Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -2-170 (Devralma ) Karar Sayısı : 12-68/1679-615 Karar Tarihi : 27.12.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR , Kenan TÜRK B. RAPORTÖR : Burak SAĞLAM C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Compagnie Generale de Geophysique Veritas Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRK AYNAK , Av. Ceren ÖZKANLI ve Ayşe GÜNER Çitlenbik S o
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -2-170 (Devralma ) Karar Sayısı : 12-68/1679-615 Karar Tarihi : 27.12.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR , Kenan TÜRK B. RAPORTÖR : Burak SAĞLAM C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Compagnie Generale de Geophysique Veritas Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRK AYNAK , Av. Ceren ÖZKANLI ve Ayşe GÜNER Çitlenbik S ok. No:12 Yıldız M ah. Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Compagnie Generale de Geophysique Veritas tarafından Fugro Group un tüm jeofizik bölümünü n devral ınması ve Compagnie Generale de Geophysique Veritas ile Fugro Group arasında ortak girişim kurulması işlemlerine izin verilmesi talebi . (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 07.12.2012 tarih ve 10332 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 18.12.2012 tarih ve 2012 -2-170/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Compagnie Generale de Geophysique Veritas şirketinin Fugro N.V. nin tüm jeofizik Bölümünü devralmas ı ve üzerinde tek kontrol sağlaması işleminin 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) in 5. maddesi nin 1b) fıkrası uyarınca devralma işlemi olduğu; d evralma işleminin önşartı ola rak sunulan ve bu işlemle eşzamanlı olarak gerçekleştirilecek olan Compagnie Generale de Geophysique Veritas ve Fugro N.V. arasında Seabed JV adında bir ortak girişim kurulması işleminin aynı Tebliğ kapsamında bir ortak girişim işlemi olduğu, işleme izin v erilmesinde herhangi bir sakınca olmadığı ifade edilmiştir . G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Taraflar G.1.1. Compagnie Generale de Geophysique Veritas ( CGG VERITAS ) (4) Dosya mevcudu bilgilere göre CGG VERITAS , dünya çapında petrol sahası hizmetleri endü strisinde sismik veri toplama ve ağırlı klı olarak petrol ve gaz arama il e üretm e endüstrisindeki müşterilerine veri işleme hizmeti sunan Fransa merkezli, hisseleri çeşitli borsalarda işlem gören , halka açık bir şirkettir. Şirket aynı zamanda iştiraki Serce l ile dünya çapında sismik veri toplama ekipmanları üreticisidir. Şirket hiçbir kişi ya da kuruluş tarafından kontrol edilmemektedir. Şirketin Türkiye de herhangi bir iştiraki bulunmamaktadır. (5) Şirket Türkiye de elde ettiği ciroyu, Türkiye de sismik veri ar aştırma faaliyetlerini yürüten ana kuruluş olan Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı na (TPAO) yüklenici sıfatı ile yürüttüğü işler ile elde etmiştir. 12-68/1679-615 2/7 G.1.2. Fugro N.V. ( FUGRO ) (6) FUGRO esasen yerin yüzeyi ve alt yüzeyine ilişkin veri toplanması ve yorumlanma sı hizmetleri ile kara ve denizde altyapı gelişimi konusunda görüş ve hizmet veren bir şirkettir. FUGRO nun hisseleri çeşitli borsalarda işlem görmektedir. FUGRO hiçbir kişi ya da kuruluş tarafından kontrol edilmemektedir. (7) FUGRO nun Türkiye de, 2011 yılınd a satın alınmış ve jeoteknik danışmanlık hizmeti veren (deprem mühendisliği), yapı endüstrisi, devlet ve endüstriyel müşteriler için geniş altyapı projelerinde rol alan (tünel tasarımı, hidrojeolojik işler), Fugro Sial Yerbilimleri Müşavirlik ve Mühendisli k Ltd. Şti. (FUGRO SİAL) unvanlı bir iştiraki bulunmaktadır. Dosya mevcudunda, FUGRO SİAL ın Türkiye de etkilenen pazarlarda fa aliyet göstermediği ve devralma/ ortak girişim işlemlerinin de bir parçası olmadığı ifade edilmektedir. G.1.3. FUGRO nun Jeofizik Birimi (8) FUGRO nun Jeofizik Birimi nin faaliyetleri, arama ve jeoloji hizmetleri, yüksek teknolojili rezervuar karakterizasyonu, denizden sismik veri toplama, bu verinin işlenmesi ve yönetimi ile ekipman üretimi olarak De Regt Marine kablolarının ve göbekle rin üretimi ile tasarımı faaliyetlerinden oluşmaktadır. G.2. Bildirime Konu İşlemler (9) Bildirim konusu, devralma ve bir ortak girişim kurulması olmak üzere iki işlemden oluşmaktadır. Bildirim formunda ortak girişimin kurulması işlemi devralma işleminin tama mlanmasının önşartı olarak ifade edilmiştir. 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinin 4. fıkrasında şartla bağlanan işlemlerin yakın ilişkili işlemler olarak kabul edileceği ve tek bir işlem olarak kabul edileceği belirtilmektedir. Bu bağlamda bildirim konusu her ne kadar iki işlemi içerse de tek bir işlem olarak kabul edilmiş, bununla birlikte her iki işlem ayrı ayrı değerlendirilmiştir. G.2.1. Ortak Girişim Kurulması İşlemi (10) Bu işlem kapsamında CGG VERITAS ile FUGRO arasında Seabed JV (SEABED) unvanlı bir ortak girişim kurulacaktır. SEABED, 15 metreden 3000 metre derinliğe kadar deniz dibinden ve deniz dibi yakınından jeofizik verilerin toplanması (SWOBS) , işlenmesi, analiz edilmesi ve yorumlanması; sismik, deniz elektromanyetik (EM), yer çekimi ve diğer jeofizik verilerin toplanması için deniz dibi kabloları, düğümler (nodes), kalıcı rezerv izleme ve yakın deniz dibi veri alma metotlarının sağlanması faaliyetlerinde bulunacaktır. SEABED de FUGRO % ( ..) , CGG VERITAS ise % ( ..) oranında hisseye sahip olacak tır. G.2.2. Devralma İşlemi (11) Diğer işlem ise CGG VERITAS ın, FUGRO nun tüm Jeofizik Bölümü nü devralması ve üzerinde tek kontrol tesis etmesi işlemidir. Bu işlem kapsamında, Fugro Jeotakımı (denizde streamer ile sismik verilerin toplanmasında uzmanlaşmış birim ), Fugro Sismik Görüntüleme (sismik verilerin işlenmesi hizmetinde uzmanlaşmış birim), Fugro Jeofizik ve Jeolojik Hizmetler (coğrafi arama hizmetlerinde uzmanlaşmış birim) ve De Regt (kabloların ve göbeklerin üretiminde uzmanlaşmış birim) CGG VERITAS ın ko ntrolü altına girecektir. Fugro nun Çoklu -Müşterili Kütüphanesi ve SWOBS işi bu devralma işleminin konusu dışındadır. G.3. Sektör/Pazar Hakkında Bilgi (12) Bildirim konusu işlemlere ilişkin sektör en genel şekliyle sismik hizmetler sektörü/pazarı olarak özetle nebilir. Sismik hizmetler sektörü, sismik verilerin toplanması , işlenmesi, sismik veri toplama ekipmanlarının üretimi ve rezervuar karakterleme hizmetleri de dahil 12-68/1679-615 3/7 olmak üzere veri toplama ve veri işleme hizmetlerine ilişkin ek hizmetlerin sağlanması faaliyetleri olarak ifade edilmektedir . (13) Sismik hizmetler sektörü, petrol ve gaz fiyatlarındaki dalgalanmalara, belirlenmiş ve tahmin edilen petrol ve gaz rezervlerinin seviyesine, küresel ekonomik duruma ve global düzeyde petrol ve gaz talebine oldukça duyarlı bir sektördür. Söz konusu etmenler, sismik hizmetler sektörünün müşterisi konumunda bulunan genelde alıcı gücü yüksek petrol ve gaz şirketlerinin yatırım kararlarını , dolayısıyla sismik hizmetlere olan talebi ciddi şekilde etkilemektedir. (14) Sismik veri topl ama, yere ses dalgası verilerek, bu dalgaların yer yüzeyinden yansımasıyla veri elde etme aşamasıdır. Karadan ya da denizden gerçekleştirilebilmektedir. Karadan veri toplama, enerjiyi dünyaya iletmek için enerji kaynağı nı, yansıyan enerjiyi ve işlenmemiş s ismik veriyi kaydeden merkezi kayıt sistemi bileşenlerinden oluşmaktadır. Denizden veri toplama işlemi ise, deniz aracından sarkıtılan ve streamer adı verilen kablolar üzerindeki hidrofon taşıyan alıcıların, suya ateş eden hava silahlarından yansıyan ses dalgaları tarafından üretilen basıncı toplaması suretiyle elde edilmektedir. Toplanan veri 2 boyutlu (2D), 3 boyutlu (3D) ya da 4 boyutlu (4D) olabilmektedir. (15) Dosya mevcudunda, sismik veri toplama işinin kişiye özel (sözleşmesel ya da münhasır olarak) vey a spekülatif (çoklu müşteri kütüphanesi) bazlı yapılabildiği belirtilmektedir. Kişiye özel veri toplama, bir petrol/gaz şirketinin, ihale ile sismik hizmetler sektöründe faaliyet gösteren bir şirketten hizmet al masından oluşmaktadır . Elde edilen veriler sa dece bu petrol/gaz şirketinin kullanımı içindir. Spekülatif bazlı veri toplama ise sismik hizmetler sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin kendi inisiyatifleri ve finansal kaynaklarıyla yürüttüğü veri toplama işleri olup, bu veriler lisanslar aracılığıyl a birden fazla petrol/gaz şirketinin kullanımına sunulmaktadır. (16) Sismik veri işleme, veri toplama aşamasında kaydedilen işlenmemiş sismik verinin sinyal işleme algoritmaları ve sinyal işleme yazılımları ile işlenerek müşterinin anlayabileceği ve kullanabile ceği bir formata dönüştürülmesi aşamasıdır. Bildirim formunda genelde tek bir veri işleme merkezinin farklı türdeki verileri (kara, deniz, 2D, 3D, 4D) işleme kapasitesine sahip olduğu belirtilmektedir. Veri işleme, hem yazılım, hem de bu yazılımın müşteri kullanımı için bakımı hizmetinin sağlanmasını da içerebilmektedir. (17) Sismik hizmetler sektörünün bir diğer önemli bileşeni sismik verilerin toplanmasını sağlayan sismik veri toplama ekipmanlarıdır. Örneğin , denizden veri toplamada kullanılan streamer kablola rı bir veri toplama ekipmanıdır. Sismik hizmetler sektöründe veri toplama ve işleme faaliyetlerinin yanı sıra sismik ekipman üretiminde bulunan şirketler olduğu gibi, veri toplama ve işleme faaliyetiyle iştigal etmeyen salt ekipman üreticisi şirketler de bulunmaktadır. (18) Dosya mevcudu bilgilerde, veri toplama ve işleme faaliyetlerinin ikincil faaliyetleri şeklinde ifade edilen ek hizmetler in, rezervuar karakterizasyonu nu, arama danışmanlık ve veri yönetim hizmetlerini kapsa dığı belirtilmektedir. Bu hizmetler petrol ve gaz şirketlerinin arama ve üretim faaliyetlerini arttırmaya yönelik hizmetlerdir. Rezervuar karakterizasyonu ; rezervuar karakterinin analiz edilmesi, rezervuarın belirlenmesi, değerlemesinin yapılması ve rezervuardan petrol ve gaz çıkarımının mak simize edilmesine yönelik danışmanlık ve teknoloji hizmetlerinden oluşmaktadır. Arama danışmanlık hizmeti, petrol arama ve geliştirmenin daha çok jeofizik, mühendislik ve ekonomik unsurlarına yönelik olup, jeolojik sismik veri analizi ve yorumlanması, kutu loglarının, çekirdeğin ve kesitlerin analizi, jeokimya, elektromanyetik ve yerçekimi gibi yeryüzü analizi, tesislerin planlanması ve kuyuların belirlenmesi gibi süreçleri içermektedir. Veri yönetimi hizmetleri ise verinin saklanması, kataloglanması, kopya lanması gibi hizmetleri kapsamaktadır. 12-68/1679-615 4/7 G.4. Türkiye de Sismik Hizmetler Sektörü (19) Türkiye de karadan ve denizden petrol ve gaz arama projeleri, Türkiye nin tek ulusal petrol şirketi olan TPAO tarafından veya Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (PİGM) nden izin almakla yükümlü özel şirketler tarafından yürütülmektedir. Müsaade, arama veya işletme ruhsatnamelerinin tümü 6326 sayılı Petrol Kanunu nun 3/35 maddesine göre, Kanun u uygulamakla görevlendirilen kuruluş olan PİGM den alınmaktadır. Arama ruhsatını devlet adına alma hakkı ise TPAO nundur. Bir sismik veri toplama ihtiyacı doğduğunda ise, TPAO tarafından ya da özel şirketler tarafından ihale açılmakta ve ihaleyi kazanan sismik hizmetler sağlayan firma ile anlaşılmaktadır. Taraflar ca, Türkiye de sismik veri topla ma hizmeti veren ve/veya sismik ekipman üreten yerel bir teşebbüsün bulunmadığı ifade edilmektedir. G.5. Etkilenen Pazarlar (20) Bildirim konusu devralma ve ortak girişim işlemleri kapsamında, tarafların Türkiye deki ve dünyadaki faaliyetleri, etkilenen pazar açısından değerlendirildiğinde; - FUGRO Jeofizik Bölümü nün dünyadaki sismik deniz verilerinin toplanması faaliyetinin, CGG VERITAS ın aynı alanda Türkiye deki ve dünyadaki faaliyetleri ile kesiştiği, - FUGRO Jeofizik Bölümü nün Türkiye ve dünyadaki sismik veri lerin işlenmesi faaliyetinin, CGG VERITAS ın aynı alanda Türkiye ve dünyadaki faaliyetleri ile kesiştiği, - Sismik veri ekipmanı üretimi bakımından tarafların faaliyetleri arasında yatay bir çakışma bulunmamakla beraber, sismik veri toplama ve sismik veri ek ipmanı tedariki arasında dikey bir ilişki bulunduğu, - Ek hizmetler bakımından ise tarafların her ikisinin de bu alanda Türkiye de faaliyetleri bulunmadığı, - Tarafların her ikisinin de SWOBS faaliyetlerini ortak girişime devrettiği anlaşılmıştır. (21) Tarafların faaliyetleri arasındaki yatay ve dikey çakışmalar değerlendirildiğinde, bildirim konusu dosya bakımından etkilenen pazarlar ; sismik deniz verilerinin toplanması, sismik veri işleme ile sismik veri ekipmanı üretimi ve satışı pazar ları olarak belir lenm iştir. Yapılacak değerlendirme yi etkilememesi nedeniyle , pazarlar daha alt segmentlere ayrılma mıştır. (22) Ortak girişim in ise SWOBS faaliyetin e yönelik olarak kurulduğu anlaşılmaktadır. Dosya mevcudunda SWOBS faaliyetini diğer sismik veri toplama faaliyet lerinden ayıran hususlar ; bu faaliyetin bölgesel olarak çevre faktörlerine ve lojistik zorluklara daha duyarlı olduğu, bu nedenle daha ileri teknoloji ve özel metotlar gerektirdiği, SWOBS faaliyetleri için kullanılan deniz araçlarının deniz sismik verileri nin toplanması için kullanılan araçlardan farklılaştığı ve çok daha küçük oldukları, bu araçların kabloları çekemediği, daha çok deniz zeminindeki kabloların ve düğümlerin yerleştirilmesine yönelik yapılandırıldığı, SWOBS faaliyetinin suyun dibindeki alıcı istasyonundan sismik veri kaydetmeyi bünyesinde barındırdığı, kullanılan kabloların da çok daha yüksek deniz derinlikleri için dizayn edildiği, SWOBS faaliyeti ile normal veri toplama faaliyetinden daha kaliteli veri elde edildiği, SWOBS un daha pahalı bi r hizmet olduğu ve müşterilerin SWOBS ve diğer denizden veri toplama hizmetlerini ayrı ayrı satın aldığı şeklinde belirtilmiştir . Bu çerçevede SWOBS pazarı ayrı bir pazar olarak ele alın mıştır. 12-68/1679-615 5/7 G.6. İlgili Coğrafi Pazar (23) Bildirim konusu işlem bakımından rekabetin ulusal düzeyden ziyade global düzeyde gerçekleşmesi, hizmet alımının global şirketlerin katılımı ile gerçekleşen ihaleler aracılığıyla olması, sismik hizmetler sektöründe yer alan şirketlerin faaliyetlerini bir bölgeden başka bir bölgeye taşınabi lir deniz araçları, kaynak ve ekipmanlar aracılığıyla yürütmesi gibi etmenler göz önünde bulundurularak, ilgili coğrafi pazar Türkiye ve Dünya olmak üzere her iki açıdan da ele alın mıştır. G.7. Değerlendirme (24) Bildirim konusu işlemlerden CGG VERITAS ın FUGRO nun Jeofizik Bölümü nü devralması ve üzerinde tek kontrol kurması işlemi, 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesi kapsamında bir devralma işlemidir. Öte yandan aynı Tebliğ in 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bir ortak girişimin aynı Tebliğ kapsamında bir leşme ve devralma sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir. Buna göre, CGG VERITAS ve FUGRO nun SEABED unvanlı bir ortak girişim kurması işleminin anılan unsurları taşıyıp taşımadığı bakımından inceleme si yapıldığında, FUGRO ve CGG VERITAS ın anılan şirket üzerinde ortak kontrole sahip olduğu ve ortak girişimin taraflar ından bağımsız bir iktisadi varlık ola rak faaliyetlerini sürdürebileceği anlaşılm ıştır. Bu çerçevede , SEABED in kurulması işleminin, 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir ortak girişim işlemi olduğu kanaatine varılmıştır . (25) Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, taraflarının Türkiye ve dünya ciroları nın 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesindeki ciro eşiklerini aştığı ve etkilenen pazarların bulunduğu anlaşılan işlem, Rekabet Kurulundan izin alınması gereken bir devralma işlemi niteliğindedir. (26) Bildirim konusu işlem bakımından, ilgili coğrafi pazar olarak öncelikle global düzeyde daha sonra Türkiye özelinde değerlendir me yapılmıştır. Bu çerçevede dosya mevcudunda yer aldığı üzere, sismik hizmetler sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin deniz verilerinin toplanması pazarında 2011 yılına ilişkin gelir bazı nda elde edilen global pazar payları incelenmiştir. Buna göre, bildirim konusu işlem öncesinde deniz verilerinin toplanması pazarında, Western Geco şirketi nin %( ..) global pazar payıyla ilk sırada yer aldığı, FUGRO nun Jeofizik Bölümü nü devralmasıyla b irlikte CGG VERITAS ın anılan pazarda % ( ..) pazar payıyla ilk sıraya yükselece ği, ancak pazarın yaklaşık yarısının hala Western Geco, PGS ve TGS şirketlerinin elinde olduğu, dolayısıyla, söz konusu durumun, global pazardaki rekabet düzeyini önemli oranda et kilemeyeceği anlaşılmıştır . (27) Aynı pazara ilişkin olarak Türkiye açısından ise, son 3 yıldaki büyüklüklerine ve bu alanda Türkiye de faaliyet gösteren şirketlerin pazar paylarına bakıldığında; CGG VERITAS ın 2009 ve 2010 yıllarında pazarın tamamına, 2011 yıl ında ise % ( ..) pazar payına sahip olduğu , ancak bu durumun anılan pazara ilişkin projelerin sadece TPAO tarafından açılan ihaleler ile gerçekleştiril mesi ile ilgili olduğu , bu süre içerisinde sadece CGG VERITAS ve Rus rakibi Sevmorneftegeofizika (SMNG) şi rketinin TPAO için çalıştığı, bu nedenle söz konusu durumun özellikle pazarın ihaleler ile belirlenen yapısından kaynaklandığı anlaşılm ıştır. Dolayısıyla , ihalelerin yenilenmesi ya da yeni ihalelerin açılması ile söz konusu pazar paylarında ani değişikleri n gözlenmesi mümkündür. Öte yandan Türkiye açısından anılan pazar ın, sadece ulusal petrol şirketi TPAO nun kayda değer bir müşteri konumunda bulunduğu, yerel firmaların hizmet vermediği ve global pazar ile karşılaştırıldığında küçük olarak nitelendirilebil ecek bir pazar olduğu görülmektedir . Bu bakımdan , CGG VERITAS ın anılan pazardaki paylarının bu düzeyde olması nın pazarın yapısından kaynaklı ve değişmesi nin mümkün olduğu ; FUGRO nun ve/veya Jeofizik Bölümü nün Türkiye de herhangi bir faaliyetinin bulunmad ığı; bu nedenle devralma işleminin, pazar yapısında mevcut durumdan farklı herhangi bir değişikliğe, dolayısıyla rekabetçi bir endişeye yol açmayacağı kanaatine varılmıştır. Ayrıca, TPAO son dönemde 12-68/1679-615 6/7 kendi deniz aracını satın alarak bu alana girmeye karar v ermiş, MTA da İstanbul Gemi Tersanesi ile Türkiye de 4x8 km lik streamer ı olan bir sismik deniz aracı inşa edilmesi konusunda anlaşmış olup, söz konusu gelişmeler ileriki dönemde söz konusu pazara olacak yerel yeni girişlere de işaret etmektedir. (28) Dosya me vcudundan; e tkilenen pazarlardan bir diğeri olan sismik veri ekipmanı pazarına ilişkin olarak , işlem taraflarının bu pazardaki faaliyetleri arasında ürün çeşidi seviyesinde dünya çapında bir örtüşme nin bulunmadığı, CGG VERITAS ın bu alandaki üretiminin karadan ve denizden sismik veri toplanmasına yönelik jeofizik ekipmanı ürün yelpazesini içerdiği, FUGRO nun Jeofizik Bölümü nün ise CGG VERITAS tarafından üretilmeyen ve yalnız Hollanda da satışa sunulan kabloları ürettiği, tarafların ürünlerinin birbirler i ile ikame edilebilir olmadığı, bununla birlikte, sismik verilerin toplanması ile sismik veri ekipmanı arasındaki dikey ilişkiden dolayı anılan pazar ın incelendiği görülmektedir . (29) Dosya mevcudu verilere göre, CGG VERITAS ın dünya çapında sismik deniz ekipmanı pazarındaki payı % ( ..) dur. Ayrıca , Türkiye de küçük ölçekte bir pazar olan sismik veri toplama ekipmanı pazarındaki 2011 yılı pazar payları na bakıldığında ise g erek dünya çapındaki % ( ..) luk, gerekse Türkiye deki % ( ..) luk pazar payı ile CGG VERITAS ı n önemli bir sismik ekipmanı sağlayıcısı olduğu , bununla birlikte, FUGRO ve/veya FUGRO nun Jeofizik Bölümü nün Türkiye de bu alanda herhangi bir cirosunun bulunmaması nın, devralma işleminin Türkiye de yatay eksende pazar yapısında bir değişikliğe yol açmay acağı ve FUGRO nun anılan pazardaki global pazar payı nın sadece %( ..) düzeyinde gerçekleştiği anlaşılmıştır. (30) Öte yandan anılan devralma işleminin sismik veri toplama ve sismik veri ekipmanı arasındaki ilişkiden kaynaklanan dikey etkilerinin ise gerek Tü rkiye pazarında gerekse global pazarda rakiplerin pazardan dışlanması sonucunu doğuracak düzey ve nitelikte olmayacağı beklenmektedir. Öncelikle, global açıdan bakıldığında, CGG VERITAS ın başlıca rakipleri olan Western Geco ve PGS gibi şirketlerin ekipman larını ya kendi kaynaklarından ya da üçüncü bir yüklenici taraftan sağladığı, bu nedenle işlemden etkilenmeyeceği ifade edilmektedir. Ayrıca, sektörde sadece sismik veri toplama ekipmanı üreticisi olarak hizmet veren başka şirketlerin de alternatif sismik veri toplama ekipmanı kaynağı olarak yer aldığı, pazara girmek isteyen teşebbüsler açısından ikinci el ekipman satın alma opsiyonun da bulunduğu belirtilmektedir. (31) Devralma işlemi kapsamında etkilenen pazarlardan sonuncusu olan sismik veri işleme pazarına ilişkin dünya çapında ve Türkiye bazında 2011 yılı pazar payları incelendiğinde; işlem sonucunda taraflar ın dünya çapında % ( ..) lik bir pazar payına ulaşaca ğı, bununla birlikte tarafların Türkiye deki pazar paylarının % ( ..) in de al tında olduğunun tahmin edildiği , 2009 ve 2010 yıllarında bu pazarda işlem taraflarının her ikisi nin de Türkiye de herhangi bir pazar payı elde etme diği ve Türkiye sismik veri işleme pazarına Koktan Seismic Consulting Ltd., Absolute Imaging ve Beron Petroleum Services şirketleri nin girdiği, kendi veri işleme merkezi olan TPAO nun da yeni bir giriş yapmayı planladığı anlaşılmıştır. Bütün bu bilgiler çerçevesinde , anılan işlem sonunda, Türkiye sismik veri işleme pazarı bakımından herhangi bir rekabetçi endişe nin söz konusu olmadığı kanaatine varılmıştır. (32) Bildirim konusu işlemlerden CGG VERITAS ve FUGRO arasında kurulan SEABED unvanlı ortak girişimin tarafları arasında ya da taraflarla ortak girişim arasında rekabeti sınırlayıcı amaç veya etkinin bulunup bulunmadığı 2010/4 sayılı Te bliğ in 13(3) maddesi hükümleri kapsamında değerlendiril miştir. (33) Ana şirketlerin hiçbirinin ortak girişimin faaliyette bulunacağı pazarda veya bu pazarın alt veya üst pazarında faaliyet göstermediği veya sadece bir ana şirketin ortak girişimin faaliyette b ulunacağı pazarda veya bu pazarın alt veya üst pazarında faaliyet gösterdiği 12-68/1679-615 7/7 durumlarda, ortak girişimin rekabeti sınırlayıcı bir amaç ve etkisinin bulunmaması koşulunun sağlanmış olduğu kabul edilmektedir. (34) CGG VERITAS ın ve FUGRO nun tüm SWOBS işlerini SE ABED bünyesinde toplaması sonucu, işlem taraflarının SWOBS alanında herhangi bir faaliyeti kalmayacaktır. Bildirimde, taraflardan FUGRO nun bu işlem neticesinde yatay ve dikey pazarlarda SEABED in faaliyetleri ile ilgili kayda değer herhangi bir faaliyetin in kalmayacağı, SWOBS faaliyetlerinin ayrı bir pazar olarak ele alınması durumunda, CGG VERITAS ile SEABED arasındaki ilişkinin de dikey eksende ekipman faaliyetleri ile sınırlı olacağı, zira CGG VERITAS ın SWOBS ekipmanı ürettiği ifade edilmektedir. Bunun la birlikte anılan dikey ilişkinin, pazarda yer alan diğer SWOBS ekipman üreticileri ve kişiye özel teknolojili SWOBS rakipleri nedeniyle pazar kapama etkisi yaratmayacağı, SWOBS ekipman pazarının toplam ekipman pazarının %5 -10 unu oluşturması nedeniyle ek ipman üreticileri üzerinde de bir etki yaratmayacağı belirtilmektedir. Alt pazara ilişkin olarak ise, SWOBS veri işleme faaliyetinin, toplam veri işleme pazarının %2 den de az bir parçasını oluşturması nedeniyle bu pazarda da, bir pazar kapama etkisinin mü mkün olmadığı anlaşıl maktadır. Tüm bu değerlendirmeler global perspektiften olup, Türkiye açısından ortak girişim işlemi değerlendirildiğinde ise, tarafların hiçbirinin Türkiye de SWOBS faaliyetinin bulunmaması ve ortak girişimin de henüz kurulmamış olması sebebiyle, mevcut durumda rekabeti sınırlayıcı bir amaç ve ya etki nin olduğundan söz etmek mümkün gözükmemektedir. H. SONUÇ (35) Düzenlenen rapora ve incelenen dos ya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılar ak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güç lendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.