TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR FATİH AYDIN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/18936) Karar Tarihi: 21/4/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/18936 Karar Tarihi : 21/4/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Recai AKYELSelahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Kamber Ozan TUTAL Başvurucu : Fatih AYDIN Vekili : Av. Cihan AYDIN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, taşınmaz sat ışına ilişkin ihalenin asayi ş sorunlar ının engellenmesi gerekçesi
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR FATİH AYDIN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/18936) Karar Tarihi: 21/4/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/18936 Karar Tarihi : 21/4/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Recai AKYELSelahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Kamber Ozan TUTAL Başvurucu : Fatih AYDIN Vekili : Av. Cihan AYDIN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, taşınmaz sat ışına ilişkin ihalenin asayi ş sorunlar ının engellenmesi gerekçesiyle ita amiri taraf ından iptal edilmesi nedeniyle mülkiyet hakk ının ve mülkiyet hakk ı ile bağlant ılı olarak ayr ımc ılık yasağının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 12/6/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, baş vuru formu ve eklerinin idari yönünden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Başvurucu 1966 do ğumlu olup İstanbul'da ikâmet etmektedir. Başvuru Numaras ı: 2018/18936 Karar Tarihi : 21/4/2021 3A. Başvuruya Konu Ta şınmaz ın İhalesi Süreci 9. Artvin'in Sar ıbudak köyü 123 ada 1 parselde kay ıtlı bulunan kârgir ev ve bahçe niteliğindeki 535,44 m² yüz ölçümüne sahip ta şınmaz, sağlıkevi olarak kullan ılmak üzere köy halk ı taraf ından Hazineye ba ğışlanm ıştır. Taşınmaz, 1968 y ılından Sağlık Bakanl ığınca tahsisin kald ırıldığı 9/6/2010 tarihine kadar sa ğlıkevi olarak kullan ılm ıştır. 10. Tahsisin kald ırılmas ı sonras ında Sar ıbudak Köy Muhtarl ığı 27/6/2011 tarihinde taşınmaz ın cenaze y ıkama ve saklama yeri olarak tahsis edilmesini talep etmi ştir. Artvin Valiliği (Valilik), cenaze y ıkama ve saklama i şinin 18/3/1924 tarihli ve 442 say ılı Köy Kanunu'nun 13. maddesinde gösterilen mecburi i şlerden say ılmad ığından söz konusu talebi reddetmiştir. 11. Köy nüfusuna kay ıtlı kişilerce sat ın alma talebinde bulunulmas ı üzerine taşınmaz, 8/9/1983 tarihli ve 2886 say ılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyar ınca Valilik taraf ından aç ık ihale usulü ile 36.420 TL muhammen bedel üzerinden sat ışa çıkar ılm ıştır. Başvurucu ile birlikte köy tüzel ki şiliği ad ına bir ki şi 24/4/2014 tarihinde düzenlenen ihaleye i ştirak etmi ştir. Taşınmaz ın geçici ihalesi 55.050 TL pey süren başvurucuya yap ılm ış ve kati ihalesi için ita amirinin onay ına sunulmu ştur. Köy halk ı 29/4/2014 tarihinde idareye sundu ğu dilekçe ile ihalenin iptal edilmesini talep etmi ştir. 12.İta amiri 15/5/2014 tarihinde ta şınmaz ın sat ışına ilişkin ihaleyi 2886 say ılı Kanun'un 31. maddesi uyar ınca iptal etmi ştir. İptal karar ında; taşınmaz ın sağlıkevi yap ılmak üzere köylüler taraf ından Hazineye ba ğışland ığı, köy ihtiyaçlar ında kullan ılmas ı için köylülerce yap ılan tahsis taleplerinin reddedildi ği ve sat ışın da köy nüfusuna kay ıtlı kişilerce istenildiği belirtilmi ştir. Buna kar şılık taşınmaz ın geçici ihalesi yap ılan başvurucunun köy halk ından olmad ığını belirten ita amiri, geçici ihalenin kanuna uygun olmakla birlikte yöre örf ve hukukuna uygun gözükmedi ğini ifade etmi ştir. İta amiri, köy halk ının ihalenin iptali için üç yüz ki şilik imzal ı dilekçe verdi ğini aç ıklam ış ve ilin mülki idare amiri ile isti şare yap ılarak asayi şe ilişkin doğmas ı muhtemel olumsuz sonuçlar ın engellenmesi için ihalenin iptalinin uygun olaca ğı sonucuna varm ıştır. 13. Valilik 21/5/2014 tarihinde, ihalenin ita amiri taraf ından iptal edildi ği ve ihaleye kat ılmak üzere ödenen 10.926 TL geçici teminat bedelinin ba şvurucunun bildirece ği banka hesab ına iade edilece ği hususunda ba şvurucuyu bilgilendirmi ştir. B.İhalenin İptali İşlemine Kar şı Aç ılan Dava Süreci 14. Başvurucu 18/6/2014 tarihinde, ihalenin iptaline ili şkin ita amirinin i şleminin iptali için dava açm ıştır. Başvurucu, dava dilekçesinde; ihalenin gerekçe gösterilmeksizin, keyfî olarak ve süre ko şuluna uyulmaks ızın hukuka ayk ırı bir şekilde iptal edildi ğini iddia etmiştir. 15. Rize İdare Mahkemesi (Mahkeme) 22/8/2014 tarihinde dava konusu i şlemin iptaline karar vermi ştir. Mahkeme gerekçesinde; ihalenin iptaline ili şkin takdir yetkisinin kamu yarar ı ve hizmet gerekleri do ğrultusunda kullan ılmas ı gerektiğini ifade etmi ştir. Mahkeme, ta şınmaz ın ihale edilen bedelden daha yüksek bir bedelle sat ılabileceğine dair idarenin elinde somut bulgular ın olmas ı şart ıyla takdir yetkisinin ihalenin iptali için kullan ılmas ının hukuka uygun olaca ğını belirtmiştir. Buna kar şılık güvenli ğe ilişkin doğmas ı muhtemel olumsuzluklar ı önlemek amac ıyla ihalenin iptal edilmi ş olmas ının hukuki güvenlik Başvuru Numaras ı: 2018/18936 Karar Tarihi : 21/4/2021 4ve idari istikrar gibi ilkelere ayk ırı olduğunu belirten Mahkeme, dava konusu i şlemi hukuka ayk ırı bulmuştur. 16. Valilik 23/9/2014 tarihinde Mahkeme karar ını temyiz etmi ştir. İdarenin temyiz dilekçesinde; köy halk ının taşınmaz ı sat ın alma ve kiralama talebinde bulundu ğu, ihaleyi alan başvurucunun ise köy halk ından olmad ığı ve doğmas ı muhtemel olumsuzluklar ı önlemek amac ıyla 2886 say ılı Kanun'un ilgili hükümleri uyar ınca ihalenin iptal edildi ği belirtilmi ştir. 17.İhaleye konu ta şınmaz 24/12/2014 tarihinde ba şvurucu ad ına tapuda tescil edilmiştir. Tapu senedinde ta şınmaz ın edinme sebebi Hazine mallar ının sat ışı işlemi olarak gösterilmi ştir. 18. Dan ıştay Onüçüncü Dairesi (Daire) 7/3/2018 tarihinde temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme karar ının bozulmas ına ve davan ın reddine kesin olmak üzere karar vermi ştir. Daire, ita amirinin 2886 say ılı Kanun'un 31. maddesindeki yetkisini ihaleyi onaylamama yönünde kullan ırken kamu yarar ının tespitinde hukuken kesin delil niteli ğinde olan belgelere dayanmas ının zorunlu olmad ığını aç ıklam ıştır. Daire, ihaleyi yapan idarenin kamu yarar ı ve kamu kaynaklar ının etkin ve verimli kullan ılmas ına dair ilkelere uygun sonuçlanmayan ihalelerde idareye tan ınan iptal yetkisinin kullan ılabileceğini belirtmi ştir. Bu çerçevede dava konusunu olu şturan idarenin iptal gerekçesinde kamu yarar ının gözetildi ğini belirten Daire, ihalenin iptali i şleminde hukuka ayk ırılık bulunmad ığını ifade etmi ştir. 19. Nihai karar 14/5/2018 tarihinde ba şvurucuya tebli ğ edilmiştir. 20. Başvurucu 12/6/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK A. Ulusal Hukuk 1. Mevzuat Hükümleri21. 2886 say ılı Kanun'un "İhale yetkilisi" kenar başlıklı 3. maddesi şöyledir: "Bu Kanunda yaz ılı işleri yapt ırmaya ve ve ihaleye, idarelerin ita amirleri yetkilidir." 22. 2886 say ılı Kanun'un "İhale kararlar ının onay ı veya iptal edilmesi" kenar başlıklı 31. maddesi şöyledir: "İhale komisyonlar ı taraf ından al ınan ihale kararlar ı, ita amirlerince karar tarihinden itibaren en geç 15 i şgünü içinde onaylan ır veya iptal edilir. İta amirince karar iptal edilirse ihale hükümsüz say ılır." 2. Dan ıştay İçtihad ı 23. Dan ıştay Onüçüncü Dairesinin 21/9/2017 tarihli ve E.2011/750, K.2017/2412 say ılı ilam ının ilgili k ısm ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/18936 Karar Tarihi : 21/4/2021 5"...hem hukuka uygunluk hem de yerindelik denetimi yapan itâ âmiri taraf ından bu konuda al ınan idari karar ın yarg ısal denetiminin de özellik arz edece ği aç ıktır. Başka bir anlat ımla, 2886 say ılı Kanun'un 31. maddesi ile itâ âmirine ihale komisyonu kararlar ını onaylama zorunlulu ğu getirilmemesi nedeniyle an ılan madde ile itâ âmirine tan ınan yetkinin ihaleyi onaylamama yönünde kullan ılmas ı hâlinde, bu yetkinin kamu yarar ına kullan ıldığının ispat ı bak ımından, itâ âmirince hukuken kesin delil niteli ği taşıyan belgeler e dayan ılmas ı gibi bir zorunluluk bulunmamaktad ır. Bu nedenle, ihaleyi onaylamama işleminin idari davaya konu edilmesi hâlinde gerek daval ı idarenin mahkemeye yapaca ğı açıklamalar ve sundu ğu belgeler ve gerekse mahkemece re'sen yap ılacak ara ştırma sonucunda elde edilen bulgular, i şlemde kamu yarar ına ayk ırılık bulunmad ığını ortaya koyar nitelikte ise, idarece somut belge sunulmad ığından bahisle ihaleyi onaylamama işleminin yarg ı yerince iptal edilmemesi gerekir." 24. Dan ıştay Onüçüncü Dairesinin 9/2/2018 tarihli ve E.2012/3823, K.2018/396 say ılı ilam ının ilgili k ısm ı şöyledir: "2886 say ılı Devlet İhale Kanunu'nun 31. maddesinde, ' İhale komisyonlar ı taraf ından alınan ihale kararlar ı, ita amirlerince karar tarihinden itibaren en geç 15 i ş günü içinde onaylan ır veya iptal edilir. İta amirince karar iptal edilirse ihale hükümsüz say ılır.'; 32. maddesinde, ' İta amirince onaylanan ihale kararlar ı, onayland ığı günden itibaren en geç 5 iş günü içinde, üzerine ihale yap ılana veya vekiline, imzas ı al ınmak suretiyle bildirilir veya iadeli taahhütlü mektupla tebligat adresine postalan ır. İhale kararlar ının ita amirince iptal edilmesi hâlinde de, durum istekliye ayn ı şekilde bildirilir.' kural ına yer verilmi ştir. Bu kuralla ve itâ âmirlerine 15 gün içinde ihaleyi onaylama ya da onaylamayarak iptal etme konusunda tan ınan yetki ile ihale i şlemlerinin mevzuata uygunlu ğunu denetlemek ve kam u menfaatinin korumas ı amaçlanm ıştır. Bu bağlamda, ihaleyi onaylamama i şleminin yarg ısal denetiminde, temel ihale ilkelerinin gözetilmesinin yan ında, ayn ı zamanda kolluk amiri olan Kaymakam taraf ından kamu düzeninin bir unsuru olan kamu güvenli ğinin de dikkate al ınmas ı gerektiği kuşkusuzdur. Dosyan ın incelenmesinden, Konya ili, Yunak ilçesi, H. Köyü, A. Mevki, 152 ada, 16 parsel say ılı Hazine ad ına kay ıtlı taşınmaz ın 07.04.2011 tarihli Kaymakaml ık oluruyla aç ık teklif usulü ile ihaleye ç ıkar ılmas ına karar verildi ği, yap ılan ihalenin davac ının uhdesinde kald ığı ve sat ış şartnamesinin imzaland ığı, H. Köyü Muhtar ı ve baz ı yöre halk ı taraf ından sat ışa ç ıkan taşınmaz dolay ısıyla cinayetler i şlendiği belirtilerek ta şınmaz ın davac ıya sat ışı hâlinde benzer üzücü olaylar ın yaşanabilece ği yönünde Kaymakaml ığa başvurularda bulunuldu ğu ve yap ılan araştırmalarda ta şınmaz ın sat ışı hâlinde ayn ı olaylar ın yaşanabilece ği gerekçesiyle itâ amiri taraf ından 10.05.2011 tarihli dava konusu i şlem ile ihalenin iptal edildi ği, an ılan işlemin iptali istemiyle bak ılan davan ın aç ıldığı anlaşılmaktad ır. Bu durumda, itâ âmirince, kamu güvenli ği ve suç i şlenmesinin önlenmesi amac ıyla ihaleyi onaylamama yönünde takdir yetkisinin kullan ıldığı dikkate al ındığında, dava konus u işlemde hukuka ayk ırılık, işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi karar ında ise hukukî isabet bulunmamaktad ır." 25. Dan ıştay Onüçüncü Dairesinin 18/4/2018 tarihli ve E.2018/760, K.2018/1474 say ılı ilam ının ilgili k ısm ı şöyledir: "... ihalenin iptal edilmesine dair i şlemin iptali istemiyle aç ılmış, İdare Mahkemesi'nce; daval ı idare taraf ından sunulan; 23.10.2017 tarihli tutanak ile 09.10.2017 tarihli Başvuru Numaras ı: 2018/18936 Karar Tarihi : 21/4/2021 6kaymakaml ık makam ına yaz ılmış köy muhtar ı ve 22 köy sakini taraf ından imzalanm ış dilekçeye göre ihaleye konu edilen ta şınmaz ın köyün ortak kullan ım yeri oldu ğu, köylüleri n su kenar ında bulunan bu ta şınmaz ı hayvanlar ı otlatmak ve sulamak amac ı ile kulland ığı, 2886 say ılı Kanun'un 31. maddesi ile, itâ amirlerine ihaleyi onaylama ya da onaylamayara k iptal etme konusunda tan ınan yetki, ihale i şlemlerinin sadece mevzuata uygunlu ğunu denetlemeye yönelik olmay ıp, ayn ı zamanda ihale konusu i şin özelliklerini ve sat ışın yöre halk ı aç ısından doğuracağı sonuçlar ını en iyi bilebilecek durumda bulunmas ı nedeniyle itâ amirinin yerindelik denetimi yaparak idare menfaatini korumas ı amac ıyla düzenlendi ği, hem hukuka uygunluk hem de yerindelik denetimi yapan itâ amiri taraf ından bu konuda alınan idari karar ın yarg ısal denetiminin de özellik arz edece ği, 2886 say ılı Kanun'un 31. maddesi ile itâ amirine ihale komisyonu kararlar ını onaylama zorunlulu ğu getirilmemesi nedeniyle, an ılan madde ile itâ amirine tan ınan yetkinin ihaleyi onaylamama veya iptal etme yönünde kullan ılmas ı hâlinde, bu yetkinin kamu yarar ına kullan ıldığının ispat ı bak ımından, itâ amirince hukuken kesin delil niteli ği taşıyan belgelere dayan ılmas ı gibi bir zorunlulu k bulunmad ığı, ihaleyi onaylamama veya iptal etme i şleminin idari davaya konu edilmes i hâlinde daval ı idarenin mahkemeye yapaca ğı aç ıklamalar ve sundu ğu belgeler sonucunda elde edilen bulgular, i şlemde kamu yarar ına ayk ırılık bulunmad ığını ortaya koyar nitelikte ise, idarece somut belge sunulmad ığından bahisle ihaleyi onaylamama veya iptal etm e işleminin yarg ı yerince iptal edilmemesi gerekti ği, ihale konusu ta şınmaz ın bulundu ğu köyün ortak kullan ım alan ı olmas ı ve taşınmaz ın Hazine'nin mülkiyetinde kalmas ının kamunun yarar ına olaca ğının değerlendirilmesi nedeniyle, 2886 say ılı Kanun'un 31. maddesi uyar ınca itâ amirine tan ınan takdir yetkisi çerçevesinde sat ış ihalesinin ipta l edildiği, itâ amiri taraf ından takdir yetkisinin keyfi şekilde ve hukuka ayk ırı olara k kullan ıldığına ve kamu yarar ı dışında subjektif nedenlerle hareket edildi ğine ilişkin dava dosyas ında herhangi bir bilgi ve belge bulunmad ığı gibi davac ı taraf ından da somut bir bilgi ve belge sunulmad ığı, objektif kriterler esas al ınarak ve kamu yarar ı gözetilerek tesis edilen ihalenin iptaline ili şkin dava konusu 06.11.2017 tarihli i şlemde hukuka ayk ırılık bulunmad ığı gerekçesiyle davan ın reddine karar verilmi ş, bu karar davac ı taraf ından temyiz edilmiştir. Davan ın yukar ıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki temyize konu Kayseri 2. İdare Mahkemesi'nin 30.01.2018 tarih ve E:2017/1543, K:2018/60 say ılı karar ında, 2577 say ılı İdari Yarg ılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde say ılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmad ığından, temyiz istemi yerinde görülmeyerek an ılan Mahkeme karar ının ONANMASINA; ..." B. Uluslararas ı Hukuk 26. Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'ne (Sözle şme) ek 1 No.lu Protokol'ü n "Mülkiyetin korunmas ı" kenar başlıklı 1. maddesi şöyledir: "Her gerçek ve tüzel ki şinin mal ve mülk dokunulmazl ığına sayg ı gösterilmesini isteme hakk ı vard ır. Bir kimse, ancak kamu yarar ı sebebiyle ve yasada öngörülen ko şullara ve uluslararas ı hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun b ırak ılabilir. Yukar ıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yarar ına uygun olarak kullan ılmas ını düzenlemek veya vergilerin ya da ba şka katk ılar ın veya para cezalar ının ödenmesini sa ğlamak için gerekli gördükleri yasalar ı uygulama konusunda sahip olduklar ı hakka halel getirmez." Başvuru Numaras ı: 2018/18936 Karar Tarihi : 21/4/2021 727. Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesinin (A İHM) Kurban/Türkiye (B. No: 75414/10, 24/11/2020) karar ına konu olayda hakk ında ceza soru şturmas ı bulunan ba şvurucu, ortağıyla birlikte kamu ihalesine kat ılm ıştır. İhale, başvurucu ve orta ğı üzerinde kalm ış, taraflar aras ında sözle şme akdedilmi ş ve teminat bedeli yat ırılarak işe başlanm ıştır. Ceza mahkemesinin ba şvurucu aleyhine ba şlatılan ceza yarg ılamas ı sürecini idareye bildirmesi üzerine idare, sözle şmeyi feshetmi ş ve teminat ı da irat kaydedilmi ştir. Başvurucunun sözleşmenin feshi ve irat i şlemine kar şı ticaret mahkemesinde açt ığı dava reddedilmi ştir (Kurban/Türkiye . 5-28). 28. AİHM, sözle şmenin iptal edildi ği tarihe göre de ğil kuruldu ğu tarihe göre değerlendirme yapaca ğını belirterek kamu ihalesi sözle şmesinin iptal edilinceye kadar uygulanabilir olmas ının ve teminat bedelinin iadesinin mülk te şkil ettiğini aç ıklam ıştır (Kurban/Türkiye . 62-65). A İHM, uyuşmazl ığın kamu ihale sözle şme hükümlerinden de ğil kanun hükümlerinden kaynakland ığını vurgulayarak incelemenin kapsam ını keyfîlikle s ınırlı tutmayaca ğını ifade etmi ştir (Kurban/Türkiye . 66-69). 29. AİHM, müdahalenin kanuni dayana ğının ve me şru amac ının bulundu ğunu belirtmiştir. Ölçülülük incelemesi yönünden A İHM öncelikle kanunun idareye sözle şmeyi feshetmek ve teminata el koymak d ışında bir seçenek b ırakmad ığının alt ını çizmiştir. AİHM e göre bu durum somut olay ın koşullar ı çerçevesinde ba şvuruya yüklenen külfetin hafifletilmesini engellemi ştir. Ayr ıca aleyhine aç ılan ceza soru şturmas ından başvurucunun haberdar olmad ığını ve ceza soru şturmas ının makul bir süre içerisinde ihaleyi yapan idareye bildirilmedi ğini ifade eden A İHM, buna ra ğmen idarenin en a ğır araç olan ihalenin feshini seçtiğini ve idarenin daha hafif bir arac ı tart ışma imkân ına kanun nedeniyle sahip olamad ığını belirtmiştir. AİHM, idarenin teminat ı da irat kaydetti ğini ve böylece idarenin kendi içindeki koordinasyon eksikli ğinin sonuçlar ının tamamen ba şvurucuya yüklendi ği açıklam ıştır. Teminat ın irat kaydedilmesi müdahaleyi daha da a ğırlaştırdığını vurgulayan AİHM, başvurucunun mülkiyet hakk ına yap ılan müdahale orant ılı olmad ığına karar vermi ştir (Kurban/Türkiye . 73-87). V.İNCELEME VE GEREKÇE 30. Mahkemenin 21/4/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A.İhalenin İptal Edilmesi Nedeniyle Mülkiyet Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 31. Başvurucu; ihalenin iptaline dayanak yap ılan kamu yarar ı bulunmad ığı gerekçesinin do ğru olmad ığını, ihaleyi muhammen bedelin üzerinde bir teklif sunarak kazand ığını fakat ihalenin keyfî bir şekilde iptal edildi ğini belirtmi ştir. Başvurucu; Daire karar ındaki gerekçenin gerçekleri yans ıtmad ığını, taşınmaz ın köy halk ına ait olmad ığını, sağlıkevi olarak kullan ılmad ığını ve köy nüfusunun üç yüz olmad ığından bu say ıda imza toplanamayaca ğını ileri sürmü ştür. Taşınmaz ı kulland ığı sürede asayi şle ilgili herhangi bir olumsuz durum ya şanmad ığını belirten ba şvurucu, somut olgu olmadan farazi bir yakla şımla güvenliğin bozulaca ğına kanaat getirildi ğini ifade etmi ştir. Başvurucu sonuç olarak bu gerekçelerle mülkiyet ve adil yarg ılanma haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2018/18936 Karar Tarihi : 21/4/2021 82. Değerlendirme 32. Anayasa n ın "Mülkiyet hakk ı" kenar başlıklı 35. maddesi şöyledir: Herkes, mülkiyet ve miras haklar ına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yarar ı amac ıyla, kanunla s ınırlanabilir. Mülkiyet hakk ının kullan ılmas ı toplum yarar ına ayk ırı olamaz. 33. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucu, mülkiyet hakk ının yan ında adil yarg ılanma hakk ının da ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Bununla birlikte ba şvurucunun ihalenin iptali yönündeki şikâyetlerinin esas itibar ıyla mülkiyet hakk ını ilgilendirdi ği anlaşıldığından, ba şvurucunun söz konusu şikâyetinin mülkiyet hakk ı kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 34. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir nedeni de bulunmad ığı anlaşılan mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden i. Mülkün Varl ığı 35. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğinden şikâyet eden bir kimse, önce böyle bir hakk ının var oldu ğunu kan ıtlamak zorundad ır (Mustafa Ate şoğlu ve diğerleri , B. No: 2013/1178, 5/11/2015, 49-54). Bu nedenle öncelikle ba şvurucunun Anayasa'n ın 35. maddesi uyar ınca korunmay ı gerektiren mülkiyete ili şkin bir menfaate sahip olup olmad ığı noktas ındaki hukuki durumunun de ğerlendirilmesi gerekir ( Cemile Ünlü , B. No: 2013/382, 16/4/2013, 26; İhsan Vurucuo ğlu, B. No: 2013/539, 16/5/2013, 31). Anayasa'n ın 35. maddesiyle güvenceye ba ğlanan mülkiyet hakk ı, ekonomik de ğer ifade eden ve parayla değerlendirilebilen her türlü mal varl ığı hakk ını kapsamaktad ır (AYM, E.2015/39, K.2015/62, 1/7/2015, 20). 36. Anayasa'n ın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakk ı; mevcut mal, mülk ve varl ıklar ı koruyan bir güvencedir. Bir ki şinin hâlihaz ırda sahibi olmad ığı bir mülkün mülkiyetini kazanma hakk ı -kişinin bu konudaki menfaati ne kadar güçlü olursa olsun- Anayasa'yla korunan mülkiyet kavram ı içinde de ğildir. Bu ba ğlamda belirtmek gerekir ki Anayasa'n ın 35. maddesi soyut bir temele dayal ı olarak mülkiyete eri şmeyi ve mülkiyeti edinmeyi de ğil mülkiyet hakk ını güvence alt ına almaktad ır. Bu hususun istisnas ı olarak belli durumlarda bir ekonomik de ğer veya icras ı mümkün bir alacağı elde etmeye yönelik meşru bir beklenti Anayasa'da yer alan mülkiyet hakk ı güvencesinden yararlanabilir ( Kemal Yele r ve Ali Arslan Çelebi , B. No: 2012/636, 15/4/2014, 36, 37; Mehmet Şentürk [GK], B. No: 2014/13478, 25/7/2017, 41, 53; Mustafa Ate şoğlu ve diğerleri , 52-54). Başvuru Numaras ı: 2018/18936 Karar Tarihi : 21/4/2021 937. Meşru beklenti objektif temelden uzak bir beklenti olmay ıp belirli bir kanun hükmüne veya ba şarılı olma ihtimalinin yüksek oldu ğunu gösteren yerle şik bir yarg ı içtihad ına ya da aynî menfaatle ilgili hukuki bir i şleme dayanan yeterli derecede somut nitelikteki bir beklentidir ( Selçuk Emiro ğlu, B. No: 2013/5660, 20/3/2014, 28; Mehmet Şentürk, 42). Dolay ısıyla Anayasa ve Sözle şme'nin ortak koruma kapsam ında olan me şru beklentiye dayal ı mülkiyet hakk ının tespiti, mevcut hukuk sisteminde iddia edilen mülkiyet iddias ının tan ınmas ına bağlı olup bu tespit, mevzuat hükümleri ve yarg ı kararlar ı ile yap ılmaktad ır (Üçgen Nakliyat Ticaret Ltd. Şti., B. No: 2013/845, 20/11/2014, 37). Temelsiz bir hak kazanma beklentisi veya sadece mülkiyet hakk ı kapsam ında ileri sürülebili r bir iddian ın varl ığı meşru beklentinin kabulü için yeterli de ğildir ( Kemal Yeler ve Ali Arslan Çelebi , 37). 38. Tapuya kay ıtlı bir taşınmaz ın ekonomik bir de ğer teşkil ettiği ve dolay ısıyla mülkiyet hakk ının konusunu olu şturabilece ği tart ışmas ızdır. Bununla birlikte somut olayda tespit edilmesi gereken husus ba şvurucuya ait mevcut bir mülkün varl ığının ortaya konulup konulamad ığıdır. Başvurucu, Hazineye ait ta şınmaz ın sat ışına ilişkin ihalede en yüksek peyi ileri sürmü ş ve ihaleyi kazanm ıştır. Söz konusu ihale, ita amiri taraf ından iptal edilmi ştir. Her ne kadar ihaleye konu ta şınmaz, tapu sicilinde ba şvurucu ad ına kay ıtlı olsa da ba şvurucunun kazand ığı ihale iptal edilmi ş ve ihalenin iptali i şlemine kar şı aç ılan dava reddedilerek kesinleşmiştir. Buna ba ğlı olarak söz konusu tescilin yolsuz tescil hâline dönü şmüş olmas ı karşısında başvurucuya ait mevcut bir mülkün varl ığından söz edilemez. 39. Başvurucunun mevcut bir mülke sahip olmad ığının tespiti yap ıldıktan sonra bu taşınmaz ı elde etmeye yönelik somut bir temele dayal ı meşru beklentisinin olup olmad ığı da belirlenmelidir. Ba şvurucu, geçici teminat bedelini yat ırm ış ve en yüksek peyi ileri sürerek Hazineye ait ta şınmaz ın sat ışına ilişkin ihaleyi kazanm ış fakat ita amiri ihaleyi iptal etmi ştir. İta amirinin söz konusu idari i şlemi başvurucu yönünden mülkün kazan ılmas ını önleyen bir işlem niteli ğindedir. Bu ba ğlamda mülkiyet hakk ına konu ekonomik de ğerlerin iptal edilebili r nitelikte olmas ı, söz konusu de ğerlerin belirli baz ı durumlarda en az ından iptal edilene kadar mülkiyet hakk ı kapsam ında değerlendirilmesine engel te şkil etmeyecektir. Dolay ısıyla teminat bedeli ödemi ş olmas ı ve kazand ığı ihale sonucu ta şınmaz ın mülkiyetinin edinilmesi bak ımından başvurucunun Anayasa'n ın 35. maddesi anlam ında meşru bir beklentisinin mevcut oldu ğu kabul edilmelidir. ii. Müdahalenin Varl ığı ve Türü 40. Anayasa n ın 35. maddesinde bir temel hak olarak güvence alt ına al ınm ış olan mülkiyet hakk ı kişiye -başkas ının hakk ına zarar vermemek ve yasalar ın koydu ğu sınırlamalara uymak ko şuluyla- sahibi oldu ğu şeyi diledi ği gibi kullanma ve ondan tasarru f etme, onun ürünlerinden yararlanma olana ğı verir ( Mehmet Akdo ğan ve diğerleri, B. No: 2013/817, 19/12/2013, 32). Dolay ısıyla malikin mülkünü kullanma, mülkün semerelerinden yararlanma ve mülkü üzerinde tasarruf etme yetkilerinden herhangi birinin s ınırlanmas ı mülkiyet hakk ına müdahale te şkil eder ( Recep Tarhan ve Afife Tarhan, B. No: 2014/1546, 2/2/2017, 53). 41. Anayasa n ın 35. maddesi ile mülkiyet hakk ına temas eden di ğer hükümleri birlikte de ğerlendirildi ğinde Anayasa'n ın mülkiyet hakk ına müdahaleyle ilgili üç kural ihtiva ettiği görülmektedir. Buna göre Anayasa'n ın 35. maddesinin birinci f ıkras ında, herkesi n mülkiyet hakk ına sahip oldu ğu belirtilmek suretiyle mülkten bar ışçıl yararlanma hakk ına yer verilmiş; ikinci f ıkras ında da mülkten bar ışçıl yararlanma hakk ına müdahalenin çerçevesi Başvuru Numaras ı: 2018/18936 Karar Tarihi : 21/4/2021 10belirlenmi ştir. Maddenin ikinci f ıkras ında, genel olarak mülkiyet hakk ının hangi ko şullarda sınırlanabilece ği belirlenerek ayn ı zamanda mülkten yoksun b ırakman ın şartlar ının genel çerçevesi de çizilmi ştir. Maddenin son f ıkras ında ise mülkiyet hakk ının kullan ımının toplum yarar ına ayk ırı olamayaca ğı kurala ba ğlanmak suretiyle devletin mülkiyetin kullan ımını kontrol etmesine ve düzenlemesine imkân sa ğlanm ıştır. Anayasa'n ın diğer baz ı maddelerinde de devlet taraf ından mülkiyetin kontrolüne imkân tan ıyan özel hükümlere yer verilmi ştir. Ayr ıca belirtmek gerekir ki mülkten yoksun b ırakma ve mülkiyetin düzenlenmesi, mülkiye t hakk ına müdahalenin özel biçimleridir ( Recep Tarhan ve Afife Tarhan , 55-58). 42. Başvurucunun ta şınmaz ı edinme sebebini olu şturan ihale iptal edilmi ş ve yarg ılama süreci sonunda bu i şlem hukuka uygun bulunmu ştur. Bu hâliyle ba şvurucunun taşınmaz ı edinme sebebi ortadan kalkm ıştır. Her ne kadar ta şınmaz, tapu kayd ında hâlihaz ırda başvurucu ad ına tescilli gözükmekte ise de idare taraf ından aç ılacak bir dava sonucunda ba şvurucunun tapu kayd ının iptali söz konusu olabilecektir. Bu bağlamd a taşınmaz ın edinimini sa ğlayan ihalenin iptal edilmi ş olmas ı, başvurucunun mülkiyet hakk ına müdahale olu şturduğu aç ıktır. 43. Somut olay ın koşullar ı başvurucunun mülkiyet hakk ına yap ılan müdahalenin hangi müdahale türü kapsam ında kald ığını kesin bir şekilde tespitine imkân tan ımamaktad ır. Mülkten yoksun b ırakma ve mülkiyetin kullan ımının kontrolü mahiyetinde olmayan her türlü müdahalenin mülkten bar ışçıl yararlanma hakk ına müdahale kapsam ında ele al ınmas ı gerekmektedir. Bu sebeple ba şvuruya konu müdahalenin mülkiyetten bar ışçıl yararlanma hakk ına ilişkin birinci kural çerçevesinde incelenmesi gerekir. Öte yandan mülkiyet hakk ına yap ılan müdahalenin ihlale neden olup olmad ığının tespiti için her halükârda kanunilik, meşru amaç ve ölçülülük yönünden de ğerlendirme yap ılacakt ır. iii. Müdahalenin İhlal Oluşturup Olu şturmad ığı 44. Anayasa'n ın 13. maddesi şöyledir: "Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaks ızın yaln ızca Anayasan ın ilgil i maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasan ın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olamaz." 45. Anayasa n ın 35. maddesinde mülkiyet hakk ı s ınırsız bir hak olarak düzenlenmemi ş, bu hakk ın kamu yarar ı amac ıyla ve kanunla s ınırland ırılabileceği öngörülmü ştür. Mülkiyet hakk ına müdahalede bulunulurken temel hak ve özgürlüklerin sınırland ırılmas ına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'n ın 13. maddesinin de gözönünde bulundurulmas ı gerekmektedir. Dolay ısıyla mülkiyet hakk ına yönelik müdahalenin Anayasa'ya uygun olabilmesi için müdahalenin kanuna dayanmas ı, kamu yarar ı amac ı taşımas ı ve ayr ıca ölçülülük ilkesi gözetilerek yap ılmas ı gerekmektedir ( Recep Tarhan ve Afife Tarhan , 62). (1) Kanunilik 46. Mülkiyet hakk ına yönelik müdahalelerde ilk incelenmesi gereken ölçüt kanun a dayal ı olma ölçütüdür. Bu ölçütün sa ğlanmad ığı tespit edildi ğinde diğer ölçütler bakımından inceleme yap ılmaks ızın mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılacakt ır. Müdahalenin kanuna dayal ı olmas ı, müdahaleye ili şkin yeterince ula şılabilir, belirli ve öngörülebilir kanun Başvuru Numaras ı: 2018/18936 Karar Tarihi : 21/4/2021 11hükümlerinin bulunmas ını gerektirmektedir ( Türkiye İş Bankas ı A.Ş. [GK], B. No: 2014/6192, 12/11/2014, 44; Ford Motor Company , B. No: 2014/13518, 26/10/2017, 49; Necmiye Çiftçi ve di ğerleri , B. No: 2013/1301, 30/12/2014, 55). 47. Somut olayda ba şvurucu üzerine b ırak ılan taşınmaz ın sat ışına ilişkin ihale, 2886 say ılı Kanun'un 3. ve 31. maddelerine dayal ı olarak iptal edilmi ştir. Söz konusu Kanun hükümlerinin ula şılabilir, belirli ve öngörülebilir oldu ğu anlaşıldığından müdahalenin kanuni bir dayana ğı bulunmaktad ır. (2) Meşru Amaç 48. Anayasa'n ın 13. ve 35. maddeleri uyar ınca mülkiyet hakk ı ancak kamu yarar ı amac ıyla s ınırland ırılabilmektedir. Kamu yarar ı kavram ı, mülkiyet hakk ının kamu yarar ının gerektirdi ği durumlarda s ınırland ırılmas ı imkân ı vermekle, bir s ınırland ırma amac ı olmas ının yan ı sıra mülkiyet hakk ının kamu yarar ı amac ı dışında s ınırlanamayaca ğını öngörerek ve bu anlamda bir s ınırlama s ınırı oluşturarak mülkiyet hakk ını etkin bir şekilde korumaktad ır. Kamu yarar ı kavram ı, devlet organlar ının takdir yetkisini de beraberinde getiren bir kavra m olup objektif bir tan ıma elveri şli olmayan bu ölçütün her somut olay temelinde ayr ıca değerlendirilmesi gerekir ( Nusrat Külah , B. No: 2013/6151, 21/4/2016, 53, 56; Yunis Ağlar, B. No: 2013/1239, 20/3/2014, 28, 29). 49. Başvuruya konu olayda ba şvurucunun en yüksek pey ileri sürerek kazand ığı ihale, asayi ş yönünden ortaya ç ıkabilecek olumsuzluklar ı önlenmesi gerekçesiyle iptal edilmiştir. İta amiri karar ında, başvurucunun köy halk ından olmad ığını ve ihalenin ba şvurucu taraf ından kazan ılmas ının yöre örf ve hukukuna uygun olmad ığını aç ıklam ıştır. Kamu yarar ının belirlenmesinde idari makamlar ın geniş bir takdir yetkisi bulunmaktad ır. Aç ıkça temelden yoksun veya keyfî oldu ğu anlaşılmad ıkça yetkili kamu makamlar ının kamu yarar ı tespiti alan ındaki takdir hakk ına kar ışılmayacakt ır. 50. Somut olayda köy halk ı taraf ından sağlıkevi olarak kullan ılmak üzere bağışlanan taşınmaz, söz konusu amaç d ışında kullan ılmak üzere köy halk ından olmayan bir kişiye sat ılm ıştır. Taşınmaz ın ihale yoluyla ba şvurucuya sat ışın toplumsal bar ış üzerindeki etkilerini de ğerlendirmede idari makamlar ın daha iyi bir konumda olduklar ı aç ıktır. Bu kapsamda ita amirine tan ınan takdir yetkisi ve idarece ortaya konan gerekçelerin derece mahkemelerince tart ışılm ış olmas ı gözönüne al ındığında asayi ş yönünden ortaya ç ıkabilece k olumsuzluklar ı önlenmesi için gerçekle ştirilen müdahalenin kamu yarar ına dayal ı meşru bir amaç taşımad ığı söylenemeyecektir. (3) Ölçülülük (a) Genel İlkeler 51. Son olarak kamu makamlar ınca başvurucunun mülkiyet hakk ına yap ılan müdahaleyle gerçekle ştirilmek istenen amaç ile bu amac ı gerçekle ştirmek için kullan ılan araçlar aras ında makul bir ölçülülük ili şkisinin olup olmad ığı değerlendirilmelidir. 52. Ölçülülük ilkesi elverişlilik, gereklilik ve orant ılılık olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktad ır. Elverişlilik öngörülen müdahalenin ula şılmak istenen amac ı gerçekle ştirmeye elverişli olmas ını, gereklilik ulaşılmak istenen amaç bak ımından müdahalenin zorunlu olmas ını yani ayn ı amaca daha hafif bir müdahale ile ula şılmas ının mümkün olmamas ını, Başvuru Numaras ı: 2018/18936 Karar Tarihi : 21/4/2021 12orant ılılık ise bireyin hakk ına yap ılan müdahale ile ula şılmak istenen amaç aras ında makul bir dengenin gözetilmesi gereklili ğini ifade etmektedir (AYM, E.2011/111, K.2012/56, 11/4/2012; E.2014/176, K.2015/53, 27/5/2015; E.2016/13, K.2016/127, 22/6/2016, 18; Mehmet Akdo ğan ve diğerleri , B. No: 2013/817, 19/12/2013, 38). 53. Orant ılılık ilkesi gere ği kişilerin mülkiyet hakk ının s ınırland ırılmas ı hâlinde elde edilmek istenen kamu yarar ı ile bireyin haklar ı aras ında adil bir dengenin kurulmas ı gerekmektedir. Bu adil denge, ba şvurucunun şahsi olarak a şırı bir yüke katland ığının tespit edilmesi durumunda bozulmu ş olacakt ır. Müdahalenin orant ılılığını değerlendirirken Anayasa Mahkemesi; bir taraftan ula şılmak istenen me şru amac ın önemini, di ğer taraftan da müdahalenin niteli ğini, başvurucunun ve kamu otoritelerinin davran ışlar ını gözönünde bulundurarak ba şvurucuya yüklenen külfeti dikkate alacakt ır (Arif Güven , B. No: 2014/13966, 15/2/2017, 58, 60; Osman Ukav , B. No: 2014/12501, 6/7/2017, 71). 54. Orant ılılık ilkesi de ğerlendirilirken dikkate al ınmas ı gereken hususlardan biri de kamu makamlar ının tutum ve davran ışlar ıdır. Bu bağlamda idarenin iyi yönetim ilkesine uygun hareket etme yükümlülü ğü bulunmaktad ır. İyi yönetim ilkesi, kamu yarar ı kapsam ında bir konu söz konusu oldu ğunda kamu makamlar ının uygun zamanda, uygun yöntemle ve her şeyden önce tutarl ı olarak hareket etmelerini gerektirir. Bu ba ğlamda idarelerin kendi hatalar ının sonuçlar ını gidermeleri ve bireylere yüklememeleri gerekir ( Reis Otomotiv Ticaret ve Sanayi A. Ş. [GK], B. No: 2015/6728, 1/2/2018, 100; Kenan Y ıldırım ve Turan Y ıldırım, B. No: 2013/711, 3/4/2014, 68). (b)İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 55.İlk olarak müdahalenin ula şılmak istenen amac ı gerçekleştirmeye elveri şli olup olmad ığı değerlendirilmelidir. İhalenin iptal edilmi ş olmas ının takip edilen me şru amac ı gerçekleştirmeye elverişli olduğu aç ıktır. İkinci olarak müdahalenin takip edilen amac ı gerçekleştirmede gerekli olup olmad ığı irdelenmelidir. Somut olayda do ğmas ı muhtemel asayiş sorunlar ının önlenmesi amac ına ulaşmak için daha hafif bir arac ın varl ığı ortaya konulamad ığından müdahalenin gerekli olmad ığı da söylenemeyecektir. 56.Orant ılılık yönünden ise öncelikle ba şvurucuya iddia ve itirazlar ını etkin bir biçimde ortaya koyabilme olana ğının tan ınıp tan ınmad ığı değerlendirilmelidir. Ba şvurucu, ihalenin iptal edilmesine kar şı idari yarg ıda dava açm ış ve kendisinin avukatla temsil ettirmiştir. Başvurucunun iddia ve itirazlar ı derece mahkemelerince de ğerlendirilmi ş ve ilgili ve yeterli gerekçe gösterilerek kar şılanm ıştır. Dolays ısıyla yarg ılama sürecine bir bütün hâlinde bak ıldığında mülkiyet hakk ına yap ılan müdahaleye kar şı başvurucunun etkin bir biçimde itiraz edebilme olana ğı bulduğu ortadad ır. 57. Başvuruya konu olayda ta şınmaz ın geçici ihalesi 24/4/2014 ba şvurucu üzerinde kalm ıştır. Söz konusu ihale 15/5/2014 tarihinde ita amiri taraf ından iptal edilmi ştir. İta amirinin ihaleyi iptal yetkisi 2886 Kanun'un 31. maddesinde öngörülmü ştür. Ayr ıca kamu güvenliğinin sağlanmas ı amac ıyla ihaleyi onaylamama yönünde ita amirinin takdir yetkisinin bulunduğu Dan ıştay ın yerleşik içtihad ı ile kabul edilmektedir (bkz. 23-25). Bu kapsamda geçici ihalenin ba şvurucu üzerinde kalmas ı, söz konusu ihalenin kesinle ştiği şeklinde değerlendirilmeyecektir. İhalenin iptal edilebilece ği, ihale ko şullar ını kabul eden ba şvurucu taraf ından tamamen öngörülemez veya keyfî bir i şlem olarak de ğerlendirilemez. Ayr ıca geçici ihalenin yap ıldığı tarih ile ita amiri taraf ından ihalenin iptal edildi ği tarih aras ında da uzun bir süre geçmemi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/18936 Karar Tarihi : 21/4/2021 1358.İta amirinin ihaleyi onaylamama yönünde takdir yetkisi bulunmaktad ır. Bu bağlamda ihalenin iptal nedeninin varl ığı öncelikle ita amiri taraf ından ortaya konacak ve bu işleme yarg ısal denetim mekanizmas ı işletilebilecektir. Somut olayda asayi ş yönünden doğmas ı muhtemel olumsuzluklar ın önlenmesi amac ıyla ihalenin iptal edildi ği görülmektedir. Derece mahkemelerinin denetiminden geçen i şlem hukuka uygun bulunmu ştur. Bu aşamada toplum yarar ına dayal ı meşru amac ın belirlenmesinde idari makamlar ın geniş takdir yetkisi bulunduğu belirtilmelidir. Dolay ısıyla geçici ihalenin iptaline dayanak olan olgular idare taraf ından ortaya konulmu ş ve yarg ısal incelemeden geçerek hukuka uygun bulunmu ştur. Bu kapsamda ita amirinin yetkisinin kullan ılmas ı ile kamu yarar ının belirlenmesine ili şkin değerlendirmelerde bariz bir takdir hatas ı veya aç ık keyfîlik bulundu ğu söylenemeyecektir. 59. Somut olayda ba şvurucu ihalenin iptal edilmi ş olmas ını şikâyet etmekte, buna karşın ihale için ödedi ği geçici teminat bedelinin kendisine iade edilmedi ğine dair bir iddias ı bulunmamaktad ır. Valilik, ihaleye kat ılmak üzere ba şvurucunun ödedi ği geçici teminat bedelinin iade edilece ği hususunda ba şvurucuyu bilgilendirmi ştir. Dolay ısıyla başvurucu ihalenin iptaline ba ğlı olarak ödemi ş olduğu bedele ili şkin uğram ış olduğu bir zarar ın varl ığını ortaya koyamam ıştır. 60. Sonuç olarak ihalenin iptal edilmesi sonucunda ba şvurucuya şahsi olarak a şırı ve olağan d ışı bir külfet yüklemedi ği değerlendirilmi ştir. Başka bir ifade ile ba şvurucunun mülkiyet hakk ının korunmas ı ile kamu yarar ı aras ında olmas ı gereken adil denge bozulmam ış olup mülkiyet hakk ına yap ılan müdahale ölçülüdür. Bu durumda ba şvurucunun mülkiyet hakk ının ihlal edilmedi ği aç ıktır. 61. Aç ıklanan gerekçeyle Anayasa n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının ihlal edilmedi ğine karar verilmesi gerekir. B. Mülkiyet Hakk ı ile Bağlant ılı Olarak Ayr ımc ılık Yasağının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 62. Başvurucu, do ğduğu yerden dolay ı ihalenin hukuka ayk ırı olarak keyfî bir şekilde iptal edildi ğini iddia etmi ştir. 2. Değerlendirme 63. Anayasa Mahkemesi ancak temellendirilebilmi ş bir bireysel ba şvuruyu inceler. Başvurucular ın şikâyetlerini hem maddi hem hukuki olarak temellendirme zorunlulu ğu bulunmaktad ır. Maddi dayanaklar yönünden ba şvurucular ın yükümlülü ğü şikâyetlerine konu temel olay ve olgular ı aç ıklamak ve bunlara ili şkin delilleri Mahkemeye sunmak, hukuki dayanak yönünden yükümlülü ğü ise bireysel ba şvuruya konu temel hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildi ğini özü itibar ıyla aç ıklamakt ır (Sabah Y ıldızı Radyo ve Televizyon Yay ın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi [GK], B. No: 2014/12727, 25/5/2017, 19). 64. Başvurucu do ğduğu yer nedeniyle ihalenin iptal edildi ğini ileri sürmü ş, bu iddialar ına ilişkin olarak da yerel gazete haberleri ve bir sosyal medya yorumunu içeri r belgeleri bireysel ba şvuru dosyas ında sunmu ştur. Buna kar şın iptal karar ının verildiği ita amiri karar ının ve ihalenin iptali karar ının hukuka uygun bulundu ğuna ilişkin Daire karar ının, Başvuru Numaras ı: 2018/18936 Karar Tarihi : 21/4/2021 14başvurucunun do ğum yerine veya bu kapsamda yorumlanabilecek herhangi bir gerekçeye dayan ılarak verildi ğini gösterir bir de ğerlendirmenin varl ığı başvurucu taraf ından ortaya konulmam ıştır. 65. Somut olayda, yerel gazete haberleri ile sosyal medya yorumlar ının mülkiyet hakk ına müdahaleyi olu şturan ita amiri karar ına veya derece mahkemeleri kararlar ına etkisi de başvurucu taraf ından somutla ştırılmam ıştır. Dolay ısıyla başvurucunun iddialar ına delil olarak ileri sürdü ğü hususlar ın iddian ın doğruluğunu destekleyecek ve ortaya koyacak niteli k ve yeterlilikte olmad ığı gözönüne al ındığında ayr ımc ılık iddias ının temellendirilmedi ği anlaşılm ıştır. 66. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1.İhalenin iptal edilmesi nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Mülkiyet hakk ı ile bağlant ılı olarak ayr ımc ılık yasağının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının İHLAL EDİLMEDİĞİNE, C. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA, D. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 21/4/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Recai AKYEL Üye Üye Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN