TÜRK MİLLETİ ADINA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 01/07/2025 NUMARASI : 2023/926 Esas, 2025/550 Karar DAVANIN KONUSU: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 13/01/2026 Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 15.HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/1643 KARAR NO : 2026/10 TÜRK MİLLETİ ADINA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 01/07/2025 NUMARASI : 2023/926 Esas, 2025/550 Karar DAVANIN KONUSU: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 13/01/2026 Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda; GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ : Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkin olup, mahkemece davacı vekilinin davasının kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı yanca istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili; taraflar arasında akdedilen 08.07.2013 tarihli sözleşme ve 2014 yılında yapılan ek sözleşme ile davalı firmaya ait İstanbul-Kurtköy ... pafta, ... ada, 15 parselde yapılacak olan ... projesinin, ... denizlik, döşeme ve merdiven kaplaması ve muhtelif ... işlerinin davacı şirket tarafından yapılmasının kararlaştırıldığını, iş bedelinin 245.000,00-TL olarak belirlendiğini, iş bedeli karşılığı olarak ... Sitesi A Blok ... daireyi 174.000,00-TL karşılığında, ... Sitesi A Blok ... nolu daireyi 181.000,00-TL karşılığında, ... Sitesi A Blok ... nolu daireyi 125.000,00-TL karşılığında, ... Sitesi A Blok ... Nolu Daireyi 121.000.00-TL karşılığında, ...D Blok ... nolu daireyi davacı şirkete veya davacı şirketin istediği şahsa tapu devrini yapmak suretiyle ve ayrıca kalan iş bedelin ise; nakit olarak ödenmesi hususunda anlaştıklarını, davalı tarafın, davacı şirket tarafından yapılan işler karşılığında toplam bedeli 546.979,10 TL olan kısmi çekler vermek suretiyle ödediğini, muhtelif 55.335,00 TL tutarındaki diğer ödemeleri yaparak toplamda 1.203.314,70 TL ödeme yaptığını, geride ödenmeyen 313.000,00 TL tutarında alacağının kaldığını, bu alacağın 245.000,00-TL karşılığında ... Sitesi A Blok ... dairenin devri borcundan, ve kalan 68.055,13 TL. nakit olarak ödenmesi gereken bakiye alacağından oluştuğunu belirterek; 313.000,00 TL eksik iş bedelinin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, taraflar arasında 08.07.2013 tarihli ... İşleri Sözleşmesi imzandığını, sözleşmeye göre davacı şirketin, davalı şirketin yapımını taahhüt ettiği İstanbul, Kurtköy, ... pafta, ... ada, 15 parselde yapılacak olan ... projesinin ... denizlik, döşeme ve merdiven basamağı kaplaması ve muhtelif ... işlerinin yapımını üstlendiğini, karşılığında davalı şirket tarafından davacıya sözleşmenin 6. maddesinde belirlendiği gibi ödeme yapılacağını, ancak davacının sözleşmeye ve özen davranışlarına aykırılığı neticesinde; davalı şirket tarafından sözleşmenin Üsküdar 17. Noterliğinin 23.01.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ise feshedildiğini, işbu fesih bildiriminin 26.01.2016 tarihinde davacıya tebliğ edildiğini, davacının özen yükümüne ve sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle işteki aksaklıklar ve eksiklikler hakkında davalı şirket yetkilisi, şantiye şefi ve işçi temsilcisi tarafından tutanak tutulduğunu, tutanak ile davacı tarafın süresini aştığı halde gerekli malzemeyi temin edemediği ve çalıştırdığı işçilere ücretlerini ödenememesi sebebiyle işin devam edilemeyecek hale geldiğini, sözleşmede, işin 240 takvim günü sonunda teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, işe başlama tarihinin 08/07/2013 olup davalı şirket tarafından sözleşmenin feshedildiği tarih olan 23/01/2015 tarihine kadar 563 takvim günü geçmiş olmasına rağmen işin tamamlanmadığını, davacının edimini süresinde yerine getirmemiş olmasından dolayı davalı şirket tarafından sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini, TBK'nun md. 97 hükmünde, karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekeceğini, somut olayda davacı tarafın edimini tam ve layıkıyla yerine getirmediğinden sözleşmeye konu ... Sitesi A Blok ... bağımsız bölümün adına tescilini ya da bu bağımsız bölümün bedelini hak etmediğini, davacı şirketin sözleşme ile üstlendiği edimi yerine getirmeksizin iş sahasını terk ettiğinden kalan işlerin tamamlanması için davacı şirketin işçilerine davalı şirket tarafından ödemeler yapıldığı ve ayrıca yapılmayan işleri başka kişi ve firmalara yaptırmak zorunda kaldıklarını, davacının işi süresinde tamamlamadığından sözleşme uyarınca cezai şart ödemek zornuda kaldığını, davacı şirketin davalı şirkete cezai şart ödemekle yükümlü olduğunu, tüm bu nedenlerle kendilerinin davacı yükleniciden 461.389,21 TL alacaklı olduklarını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece; dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ve taraf beyanları doğrultusunda; davalı iş sahibinin makul bir süre içerisinde davacı yükleniciye ayıplı yapılan işler konusunda yasanın aradığı anlamda ayıp ihbarında bulunduğuna dair bir delil ve belge sunmadığı görüldüğünden ayıplı işler nedeniyle davacı alacağından takas mahsup talebinin kabul edilmediği, davalının, davacı alacağından takas mahsubunu talep ettiği cezai şart alacağının da, sözleşmenin 19. maddesinde düzenlenen cezai şartın ifaya bağlı cezai şart olduğu ve hakedişlerde davalı işsahibinin imzaları mevcut olmakla, eserin teslimi anında ihtirazi kayıt konulmadığı için cezai şart talep edemeyeceğinden bu konuda da mahsup talebine hakkı olmadığı, bilirkişi raporunda davacının ıslah ile talep edilen 328.000,00 TL tutarında talep hakkı olduğu belirtilmiş ise de; 30/04/2015 tarihli hakedişin sözleşmenin feshi tarihinden sonrasına ait olup, bu konudaki faturanın davalı tarafça kabul edilmediğinden bu fatura çıkartılarak davacı yüklenicinin imal ettiği iş bedeli, davalı defter kayıtlarında olduğu üzere 1.453.497,82 TL baz alınarak, vaki ödemelerin ve sözleşme uyarınca devri taahhüt edilip devredilen taşınmazların bedelleri ödeme olarak hesaplanıp, ödenmeyen alacağın esasını ... Sitesi A Blok ... daire ve geride kalan bakiye nakti ödeme kısmı olduğu görüldüğünden bilirkişinin mütalaasından ayrılındığı, yapılan tüm bu değerlendirmeler sonucu, taraflar arasındaki eser sözleşmesi uyarınca davacı yüklenicinin iş bedeline ilişkin davada davacının talep edebileceği 265.183,12 TL'nin, ihtarnamedeki talep itibariyle, davalıya ihtarname tebliğinden 10 gün sonrası davalı temerrüde düştüğünden, 24/04/2016 tarihinden itibaren işleyen faiziyle davalıdan tahsili, bilirkişi raporunda davacının ıslah ile talep edilen 328.000,00 TL tutarında talep hakkının davacının 260.000,00 TL davacıya verilmeyen A blok ... bağımsız bölüm bedeli ve eksik ödenen 5.183,12 TL nakit bedel olmak üzere toplam 265.183,12 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, 265.183,12 TL alacağın 24.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.Yerel mahkeme kararı davacı yanca istinaf edilmiştir. Dairemizin 31/10/2023 tarih 2020/1351 esas 2023/1170 karar sayılı ilamıyla, yüklenici tarafından bir kısım işlerin yapıldığı, yine bir kısım ödemelerin yapıldığı, ancak bakiye hakediş bedelinin ödenmediği ileri sürülmektedir. Bu durumda, mahkemece mahallinde keşif yapılmak suretiyle, yüklenici tarafından yapılan işlerin, bu kapsamda davacı tarafından düzenlenen ancak davalı defterlerinde kayıtlı bulunmayan 30.04.2015 tarihli faturada yapıldığı belirtilen işlerin sözleşme fiyatlarıyla bedellerinin belirlenmesi; yine varsa sözleşme dışı yapılan işlerin de işin yapıldığı yıl serbest piyasa rayiçleri üzerinden hesaplanması; bu şekilde yüklenici tarafından fesih tarihine kadar yapılan işlerin toplam bedelinin bulunması; bulunan iş bedelinden iş sahibi tarafından ödendiği kanıtlanan ödemelerin düşülerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Mahkemece dairemiz kaldırma kararı doğrultusunda inceleme yapılmıştır. Mahkemece taraflar arasında akdedilen 08.07.2013 tarihli sözleşme ve 2014 yılında yapılan ek sözleşmeler ile davalı şirketin taahhüdündeki İstanbul-Kurtköy ... pafta, ... ada, 15 parselde yapılacak olan ... projesinin, ... denizlik, döşeme ve merdiven kaplaması ve muhtelif ... işlerinin davacı şirket tarafından yapılacağı, davalının, davacı şirket tarafından yapılacak işlerin karşılığı olarak 245.000,00-TL karşılığında ... Sitesi A Blok ..., 174.000,00-TL karşılığında ... Sitesi A Blok ... nolu, 181.000,00-TL karşılığında ... Sitesi A Blok ... nolu, 125.000,00-TL karşılığında ... Sitesi A Blok ... Nolu ve 121.000.00-TL karşılığında ... Sitesi D Blok ... nolu dairelerin davacı şirkete veya davacının istediği şahsa tapu devrini yapmak suretiyle, kalan bedelin ise nakit olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin davalı iş sahibi tarafından 23/01/2015 tarihinde feshedildiği, davacının yaptığı işler karşılığı düzenlenen ve iki tarafın da imzalarıyla tasdik etmiş olduğu hak edişlerin toplam tutarının 1.516.369,83 TL olduğu, ancak bu tutara dahil 30/04/2015 tarihli fatura davacı tarafça sunulmamış olup içeriğinin denetlenemediği ve davalı tarafça kabul edilmediği, bu nedenle davalı defterinde kayıtlı fatura tutarları olan 1.453.497,82 TL tutarının esas alınması gerektiği, hakedişlerin davalı tarafça, davacı şirket tarafından yapılan işler karşılığında toplam bedeli 546.979,10 TL olan kısmının çekler vermek suretiyle, 55.335,00 TL tutarındaki diğer ödemelerin muhtelif şekilde nakden yapılarak toplamda 1.203.314,70 TL ödemenin yapıldığı, geride ödenmeyen 250.183,12 TL tutarında alacağın kaldığı, bu alacağın 245.000,00-TL'lik kısmının ... Sitesi A Blok ... dairenin devri borcu olup, bakiyesi olan 5.183,12 TL.'sinin nakten ödenmesi kararlaştırılmış olan iş bedeli olduğu, ancak belirtilen daire davacıya devredilmeyip, üçüncü bir kişiye satıldığı ve bu nedenle davacının, bu taşınmazın adına tescili suretiyle vaki alacak davasını, devreden davalı iş sahibi aleyhine tazminat davasına dönüştürdüğünden, taşınmazın dava tarihi itibariyle değeri 260.000,00 TL olarak tespit edilmiş olmakla davacı zarar ve alacağının, daire bedeli+kalan nakti ödenecek kısım olup, bunun da 260.000,00+ kalan 5.183,12 TL.'sinin nakit olarak ödenmesi gereken bakiye alacak olduğu anlaşıldığından davanın belirtilen bu bedel yönünden kabulüne karar verildiği, davalının ayıplı imalatlar konusundaki savunmasına TBK. Madde 474 uyarınca; işsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorunda olduğu, madde 477'ye göre de; "eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenicinin her türlü sorumluluktan kurtulacağı, gözden geçirme ve bildirimde bulunmanın ihmali halinde, iş sahibi eseri kabul etmiş sayılacağından davalı iş sahibinin makul bir süre içerisinde davacı yükleniciye ayıplı yapılan işler konusunda yasanın aradığı anlamda ayıp ihbarında bulunduğuna dair bir delil ve belge sunmadığı görüldüğünden ayıplı işler nedeniyle davacı alacağından takas mahsup talebi kabul edilmediği, Davalının, davacı alacağından takas mahsubunu talep ettiği cezai şart alacağının da, sözleşmenin 19. maddesinde düzenlenen cezai şart, ifaya bağlı cezai şart olup, hakedişlerde davalı işsahibinin imzaları mevcut olmakla, eserin teslimi anında ihtirazi kayıt konulmadığından cezai şart talep edemeyeceğinden bu konuda da mahsup talebine hakkı olmadığı görüldüğü, bilirkişi raporunda davacının ıslah ile talep edilen 328.000,00 TL tutarında talep hakkı olduğu belirtilmiş ise de; 30/04/2015 tarihli faturanın davcı tarafça ibraz edilmediği ve bu konudaki faturanın davalı tarafça kabul edilmediğinden bu fatura çıkartılarak davacı yüklenicinin imal ettiği iş bedeli, davalı defter kayıtlarında olduğu üzere 1.453.497,82 TL baz alınarak, vaki ödemelerin ve sözleşme uyarınca devri taahhüt edilip devredilen taşınmazların bedelleri ödeme olarak hesaplanıp, ödenmeyen alacağın esasını ... Sitesi A Blok ... daire ve geride kalan bakiye nakti ödeme kısmı olduğu görüldüğünden, bilirkişinin mütalaasından ayrılındığını, taraflar arasındaki eser sözleşmesi uyarınca davacı yüklenicinin iş bedeline ilişkin davada davacının talep edebileceği 265.183,12 TL'nin, ihtarnamedeki talep itibariyle, davalıya ihtarname tebliğinden 10 gün sonrası davalı temerrüde düştüğünden, 24/04/2016 tarihinden itibaren işleyen faiziyle davalıdan tahsili gerekmekle davanın kısmen kabulü ile 265.183,12-TL'nin 24.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesiyle, müvekkilinin söz konusu sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğine dair bir değerlendirmenin yapılmadığını, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde ifa isteminde bulunan tarafın kendi borcunu ifa etmiş olması hususunun değerlendirilmediğini, davacının eksik ve ayıplı işleri sebebiyle müvekkili tarafından yapılan ek masrafların hesaplamalara dahil edilmeksizin hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Taraflar arasında 07.08.2013 tarihli sözleşme ile davalı iş sahibine ait inşaatta ... işlerinin yapılması konusunda anlaşmaya varıldığı, sözleşme gereğince iş bedeli olarak 5 adet bağımsız bölümün davacıya verilmesi ve ayrıca bir kısım iş bedelinin nakit olarak verilmesinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.Davacı taraf, davalının 4 adet bağımsız bölümün tapularını iş bedeli olarak davacıya devir etmesine rağmen sözleşme gereğince değeri 245.000,00 TL olduğu kararlaştırılan A-... bağımsız bölümün tapu devrinin yapılmaması ve ayrıca iş bedeli için ödenmesi kararlaştırılan 68.000,00 TL'nin ödenmemesi sebebiyle bakiye 313.000,00 TL iş bedelinin tahsilini talep etmiştir. Dairemiz kaldırma kararı sonrasında mahkemece yapılan yargılama ile; davacının talep edebileceği iş bedeli alacağının 265.183,12 TL olduğunu kabul ederek bu miktar itibariyle davanın kabulüne, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar vermiştir. Taraflar arasında imzalanan 08.07.2013 tarihli sözleşme ve 2014 tarihli ek sözleşmenin 23.01.2015 tarihli ihtarname ile feshedildiği, ancak fesih ihtarnamesinin ....01.2016 tarihinde davacıya tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece dosya üzerinden taraf ticari defterleri kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi raporunda taraflar arasında 30.04.2015 tarihli 60.696,24 TL fatura dışında tüm faturaların tarafların ticari defterlerine kayıtlı olduğu belirlenmiştir. 30.04.2015 tarihli 60.696,24 TL bedelli faturanın fesihten sonra düzenlendiğinden bahisle davalı ticari defterlerine işlenmemiş olduğu beyan edilmiş ise de; davalı tarafından gönderilen 23.01.2015 tarihli fesih ihtarının davacı tarafa ....01.2016 tarihinde tebliğ edildiği görülmektedir. Bilindiği gibi, karşılıklı hak ve borç doğuran sözleşmelerde bir tarafın fesih iradesinin karşı tarafa ulaşması ile fesih işlemi sonuç doğurmaktadır. Sözleşmenin feshi halinde, taraflar aldıklarını birbirlerine geri vermekle yükümlüdürler. Ancak fesih anına kadar yüklenici tarafından yapılan işlerden iş sahibi uhdesinde kalan ve iş sahibinin işine yarayan kısmın bedelinin yüklenici tarafından iş sahibine ödenmesi gerekmektedir. Dairemiz kaldırma kararı doğrultusunda mahkemece bilirkişi heyetinden 17.01.2025 ve 07.05.2025 tarihli raporlar alınmıştır. Düzenlenen bilirkişi raporları denetime elverişli olduğu anlaşılıştır. Somut olayda, yüklenici tarafından bir kısım işlerin yapıldığı, yine bir kısım ödemelerin yapıldığı, ancak bakiye hakediş bedelinin ödenmediği anlaşılmıştır. Bilirkişi raporu itibariyle yüklenici tarafından yapılan işler itibariyle, bakiye iş bedel alacağı 265.183,12 TL olduğu anlaşılmış olup, mahkemece bu bedel itibariyle davanın kabulüne karar vermiş olması doğru olmuştur. Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1 - İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 01/07/2025 tarih ve 2023/926 Esas, 2025/550 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2 - Alınması gereken ....114,66 TL nisbi istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 4.528,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 13.586,05 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 13/01/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.