki tespiti de ğerlendirmesine esas alarak tazminat talebinin reddine karar vermi ştir. Bu husus gerekçede "Yap ılan ameliya t ve sonras ını tüm sefahatiyle irdeleyen Adli T ıp Kurumu'nun 04/02/2015 [tarihli] raporu ile oluşan araz ın yap ılan operasyon nedeniyle olmad ığı, kordon dolanmas ının öngörülmez ve önlenemez oldu ğu, yap ılan uygulamalar ın t ıp kurallar ına uygun oldu ğu ve daval ı tarafa atf ı kabil kusur bulunmad ığı aç ıklanm ış[tır.]" şeklinde ifade edilmi ştir (bkz. 24). 52. Başvuru dosyas ının incelenmesinden İl Sağlık Müdürlü ğü taraf ından yap ılan idari soru şturma neticesinde " yap ılan vaka incelemesi neticesinde bebe ğin ÇKS'si (Çocuk Kalp Sesleri) bozulduktan sonra ameliyata al ınma süresinin uzam ış olduğu, bu durumda asfiktik [nefessiz] kalan bebe ğin yaşam şans ını azaltm ış olduğu kanaatine var ıl[dığı], ... [Hastanenin] verdiği hizmetin olmas ı gereken standartlarda verilmedi ği takdirde ölümle sonuçlanaca ğını çok iyi bilmesine ra ğmen organizasyon kusuru i şleyerek Bebek Ayd ın'ın ölümüne sebep ol [duğu]" sonuçlar ına var ıldığı anlaşılm ıştır (bkz. 10). 53. Yine İl Sağlık Müdürlü ğünce "hastan ın ilk NST de ğerlendirmesinde var olan spontan uterin hiperstimülasyonun [rahmin oksitosine beklenilenden daha fazla yan ıt vermesi, rahim kas ılmalar ının hem şiddetinin hem de s ıklığının fazla olmas ı] gözden kaçt ığı, hastan ın; ilk de ğerlendirilmesini takiben plesantal perfüzyonun bozulmas ına ve fetal hipoksiye [bebeğin içeride oksijensiz kalmas ı] haz ırlayacak uterin polisistoli [rahim içi fazla kas ılma] ve taşısistolinin [kalpte kas ılma] gözden kaçmas ı ve oksitosin infüzyonunun [suni sanc ı verilmesi] hiperstimüle olmu ş uterusa ba şlanmas ı fetal oksijenizasyonun bozulmas ına katk ıda bulun hekim Op. Dr. [Y.U.nun] kas ıt olmaks ızın uterin hiperstimülasyonu gözden kaç ırdığı ve bunun fetal distresin sonucunu a ğırlaştırdığı kanaatince sorumlu oldu ğu"nun, ayn ı şekilde "hastay ı ilk karşılama görevli bir hekimin do ğumhanede bulunmamas ı ve hastan ın nöbetçi hekime bir hekim taraf ından devredilmemesi, do ğumhanede hastalar ın uzman hekim taraf ından değerlendirilmesinde süreklili ğin sağlanmamas ı, doğum hizmeti veren hastanede do ğabilecek acil vakalara h ızlı ve acil cevap verilmesinin sa ğlanmas ı için nöbetçi anestezi uzman ının sürekli olarak varl ığının hastane yönetimi taraf ından oluşturulmamas ı yönünden yukar ıda belirtilen hususlar ı sağlamak zorunda olan Özel [B.] Hastanesi hastane yönetimi kusurlu bulun [duğunun] " tespit edildi ği görülmü ştür (bkz. 10). 54. Benzer şekilde Tabip Odas ı da " hastan ın ilaç tabelas ında Cytotec adl ı ilac ın özellikle doktordan haberli veya habersiz olarak yaz ılmış olmas ı her ne kadar kullan ılmad ığı söylense bile hatad ır. Ayr ıca hiperstümülasyon ve ta şisistolü olan gebeye Dr. [Y.U.nun] indüksiyon uygulatmas ı (veya ebelerin vermi ş olduğu indüksiyonu sürdürmesi) istemeyerek de olsa umbilikal kordon [göbek ba ğı] olaylar ını ağırlaştırarak fötal kayb ın h ızlanmas ında rol oynam ıştır. Fötal bradikardi [kalbin yava ş atmas ı] sonucu ameliyat karar ı hızlı bir şekilde al ınm ış olmakla birlikte sezeryan bu karardan hemen sonra k ısa zamanda uygulanamad ığı bunun da neden kaynakland ığı tam olarak anla şılmamakla beraber Özel [B.] Hastanesi nin alt yap ı eksikliğinin sorumlu oldu ğu kanaati" ile doktora disiplin cezas ı uygulam ıştır (bkz. 25). 55. Dosya kapsam ındaki belgelerden 17.30-18.00 saatleri aras ında birtak ım şikâyetlerle hastaneye gelen ba şvurucu Zübeyda Ayd ın'ın verilen suni sanc ı sonras ında saa t 19.00-19.15 civar ında yeniden çekilen NST'sinde bebe ğin kalp at ışlar ının zay ıflad ığının fark edildiği sabittir. Bunun üzerine acil sezaryen yap ılmas ı karar ı al ındığı ve hastanede anestezi Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 16doktoru bulunmad ığından icapç ı anestezi doktorunun telefonla ça ğırılıp gelmesinin beklendiği, saat 19.45-20.00 s ıralar ında sezaryen i şlemine ba şland ığı anlaşılm ıştır. Başvurucu Adem Ayd ın'ın beyan ına göre saat 20.45-21.00 s ıralar ında bebeklerinin ölü do ğduğu kendisine bildirilmi ştir. 56. Bu durumda anneye suni sanc ı verilmesi sonras ında 19.00-19.15 civar ında çekilen ikinci NST ile bebe ğin kalp at ışlar ının zay ıflamas ı, dolay ısıyla fetal distrese girmesi nedeniyle annenin sezaryen ameliyat ına al ınmas ı için anestezi doktorunun beklenmesinin ve bebeğin doğmas ına kadar geçen sürenin müdahalede bir gecikme olu şturup oluşturmad ığının, bir gecikme varsa bunun zaten boynuna kordon doland ığı için oksijensiz kalan bebe ğin ölümünde bir etken olup olmad ığının, ayn ı şekilde İl Sağlık Müdürlü ğü taraf ından yapt ırılan idari soru şturma neticesinde " hastan ın ilk NST de ğerlendirmesinde var olan spontan uterin hiperstimülasyonun [rahmin oksitosine beklenenden daha fazla yan ıt vermesi, rahim kas ılmalar ının hem şiddetinin hem de s ıklığının fazla olmas ı] gözden kaçt ığı" şeklindeki tespit kar şısında normal do ğum sanc ısı olan anneye suni sanc ı verilmesinin bebe ğin kalp atışlar ının düşmesine, dolay ısıyla fetal distres sonucunun a ğırlaşarak bebe ğin ölümüne etkisi olup olmad ığının yarg ılama s ıras ında yap ılan inceleme ve de ğerlendirmelerle aç ığa kavuşturulmas ı gerekmektedir. 57. Hukuk Mahkemesi, olayda t ıp kurallar ına ayk ırılık bulunmad ığı yönünde görü ş bildiren ATK raporuna dayanarak davan ın reddine karar vermi ştir. Oysa Huku k Mahkemesinin gerekçesine esas ald ığı 4/2/2015 tarihli ATK raporunda yahut ceza yarg ılamas ı sıras ında temin edilen di ğer ATK raporlar ında yukar ıda değinilen hususlar ın ölümün meydana gelmesinde etkisi olup olmad ığının aç ık biçimde irdelenmedi ği görülmektedir. Hukuk Mahkemesi gerekçesinde de "ameliyat ve sonras ını tüm sefahatiyl e irdeleyen Adli T ıp Kurumu'nun 04/02/2015 raporu" denmektedir (bkz. 24). 58. Diğer taraftan ATK raporunu esas alan Hukuk Mahkemesinin karar ında -başvurucular ın en başından beri iddia ettikleri- hatal ı olarak suni sanc ı verilmesi ve anestezi doktorunun bulunmamas ının bebeğin ölümüne etkisi oldu ğuna ilişkin uyuşmazl ığın esas ı bak ımından etkisiz oldu ğu söylenemeyecek olan iddialar ın araştırıldığına ve söz konusu iddialara itibar edilip edilmedi ğine dair hiçbir gerekçe ve aç ıklamaya yer verilmedi ği de görülmüştür. 59. Oysa İl Sağlık Müdürlü ğü ve Tabip Odas ı taraf ından yap ılan tespitlerin varl ığı karşısında (bkz. 10, 25) bu iddialar ın mahkeme taraf ından gerekçelendirilmesi gerekti ği açıktır. Başvurucular ın söz konusu iddialar ını temyiz dilekçesinde de ileri sürdükleri ancak temyiz merciinin karar ında da bu konuyla ilgili hiçbir gerekçeye yer vermedi ği gözetildi ğinde anılan iddian ın yarg ılama makamlar ı taraf ından makul ve yeterli bir gerekçeyle karşılanmad ığı da anlaşılmaktad ır. 60. Sonuç olarak söz konusu raporu dayanak alan Hukuk Mahkemesinin başvurucular ın iddialar ını Anayasa'n ın 17. maddesinin gerektirdi ği özen ve derinlikte araştırıp inceledi ği, bunun sonucunda da iddialarla ilgili ve yeterli gerekçelere karar ında yer verdiği söylenemez. Bu durumda kamu makamlar ının başvuru konusu olaydaki poziti f yükümlülüklerini yerine getirmedi ği sonucuna ula şılm ıştır. 61. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 17. maddesinin birinci f ıkras ında güvence altına al ınan kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının usul yönünün ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 17C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 62. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmedi ğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir." 63. Başvurucular, anayasal haklar ının ihlal edildi ğinin tespit edilmesi ve tazminat ödenmesi talebinde bulunmu ştur. 64. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına da işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 65. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural, mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 66.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanunun 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü nün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca, ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örne ğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar ın kendisine ula ştığı mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlalin sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 1867. Başvuruda, ba şvurucular ın doğuma ilişkin t ıbbi ihmal ve organizasyon kusuru iddialar ı yönünden derece mahkemelerince konuyla ilgili ve yeterli bir gerekçe ortaya konulmad ığından kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının usul yönünün ihlal edildiği sonucuna var ılm ıştır. Dolay ısıyla ihlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. 68. Bu durumda ki şinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının usul yönünün ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örneğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir. 69.İhlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılaman ın yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekti ği sonucuna ula şılm ıştır. 70. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 589,40 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 4.189,40 TL yarg ılama giderinin ba şvuruculara mü ştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. Kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının usul yönünün ihlal edildiğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 17. maddesinde güvence alt ına al ınan kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının usul yönünün İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin kişinin maddi ve manevi varl ığını koruma hakk ının usul yönüne yönelik ihlalin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2011/190) GÖNDER İLMESİNE, D. Tazminata ili şkin talebin REDD İNE, E. 589,40 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 4.189,40 TL yarg ılama giderinin ba şvuruculara MÜ ŞTEREKEN ÖDENMES İNE, F. Ödemenin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2018/1156 Karar Tarihi : 18/5/2021 19G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 18/5/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM M.Emin KUZ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI