Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -1-357 (Özelleştirme) Karar Sayısı : 11-12/240 -77 Karar Tarihi : 03.03.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Doç. D r. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Cengiz SOYSAL, Harun ULU, Harun GÜNDÜZ, Cemal Ökmen YÜCEL, S. Yersu ŞAHİN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Ziya Gökalp Cad. No: 80 0
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -1-357 (Özelleştirme) Karar Sayısı : 11-12/240 -77 Karar Tarihi : 03.03.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Doç. D r. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Cengiz SOYSAL, Harun ULU, Harun GÜNDÜZ, Cemal Ökmen YÜCEL, S. Yersu ŞAHİN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Ziya Gökalp Cad. No: 80 06600 Kurtuluş /Ankara D. TARAFLAR : - MMEKA Makine İthalat Pazarlama ve Ticaret A.Ş. 20 Büyükdere Cad. Park Plaza No:14 Kat:9 34567 Maslak /İstanbul - Yıldızlar SSS Holding A.Ş. Turan Güneş Bulvarı 571. Cad. No :30 Yıldız Çankaya /Ankara - Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş. Sabancı Center Kule 2 Kat 21 4. Levent /İstanbul - Aksa Elektrik Perakende Satış A.Ş. Gülbahar Cad. 1. Sokak No:2 Güneşli 34540 İstanbul - Park Holding A.Ş. SİM Söğütözü İş Merkezi Söğütözü Cad. 14/ D 06560 Beştepeler /Ankara 30 - Cengiz -Kolin -Limgaz Ortak Girişim Grubu Filistin Cad. Kader Sok. No:36 G.O.P. /Ankara - Emkat Ortak Girişim Grubu Fahrettin Kerim Gökay Cad. No:34 Altunizade Üsküdar /İstanbul - Türkerler İnşaat Turizm Madencilik Enerji Üretim Ticar et ve Sanayi A.Ş. Turan Güneş Bulvarı Galip Erdem Cad. (Eski 15. Cad.) No:11 Çankaya /Ankara E. DOSYA KONUSU: İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş. nin, Ak deniz 40 Elektrik Dağıtım A.Ş. nin ve Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. nin %100 oranındaki hisse sinin blok satış yöntemiyle özelleştirilmesi işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.12.2010 tarih ve 9509, 9510, 9511 sayılı yazılarla giren ve eksiklikleri en son 23.02.2011 tarihi itibarıyla tamamlanan bildirim ler üzerin e, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Ha kkında Tebli ğ in ilgili hükü mleri çerçevesinde düzenlenen 28.02.2011 tarih ve 2010 -1-357/ÖN-11-184.C.S. sayılı Özel leştirme Nihai İnceleme 50 Rapor u, 01.03.2011 tarih ve REK.0.05.00.00 -120/47 sayılı Başkanlık Önerge si ile 11-12 sayılı Kurul toplantısında görü şülerek karara bağlanmıştır. 11-12/240 -77 2 G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili rapor larda, bildirim konusu işlem lere ilişkin olarak ; - İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş., Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. nin her birinin %100 oranındak i hissesinin blok olarak devredilmesi işlemlerinin 4054 sayılı Kanun ve 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu, - MMEKA Makine İthalat Pazarlama ve Ticaret A.Ş. hissedarlarından Mehmet Kazancı, Esin Kazancı, Begüm Kazancı ve Mustafa Kurnaz ın Kazan cı Holding A.Ş. 60 ve dolayısıyla Aksa Elektrik Perakende Satış A.Ş. ile aynı ekonomik bütünlük içinde olduğu ve 4054 sayılı Kanun kapsamında tek bir teşebbüs olarak kabul edilmesi gerektiği , - MMEKA Makine İthalat Pazarlama ve Ticaret A.Ş. ve /veya Aksa Elektri k Perakende Satış A.Ş. nin teklif sahibi olduğu dağıtım şirketleri bakımından; o Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. nin MMEKA Makine İthalat Pazarlama ve Ticaret A.Ş. tarafından devralınması işlemine, Kazancı Holding A.Ş. bakımından hâkim durum yaratması ve böyl ece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurması nedeniyle 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca izin verilemeyeceği, 70 o Rekabet Kurulu nun 16.12.2010 tarih ve 10 -78/1645 -609 sayılı kararında; B oğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş., Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş. nin üçünün de İş -Kaya İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. -MMEKA Makine İthalat Pazarlama ve Ticaret A.Ş. O.G.G. ve/veya Aksa Elektrik Perakende Satış A.Ş. tarafından devralınması işlemine, Kazancı Holding A.Ş. bakımından hâkim durum yaratması ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurması nedeniyle 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca izin veril emeyeceğine karar verildiği , bu kapsamda; - İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş., Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş ., Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş., Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş., Trakya Elektrik 80 Dağıtım A.Ş. ve Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. nin MMEKA Makin e İthalat Pazarlama ve Ticaret A.Ş. ve/veya Aksa Elektrik Perakende Satış A.Ş. tarafından devralınmasına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek olasılıklar bakımından, dağıtım şirketleri tarafından yapılan satışlar içindeki payları itibarıyla Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş., Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş. nin üçünün de devralınması ile ulaşılacak payın üzerine çıkılması halinde işleme Kazancı Holding A.Ş. bakımından hâkim durum yaratması ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ö lçüde azaltılması sonucunu doğurması nedeniyle 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca izin verilemeyeceği, 90 - Öte yandan, İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş., Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş., Boğaziçi Elektrik Dağıt ım A.Ş., Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş., Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. nin MMEKA Makine İthalat Pazarlama ve Ticaret A.Ş. ve/veya Aksa Elektrik Perakende Satış A.Ş. tarafından devralınmasına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek olasılıklar bakımından, dağıtım şirketleri tarafından yapılan satışlar içindeki payları itibarıyla Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş., Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş. nin üçünün de devralınması ile ulaşılacak payın altında kalınması hal inde işleme 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca izin verilmesinde sakınca 100 bulunmadığı, 11-12/240 -77 3 - Yıldızlar SSS Holding A.Ş. nin ve aynı ekonomik bütünlük içinde yer alan Eti Gümüş A.Ş.-Söğütsen Ser. San. İnş. Mad. İth. İhr. A.Ş . O.G.G. nin teklif sahibi olduğu İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş., Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş., Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş., Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş., Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. yi devralması işlemler i bakımından; o Rekabet Kurulu nun 16.12.2010 tarih ve 10 -78/1645 -609 sayılı kararında; Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş., Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş., Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. nin dördünün de Eti Gümüş A.Ş. -Söğütsen Ser. San. İnş. Mad. İth. İhr. A.Ş. O.G.G. nin tarafından devralınması işlemine, hâkim durum 110 yaratması ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurması nedeniyle 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ hükümleri uya rınca izin verilemeyeceğine karar verildiği, o Bu kapsamda, özelleştirme sürecinde İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş., Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş., Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş., Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş., Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Dic le Elektrik Dağıtım A.Ş. nin Yıldızlar SSS Holding A.Ş. ve/veya Eti Gümüş A.Ş. -Söğütsen Ser. San. İnş. Mad. İth. İhr. A.Ş. O.G.G. tarafından devralınmasına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek olasılıklar bakımından, dağıtım şirketleri tarafından yapılan satı şlar içindeki payları itibarıyla Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş., Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş., Trakya 120 Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. nin dördünün de devralınması ile ulaşılacak payın üzerine çıkılması halinde işleme Yıldızlar SSS Holdi ng A.Ş. bakımından hâkim durum yaratması ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurması nedeniyle 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca izin verilemeyeceği, o Öte yandan, İstanbul Anad olu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş., Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş., Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş., Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş., Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. nin Yıldızlar SSS Holding A.Ş. ve/veya Eti Gümüş A.Ş. -Söğütsen Ser. S an. İnş. Mad. İth. İhr. A.Ş. O.G.G. tarafından devralınmasına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek olasılıklar bakımından, 130 dağıtım şirketleri tarafından yapılan satışlar içindeki payları itibarıyla Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş., Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş., Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. nin dördünün de devralınması ile ulaşılacak payın altında kal ınması halinde işleme 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca izin verilmesinde sakınca bulunmadığı, - Cengiz -Kolin -Limgaz Ortak Girişim Grubu nun, İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş. ve/veya Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. yi devralması işlemleri bakımından; o 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ hükümleri kapsamında hâkim durum yaratan ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde 140 azaltılması sonucunu doğuran bir devralma işleminin söz konusu olmadığı, o Bununla birlikte, Rekabet Kurulunun 26.8.2010 tarih, 10 -56/1069 -398 ve 10 - 56/1069 -398 sayılı karar ları çerçevesinde Kanunu n 4. maddesi kapsamında kabul edilen ve Kanunun 5. maddesi kapsamında 5 yıl süre ile muafiyet tanın an ortaklığın, söz konusu devirler ile birlikte Kanunun 4. maddesi kapsamında olacağı ve Kanunun 5. maddesi kapsamında muafiyet verilmesinin söz konusu olmay acağı, o Ortaklığın, tarafların elektrik dağıtımı faaliyetlerinin birleştirilmesi şeklinde yapılanması halinde işlemin Kanunun 4. maddesi kapsamı dışına çıkacağı ve bu durumda devir işlemleri ne 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ 150 hükümler i uyarınca izin verilmesinde sakınca bulunmadığı , 11-12/240 -77 4 - Park Holding A.Ş. nin Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş., İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş., Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. ve/veya Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. nin dördünü de devralması işlemine, hâkim durum yaratması ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurması nedeniyle 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ hükümler i uyarınca izin verilemeyeceği ; öte yandan, Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş., İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş., Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. ve/veya Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. den sadece üçünün Park Holding A.Ş. tarafından devralınması halinde söz konusu işlemlere 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 160 2010/4 sayılı Te bliğ hükümleri uyarınca izin ve rilmesinde sakınca bulunmadığı , - Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş. nin İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş., Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. ve/veya Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş. yi devralması işlemlerine, hâkim durum yarata n ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran işlemler olmaması nedeniyle 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca izin verilmesinde sakınca bulunmadığı , - Türkerler İnşaat Turizm Madenc ilik Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş. nin Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. yi devralmasına, hâkim durum yaratan ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem 170 olmaması nedeniyle 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca izin verilmesinde sakınca bulunmadığı , - Emkat Ortak Girişim Grubu nun Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. ve/veya Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. yi devralmasına, hâkim durum yaratan ve böylece ilgili pazarlarda rekabeti n önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmaması nedeniyle 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca izin verilmesinde sakınca bulunmadığı görüşü yer almaktadır. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME Özelleştirme İdar esi Başkanlığı (ÖİB) tarafından yapılan bildirim kapsamında devre 180 konu dağıtım şirketlerinin %100 oranındaki hissesinin blok satış yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla açılan ihalede ÖYK ya sunulmasına karar verilen teklif sahiplerine aşağıda sırasıyla yer verilmektedir: - İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş. ye ilişkin teklif sahipleri, - MMEKA Makine İthalat Pazarlama ve Ticaret A.Ş. - Yıldızlar SSS Holding A.Ş. - Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş. - Aksa Elektrik Perakende Satış A.Ş. - Park Holding A.Ş. - Cengi z-Kolin -Limgaz Ortak Girişim Grubu 190 - Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. ye ilişkin teklif sahipleri, - Park Holding A.Ş. - Aksa Elektrik Perakende Satış A.Ş. - MMEKA Makine İthalat Pazarlama ve Ticaret A.Ş. - Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş. - Emkat Ortak Girişim Grubu - Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. ye ilişkin teklif sahipleri, - Yıldızlar SSS Holding A.Ş. 200 - Park Holding A.Ş. 11-12/240 -77 5 - MMEKA Makine İthalat Pazarlama ve Ticaret A.Ş. - Türkerler İnşaat Turizm Madencilik Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş. - Cengiz -Kolin -Limgaz Ortak Girişim G rubu - Emkat Ortak Girişim Grubu ÖİB tarafından ayrıca gönderilen yazıda, İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş. , Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. ye ilişkin teklif sahiplerinin, 16.12.2010 tarih ve 10 -78/1645 -609 say ılı Rekabet Kurulu kararında değerlendirilen Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. (BOĞAZİÇİ ), Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş. 210 (GEDİZ ), Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş. (TRAKYA ) ve Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. (DİCLE ) nin teklif sahipleriyle büyük ölçüde aynı olduğu ve ya pılacak değerlendirmede, BOĞAZİÇİ, GEDİZ, TRAKYA ve DİCLE nin de göz önünde bulundurulması gerektiği ifade edilmektedir. Bu kapsamda BOĞAZİÇİ, GEDİZ, TRAKYA ve DİCLE ye ilişkin Rekabet Kurulu kararı verilmiş olmakla birlikte, bu bölgelerin teklif sahipleri nin henüz ÖYK ya sunulmamış olması nedeniyle, bildirim konusu işleme ilişkin teklif sahipleri bakımından yapılacak değerlendirmede, BOĞAZİÇİ, GEDİZ, TRAKYA ve DİCLE nin de dikkate alın ması uygun görülmüştür . H.1. Taraflar 220 H.1.1. Devredilen ler H.1.1.1. İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş. (AYEDAŞ) AYEDAŞ ın 2009 yılı cirosu 1.735.598.508 TL, 2009 yılı elektrik satışı 8.582,325 GWh olarak gerçekleşmiştir. Buna ek olarak AYEDAŞ ın, 21 adet dağıtım bölgesi içindeki alım-satım, kayıp -kaçak ve payları na ilişkin durumu aşağıdadır: Tablo 1: AYEDAŞ a Ait Alım -Satım ve Kayıp Kaçaklara İlişkin Veri (2009) Yıl Alınan Elektrik (GWh) Satılan Elektrik (GWh) Kayıp ve Kaçak (GWh) Kayıp ve Kaçak Oranı (%) Alınan Elektrikteki Pay (%) Satılan Elektrikteki Pay (%) 2009 9.276 8.582 694 7,5 5,78 6,34 H.1.1.2. Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. (AKDENİZ) AKDENİZ in 2009 yılı cirosu 1.153.053.991 TL, 2009 yılı elektrik satışı 5.927,658 GWh olarak gerçekleşmiştir. Buna ek olarak AKDENİZ in, 21 adet dağıtım bölgesi içindeki 230 alım-satım, kayıp -kaçak ve paylarına ilişkin durumu aşağıdadır: Tablo 2: AKDENİZ e Ait Alım -Satım ve Kayıp Kaçaklara İlişkin Veri (2009) Yıl Alınan Elektrik (GWh) Satılan Elektrik (GWh) Kayıp ve Kaçak (GWh) Kayıp ve Kaçak Oranı (%) Alınan Elektrikteki Pay ( %) Satılan Elektrikteki Pay (%) 2009 6.527 5.928 599 9,2 4,07 4,38 H.1.1.3. Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. (TOROSLAR) TOROSLAR ın 2009 yılı cirosu 2.484.183.020 TL, 2009 yılı elektrik satışı 14.538,958 GWh olarak gerçekleşmiştir. Buna ek olarak TOROSLAR ın, 21 adet dağıtım bölgesi içindeki alım -satım, kayıp -kaçak ve paylarına ilişkin durumu aşağıdadır: Tablo 3: TOROSLAR a Ait Alım -Satım ve Kayıp Kaçaklara İlişkin Veri (2009) Yıl Alınan Elektrik (GWh) Satılan Elektrik (GWh) Kayıp ve Kaçak (GWh) Kayıp ve K açak Oranı (%) Alınan Elektrikteki Pay (%) Satılan Elektrikteki Pay (%) 2009 15.855 14.539 1.316 8,3 9,88 10,73 240 11-12/240 -77 6 H.1.2. Teklif Sahipleri H.1.2.1. MMEKA Makine İthalat Pazarlama ve Ticaret A.Ş. (MMEKA) MMEKA, 8.7.2010 tarihinde kurulmuş olup, henüz faal iyeti ve dolayısıyla cirosu bulunmamaktadır. MMEKA nın hissedarlık yapısı ile yönetim kurulu üye listesine aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir. Tablo 4: MMEKA nın Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Stargate Gayrimenkul Yatırım İth. İhr. ve Tic. A.Ş. 50,00002 Mehmet KAZANCI 49,99992 Esin KAZANCI 0,00002 Begüm KAZANCI 0,00002 Mustafa KURNAZ 0,00002 TOPLAM 100,00000 Tablo 5: MMEKA nın Yönetim Kurulu Üyeleri Adı-Soyadı Görevi Mehmet KAZANCI Yönetim Kurulu Başkanı İsmail Sefa İNANÇ Yöne tim Kurulu Başkan Yardımcısı İbrahim Alpay DEMİRTAŞ Yönetim Kurulu Üyesi Feza KARAGÖZ Yönetim Kurulu Üyesi Esin KAZANCI Yönetim Kurulu Üyesi Begüm KAZANCI Yönetim Kurulu Üyesi 6 üyeden oluşan MMEKA yönetim kurulunun üç üyesi Stargate Gayrimenkul Yatı rım İth. 250 İhr. ve Tic. A.Ş. yi (Stargate) temsil etmekte, kalan üç üye ise Mehmet KAZANCI ve ailesinden oluşmaktadır. Toplantı yeter sayısı 5 üye olduğundan, kararlar ise oybirliğiyle alındığından, MMEKA nın, Mehmet Emin KARAMEHMET in kontrol ettiği Stargat e ile Mehmet KAZANCI nın ortak kontrolünde olduğu değerlendirilmektedir. MMEKA hissedarı ve yönetim kurulu başkanı Mehmet KAZANCI nın, Kazancı Holding A.Ş. de %5 hissesi ve yönetim kurulu üyeliği; Aksa Elektrik Perakende Satış A.Ş. de %0,1 hissesi bulunma ktadır. Mehmet KAZANCI nın, Kazancı Grubu nda yer alan çok sayıda şirkette doğrudan ve Kazancı Holding A.Ş. deki hissedarlığı nedeniyle dolaylı olarak hissedarlığı bulunmaktadır. Mehmet KAZANCI nın doğrudan hissedar olduğu Kazancı Grubu şirketlerinin liste sine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. 260 Tablo 6: Mehmet Kazancı nın Doğrudan Hissedarı Olduğu Kazancı Grubu Şirketleri Şirket Adı 1 Kazancı Holding A.Ş. 2 Aksa Enerji Üretim A.Ş. 3 Aksa Elektrik Toptan Satış Anonim Şirketi 4 Aksa Elektrik Perakende S atış Anonim Şirketi 5 Kapıdağ Rüzgar Enerjisi Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. 6 Rasa Radyatör Sanayi Anonim Şirketi 7 Aksa Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi 8 Aksa Doğal Gaz Toptan Satış Anonim Şirketi 9 Balıkesir Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirket i 10 Düzce Ereğli Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi 11 Bilecik Bolu Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi 12 Manisa Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi 13 Çanakkale Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi 14 Karadeniz Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi 15 Ordu Giresun Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi 16 Van Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi 17 Aksa Gaz Dağıtım Anonim Şirketi 18 Malatya Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi 19 Aksa CNG Sıkıştırılmış Doğal Gaz İletim Dağıtım ve Satış A.Ş. 11-12/240 -77 7 MMEKA, BOĞAZİÇİ ve GEDİZ in özel leştirilmesi ihalelerinde en yüksek teklifi, DİCLE nin özelleştirilmesi ihalesinde ise en yüksek üçüncü teklifi veren ortak girişim gruplarının üyesidir. 16.12.2010 tarih ve 10 -78/1645 -609 sayılı Rekabet Kurulu kararıyla, MMEKA hissedarlarından Mehmet Kaza ncı, Esin Kazancı, Begüm Kazancı ve Mustafa Kurnaz ile aynı ekonomik bütünlük içinde olduğuna karar verilen Aksa Elektrik Perakende Satış A.Ş. (AKSA) ise, TRAKYA nın özelleştirilmesi ihalesinde en yüksek teklif sahibidir. Rekabet Kurulu, söz konusu kararın da, BOĞAZİÇİ, GEDİZ ve TRAKYA dan en fazla ikisinin İşKaya -MMEKA ve/veya AKSA tarafından 270 devralınabileceğine karar vermiştir. Söz konusu özelleştirme işlemlerine ilişkin süreç henüz tamamlanmamış durumdadır. Dosya kapsamında değerlendirilmek üzere, MMEKA n ın gerçek kişi hissedarları ile aynı ekonomik bütünlük içinde bulunan AKSA yı kontrol eden Kazancı Holding in elektrik ile doğal gaz pazarlarındaki faaliyetlerine aşağıda yer verilmektedir. Elektrik AKSA, elektrik dağıtım ve perakende pazarında faaliyet göstermek üzere, Çoruh Elektrik Dağıtım A.Ş. (ÇORUH), Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş. (FIRAT) ve Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş. nin (VANGÖLÜ) özelleştirilmesi ihalelerinde en yüksek teklifi vermiştir. ÇORUH ile FIRAT ın AKSA ya devir süreci tamamlanmış olmakla birlikte, 280 VANGÖLÜ nün devir süreci devam etmektedir. Yine, yukarıda da belirtildiği üzere, AKSA nın en yüksek teklif sahibi olduğu TRAKYA nın özelleştirilmesi süreci henüz tamamlanmamış durumdadır. AKSA yı kontrol eden Kazancı Holding bünyesinde, elektrik enerjisi üretimi pazarında da faaliyet gösteren şirketler bulunmaktadır. Kazancı Holding tarafından kontrol edilen Aksa Enerji Üretim A.Ş.; Fatih BÜYÜKTOPÇU nun kontrolündeki Koni İnşaat Sanayi A.Ş. nin (Koni İnşaat) kontrol ettiği Rasa Enerji Üretim A.Ş. ile İdil İki Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. deki Koni İnşaat hisselerini devralmak üzere 12.3.2010 tarih ve 2184 sayılı yazı ile Kurumumuza bildirimde bulunmuş, söz konusu işleme Kurul un 31.3.2010 tarihli kararı ile izin verilmiştir. Bahsedilen devralma i şlemleri sonrasında Kazancı Holding in 290 elektrik üretim pazarında faaliyet gösteren grup şirketleri ile bu şirketlerin kurulu güç, üretim miktarı ve cirolarına ilişkin bilgiye aşağıda yer verilmektedir. Tablo 7: Kazancı Holding in Elektrik Üretim Faaliyetle ri (2009) Grup Şirketi Kurulu Güç (MW) Satılan Elektrik (MWh) Ciro (TL) Aksa Enerji Üretim A.Ş. ( .) ( .) ( .) Rasa Radyatör Üretim A.Ş. ( .) ( .) ( .) Deniz Elektrik Üretim Ltd. Şti. ( .) ( .) ( .) Baki Elektrik Üretim Ltd. Şti. ( .) ( .) ( .) Rasa Enerji Üretim A.Ş. ( .) ( .) ( .) İdil İki Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. ( .) ( .) ( .) TOPLAM ( .) ( .) ( .) Yukarıda yer verilen bilgiler göz önüne alındığında AKSA nın ve AKSA yı kontrol eden Kazancı Holding in elektrik üretim pazarındaki faaliyetleri ve pazar paylarına ilişkin özet tablo aşağıdadır. Tablo 8: Kazancı Holding in Elektrik Üretim Faaliyetleri ve Türkiye deki Pazar Payları (2009) Satılan Elektrik (MWh) Kurulu Güç (MW) Türkiye Tüketim Miktarı (MWh ) Türkiye Kurulu Gücü (MW) Üretim Pazar Payı (%) Kurulu Güç Pazar Payı (%) Kazancı Holding ( .) ( .) 194.079.100 44.761,203 ( .) ( .) Bunun yanında, Kazancı Holding in yapım veya lisans aşamasında olan ve toplam ( .) MW kurulu güce sahip olması p lanlanan elektrik üretim yatırımı bulunmaktadır. 11-12/240 -77 8 Doğal Gaz 300 EPDK tarafından gerçekleştirilen doğal gaz dağıtım ihaleleri sürecinde çeşitli bölgelerde lisans sahibi olan Kazancı Holding, hisselerinin çoğunluğu Fatih BÜYÜKTOPÇU ya ait olan Anadolu Doğalgaz Da ğıtım A.Ş. (ANADOLU DOĞAL GAZ) ve aynı grup içerisinde yer alan bir dizi doğal gaz dağıtım şirketini devralmak üzere Kurum a başvuruda bulunmuş ve Rekabet Kurulu nun 18.2.2010 tarih ve 10 -18/209 -80 sayılı kararı çerçevesinde söz konusu başvuruya izin veril miştir. Bu sürecin sonunda Kazancı Holding in doğal gaz piyasasında göstermekte olduğu faaliyetler aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 9: Kazancı Holding in Doğal Gaz Toptan S atış ve Dağıtım Faaliyetleri Şirket Dağıtım Bölgesi Ciro (TL) 1 Bilecik Bol u Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. ( BEYGAZ) Bilecik , Bolu, Bozüyük, İnönü, Söğüt, Pazaryeri, Çukurhisar, Osmaneli, Vezirhan, Bayırköy ( .) 2 Manisa Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. Manisa, Turgutlu, Akhisar, Muradiye ( .) 3 Van Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. Van ( .) 4 Balıkesir Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. (BALGAZ) Balıkesir ( .) 5 Düzce Ereğli Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. ( DERGAZ) Ereğli, Düzce, Konuralp, Kaynaşlı, Gülüç, Alaplı, Beyköy, Cumayeri, Gümüşova ( .) 6 Çanakkale Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. Çanakkale, Biga, Çan, Ezine Bayra miçi, Kepez, Mahmudiye ( .) 7 Ordu Giresun Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. Ordu, Giresun, Çarşamba, Ünye, Fatsa, Terme ( .) 8 Karadeniz Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. Trabzon, Rize, Akçaabat, Of ( .) 9 Malatya Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. Malatya, Konak, Gündüzbey, Yeşi lyurt, Bostanbaşı, Yakınca, Topsöğüt, Şahnahan, Dilek, Hatunsuyu, Hanımçiftliği, Ordüzü, Battalgazi, Hasırcılar ( .) 10 Şanlıurfa Doğal Gaz Dağ. Ltd. Şti. Urfa, Siverek, Suruç, Karaköprü, Onbirnisan ( .) 11 Aksa Gaz Dağıtım A.Ş. Adana, Osmaniye, Mers in, İskenderun, Sarıseki, Karayılan, Bekbele, Denizciler, Ceyhan, Payas, Toprakkale, Tarsus, Azganlık, Nardüzü, Kadirlı, Belen, Dörtyol, Antakya ( .) 12 Aksa Doğal Gaz Toptan Satış A.Ş. -- ( .) 13 Afyon Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. Afyonkarahisar, Bolvadin , Çay ve Dinar ( .) 14 Sivas Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. (SİDAŞ ) Sivas, Şarkışla, Suşehri ve Cemel ( .) 15 Trakya Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. (TRAKYADAŞ ) Çatalca, Muratbey ve Hadımköy ( .) 16 Gemlik Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. (GEMDAŞ ) Gemlik ve Umurbey ( .) 17 Bandırma Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. (BADAŞ ) Bandırma ( .) 18 Elazığ Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. Elazığ, Yazıkonak, Yurtbaşı ve Hankendi ( .) 19 Tokat Amasya Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. ( TAMDAŞ ) Amasya, Tokat, Merzifon, Suluova, Turhal, Niksar, Erbaa, Zile ve Zi yaret ( .) 20 Mustafa Kemalpaşa Susurluk Karacabey Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. Mustafakemalpaşa, Susurluk, Karacabey, Ovaazatlı, Yalıntaş ve Tatkavaklı ( .) 21 Gümüşhane Bayburt Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. Gümüşhane ve Bayburt ( .) 22 Anadolu Doğal Gaz Dağ ıtım A.Ş. -- ( .) 23 Anadolu Doğal Gaz Toptan Satış A.Ş. -- ( .) 24 Aksa Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. -- ( .) TOPLAM ( .) 11-12/240 -77 9 MMEKA Makine İthalat Pazarlama ve Ticaret A.Ş. nin % 49,99 oranında hissedarı ve 310 yönetim kurulu başkanı durumundaki Mehmet KAZANC I nın, doğal gaz piyasasında faaliyet gösteren Kazancı Holding şirketlerinden Aksa Doğal Gaz Dağıtım A.Ş., Aksa Doğal Gaz Toptan Satış A.Ş., Düzce Ereğli Doğal Gaz Dağıtım A.Ş., Manisa Doğal Gaz Dağıtım A.Ş., Van Doğal Gaz Dağıtım A.Ş., Çanakkale Doğal Gaz Dağıtım A.Ş., Aksa Gaz Dağıtım A.Ş., Ordu Giresun Doğal Gaz Dağıtım A.Ş., Balıkesir Doğal Gaz Dağıtım A.Ş., Karadeniz Doğal Gaz Dağıtım A.Ş., Bilecik Bolu Doğal Gaz Dağıtım A.Ş., Malatya Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. ile Aksa CNG Sıkıştırılmış Doğal Gaz İletim D ağıtım ve Satış A.Ş. de de hissedarlığı bulunmaktadır. MMEKA nin %50 hissesine sahip bulunan Stargate in hissedarlık yapısı ile yönetim kurulu üye listesine aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir. 320 Tablo 10: Stargate in Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hiss e Oranı (%) Karamko İmalat Ziraat Endüstri ve Ticaret A.Ş. 95,24 İbrahim Alpay DEMİRTAŞ 2,34 Hikmet Yasemin ÇETİNALP 2,30 Fahri EREN 0,04 Osman KIZAK 0,04 Serap GÖRKEM 0,04 TOPLAM 100,00 Tablo 11: Stargate in Yönetim Kurulu Üyeleri Adı-Soyadı Göre vi Hikmet Yasemin Çetinalp Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Alpay Demirtaş Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Fahri Eren Yönetim Kurulu Üyesi Stargate hissedarı Karamko İmalat Ziraat Endüstri ve Ticaret A.Ş. nin (Karamko) hissedarlık yapısı ile yönetim kur ulu üye listesine aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir. Tablo 12: Karamko nun Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Buselten Finance S.A. 91,34 Mehmet Emin KARAMEHMET 0,13 Ali Samsa KARAMEHMET 0,06 Emine Nil KARAMEHMET 0,06 Sıdıka Neslihan YILMAZ 0,06 Selin KOCATOPÇU YÜKSEL 0,04 Mustafa BÜRÜN 0 Semra GÖKALP 0 Sınai ve Mali Yatırım Holding A.Ş. 7,26 Genel Denizcilik Nakliyat A.Ş. 0,85 Endüstri Holding A.Ş. 0,18 TOPLAM 100,00 Tablo 13: Karamko nun Yönetim Kurulu Üyeleri Adı-Soyadı Görevi Ali Samsa KARAMEHMET Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Emin KARAMEHMET Yönetim Kurulu Başkan Vekili Semra GÖKALP Yönetim Kurulu Üyesi Karamko nun en büyük hissedarı konumundaki Buselten Financa S.A. (Buselten) hisselerinin tamamı Mehmet Emin KARAMEH MET e aittir. Yönetim kurulu üyeleri Luis 330 DAVIS, Silvia CLARKE ve Pamela HALL olan Buselten in faaliyet alanı, sermaye yatırımlarıdır. 11-12/240 -77 10 H.1.2. 2. Yıldızlar SSS Holding A.Ş. (YILDIZLAR) 2009 yılı cirosu ( .) TL olan YILDIZLAR IN hissedarlık ve yönetim yap ısı aşağıdaki gibidir : Tablo 14: YILDIZLAR ın Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Sebahattin Yıldız 88 Vahip Yıldız 2 Sinan Yıldız 2 Cihan Yıldız 2 Musa Yıldız 2 Hilal Yıldız 2 Bahar Yıldız 2 TOPLAM 100 Tablo 15: YILDIZLAR ın Yönetim K urulu Üyeleri Adı-Soyadı Görevi Sebahattin Yıldız Yönetim Kurulu Başkanı Vahip Yıldız Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Sinan Yıldız Yönetim Kurulu Üyesi YILDIZLAR, Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. (BOĞAZİÇİ) , Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş. (GEDİZ) , Trakya E lektrik Dağıtım A.Ş. (TRAKYA) ve Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. ye 340 (DİCLE) ortak girişim grubu şeklinde teklif veren ETİ GÜMÜŞ -SÖĞÜTSEN in çoğunluk hissesine sahiptir. Yine ETİ GÜMÜŞ -SÖĞÜTSEN in kurduğu ve YILDIZLAR ın kontrolündeki Dedeli Yatırım İnş. Taah. Elekt. Dağ. A.Ş. ( Dedeli Yatırım ), 31.5.2010 tarihinde, Eskişehir, Afyonkarahisar, Bilecik, Kütahya ve Uşak ta faaliyet gösteren Osmangazi Elektrik Dağıtım A.Ş. yi (OSMANGAZİ) ÖİB den devralmıştır. Dedeli nin ve OSMANGAZİ nin hissedarlık ve yönetim yapısın a aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir. Tablo 16: Dedeli Yatırım ın Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) YILDIZLAR 10 Eti Gümüş 71 Söğütsen 10 Sebahattin Yıldız 5 Sinan Yıldız 4 TOPLAM 100 Tablo 17: Dedeli Yatırım ın Yönetim Kurulu Üye leri Adı-Soyadı Görevi Sebahattin Yıldız Yönetim Kurulu Başkanı Vahip Yıldız Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Sinan Yıldız Yönetim Kurulu Üyesi Cihan Yıldız Yönetim Kurulu Üyesi Hilal Yıldız Yönetim Kurulu Üyesi Tablo 18: OSMANGAZİ nin Hissedarlık Ya pısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Dedeli Yatırım 99,99733188 Sebahattin Yıldız 0,00266476 Vahip Yıldız 0,00000067 Sinan Yıldız 0,00000067 Cihan Yıldız 0,00000067 Hilal Yıldız 0,00000067 Musa Yıldız 0,00000067 TOPLAM 100,00000000 Tablo 19: OSMANGAZ İ nin Yönetim Kurulu Üyeleri 350 Adı-Soyadı Görevi Sebahattin Yıldız Yönetim Kurulu Başkanı Vahip Yıldız Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Sinan Yıldız Yönetim Kurulu Üyesi 11-12/240 -77 11 2009 yılı cirosu ( .) TL olan Eti Gümüş ün hissedarlık yapısı ile yönetim kurulu üyelerine aşağıda yer verilmektedir: Tablo 20: Eti Gümüş ün Hissedarlık Yapısı Tablo 21: Eti Gümüş ün Yönetim Kurulu Üyeleri Adı-Soyadı Görevi Sebahattin Yıldız Yönetim Kurulu Başkanı Vahip Yıldız Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Sinan Yıldız Yönetim Kurulu Üyesi 2009 yılı cirosu ( .) olan Söğütsen in hissedarlık yapısı ile yönetim kurulu üyelerine aşağıda yer verilmektedir: Tablo 22: Söğütsen in Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) YILDIZLAR 69 Sebahattin YILDIZ 13 Vahip YILDIZ 3 Sinan YILDIZ 3 Cihan YILDIZ 3 Hilal YILDIZ 3 Musa YI LDIZ 3 Bahar YILDIZ 3 TOPLAM 100 360 Tablo 23: Söğütsen in Yönetim Kurulu Üyeleri Adı-Soyadı Görevi Sebahattin Yıldız Yönetim Kurulu Başkanı Vahip Yıldız Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Sinan Yıldız Yönetim Kurulu Üyesi Eti Gümüş, Söğütsen ve YILDIZLA R, Dedeli Elektrik Enerjisi Toptan Ticaret A.Ş. nin de hissedarıdır. YILDIZLAR ın %76 hissesine sahip olduğu 3S Enerji ve Maden Üretimi A.Ş. nin, EPDK dan üretim lisansı alınmış ve ( .) MWm/ ( .) MWe kurulu güce sahip olması planlanan elektrik enerjisi üre tim yatırımı bulunmaktadır. Çankırı ilinde kurulacak tesisin yakıt türü linyit kömürü olup, rezerv miktarı yaklaşık ( .) ton civarındadır. H.1.2. 3. Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş. (ENERJİSA) ENERJİSA, Hacı Ömer Sabancı Holding ve VERBUND International Gmb H nin (Verbund International ) ortak kontrolünde bulunmaktadır. ENERJİSA nın 2009 yılı cirosu 370 ( .) TL dir. ENERJİSA kontrolünde bulunan ve Ankara, Bartın, Çankırı, Karabük, Kastamonu, Kırıkkale, Zonguldak illerinde faaliyet gösteren Başkent Elektrik Dağıt ım A.Ş. nin (Başkent EDAŞ) 2009 yılı cirosu ( .) TL dir. ENERJİSA nın hissedarlık yapısı ile yönetim ve denetim kurulu üyelerine aşağıda yer verilmektedir: Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) YILDIZLAR 70,91 Sebahattin YILDIZ 12,73 Vahip YILDIZ 2,73 Sinan YILDIZ 2,73 Cihan YILDIZ 2,73 Hilal YILDIZ 2,73 Musa YILDIZ 2,73 Bahar YIL DIZ 2,73 TOPLAM 100,00 11-12/240 -77 12 Tablo 24: ENERJİSA nın Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Hacı Ömer Sabancı Holdin g A.Ş. 49,9940 Verbund International 50,0000 Temsa Sanayi ve Ticaret A.Ş. 0,0020 Tursa Sabancı Turizm ve Yatırım İşletmeleri A.Ş. 0,0020 Exsa Export Sanayi Mamülleri Satış ve Araştırma A.Ş. 0,0020 TOPLAM 100,0000 Tablo 25: ENERJİSA nın Yönetim ve De netim Kurulu Üyeleri 380 ENERJİSA hissedarı Verbund International, Verbund AG ye bağlı olup, Verbund 390 International ın, Birecik Baraj ve Hidroelektri k Santrali Tesis ve İşletme A.Ş. de, kendisine kontrol hakkı vermeyen ve dolaylı olarak sahip olduğu %4,3 lük hissesi bulunmaktadır. ENERJİSA nın hissedarı olduğu Başkent EDAŞ ın hissedarlık yapısı ile yönetim ve denetim kurulu üyelerine aşağıda yer verilm ektedir: Tablo 26: BAŞKENT EDAŞ ın Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) ENERJİSA 99,9999988 Verbund International 0,0000006 Temsa Sanayi ve Ticaret A.Ş. 0,0000002 Tursa Sabancı Turizm ve Yatırım İşletmeleri A.Ş. 0,0000002 Exsa Export Sanayi Mamülleri Satış ve Araştırma A.Ş. 0,0000002 TOPLAM 100,0000000 Tablo 27: BAŞKENT EDAŞ ın Yönetim ve Denetim Kurulu Üyeleri Adı-Soyadı Görevi Mehmet Selahattin HAKMAN Yönetim Kurulu Üyesi Bernhard RABERGER Yönetim Kurulu Üyesi Levent DEMİRAĞ Yönetim Kurulu Üyesi Gerhard GAMPERL Yönetim Kurulu Üyesi Ferdinando POZZANI Yönetim Kurulu Üyesi Ömer İsmail TANRIÖVER Denetim Kurulu Üyesi Şerafettin KARAKIŞ Denetim Kurulu Üyesi Başkent EDAŞ ın 2009 yılı perakende elektrik satışı ( .) GWh, tahmini pazar pa yı %( .) . 400 Sabancı Grubu ile Verbund International ın, ENERJİSA nın yanı sıra, Enerjisa Enerji Üretim A.Ş. (Doka Elektrik Üretim A.Ş., Ceylin Enerji Üretim Sanayi Ticaret A.Ş., Enerjisa Suçatı Elektrik Üretim A.Ş. yi kontrol etmektedir), Enerjisa Elektrik E nerjisi Toptan Satış A.Ş. ve Enerjisa Doğalgaz Toptan Satış A.Ş. de de ortaklığı bulunmaktadır. ENERJİSA nın 2009 yılı sonu itibariyle elektrik üretim faaliyetlerine ilişkin bilgilere aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir : 410 Adı-Soyadı Görevi Mehmet Selahattin HAKMAN Yönetim Kurulu Başkanı Bernhard RABERGER Yönetim Kurulu Başkan Vekili Levent DEMİRAĞ Yönetim Kurulu Üyesi Mahmut Volkan KARA Yönetim Kurulu Üyesi Ferdinando POZZANİ Yönetim Kurulu Üyesi Gerhard GAMPERL Yönetim Kurulu Üyesi Şerafettin KARAKIŞ Denetim Kurulu Üyesi Ömer İsmail TANRIÖVER Denetim Kurulu Üyesi 11-12/240 -77 13 Tablo 28: ENERJİSA Yakıt Cins lerine Göre Kurulu Gücü Üretim Tesisi Yakıt Cinsi Kapasite (MW) Kentsa Doğal gaz ( .) Adana Doğal gaz ( .) Çanakkale Doğal gaz ( .) Mersin Doğal gaz ( .) Birkapılı Hidroelektrik ( .) Kızılduz Hidroelektrik ( .) Sahmallar Hidroelektrik ( .) Suçati Hidroelektrik ( .) TOPLAM ( .) Tablo 29: ENERJİSA Yakıt Cinslerine Göre Elektrik Üretim ve Ciro Miktarları Yakıt Cinsi Üretim Miktarı (MWh) Ciro (TL) Doğal gaza dayalı elektrik üretimi ( .) ( .) Hidroelektriğe dayalı elektrik üret imi ( .) ( .) TOPLAM ( .) ( .) Tablo 30: ENERJİSA nın Elektrik Üretim Faaliyetleri ve Türkiye deki Pazar Payları (2009) Satılan Elektrik (MWh) Kurulu Güç (MW) Türkiye Tüketim Miktarı (MWh) Türkiye Kurulu Gücü (MW) Üretim Pazar Payı (%) Kurulu Güç Pazar Payı (%) ENERJİSA ( .) ( .) 194.079.100 44.761,203 ( .) ( .) ENERJİSA nın, 1000 MW lık kısmı lisans başvuru aşamasında olmak üzere, 2816 MW lık elektrik üretim yatırımı mevcuttur. H.1.2. 4. Aksa Elektrik Perakende Satış A.Ş. (AKSA) 2009 yılında herhangi bir cirosu bulunmayan AKSA nın hissedarlık yapısı ile yönetim 420 kurulu listesine aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir : Tablo 31: AKSA nın Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Kazancı Holding A.Ş. 99,6 Ali Metin KAZANCI 0,1 Necati BAYKAL 0,1 Mehmet KAZANCI 0,1 Ş. Cemil KAZANCI 0,1 TOPLAM 100,0 Tablo 32: AKSA nın Yönetim Kurulu Üyeleri Adı-Soyadı Görevi Şaban Cemil KAZANCI Yönetim Kurulu Başkanı Sedat SİVEREK Yönetim Kurulu Başkan Vekili A. Serdar NİŞLİ Yönetim Kurulu Ü yesi Kazancı Holding A.Ş. nin (Kazancı Holding) hissedarlık yapısı ile yönetim ve denetim kurulu üye listesine aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir : Tablo 33: Kazancı Holding in Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Ali Metin KAZANCI 75 Gönü l KAZANCI 5 Mehmet KAZANCI 5 Ş. Cemil KAZANCI 5 Necati BAYKAL 5 Tülay BAYKAL 5 TOPLAM 100 11-12/240 -77 14 Tablo 34: Kazancı Holding in Yönetim ve Denetim Kurulu Üyeleri Adı-Soyadı Görevi Ali Metin KAZANCI Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet KAZANCI Yönetim Kurulu Üyesi Şaban Cemil KAZANCI Yönetim Kurulu Üyesi Tülay BAYKAL Yönetim Kurulu Üyesi Çetin YALÇIN Denetim Kurulu Üyesi Yukarıda aktarılan hissedarlık yapıları ve Bildirim Formu ndaki ifadelerden AKSA nın, Kazancı ailesinin hissedarı olduğu Kazancı Holding tarafın dan kontrol edildiği 430 anlaşılmaktadır. Kazancı Holding in 2009 yılına ait cirosu ise ( .) TL dir. AKSA nın %0,1 hissedarı, Kazancı Holding te %5 hissesi ve yönetim kurulu üyeliği bulunan; aynı zamanda Kazancı Holding şirketlerinden Aksa Enerji Üretim A.Ş. de %0,0008, Rasa Radyatör San. A.Ş. de %0,0001 lik doğrudan hissesi bulunan Mehmet KAZANCI, BOĞAZİÇİ, GEDİZ ve DİCLE nin özelleştirilmesi ihalelerinde teklif sahibi olan MMEKA Makine İthalat Pazarlama ve Ticaret A.Ş. nin % 49,99 oranında hissedarı ve yönet im kurulu başkanıdır. Kazancı Holding in elektrik ile doğal gaz piyasalarındaki faaliyetlerine ilişkin bilgiye MMEKA ya ilişkin bölümde ayrıntılı olarak yer verildiğinden, bu bölümde tekrara gidilmeyecektir. 440 H.1.2. 5. Park Holding A .Ş. (PARK) Bağlı ortakl ıkları ve iştirakleri aracılığıyla enerji, madencilik, turizm, havacılık ve ticaret - hizmet alanlarında faaliyet gösteren PARK ın 2009 yılı cirosu ( .) TL dir. PARK ın hissedarlık yapısı ile yönetim ve denetim kurulu üyelerine aşağıda yer verilmektedir: Tablo 35: Park ın Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Turgay CİNER 99,999790175 Nedim ŞENER 0,000083264 Orhan YÜKSEL 0,000039967 Ali Coşkun DUYAK 0,000039967 Erhan AYGÜN 0,000046628 TOPLAM 100,000000000 Tablo 36: Park ın Yönetim ve Dene tim Kurulu Üyeleri Adı-Soyadı Görevi Turgay CİNER Yönetim Kurulu Başkanı Erhan AYGÜN Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Nedim ŞENER Yönetim Kurulu Üyesi Orhan YÜKSEL Yönetim Kurulu Üyesi Ali Coşkun DUYAK Yönetim Kurulu Üyesi Hakkı GÜLTEKİN Denetim Kuru lu Üyesi Elektrik piyasasında faaliyet gösteren ve PARK tarafından kontrol edilen grup şirketleri ve bu şirketlere ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda gösterilmektedir : 450 460 11-12/240 -77 15 Tablo 37: Elektrik Piyasasında Faaliyet Gösteren ve Park Tarafından Kontrol Edilen Şirketler1 Faaliyet Durumu Grup Şirketi Faaliyet Alanı Santral Kurulu Güç (MW) 2009 Yılı Elektrik Üretimi (MWh) 2009 Yılı Ciro (TL) Silopi Termik Santrali* ( .) ( .) ( .) Silopi Elektrik Üretim A.Ş. Elektrik üretimi Esenboğa Fuel - Oil San trali ( .) ( .) ( .) Park Termik Elektrik Madencilik San. ve Tic. A.Ş. Elektrik üretimi Çayırhan Termik Santrali** ( .) ( .) ( .) Eti Soda Üretim Pazarlama Nakliyat ve Elektrik Üretim A.Ş. Elektrik üretimi Kojenerasyon santrali ( .) ( .) ( .) 2009 Yılı Elektrik Satışı (MWh) 2009 Yılı Ciro (TL) Park Toptan Elektrik Enerjisi Satış San. ve Tic. A.Ş. (2009 yılı Aralık ayından itibaren) Elektrik toptan satışı ( .) ( .) *Silopi Termik Santrali nin mevcut 1. ünitesine ek olarak 2. ve 3. ünitelerin ( .) yapımı için lisans alınmış ve inşaat çalışmalarına başlanmıştır. **Çayırhan Termik Santrali, İşletme Hakkı Devri kapsamında İmtiyaz Sözleşmesi hükümleri gereğince iş letilmektedir. Bu kapsamda üretilen enerji TETAŞ a satılmaktadır. Tablo 38: Park ın Elektrik Üretim Faaliyetleri ve Türkiye deki Pazar Payları (2009) Satılan Elektrik (MWh) Kurulu Güç (MW) Türkiye Tüketim Miktarı (MWh) Türkiye Kurulu Gücü (MW) Üretim Pazar Payı (%) Kurulu Güç Pazar Payı (%) PARK ( .) ( .) 194.079.100 44.761,203 ( .) ( .) PARK ın elektrik satışından kaynaklı cirosu yaklaşık ( .) TL dir. H.1.2. 6. Cengiz -Kolin -Limgaz Ortak Girişim Grubu (CENGİZ -KOLİN -LİMGAZ) 470 CENGİZ -KOLİN -LİMGAZ ın üyeleri; Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (CENGİZ), Kolin İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. (KOLİN) ve Limgaz Elektrik Üretim Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. dir (LİMAK). Ortak girişim grubu üyelerinin her birine ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmektedir. H.1.2.6. 1. Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (CENGİZ) CENGİZ in hissedarlık yapısı ve yönetim kurulu listesine aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir : Tablo 39: CENGİZ Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Mehmet CENGİZ 20 Ekrem CENGİZ 20 Ahmet CENGİZ 20 Şeref CENGİZ 20 Asım CENGİZ 10 Kazım CE NGİZ 10 TOPLAM 100 1 Park Elektrik Üretim Madencilik San. ve Tic. A.Ş. nin ( .) MW lık Tarihler HES projesi ve Park Enerji Ekipmanları Madencilik Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş. nin ( .) MW lık Maran HES projesi için EPDK dan üretim lisansı alınmış; ancak tesisler henüz üretime geçmemiştir. Park Enerji Ekipmanl arı Madencilik Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş. nin, ( .) MW lık Asmaca HES ve ( .) MW lık Türkyılmaz HES için EPD K ya üretim lisans başvuruları bulunmaktadır. Park Teknik Elektrik Madencilik Turizm San. ve Ticaret A.Ş. nin ( .) MW lık Bayramiç RES, ( .) MW lık Lapseki RES ve ( .) MW lık Hamidiye RES için EPDK ya üretim lisans başvuruları bulunmaktadır. 11-12/240 -77 16 Tablo 40: CENGİZ Yönetim Kurulu Üyeleri 480 Adı Soyadı Görevi Mehmet CENGİZ Başkan Ekrem CENGİZ Başkan vekili Şeref CENGİZ Üye CENGİZ in iştiraklerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. Tablo 41: CENGİZ in İştirakleri İştirak Hiss edarlık Oranı (%) Cengiz Enerji A.Ş. 0,50 Kalehan Enerji Üretim Tic. A.Ş. 32,50 Eti Bakır A.Ş. 49,99 CENGİZ ile aynı ekonomik bütünlük içinde bulunan grup şirketlerinin elektrik dağıtım ve üretim faaliyetlerine aşağıdaki yer verilmektedir. - Cengiz Holding A.Ş. nin Elektrik Dağıtım Pazarındaki Faaliyetleri: Cengiz Holding A.Ş. , Rekabet Kurulu nun 4.12.2008 tarih ve 08 -69/1115 -432 sayılı kararı ile %100 oranındaki hissesinin blok olarak satış yöntemiyle özelleştirilmesine izin verdiği MERAM Elektrik D ağıtım A.Ş. nin (MERAM) ihalesinde, ihaleyi kazanan Alsim 490 Alarko Sanayi Tesisleri ve Tic. A.Ş. nin (Alsim Alarko) , ihale şartnamesinin 20. maddesi hükmüne göre Cengiz Holding A.Ş. ile ortak olarak yer aldığı ALCEN Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetle ri A.Ş. (ALCEN) ile bu devir işlemi ni gerçekleştirmek için Rekabet Kurulu na bildirim de bulunmuştur . Rekabet Kurulu 28.10.2009 tarih ve 09 - 49/1219 -307 sayılı kararı ile ALCEN in bir ortak girişim olduğuna karar vermiş ve işleme izin vermiştir. Sonuç olarak Cengiz Holding A.Ş. nin, MERAM ı kontrol eden ALCEN adlı ortak girişimdeki iki ortaktan birisi olarak elektrik dağıtım pazarında faaliyeti bulunmaktadır. Kırşehir, Nevşehir, Niğde, Aksaray, Konya, Karaman illerinde elektrik dağıtım ve perakende hizmetleri ni yürütmek üzere kurulmuş olan MERAM ın söz konusu illerdeki elektrik dağıtım hizmetleri açısından %100 pazar payı bulunmakla 500 birlikte Türkiye elektrik pazarında alım -satımındaki payı ve kaçak elektrik kullanımındaki durumuna aşağıdaki tabloda yer verilme ktedir : Tablo 42: MERAM ait alım -satım ve kayıp kaçaklara ilişkin veri (2009) Yıl Alınan Elektrik (GWh) Satılan Elektrik (GWh) Kayıp ve Kaçak (GWh) Kayıp ve Kaçak Oranı (%) Alınan Elektrikteki Pay (%) Satılan Elektrikteki Pay (%) 2009 6.095 5.574 521 8,5 3,80 4,12 Cengiz Holding A.Ş. , KOLİN ve Limak İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile birlikte, Çamlıbel Elektrik Dağıtım A.Ş. yi (ÇAMLIBEL) devralan Çamlı Enerji Dağıtım ve Ticaret A.Ş. nin (ÇAMLI) ve Uludağ Elektrik Dağıtım A.Ş. yi (ULUDAĞ) devralan Uluğ En erji Dağıtım ve Ticaret A.Ş. nin (ULUĞ) %24,5 oranında hissedarıdır. Sivas, Tokat, Yozgat illerinde elektrik dağıtım ve perakende hizmetlerini yürütmek üzere kurulmuş olan ÇAMLIBEL ile 510 Balıkesir, Bursa, Çanakkale, Yalova illerinde elektrik dağıtım ve perak ende hizmetlerini yürütmek üzere kurulmuş olan ULUDAĞ ın söz konusu illerdeki elektrik dağıtım hizmetleri açısından pazar payı %100 olmakla birlikte Türkiye elektrik pazarında alım - satımındaki payı ve kaçak elektrik kullanımındaki durumuna aşağıdaki tablol arda yer verilmektedir. Tablo 43: ÇAMLIBEL e ait alım -satım ve kayıp kaçaklara ilişkin veri (2009) Yıl Alınan Elektrik (GWh) Satılan Elektrik (GWh) Kayıp ve Kaçak (GWh) Kayıp ve Kaçak Oranı (%) Alınan Elektrikteki Pay (%) Satılan Elektrikteki Pay (%) 2009 2.326 2.146 180 7,7 1,45 1,58 11-12/240 -77 17 Tablo 44: ULUDAĞ a ait alım -satım ve kayıp kaçaklara ilişkin veri (2009) Yıl Alınan Elektrik (GWh) Satılan Elektrik (GWh) Kayıp ve Kaçak (GWh) Kayıp ve Kaçak Oranı (%) Alınan Elektrikteki Pay (%) Satılan Elektrikteki Pay ( %) 2009 11.704 11.050 654 5,6 7,29 8,16 - Cengiz Holding A.Ş. nin Elektrik Üretim Pazarındaki Faaliyetleri 520 Cengiz Holding A.Ş. nin elektrik üretim pazarında halihazırda faaliyet gösteren grup şirketleri ve bu şirketlerin üretimine ilişkin bilgiye aşağıda yer verilmektedir : Tablo 45: Cengiz Holding A.Ş. nin Elektrik Üretim Faaliyetleri Grup Şirketi Yakıt Tipi Kurulu Güç (MW) Satılan Elektrik (2009, MWh) Eti Alüminyum A.Ş. (Oymapınar) Hidroelektrik ( .) ( .) Eti Bakır A.Ş. (Murgul) Hidroelektrik ( .) ( .) TOPLAM ( .) ( .) Yukarıda yer verilen bilgiler göz önüne alındığında CENGİZ in elektrik üretim pazarındaki faaliyetleri ve pazar paylarına ilişkin özet tablo aşağıdadır : Tablo 46: Cengiz Holding A.Ş. nin Elektrik Üretim Faaliyetleri ve Türk iye deki Pazar Payları Satılan Elektrik (MWh) Kurulu Güç (MW) Türkiye Tüketim Miktarı (MWh) Türkiye Kurulu Gücü (MW) Üretim Pazar Payı (%) Kurulu Güç Pazar Payı (%) Cengiz Holding A.Ş. ( .) ( .) 194.079.100 44.761,203 ( .) ( .) Bunun yanında Cen giz Holding A.Ş. nin yapım veya lisans aşamasında olan ya da faaliyette olmayan yaklaşık toplam ( .) MW kurulu güce sahip elektrik üretim yatırımı bulunmaktadır. Cengiz Holding A.Ş. nin 2009 yılında elektrik enerjisi üretiminden elde ettiği ciro ise ( .) TL dir. 530 H.1.2.6. 2. Kolin İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. (KOLİN) KOLİN in hissedarlık yapısı ve yönetim kurulu listesine aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir : Tablo 47: KOLİN in Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Kolsan A.Ş. 32,86 Güzin KOLOĞLU 7,92 Veysi Akın KOLOĞLU 15,85 Mukadder KOLOĞLU 9,14 Celal KOLOĞLU 15,85 Naci KOLOĞLU 6,71 Necla DOĞAN 0,80 Tamer DOĞAN 0,80 Şebnem DOĞAN 0,80 Alper DOĞAN 0,80 Mustafa Kemal KOLOĞLU 1,63 Hayriye Deniz İSTEMİ 3,42 Demet MOĞOLKOÇ 3,42 TOPLAM 100,00 Tablo 48: KOLİN in Yönetim ve Denetim Kurulu Üyeleri Adı-Soyadı Görevi Naci KOLOĞLU Yönetim Kurulu Başkanı Veysi Akın KOLOĞLU Yönetim Kurulu Başkan Vekili Celal KOLOĞLU Yönetim Kurulu Üyesi Turgut NASÜN Denetim Kurulu Üyesi 11-12/240 -77 18 KOLİN de % 32,86 hissesi bulunan Kolsan A.Ş. nin hissedarlık yapısına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir : Tablo 49: Kolsan A.Ş. nin Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Veysi Akın KOLOĞLU 24,50 Celal KOLOĞLU 24,50 Naci KOLOĞLU 24,50 Güzin KOLOĞLU 4,50 Hayriye Deniz İSTEMİ 10,00 Demet MOĞOLKOÇ 10,00 Mürsel GENÇ 2,00 TOPLAM 100,00 KOLİN ile aynı grupta yer alan şirketlerin elektrik üretim pazarındaki faaliyetlerine ilişkin 540 bilgiye aşağıda yer verilmektedir : Tablo 50: KOLİN in Bulunduğu Gruba Ait Elektrik Üretim Yatırımları (2009) Yatırım Yakıt Tipi Kurulu Güç (MW) Satılan Elektrik (2009, MWh) Akköy I HES (Akköy Enerji A.Ş.) Hidroelektrik ( .) ( .) Yukarıda yer verilen bilgiler göz önüne alındığında KOLİN in elektrik üretim pazarındaki faaliyetle ri ve pazar paylarına ilişkin özet tablo aşağıdadır : Tablo 51: KOLİN in Elektrik Üretim Faaliyetleri ve Türkiye deki Pazar Payları Satılan Elektrik (MWh) Kurulu Güç (MW) Türkiye Tüketim Miktarı (MWh) Türkiye Kurulu Gücü (MW) Üretim Pazar Payı (%) Kurulu Güç Pazar Payı (%) KOLİN ( .) ( .) 194.079.100 44.761,203 ( .) ( .) Bunun yanında KOLİN in yapım veya lisans aşamasında olan ya da faaliyette olmayan yaklaşık toplam ( .) MW lık kurulu güce sahip elektrik üretim yatırımı bulunmaktadır. KOLİN ve ba ğlı ortaklıklarının elektrik üretimine ilişkin 2009 yılı cirosu ( .) TL dir. Daha önce de belirtilmiş olduğu üzere KOLİN, Cengiz Holding A.Ş. ve Limak İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile birlikte, ÇAMLIBEL i devralan ÇAMLI nın ve ULUDAĞ ı 550 devralan ULUĞ un hissedarıdır. KOLİN ile aynı grupta yer alan ve KOLİN ile iştirak ilişkisi içinde olan İzmirgaz Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Tic. ve Taah. A.Ş. ile Esgaz Eskişehir Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Tic. ve Taah. A.Ş. doğal gaz dağıtım faaliyeti gerçekleştirmektedir. H.1.2.6. 3. Limgaz Elektrik Üretim Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (LİMAK) LİMAK ın hissedarlık yapısı ile yönetim kurulu üyelerine aşağıda yer verilmektedir: Tablo 52: LİMAK ın Hissedarlık Yapısı 560 Tablo 53: LİMAK ın Yönet im ve Denetim Kurulu Üyeleri Adı-Soyadı Görevi Nihat ÖZDEMİR Yönetim Kurulu Başkanı Sezai BACAKSIZ Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ebru ÖZDEMİR Yönetim Kurulu Üyesi Engin EREM Denetim Kurulu Üyesi Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Limak Yatırım Enerji Üretim İşletme Hizmetleri ve İnşaat A.Ş. (Limak Yatırım) 99,60 Nihat ÖZDEMİR 0,10 Sezai BACAKSIZ 0,10 Mehmet Serhan BACAKSIZ 0,05 Turhan Serdar BACAKSIZ 0,05 Ebru ÖZDEMİR KIŞLALI 0,05 Batuhan ÖZDEMİR 0,05 TOPLAM 100,00 11-12/240 -77 19 LİMAK ı kontrol eden Limak Yatırım ın hissedarlık yapısın a aşağıda yer verilmektedir : 570 Tablo 54: Limak Yatırım ın Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Limak İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Limak İnşaat) 92,38 Nihat ÖZDEMİR 1,27 Sezai BACAKSIZ 1,27 Mehmet Serhan BACAKSIZ 1,27 Turhan Serdar BACAKSIZ 1,27 Ebru ÖZDEMİR KIŞLALI 1,27 Batuhan ÖZDEMİR 1,27 TOPLAM 100,00 Limak Yatırım ı kontrol eden Limak İnşaat ın hissedarlık yapısına aşağıda yer verilmektedir : Tablo 55: Limak İnşaat ın Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Limak Holding A.Ş . 97,7476 Nihat ÖZDEMİR 0,500 Sezai BACAKSIZ 0,500 Ebru ÖZDEMİR KIŞLALI 0,3131 Mehmet Serhan BACAKSIZ 0,3131 Batuhan ÖZDEMİR 0,3131 Turhan Serdar BACAKSIZ 0,3131 TOPLAM 100,0000 LİMAK ın nihai kontrolüne sahip Limak Holding A.Ş. nin hisseleri %50 -%50 oranında Özdemir ve Bacaksız Ailelerine aittir. Limak Holding A.Ş., Limak Enerji Grubu na bağlı şirketler aracılığıyla 1997 yılından bu 580 yana elektrik üretim pazarında faaliyet göstermektedir. Limak Enerji Grubu na ait elektrik üretim şirketlerine ve b u şirketlerin faaliyetlerine ilişkin bilgiye aşağıda yer verilmektedir : Tablo 56: Limak Holding A.Ş. Elektrik Üretim Faaliyetleri Grup Şirketi Yakıt Tipi Kurulu Güç (MW) Satılan Elektrik (2009, MWh) Limak Enerji Üretim Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş. ( Çal) Hidroelektrik ( .) ( .) Pamuk HES Elektrik Üretim A.Ş. (Pamuk) Hidroelektrik ( .) ( .) Darenhes Elektrik Üretim A.Ş. (Seyrantepe) Hidroelektrik ( .) ( .) Limak İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Uzunçayır) Hidroelektrik ( .) ( .) TOPLA M ( .) ( .) Yukarıda yer verilen bilgiler göz önüne alındığında LİMAK ve LİMAK ı kontrol eden Limak Holding A.Ş. nin elektrik üretim pazarındaki faaliyetleri ve pazar paylarına ilişkin özet tablo aşağıdadır : Tablo 57: Limak Holding A.Ş. nin Elektrik Üretim Faaliyetleri ve Türkiye deki Pazar Payları 590 Satılan Elektrik (MWh) Kurulu Güç (MW) Türkiye Tüketim Miktarı (MWh) Türkiye Kurulu Gücü (MW) Tüketim Pazar Payı (%) Kurulu Güç Pazar Payı (%) Limak Holding A.Ş. ( .) ( .) 194.079.100 44.761,203 ( .) ( .) 11-12/240 -77 20 Bunun yanında Limak Holding A.Ş. nin yapım veya lisans aşamasında olan ya da faaliyette olmayan yaklaşık toplam ( .) MW lık kurulu güce sahip elektrik üretim yatırımı bulunmaktadır . Limak Enerji Grubu nun 2009 yılında enerji faaliyetlerinden el de ettiği ciro ( .) TL dir. Yine, daha önce de belirtilmiş olduğu üzere LİMAK ile aynı ekonomik bütünlük içinde bulunan Limak İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., KOLİN ve Cengiz Holding A.Ş. ile birlikte, ÇAMLIBEL i devralan ÇAMLI nın ve ULUDAĞ ı devralan ULUĞ un hissedarıdır. H.1.2.7 . Emkat Ortak Girişim Grubu (EMKAT) EMKAT ın üyeleri; Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. (Kuveyt Türk), Eksim Yatırım Holding A.Ş. (Eksim), İş -Kaya İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (İş -Kaya), Albaraka Türk Katılım 600 Bankası A.Ş. (Albaraka Türk) ve MKS Marmara Entegre Kimya Sanayi A.Ş. dir (MKS). EMKAT üyelerinin, EMKAT taki payları aşağıdaki tabloda gösterilmektedir : Tablo 58: Emkat Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Albaraka Türk 15 Eksim 30 MKS 30 Kuveyt Türk 15 İş-Kaya 10 TOPLAM 100 Ortak girişim grubu üyelerinin her birine ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmektedir. H.1.2.7 .1. Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. (Kuveyt Türk) Kuveyt Türk ün hissedarlık yapısı ile yönetim kurulu üyelerinin listesine aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir : Tablo 59: Kuveyt Türk ün Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Kuwait Finance House 62,23 Vakıflar Genel Müdürlüğü Mazbut Vakıfları 18,72 Kuwait Public Institution For Social Security 9,00 Islamic Development Bank 9,00 Diğer 1,05 TOPLAM 100,00 610 Tablo 60: Kuveyt Türk ün Yönetim Kurulu Üyeleri Kuveyt Türk ün, iştirakleri nin, grup şirketlerinin ve hissedarlarının, elektrik veya doğal gaz piyasasında faaliyeti bulunmamaktadır. Kuveyt Türk yönetim kurulu üyelerinden sadece Abdullah TİVNİKLİ nin elektrik ve doğal gaz piyasalarında faa liyet göstermek üzere kurulmuş şirketlerde hissesi bulunmaktadır. Eksim ile ay nı grupta yer alan bu şirketlerin büyük kısmının halihazırda faaliyet gösteren elektrik üretim tesisi bulunmamakta; yalnız Nisan 2010 tarihinde faaliyete geçen ( .) MW kurulu güce sahip bir HES projesi bulunmaktadır . 620 Adı-Soyadı Görevi Mohammad S.A.I. ALOMAR Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah TİVNİKLİ Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Azfar Hussain QARNI Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Adnan ERTEM Yöneti m Kurulu Üyesi Yusuf BEYAZIT Yönetim Kurulu Üyesi Khaled Nasser Abdulaziz AL FOUZAN Yönetim Kurulu Üyesi Fawaz KH E AL SALEH Yönetim Kurulu Üyesi Shaheen H.A. AL GHANEM Yönetim Kurulu Üyesi Ufuk UYAN Yönetim Kurulu Üyesi 11-12/240 -77 21 H.1.2.7 .2. Eksim Yatırım Holding A.Ş. (Eksim) Eksim in hissedarlık yapısı ile yönetim kurulu üyelerinin listesine aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir : Tablo 61: Eksim in Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Abdullah TİVNİKLİ 66,61 İsmail Fah reddin TİVNİKLİ 25,25 Yusuf AKSU 0,22 Barbaros CEYLAN 0,45 Eksim Holding A.Ş. 7,47 TOPLAM 100,00 Tablo 62: Eksim in Yönetim Kurulu Üyeleri 630 Eksim ile ay nı grupta yer alan şirketlerin, Nisan 2010 tarihinde faaliyete geçmiş bulunan ( .) MW kurulu güce sahip bir HES projesi ile, henüz ihale, lisans veya uygulama aşamasında bulunan ( .) MW kurulu g üce sahip olması planlanan elektrik üretim yatırımı bulunmaktadır. H.1.2.7 .3. İş-Kaya İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (İş -Kaya) 1989 yılında Diyarbakır da kurulmuş bulunan İş -Kaya, telekom şebekesi, sulama ve içme suyu altyapısı ve enerji nakil hatları tesisi faaliyeti göstermektedir. İş -Kaya nın hissedarlık yapısı na aşağıdaki tablo da yer verilmektedir : 640 Tablo 63: İş-Kaya nın Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Yusuf KAYA 90 Salih KAYA 10 TOPLAM 100 İş-Kaya da %90 hissesi bulunan Yusuf KAYA, Kay asu Elektrik Üretimi Enerji İnşaat A.Ş. nin de %80 hissesine sahiptir. İş -Kaya hissedarlarının ve şirket genel müdürü Mehmet Akif KÖSE nin, elektrik ve doğal gaz piyasalarında faaliyet gösteren başka bir şirkette hissedarlığı veya yönetim kurulu üyeliği bu lunmamaktadır. İş-Kaya nın, MMEKA ile kurduğu ortak girişim grubu, BOĞAZİÇİ ve GEDİZ özelleştirme ihalelerinde en yüksek teklifi vermiş; İş -Kaya nın, MMEKA ve kendisiyle aynı ekonomik bütünlük içinde bulunan Rosse Enerji İnşaat A.Ş. ile kurduğu ortak giriş im grubu ise DİCLE ihalesinde 4. en yüksek teklifi vermiştir. Söz konusu özelleştirme işlemlerine ilişkin süreç henüz tamamlanmamış durumdadır. 650 H.1.2.7 .4. Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş. (Albaraka Türk) Albaraka Türk ün hissedarlık yapısı ile yönetim ku rulu üyelerinin listesine aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir : Tablo 64: Albaraka Türk ün Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Albaraka Banking Group 54,0581 Islamic Development Bank 7,8415 Diğer 15,6334 Halka açık kısım 22,4670 TOPLAM 100,0000 Adı-Soyadı Görevi Abdullah TİVNİKLİ Yönetim Kurulu Başkanı İsmail Fahreddin TİVNİKLİ Yönetim Kurulu Başkan Ya rdımcısı Ünsal SÖZBİR Yönetim Kurulu Üyesi 11-12/240 -77 22 Tablo 65: Albaraka Türk ün Yönetim Kurulu Üyeleri 660 Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, Albaraka Türk ün, hissedarlarının, yönetim kurulu üyelerinin ve iştiraklerinin, elektrik ve doğal gaz piyasalarında faaliyeti bulunmadığı anlaş ılmaktadır. H.1.2.7 .5. MKS Marmara Entegre Kimya Sanayi A.Ş. (MKS) Her türlü kimyevi madde imalatı, alım ve satımı yapmak üzere 1976 yılında kurulmuş olan ve Topbaş Ailesi tarafından kontrol edilen MKS nin hissedarlık yapısı ile yönetim kurulu üyelerinin listesine aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir : Tablo 66: MKS nin Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Mustafa Latif TOPBAŞ 56,90 Ahmet Afif TOPBAŞ 41,99 Mahmud Muhammed TOPBAŞ 1,00 Ayşe Füsun TOPBAŞ 0,10 Ömer Hulusi TOPBAŞ 0,01 TOPLAM 100,00 670 Tablo 67: MKS nin Yönetim Kurulu Üyeleri MKS nin, iştiraklerinin, grup şirketlerinin, hissedar ve yönetim kurulu üyelerinin, elektrik veya doğal gaz piyasasında faaliyeti bulunmamaktadır. H.1.2. 8. Türkerler İnşaat Turizm Madencilik Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi A.Ş. (TÜRKERLER) 2009 yılı cirosu ( .) TL olan TÜRKERLER in hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir : 680 Tablo 68: TÜRKERLER in Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Kazım TÜRKER 0,983 Ülkü TÜRKER 0,004 Pelin TÜRKER ÖZDEMİR 0,004 Kaan TÜRKER 0,004 Mehmet Derya GÜNEŞ 0,004 Türker ler Holding A.Ş. 0,001 TOPLAM 100,000 Adı-Soyadı Görevi Adnan Ahmed Yusuf ABDULMALEK Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın ÖNER Yönetim Kurulu İkinci Başkanı Osman AKYÜZ Yönetim Kurulu Murahhas Üyesi İbrahim Fayez Humaid ALSHAMSI Yöneti m Kurulu Üyesi Othman Ahmed SULIMAN Yönetim Kurulu Üyesi Faisal Abdulaziz AL ZAMEL Yönetim Kurulu Üyesi Ekrem PAKDEMİRLİ Yönetim Kurulu Üyesi Mitat AKTAŞ Yönetim Kurulu Üyesi Hamad Abdullah A. EQAB Yönetim Kurulu Üyesi Fahad Abdullah A. ALRAJHI Yönet im Kurulu Üyesi Fahrettin YAHŞİ Yönetim Kurulu Üyesi Genel Müdür Adı-Soyadı Görevi Mustafa Latif TOPBAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Afif TOPBAŞ Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Mahmud Muhammed TOPBAŞ Yönetim Kurulu Üyesi Ömer Hulusi TOPBAŞ Yönetim Kurulu Üyesi 11-12/240 -77 23 Tablo 69: TÜRKERLER in Yönetim ve Denetim Kurulu Üyeleri Adı-Soyadı Görevi Kazım TÜRKER Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Derya GÜNEŞ Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Gökhan Tayfun TÜRKER Yönetim Kurulu Üyesi Alı ALIÇ Denetçi TÜRKERLER de % 0,001 hissesi bulunan Türkerler Holding A.Ş. nin hissedarlık yapısına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir : 690 Tablo 70: Türkerler Holding A.Ş. nin Hissedarlık Yapısı Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Kazım TÜRKER 0,984 Ülkü TÜRKER 0,004 Mehmet Derya GÜNEŞ 0,004 Pelin TÜRKER ÖZDEMİR 0,004 Kaan TÜRKER 0,004 TOPLAM 100,000 Ekim 2010 tarihinde faaliyete geçen 22,5 MW kurulu güce sahip bir HES i bulunan TÜRKERLER in, 173 MW kurulu güce sahip HES, yaklaşık 240 MW kurulu güce sahip RES ve 600 MW kurulu güce sahip ithal kömüre dayalı termik santral projeleri bulunmaktadır. Türkerler, doğal gaz dağıtımı alanında faaliyet gösteren İzmir Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt A.Ş. de (İzmirgaz) %34 hisseye sahiptir. İzmirgaz ın hiss edarlık ve yönetim yapısına aşağı tablolarda yer verilmektedir : Tablo 71: İzmirgaz ın Hissedarlık Yapısı 700 Hisse Sahibi Hisse Oranı (%) Kolin İnşaat A.Ş. 49,97 Türkerler 33,99 Mehmet Birol Ensari 1,50 İzmir Büyükşehir Belediyesi 10,00 Veysi Akın Koloğlu 0,01 Naci Koloğlu 0,01 Celal Koloğlu 0,01 Kazım Türker 0,01 Ali Arif Aktürk 1,50 Mümtaz Barış Bildacı 2,25 Tvefik Berek Bildacı 0,75 TOPLAM 100,00 Tablo 72: İzmirgaz ın Yönetim Kurulu Üyeleri Adı-Soyadı Görevi Naci Koloğlu Yönetim Kurulu Başkanı Celal Koloğlu Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Kazım Türker Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Veysi Akın Koloğlu Yönetim Kurulu Üyesi Ercan Özkazanç Yönetim Kurulu Üyesi M. Birol Ensari Yönetim Kurulu Üyesi B. Erdem Kolağası Yönetim Kurulu Üyesi H.2. İlgili Pazar Elektrik piyasalarının özelleştirilmesi sürecinde gerçekleşen devralmalarda rekabet hukuku uygulamaları bakımından büyük önem taşıyan konulardan biri ilgili pazar tanımıdır. Bununla birlikte sektörün kendine özgü yapısı ile serbestleşme ve özelleştirme faaliyetleri nedeniyle bir geçiş dönemi içinde olması, ilgili pazar tanımında güçlükler ortaya çıkarmaktadır. Bir ex-ante denetim aracı olan birleşme ve devralmaların kontrolü konusu, elektrik piyasalarının gelecekteki yapısal oluşumuna 11-12/240 -77 24 ilişkin değerlendirmeleri de içermek durumundadır. Bu nedenle, sadece sektörün mevcut durumunun fotoğrafının çekilmesiyle ortaya çıkan pazar tanımlarının yanında, 710 serbestleşme süreci ve mevcut durumda kamu elinde bulunan diğer dağıtım bölgeleri ve üretim şirketler inin özelleştirilmesinin ardından hedeflenen serbest ve rekabetçi piyasa yapısı da dikkate alınarak ilgili pazar tanımları ve dolayısıyla yoğunlaşma değerlendirmeleri yapılmalıdır. Özelleştirmeye tabi dağıtım firmalarının faaliyet alanları esas itibarıyla dağıtım ve perakende satış pazarları olsa da, elektrik piyasalarının dikey yapısı dikkate alındığında dağıtım bölgelerinin özelleştirilmesi ile ortaya çıkacak resmin, üretimden başlayarak nihai tüketiciye kadar uzanan dikey yapının bütün aşamalarını etkile yeceği açıktır. Dolayısıyla, dağıtım bölgelerini devralacak firmaların üretim ve toptan satış gibi alanlardaki faaliyetleri de, sektörün dikey entegrasyonuna ilişkin değerlendirmelerde önem kazanmaktadır. 720 Elektrik piyasasının üretim, iletim, dağıtım ve t edarik/arz olmak üzere dört ana bölüme ayrılabileceği söylenebilir. Bunlardan iletim ve dağıtım aşamaları doğal tekel niteliği taşıyan bölümlerdir. Başka bir ifadeyle, daha az düzenleme ve daha çok rekabetin sağlanabileceği aşamalar elektriğin üretimi ve n ihai tüketiciye arzı aşamalarında ortaya çıkmakta, iletim ve dağıtım ise ağırlıklı olarak düzenlemeye tabi tutulmaktadır. Dolayısıyla toptan satış ve nihai tüketici fiyatının oluşması, alıcılar ve satıcıların karşı karşıya geldiği üretim ve tedarik seviyel erindeki etkileşime bağlı olup, iletim ve dağıtım hizmetlerinin bu sürece dinamik bir etkisi bulunmamaktadır. Bu noktadan hareketle yoğunlaşma işlemlerinde dikkate alınması gereken piyasaları şu şekilde ayrıştırmak 730 mümkündür: Üretim : Elektriğin üretimi Toptan satış : Sağlayıcı tarafında üretici ve toptan satış şirketlerinin (toptan satış şirketleri yeniden satıcı konumundadır), alıcı tarafında ise dağıtım şirketleri, perakende şirketleri ve serbest tüketicilerin bulunduğu, ikili anlaşmalardan oluşan piyasa İletim/dağıtım : Doğal tekel niteliğindeki şebeke faaliyetleri (grid business). Perakende satış : Serbest ve serbest olmayan tüketicilere yapılan satışlar Üretim ve dengeleme piyasalarına ilişkin pazar tanımları daha çok üretim özelleştirmelerinde önem k azanacaktır. Bu nedenle üretime ilişkin detaylı bir 740 değerlendirme ve nihai bir pazar tanımı yapılmasına gerek görülmemiştir. Bu dosya kapsamında, dağıtım firmalarının faaliyetlerinin elektriğin ticaretindeki yeri dikkate alınarak ikili anlaşmalar , elekt rik dağıtım hizmetleri , perakende faaliyetleri ve doğalgaz dağıtım hizmetleri olmak üzere dört ana başlık altında ilgili ürün pazarı değerlendirmesi yapılmıştır. H.2.1. İkili Anlaşmalara İlişkin Pazar Tanımı İkili anlaşmaların yapıldığı piyasada ka mu teşebbüsü olan Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş. nin (TETAŞ) mevcut en büyük toptan satıcı olarak faaliyetlerini devam 750 ettirdiği görülmektedir. Bununla birlikte, serbestleşme ve özelleştirme sürecinin sonunda geçiş dönemi sözleşmelerinin de sona ermesiyle TETAŞ ın payının azalacağı ve özel sektör toptan satış şirketlerinin daha aktif hale geleceği söylenebilir. İkili anlaşmaların arz tarafında üretim şirketleri ya da üretim şirketleriyle yaptığı anlaşmalar kapsamında kendi portföyüne sahip olan ye niden satıcı konumundaki toptan satış şirketlerinin yer aldığı, bu piyasanın (ve anlaşmaların) alıcı tarafını ise dağıtım firmaları, perakende satış firmaları ve serbest tüketicilerin oluşturduğu görülmektedir. Bu noktada belirtmek gerekir ki, mevzuat kaps amında perakende satış şirketleri tanımlanmış olmakla birlikte, piyasanın fiili yapısı içerisinde henüz EPDK dan lisans almış bir perakende satış şirketi bulunmamaktadır. Piyasanın geçmişinde serbest tüketiciler ile üreticiler arasındaki ikili 760 11-12/240 -77 25 anlaşmalar e tkin bir şekilde uygulanmış olsa da, bazı dönemlerde TEDAŞ fiyatlarının düşük seviyede olması ve üretim şirketlerinin daha uygun fiyatlarla PMUM a satış yapabiliyor olmasının sonucu olarak, bu anlaşmaların uygulama alanının oldukça daraldığı ve serbest tük eticilerin de ağırlıklı olarak bölgelerindeki dağıtım şirketlerinden alım yaptığı görülmektedir. Bu noktada, elektrik sektörüne ilişkin ana hedef olan sağlıklı ve rekabetçi yapıda işleyen bir ikili anlaşmalar piyasasının oluşması açısından, devir işlemleri nde sadece günümüz pazar yapısı değil, geleceğe yönelik gelişmeler de dikkate alınarak bir değerlendirme yapılması uygun olacaktır. Bu yönüyle bakıldığında, özelleştirmeye tabi dağıtım şirketlerinin, geçiş dönemi boyunca devam edecek olan geçiş dönemi söz leşmeleri ile birlikte devredildiği ve söz konusu geçiş dönemi 770 boyunca uygulanacak tarifelerin, daha özelleştirmeler öncesinden düzenlenmiş olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, geçiş dönemi sonrası serbest piyasa yapısı içerisinde, dağıtım firmaları en önemli alıcı konumunda bulunacaktır. Bu noktada, ikili anlaşmalara dayalı piyasa yapısı içinde dağıtım firmalarına yapılan satışların ayrı bir pazar olarak tanımlanarak, yoğunlaşma değerlendirmelerinde bu pazar tanımının kullanılıp kullanılamayacağı sorus u ortaya çıkmaktadır. Bu değerlendirmede akla ilk gelen husus ise, dağıtım şirketlerinin elektrik ticaretinde mevcut durumdaki rolü ve 2013 yılından itibaren gerçekleştirilecek olan hukuki ayrıştırma sonundaki rolünün ortaya konması gerekliliğidir. 780 Bilind iği üzere dağıtım özelleştirmelerinde Rekabet Kurulu, dağıtım faaliyetlerinin diğer piyasa faaliyetlerinden hukuki olarak ayrıştırılmasını koşul olarak ortaya koymuştur. Devam eden süreçte ise yapılan Kanun değişikliği ile birlikte, Rekabet Kurulunun görüş ünde dile getirdiği ayrıştırma koşulu 4628 sayılı Kanun un Lisans Genel Esasları ve Türleri başlıklı 3. maddesine hüküm olarak aşağıdaki şekilde eklenmiştir: Dağıtım şirketleri, tanımlanan bu faaliyetler dışında piyasada başka bir faaliyette bulunamaz. (Ek cümle: 9/7/2008 -5784/3. md.) Dağıtım şirketleri, üretim ve perakende satış faaliyetlerini, 1/1/2013 tarihinden itibaren ancak ayrı tüzel kişilikler altında yürütürler. 790 Bu hüküm ile birlikte, 2013 yılından itibaren dağıtım şirketlerinin, esas itibarı yla, perakende satış faaliyetinde bulunmayacağı, bunun yanında kuracakları ayrı bir tüzel kişilikle perakende satış yapabileceği görülmektedir. Bu noktada, sektörün gelişiminde dağıtım şirketlerinin mevcut durumdaki gibi büyük alıcılar olmayacağı, alıcılar ın ancak bu dağıtım şirketleri ile aynı kontrol yapısı içerisinde olan ancak hukuki olarak ayrıştırılmış perakende şirketleri olacağı, perakende şirketleri bakımından serbest piyasa ortamında bölgeler arası ticaret kısıtlaması olmayacağından hareketle bölg esel tanımlar yapılamayacağı ve rekabetçi yapı içerisinde gelişen süreçte, bugün yapılacak olan sadece dağıtım firmalarına yapılan toptan satışlara ilişkin bir tanımlamanın 800 anlamını yitireceği söylenebilir. Bununla birlikte, serbestleşmeye ve perakende seviyesinde rekabetin oluşturulmasına yönelik başka ülke tecrübeleri de göstermektedir ki, teorik olarak ve mevzuat açısından, bölgeler arası alım satım ve serbest tüketicilere ilişkin limitlerin azaltılması ya da kaldırılmasıyla rekabetçi alt yapı oluşturu lsa da, fiili olarak rekabetçi yapıya ulaşmanın önündeki önemli engellerden biri; yerleşik dağıtım firmalarının geleneksel olarak münhasıran satış yaptıkları kapatılmış tüketicilerin, tedarikçisini seçme şansına sahip olduktan sonra dahi yerleşik dağıtım f irmasından ya da bu firmayla aynı ekonomik bütünlük içerisindeki perakende satış firmasından alım yapmaya devam etmeleri, dolayısıyla, söz konusu dağıtım bölgesine diğer tedarikçi firmaların girmemeleri ya da girememeleridir. Bu durumun en büyük sebebi, ye rleşik 810 dağıtım firmasının serbestleşme öncesi dönemden gelen avantajlarıdır. Bu nedenle, 2013 yılından itibaren hukuki ayrıştırma kapsamında perakende faaliyetlerini ayrı tüzel kişilik altında sürdürecek olsalar da, mevcut özelleştirmeler kapsamında alıcıl arın, 11-12/240 -77 26 sadece doğal tekel niteliğindeki elektriğin nakli faaliyetlerini değil, geçiş döneminde münhasıran satış yapacakları müşterileri de devraldıkları ve bu bakımından söz konusu dağıtım şirketlerinin, toptan satış pazarının alım tarafındaki en önemli oyu ncular oldukları söylenebilir. Bu noktada, toptan satış pazarına ilişkin olarak ortaya çıkan yeni soru, dağıtım firmalarına yapılan satışlarla, nihai tüketici konumunda olan serbest tüketicilere yapılan 820 satışların birbirinden ayrı tanımlanması gerekliliğ ine ilişkindir. Esas itibarıyla, her iki grupla da yapılan ikili anlaşmalar toptan satış pazarı içine alınabilirse de, talep yapıları itibarıyla dağıtım şirketlerinin ayrı olarak ele alınması gerektiği görülmektedir. Bu yönde yapılacak bir değerlendirmede, sektörün mevcut yapısı, sağlıklı bir gösterge olmaktan uzaktır. Mevcut yapıda, özelleştirmeye tabi dağıtım şirketlerinin geçiş dönemi boyunca sürecek olan Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) ve TETAŞ ile yapılmış enerji alım anlaşmaları bulunduğu ve nihai tüketic iye yapacakları satışların da fiyat eşitleme mekanizması çerçevesinde düzenlenmiş olduğu görülmektedir. Serbest tüketiciler açısından bakıldığında da, geçmişte üreticilerle ikili anlaşmaları bulunan serbest tüketicilerin, Ağustos 2006 da dengeleme piyasası nın işlemeye başlamasıyla birlikte (üreticilerin ikili 830 anlaşma yapmak yerine PMUM a satış yapmayı tercih etmeye başlamaları sebebiyle) alımlarını dağıtım firmalarından yapmak durumunda kaldıkları, dolayısıyla toptan satış pazarı kapsamında alıcı tarafında büyük nihai tüketicilerin bulunduğu pazarın bir hayli daraldığı görülmektedir. Mevcut durum böyle olmakla birlikte sektörün iyi işleyen rekabetçi bir yapıya kavuşması halinde de dağıtım firmalarının (ya da bu firmalarla aynı ekonomik bütünlük içinde yer al acak olan perakende satış firmalarının) büyük nihai tüketicilerden ayrılması gerekmektedir. Şöyle ki; dağıtım firmaları mevcut durumda münhasıran sahip oldukları tüketici portföyüyle, toptan satış pazarında alıcı olan diğer büyük tüketicilerden tamamen far klı bir talep yapısına sahiptir. Bu noktada, her ne kadar geçiş dönemi sonrasında mevcut sözleşmeler ortadan kalkacak ve ayrıca dağıtım 840 şirketleri de 2013 yılından itibaren hukuki ayrıştırmayı gerçekleştirecek olsa da, ileride oluşacak sağlıklı bir elektri k piyasası için, mevcut durumda yapılacak dağıtım özelleştirmeleri açısından, dağıtım şirketlerine yapılan satışların ayrı bir pazar olarak tanımlanması yerinde olacaktır. İkili anlaşmalar seviyesi dikkate alınarak tanımlanan bu pazara ilişkin ilgili coğra fi pazarın ise Türkiye olduğu görülmektedir. H.2.2. Elektrik Dağıtım Hizmetlerine İlişkin Pazar Tanımı Özelleştirme işlemine konu dağıtım bölgelerinde faaliyet göstermekte olan dağıtım şirketleri, elektriğin dağıtımı, perakende satışı ve perakende satış hizmeti faaliyetleri ile 850 iştigal etmektedir. Bu faaliyetler kısaca şu şekilde tanımlanabilir: Dağıtım : Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini, Perakende satış : Elektriğin tüketicilere satışını, Perakende satış hizmeti : Perakende satış lisansına sahip şirketlerce, elektrik enerjisi ve/veya kapasite satımı dışında tüketicilere sağlanan diğer hizmetleri. Söz konusu faaliyetlerden dağıtım faaliyeti, alçak gerilimli elektrik taşıyan kablolardan oluşan yeni bir dağ ıtım şebekesinin kurulmasına ilişkin zorluklar ve yüksek yatırım maliyetleri sebebiyle doğal tekel niteliği taşımakta olup; her bir bölgedeki dağıtım şirketi 860 tarafından münhasıran yerine getirilmektedir. Bu bakımdan elektrik pazarının, elektriğin nakli faa liyetlerinden oluşan doğal tekel niteliğindeki aşamasına yönelik elektrik dağıtım hizmeti pazarının diğer seviyelerinden farklı bir ürün pazarı olarak tanımlanması gerekmektedir. 11-12/240 -77 27 Elektrik dağıtım varlıklarının özelleştirilmesine ilişkin esaslar, 17.3.200 4 tarihli Yüksek Planlama Kurulu kararıyla kabul edilen Elektrik Enerjisi Reformu ve Özelleştirme Strateji Belgesinde (Strateji Belgesi) ortaya konulmakta olup; söz konusu belge, coğrafi yapı, işletme koşulları, enerji bilançoları, teknik/mali özellikler v e mevcut hukuki yapı (geçmiş dönemde imzalanmış mevcut sözleşmeler ) dikkate alınarak 21 adet elektrik dağıtım bölgesinin oluşturulmasını öngörmektedir. Bu çerçevede, elektrik dağıtım hizmetleri 870 açısından her bir dağıtım bölgesinin ayrı bir ilgili coğrafi pazar olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Elektrik dağıtım hizmeti pazarına ilişkin ilgili coğrafi pazar; AYEDAŞ bakımından İstanbul ili Anadolu Yakası, AKDENİZ bakımından Antalya, Burdur, Isparta illeri ve TOROSLAR bakımından Adana, Gaziantep, Hatay, Me rsin, Osmaniye, Kilis illeri olarak belirlenmiştir. H.2.3. Perakende Faaliyetlerine İlişkin Pazar Tanımı Elektriğin perakende satışı, nihai tüketicilere satışları kapsamaktadır. Perakende satışlarına ilişkin piyasa esas itibarıyla sadece dağıtım şirketle ri ve henüz piyasada 880 bulunmayan perakende şirketlerinin satış yapabildikleri serbest olmayan tüketiciler ile tedarikçisini seçebilme şansına sahip olan serbest tüketicilerden oluşmaktadır. İlgili pazar tanımının, mevzuattan kaynaklanan bu durum dikkate alı narak, serbest tüketicilere ve serbest olmayan tüketicilere satışlar olarak ayrılması doğru olmayacaktır. Şöyle ki; serbest tüketici limiti EPDK tarafından belirlenmekte olup, limitin zaman içinde düşürülmesi hedeflenmektedir. Dolayısıyla, serbest tüketici limitinin sıfıra indiği andan itibaren tüm tüketiciler, mevzuat açısından serbest tüketici olarak kabul edilecektir. Bu nedenledir ki, ilgili pazar tanımı açısından ileriye dönük bir değerlendirmede, mevzuat çerçevesinde serbest olan ve serbest olmayan tü keticiler şeklinde bir ayrıma gitmek yerine; tüketicilerin büyüklük, iletim hattına doğrudan bağlı olmak ve benzeri özellikleri 890 bakımından yapılabilecek ayrımlar yerinde olacaktır. Avrupa Komisyonu kararlarında da perakende satışlara ilişkin pazarın, büyük endüstriyel tüketiciler ile diğer küçük ölçekli endüstriyel, ticari ve hanehalkından oluşan tüketiciler olarak ikiye ayrıldığı görülmektedir2. Pazarın rekabete açılmışlık seviyesi ve daha da önemlisi, işleyen bir rekabetçi piyasa yapısının gerçekleşme sev iyesine göre, küçük ölçekli endüstriyel tüketiciler ile hanehalkının da ayrı pazar olarak kabul edilmesi mümkün görülebilmekle birlikte, mevcut yapıda böyle bir ayrıma gidilmesine gerek bulunmamaktadır. Bu noktada, perakende seviyesinde ilgili ürün pazarı, büyük endüstriyel tüketiciler ve hanehalkları ile küçük ölçekli endüstriyel/ticari tüketicilere yapılan perakende satışlar şeklinde belirlenmiştir. 900 Perakende elektrik satışı ve hizmeti açısından bakıldığında, Strateji Belgesi ile getirilen kural ger eği, her bir dağıtım bölgesindeki serbest olmayan tüketicilere perakende elektrik satışının, münhasıran bölgedeki dağıtım şirketi tarafından yapılması öngörülmektedir. Bu anlamda, özelleştirilmesi düşünülen bölgelerdeki serbest olmayan tüketicilerin altern atif temin kaynağı bulunmamaktadır. Serbest olmayan tüketicilerin, Türkiye toplam tüketiminin oldukça büyük bir bölümünü oluşturduğu ve bu tüketicilerin, tarife kapsamında, sadece kendi bölgelerindeki dağıtım şirketlerinden alım yapabildikleri dikkate alın dığında, bir dağıtım bölgesindeki perakende satış ve hizmetinin, başka bir bölgedeki perakende satış ve hizmetinden kesin olarak ayrıldığı görülmektedir. 910 Serbestleşmeyle birlikte perakende pazarı tamamen rekabete açılacak olsa da, bu rekabetçi dönemin özel likle başlangıç döneminde, dağıtım faaliyetlerinden kaynaklanan bölgeselliğin varlığını koruyacağı görülmektedir. Bununla birlikte, serbestleşme sürecinin hedefi tüm tüketicilerin tedarikçisini seçme hakkına sahip olduğu ve perakende satışlarda bölgesel te kellerin yerini rekabetçi bir yapıya bıraktığı bir elektrik 2 Avrup a Komisyonu kararı, ENI/EDP/GDP, No: Comp/M.3440, 9.12.2004 11-12/240 -77 28 piyasasıdır. Bu değerlendirmeler ışığında, büyük endüstriyel tüketiciler bakımından ilgili coğrafi pazar Türkiye dir. Küçük ölçekli tüketiciler bakımından ise mevcut mevzuat çerçevesinde bölgesel coğrafi pazarların söz konusu olduğu, öte yandan serbestleşme süreci dikkate alındığında serbest tüketici limitinin sıfıra indirilmesiyle bu faaliyetlere ilişkin coğrafi pazarın bölgesellikten çıkıp Türkiye ölçeğine genişletilebileceği 920 görülmektedir. H.2.4. Doğalgaz Dağıtım Hizmetlerine İlişkin Pazar Tanımı Daha önce de belirtildiği üzere, elektrik sektörünün serbestleşme sürecinde olan dinamik yapısından dolayı ilgili pazar tanımları da zaman içinde değişkenlikler gösterebilmektedir. Bu değişkenliğin yan ında şüphesiz bir başka durum da, alıcı tarafların ortaya çıkması ile birlikte, farklı potansiyel pazarların da değerlendirmeye alınması gerekliliğidir. 930 Bu noktada, devam etmekte olan özelleştirme dosyalarında, elektrik dağıtım faaliyetlerini devralmaya talip olan bazı teşebbüslerin bu bölgelerde aynı zamanda gaz dağıtım faaliyetlerini elinde bulunduruyor olması, rekabet literatüründe yakınsayan pazarlar (Convergent Markets/ Convergent Mergers) olarak bilinen kavram bakımından da bir değerlendirmeyi gerek li kılmaktadır. Yakınsama; bölgeler, ülkeler, endüstriler ve aktiviteler arasındaki farklılıkların azalması veya benzerliklerin artması sürecini ifade etmektedir. Bu kapsamda yakınsama terimi, daha önce ayrı kabul edilen altyapı ve şebeke endüstrilerinin kısmen veya tamamen entegrasyonunu ya da bu altyapı faaliyetlerinin sahiplerine diğer altyapı alanlarının ticaret alanlarına giribilme bakımından rekabetçi avantaj sağlaması durumlarını ifade 940 etmektedir (gaz ve elektrik sektörü/telekom -TV-internet sektörü gibi). Bunun yanında aynı terim, altyapı ve network endüstrilerine ilişkin düzenlemelerdeki artan benzerlikler için de kullanılmaktadır. Üretim ve perakende, elektrik sektöründe rekabete açık iki seviyedir. Bu bakımdan, üretim pazarının rekabetçi bir yapı ya sahip olması ne kadar önemliyse, perakende pazarındaki rekabet şartları da piyasanın etkin çalışması için aynı derecede önemlidir. Bu tespitlerin aynısı doğal gaz sektörü için de geçerlidir. Öte yandan, bu iki piyasaya bakıldığında, gelişmiş ülkeler içi n, gaz ve elektrik pazarındaki kullanıcıların aynı olduğu söylenebilir. Bu durum, belirli bir bölgede faaliyet gösteren gaz ve elektrik şirketleri için 950 önemli bir pazarlama fırsatı doğurmaktadır. Bu çerçevede, bir bölgede müşteri çevresine sahip şirketler, sundukları ürün yelpazesini, geleneksel faaliyetlerini aşacak şekilde genişletebilmektedirler. Örneğin, gaz firması, mevcut müşterilerine gazın yanında elektrik de pazarlayabilmektedir. Mevcut ülke uygulamaları (İngiltere ve Almanya gibi), ikili enerji te klifinin kullanıcılar tarafından ilgi gördüğünü göstermektedir. Elektrik ve doğal gaz pazarlarında faaliyet gösteren şirketlerin gereksinim duyduğu sistem, operasyon ve nitelikli işgücünün birbirine benzerlik arz etmesi, bu tür bir yatay çeşitlendirmeyi ol anaklı ve cazip kılmaktadır. Elektrik dağıtım özelleştirmelerine ilişkin süreçte ÇORUH un AKSA ya devrine ilişkin kararda da belirtildiği üzere, özellikle küçük ölçekli tüketicilerin serbestleşmesiyle birlikte elektrik perakende satışlarında rekabetin 960 oluşması aşamasında yerleşik elektrik dağıtım firmalarının potansiyel rakiplerinin başında diğer bölgelerdeki elektrik dağıtım firmaları gelmekte, bunun yanında en önemli potansiyel rakiplerin ise doğal gaz dağıtım firmalarının olması beklenmektedir. Bu nedenl e bu dosya kapsamında doğal gaz dağıtım hizmetleri pazarı da (ilgili coğrafi pazar: lisans kapsamında görevlendirme yapılan bölgeler) ilgili ürün pazarı olarak belirlenmiştir. 11-12/240 -77 29 H.3. Değerlendirme Bildirime konu olan AYEDAŞ, AKDENİZ ve TOROSLAR bölgeleri nin özelleştirilmeleri 970 işlemleri kapsamında, BOĞAZİÇİ, GEDİZ, TRAKYA ve DİCLE özelleştirme işlemlerine ilişkin 16.12.2010 tarih ve 10 -78/1645 -609 sayılı Rekabet Kurulu kararı ile Başkent Doğalgaz Dağıtım A.Ş. nin (BAŞKENTGAZ) özelleştirilmesi işlemine iliş kin 16.12.2010 tarih ve 10 -78/1643 -608 sayılı kararında ortaya konulduğu üzere, alıcı taraflardan MMEKA nın ortaklık yapısında bulunan Mehmet KAZANCI nın ve diğer gerçek kişilerin Kazancı Grubu ile aynı ekonomik bütünlük içinde olup olmadıklarına ilişkin t espit, Kanunun 4 ve 7. maddeleri kapsamında yapılacak değerlendirmelerde önem kazanmaktadır. Bu nedenle değerlendirme bölümünde öncelikle teşebbüs ve ekonomik bütünlük kavramları kapsamında yapılan değerlendirmeye yer verilmekte, ardından da özelleştir me işlemi Kanunun 4. ve 7. maddeleri kapsamında ele alınm ıştır. 980 H.3.1. Teşebbüs ve Ekonomik Bütünlük Değerlendirmesi H.3.1.1. 4054 sayılı Kanun Kapsamında Teşebbüs ve Ekonomik Bütünlük Kavramı Bildirime konu dosya kapsamında AYEDAŞ ta en yüks ek teklif s ahibi, TOROSLAR ve AKDENİZ de de en yüksek üçüncü teklif sahibi olan MMEKA nın, Mehmet Emin KARAMEHMET in kontrolündeki Stargate ile Mehmet KAZANCI nın ortak kontrolü altında olduğu görülmektedir. Taraflar bölümünde ve aşağıdaki bölümlerde de belirtildiği üzere, Mehmet KAZANCI, Kazancı Holding in kontrolünü elinde tutan Kazancı Ailesi nin 990 üyelerinden biridir. Bu noktada, söz konusu ortaklığın değerlendirilmesi aşamasında, bu ortaklığın taraflarından biri olan Mehmet KAZANCI nın, ekonomik bütünlük olarak Kazancı Holding in bünyesinde kabul edilip edilmeyeceği hususu önem kazanmaktadır. Yapılan bildirimde ve daha sonra gönderilen yazılarda MMEKA nın ve MMEKA hissedarlarından Mehmet KAZANCI ile diğer gerçek kişilerin Kazancı Grubu ile herhangi bir iktisadi ya d a hukuki bağının bulunmadığı belirtilmektedir. Bununla birlikte, aşağıda ayrıntılı bir şekilde değerlendirileceği üzere, Kazancı Grubu ile Mehmet KAZANCI nın aynı ekonomik bütünlük içinde yani tek bir teşebbüs olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu kon uya ilişkin olarak dosya bazında taraflara ilişkin değerlendirmelere geçmeden önce, rekabet hukuku kapsamında teşebbüs , ekonomik 1000 bütünlük , kontrol ve çıkar birliği gibi kavramlar üzerinde durmak yerinde olacaktır. Rekabet hukuku uygulamaları bakım ından teşebbüs kavramının hukukun diğer alanlarında ve disiplinlerinde yapılmış olan tanımlardan farklılaştığı görülmektedir. Konu 4054 sayılı Kanun bakımından ele alındığında, Kanunun 3. maddesinde teşebbüs şu şekilde tanımlanmıştır: Teşebbüs: Piyasad a mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bağımsız karar verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimleri ifade eder. 1010 Kanun gerekçesinde, teşebbüs tanımı yapılırken ekonomik bütünlük ilkesinin benimsendiği; bir yavru şirketin tek başına değil, bağlı olduğu diğer şirket veya şirketlerle birlikte değerlendirileceği dile getirilmektedir. Dolayısıyla, her ne kadar farklı tüzel kişilikler de olsalar, bu tüzel kişiliklerin tek bir ekonomik bütünlük oluşturması halinde, söz konusu ekonomik bütünlük tek bir teşebbüs olarak kabul edilecektir. Bu noktada teşebbüs kavramı ve tanımı, 4054 sayılı Kanun un uygulanması bakımından hayati bir önem kazanmaktadır. Şöyle ki, farklı tüzel kişilikler ile piyasada faaliyet gösteren bir ekonomik bütünlüğe ilişkin değerlendirmede, söz konusu tüzel kişiliklerin ayrı teşebbüsler olarak kabul edilmelerinin ya da aynı ekonomik bütünlük içinde olmalarından dolayı tek bir teşebbüs olarak kabul edilmelerinin hakim durum 1020 değerlendirmesini önemli ö lçüde etkileyeceği açıktır. 11-12/240 -77 30 Benzer şekilde, teşebbüsler arası anlaşmalara ilişkin olarak Kanunun 4. maddesinin uygulanması kapsamında da teşebbüs kavramına ilişkin yaklaşım, Kanunun uygulama alanını etkilemektedir. Ekonomik bütünlük içinde tek bir teşebbüs olan taraflar arasındaki anlaşmaların tarafların çokluğu ilkesini karşılamadığı, bu anlaşmaların teşebbüsler arası bir anlaşma değil, tek bir teşebbüsün kendi içinde gerçekleşen bir anlaşma niteliğinde olduğu, bu nedenle 4. madde kapsamında bir anlaşma ol arak kabul edilmediği görülmektedir. Görüldüğü üzere teşebbüs kavramında öne çıkan unsurların başında ekonomik 1030 bütünlük kavramı bulunmaktadır. Ekonomik bütünlük ve dolayısıyla teşebbüs kavramının nasıl tespit edileceği noktasında iyi bir değerlendirme yapabilmek için öncelikle bu kavramların tarihsel gelişimine bir göz atmak yerinde olacaktır. Rekabet hukuku uygulamalarında oldukça eskiye dayanan bir tecrübeye sahip olan ABD uygulamalarında dahi, tek ekonomik bütünlük bünyesindeki tarafların eylemleri nin rekabeti sınırlayıcı bir eylem niteliği taşıyıp taşımadığı hususunun 1980 lerin ortasına kadar tartışma konusu olduğu, bu tarihlere kadar ana şirket ve yavru şirket ilişkilerinin grup içi işbirliği doktrini çerçevesinde Sherman Yasası 1. maddesi kaps amında kabul edildiği görülmektedir. Bu alandaki dönüm noktasını, 1982 yılında alınan Copperweld 1040 kararı oluşturmaktadır. Bu karar ile ABD uygulamalarında grup içi işbirliği doktrini uygulamasının sona erdiği görülmektedir. Copperweld kararı sonrası, ana şi rket ve yavru şirketler farklı hukuki kişilikleri temsil etse de, aralarındaki ilişki Sherman Yasası nın 1. kısmıyla yasaklanamayacaktır. Bu tespitte rol oynayan ve tek ekonomik bütünlük kavramının esası olarak kabul edilecek unsur, tarafların tam çıkar b irliği içinde olmalarıdır. Copperweld kararı esas itibarıyla ekonomik bütünlük kavramının tanımı ve sınırlarının çizilmesinden ziyade, bir ekonomik bütünlük içinde yer alan farklı tarafların aralarındaki ilişkinin nasıl değerlendirileceği hususunda bi r dönüm noktası oluşturmaktadır. Bununla 1050 birlikte; bu karar kapsamında, ekonomik bütünlük kavramının nasıl ele alındığı ve bu kavrama ilişkin geçmiş kararlarda yer alan yaklaşımlara yönelik eleştiriler, ekonomik bütünlük ve teşebbüs kavramlarına yaklaşımın ne olması gerektiği konusunda yol gösterici niteliktedir. Şöyle ki; bu karardan önce uygulanmakta olan grup içi işbirliği doktrinine yönelik en büyük eleştiri, bağlı ortaklıklar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesinde ayrı hukuki kişiliğin varlığına ver ilen aşırı önem üzerinde yoğunlaşmaktadır. Ayrı tüzel kişilik bulunmasına verilen aşırı önem nedeniyle geçmişte mahkemeler ana şirket ve yavru şirketleri rekabet hukuku uygulamaları bakımından farklı taraflar olarak değerlendirmiş ve gerçekte (tek bir teşe bbüs içinde gerçekleşen) tek taraflı eylemleri yasaklama yoluna gitmiştir. Copperweld kararında, rekabet hukuku 1060 uygulamalarının ticaret hukuku kurallarından farklı olarak belirlenmesi gerektiği belirtilerek, grup içi işbirliği doktrininin etiket üzerine ç ok fazla ağırlık verdiği ve esas karşısında şekli öne çıkararak ekonomik gerçekliği yok saydığını ortaya konmuştur. Buradan çıkarılan sonuç, rekabet hukuku uygulamalarında kilit rol oynayan teşebbüs ve ekonomik bütünlük kavramlarına ilişkin değerlendirmel erde, şekilden ziyade esasın ön plana çıkarılmasının önem kazandığıdır. Copperweld kararında yapılan tespitlerde tek ekonomik bütünlük kavramının esası olarak kabul edilen unsur, tarafların tam çıkar birliği içinde olmaları durumudur. Ekonomik bütünlük kavramının değerlendirilmesine yönelik tespit ve değerlendirmelerde 1070 çıkar birliği ne geçmeden önce kontrol kavramının ele alınması yerinde olacaktır. Copperweld kararına kadar mahkemelerin, organizasyonlar bakımından neyin teşebbüs ya da tek bütünlü k olarak kabul edilmesi gerektiği noktasında çeşitli teoriler ürettiği ve bu çalışmaların odak noktasını kontrol kavramının oluşturduğu 11-12/240 -77 31 görülmektedir. Bu dosya kapsamında bakıldığında da, bildirime konu işlemin esas itibarıyla bir devralma olduğu dikkat e alındığında, bir birleşme ya da devralmanın değerlendirilmesinde, bir teşebbüsün kontrolünde gerçekleşen değişikliğin merkezi öneme sahip olacağı açıktır. Daha önce de belirtildiği üzere teşebbüs kavramı, hakim durum tespiti ve teşebbüsler arası anlaşmal ara ilişkin tespit ve değerlendirmelerde önemli bir yer tutmaktadır. Aynı şekilde, birleşme ve devralmaların kontrolü bakımından 1080 da teşebbüs kavramı önem kazanmaktadır. Şöyle ki, bir teşebbüsün içinde yer alan ayrı tüzel kişilikler arasında gerçekleşen bir leşme ve devralmalar, teşebbüs içi işlem niteliğinde olduğu için rekabet hukuku kapsamında değerlendirilmemektedir. Nitekim 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinin birinci fıkrasında birleşme ve devralma sayılan haller şu şekilde tanımlanmıştır: Birleşme v eya Devralma Sayılan Haller Madde 5 - (1) Kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde; a) İki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi ya da b) Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı 1090 kontrolünün, hisse ya d a mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya halihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması Kanunun 7 nci maddesi kapsamında birleşme veya devralma i şlemi sayılır. Bu noktada hangi durumlarda teşebbüsün kontrol yapısında kalıcı bir değişikliğin meydana geldiğini değerlendirmek bakımından kontrol kavramının nasıl tanımlandığı önem kazanmaktadır ki, bu tanım yine 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinin ikinci fıkrasında yer almaktadır. 1100 Birleşme veya Devralma Sayılan Haller Madde 5 - (2) Bu Tebliğ bakımından kontrol, ayrı ayrı ya da birlikte, fiilen ya da hukuken bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağını sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla meydana getirilebilir. Bu araçlar özellikle bir teşebbüsün malvarlığının tamamı ya da bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir kullanma hakkı, bir teşebbüsün organlarının oluşumunda ya da kararları üzerinde belirleyici etk i sağlayan haklar veya sözleşmelerdir. Kontrol, hak sahipleri ya da bir sözleşmeye göre hakları kullanmaya yetkili kılınmış olan veya böyle bir hak ve yetkisi olmamakla birlikte fiilen bu hakları kullanma gücüne sahip olan kişiler veya teşebbüsler 1110 tarafınd an elde edilebilir. Tanımdan da görüldüğü üzere, kontrol kavramı bakımından (iktisadi bir faaliyette bulunan bir birimin teşebbüs sayılabilmesi için söz konusu birimin bağımsız karar verebilmesi ve ekonomik olarak bir bütün oluşturması gereğinden hareket edilerek), kararlar üzerinde belirleyici etki kavramı üzerinde durulmuştur. Bu bakımdan kontrol ve belirleyici etki kavramlarının hukuki ve fiili olmak üzere iki grupta sınıflandırıldığı görülmektedir. Fiili kontrolün değerlendirmesinde özellikle ol aya özgü durumların belirleyici olduğu görülmektedir. 1120 Yeniden 2010/4 sayılı Tebliğ e dönülecek olursa, Tebliğ de kontrol tanımı yer almakla birlikte tek başına kontrol ya da ortak kontrol ile ilgili ayrıntılı düzenlemenin bulunmadığı, bu bakımdan ayn ı tanımın yer aldığı mehaz mevzuat çerçevesinde Avrupa Komisyonu tarafından çıkarılan 4064/89 sayılı Tüzük ün3 yol gösterici olduğu 34064/89 sayılı Teşebbüsler arası Yoğunlaşmaların Kontrolüne ilişkin Konsey Tüzüğü Commission Notice on the Concept of Concentration under Council Regulation (EEC) No 4064/89 on the control of concentration between undertakings (98/C 66/02) (Text with EEA relevance). 11-12/240 -77 32 görülmektedir4. Söz konusu Tüzükte, birleşmeye ilişkin düzenlemelerin, kontrol yapısında bir değişiklik olması halinde uygul anacağı noktasına vurgu yapılarak, kontrol tanımının nasıl yorumlanacağı hususunda ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Ayrıca Tüzükte yer alan dikkat çekici açıklamalardan biri de, tarafların devralma niyeti beyan etmemeleri durumunda dahi yapılan işle min, kontrol değişikliği ve dolayısıyla devralma sayılabileceğinin belirtilmesidir. Tüzük te yer alan kontrol tanımı ve 1130 belirleyici etki kavramı üzerine dikkat çekici açıklama ise; söz konusu tanımda somut bir belirleyici etkinin zorunlu olmadığı, bel irleyici etki uygulama olanağı nın bulunmasının, kontrolün varlığı için yeterli görüldüğü yönündeki vurgudur. Başka bir ifadeyle, kontrolün gerçekleşmesi için şekilsel ya da gerçekleşmiş bir belirleyici etki nin yanında, potansiyel olarak belirleyici etk i uygulama olanağının bulunmasının da yeterli olduğu görülmektedir. Konuya ilişkin olarak, Tüzük ün Kontrolün Ele Geçirilmesi başlığını taşıyan III. bölümünün 10. paragrafında şu açıklamalar yapılmaktadır: Kontrol normalde, kontrol hakkına sahip olan ya da bu hakkı kullanmaya yetkilendirilmiş olan kişi ya da teşebbüsler tarafından elde edilir (Madde 3(4)(a)). Ancak, şekli (formal) 1140 olarak kontrol sahibi olan kişi ile bu hakların kullanımına ilişkin gerçek güce sahip olan kişi ya da teşebbüslerin birbiri nden farklı olduğu istisnai durumlar da olabilmektedir. Örneğin, bir teşebbüs, başka bir kişi ya da teşebbüsü kullanarak kontrolü devralmak ve -kendisi şekli olarak bu hakların sahibi olarak görünmese bile - bu kişi ya da teşebbüs aracılığıyla kontrol hakla rını kullanmak isteyebilir. Böyle bir durumda kontrol, esasında işlemin arkasında olan ve gerçekte hedef şirketin kontrol gücünü elinde bulunduran teşebbüs tarafından ele geçirilmiştir (Madde 3(4)(b)). Bu tip bir dolaylı kontrol ortaya koymak için gereken kanıtlar, finansal kaynak ya da ailesel bağlar gibi faktörleri içerebilir . Buradan da görüldüğü üzere, sadece aile bağları dahi kontrol değerlendirmesinde 1150 belirleyici olabilmektedir. Nitekim Kurulun günümüze kadarki kararlarında gerçek kişiler arasındaki ilişkilerin ekonomik bütünlük teorisi bakımından nitelendirilmesindeki en önemli kriterlerin, aile bağları ve ekonomik çıkar birliği olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buradaki önemli nokta, gerçek kişiler arasındaki ilişkiler açısından kontrol kavramından z iyade, rekabet motivasyonunu ortadan kaldıran çıkar birliği kavramının geçerli olmasıdır. Doğal olarak bu noktada ekonomik bağların nitelik ve nicelik olarak hangi yoğunlukta, aile bağlarının hangi derecede olması gerektiği sorusu akla gelmektedir. Kuru lun daha önce almış olduğu çeşitli kararlarına bakıldığında, aynı soyadını taşıyan kişilerin Grup 1160 olarak kabul edildiği5, bir ailenin beş farklı bireyince eşit paylarla kontrol edilen bir şirketle bu bireylerden birinin kontrol ettiği şirketlerin ekonomi k bütünlük oluşturduğunun tespit edildiği6, hatta aynı soyadını taşımasalar dahi aradaki ekonomik bağlar ve/veya aile bağlarına dayanılarak bu kişilerin Grubu olarak nitelendirildiği7 kararlar mevcuttur. Tam anlamıyla kontrol ya da teşebbüs tanımına il işkin olmasa da, aile bağlarının rekabet hukuku bakımından önemini ve anlamını gösteren örneklerden biri de 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nde yer alan düzenlemelerdir. 4 Komisyon konuya ilişkin daha sonra yeni bir Tüzük yayımlamış olmakla birlikte, 2010/4 sayılı Tebliğ ile yürürlükten kaldırılan 1997/1 sayılı Tebliğ de ve 2010/4 sayılı Tebliğ de yer alan tanımın 4064/89 sayılı Tüzükten alınmış olması sebebiyle, bu dosya kapsamındaki değerlendirmede sözü edilen Tüzükte yer alan açıklamalardan yararlanılmıştır. Yeni çıkan Tüzük bakımından da bu dosya kapsamında yapılan değerlendirmelerle çelişen bir dur um bulunmamaktadır. 5 Kurul un 7.8.2001 tarih, 01 -39/391 -100 sayılı Çimenta ş; 04.10.2002 tarih, 02 -61/759 -307 sayılı Parıltı - Sofra ve 12.6.2008 tarih, 08-39/520 -193 sayılı Yücel Gaz kararları. 6 Kurul un 8.11.2007 tarih, 07 -85/1039 -401 sayılı Misbis kararı . 7 Kurul un 9.01.2001 tarih, 01 -03/10 -3 sayılı Bilkom kararı. 11-12/240 -77 33 Şöyle ki, anılan Tebliğ ile dikey anlaşmalarda yer alan rekabet etmeme yükümlülüğüne 1170 5 yıllık süre sınırı getirilmiş olmakla birlikte, bu kuralın istisnası olarak; Alıcının anlaşmaya dayalı faaliyetlerini sürdürürken kullanacağı tesisin mülkiyeti arazi ile birlikte veya alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü ki şilerden sağlanan bir üst hakkı çerçevesinde sağlayıcıya ait ise, yahut alıcı bu faaliyetini sağlayıcının alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden elde ettiği bir ayni veya şahsi kullanım hakkının konusu olan bir tesiste sürdürecekse, alıcıya getiril en rekabet etmeme yükümlülüğü, söz konusu tesisin alıcı tarafından kullanıldığı süreye bağlanabilir hükmüne yer verilmiştir. Bu hükmün uygulanmasına akaryakıt dağıtım sektörü 1180 kapsamında bir örnek vermek gerekirse; bir şahıstan bir arazinin 20 yıl süreli üst hakkını alan bir akaryakıt dağıtım firması, başka bir kişi ya da teşebbüs ile 20 yıl rekabet etmeme yükümlülüğü içeren bir bayilik anlaşması yapabilir. Ancak burada önemli olan husus, işleticinin, üst hakkını veren kişi ile herhangi bir bağlantısı olm ayan üçüncü kişi konumunda olmasıdır. Bu hüküm söz konusu istisnanın taraflarca dolanılmasını engelleme amacını taşımaktadır. Dolayısıyla üst hakkını veren kişinin kendisiyle ya da bu kişinin kardeşi ile 20 yıl süreli bayilik sözleşmesi yapılması, bu istis na kapsamında değerlendirilemeyecektir. Böyle bir durumda bir dağıtım firması tarafından A kişisine ait bir arazinin 20 yıl süreli üst hakkının alınarak, bu kişinin kardeşi olan B kişisi ile 20 yıl süreli bayilik sözleşmesi yapılmasının ve A ile B nin her ne kadar kardeş olsalar da 1190 sosyal ilişkilerinin bozuk olduğunun ve/veya aralarında ekonomik bir bağın bulunmadığının ileri sürülerek Tebliğ de yer alan istisnadan yaralanılabilmesinin kabul edilebilir olmadığı açıktır. Bütün bu açıklamalar ışığında genel bir özet yapmak gerekir ise; Teşebbüs , ekonomik bütünlük , kontrol gibi kavramların değerlendirmesinde sadece şekil ve yapı değil, esasın da dikkate alınması gerektiğini, Bu değerlendirmelerde bağımsız karar verebilme ve kararlar üzerinde belirley ici etki nin önem kazandığını, 1200 Hukuki veya fiili olarak gerçekleşecek belirleyici etki bakımından sadece somut ve gerçekleşmiş belirleyici etki unsurlarının değil, potansiyel olarak belirleyici etki uygulama olanağını veren unsurların da değerlendirmeye al ınması gerektiğini, Potansiyel olarak belirleyici etki uygulama olanağını, başka bir ifadeyle dolaylı kontrolün varlığını ortaya koymak için finansal kaynak ya da ailesel bağların yeterli olduğunu söylemek mümkündür. Bu noktada, daha sonra ayrıntılı olara k ele alınacak olmakla birlikte, Kazancı ailesinin bir ferdi olan, bugüne kadar Kazancı Holding bünyesinde yönetim kurulu üyeliği 1210 görevlerinde bulunan ve sektördeki konumu itibarıyla GAZBİR derneği başkanlığını yapan Mehmet KAZANCI nın, tam da ihale aşamas ında başka bir şirket kurarak elektrik ve doğal gaz dağıtım ihalelerine girmesiyle ilgili süreçte, Mehmet KAZANCI ile Kazancı Grubu nun ayrı teşebbüsler olarak kabul edilmesi söz konusu değildir. Bu noktada, sadece aile bağından kaynaklanarak yapılan bu te şebbüs ve ekonomik bütünlük değerlendirmesiyle ilgili olarak bazı sorular ortaya çıkmaktadır: i. Girişim özgürlüğü bakımından aile fertlerinin ayrı bir teşebbüs kurma özgürlüğü yok mudur? ii. Aile holdinginde hissedar olan kişi, ayrı bir teşebbüs olarak hiçbir za man ticari faaliyette bulunamayacak mıdır? 1220 Aşağıda, bu sorulara ilişkin değerlendirmelere sırasıyla yer verilmiştir: 11-12/240 -77 34 i. Girişim Özgürlüğü Bakımından Aile Fertlerinin Ayrı Bir Teşebbüs Kurma Özgürlüğü Yok Mudur? Daha önce de belirtildiği üzere, Mehmet KA ZANCI nın Kazancı Grubundan ayrıldığının ve bundan böyle ayrı bir teşebbüs olarak kabul edilmesi gerektiğinin ileri sürülmesine rağmen, yeni yapılanmada da Mehmet KAZANCI nın Kazancı Grubu ile aynı ekonomik bütünlük içinde yer aldığı değerlendirilmektedir. Bu değerlendirme, bireylerin ekonomik kararlarındaki özgürlüklerine müdahale edilmesi gibi bir eleştiriyi de beraberinde getirebilecektir. Bu değerlendirmeyle birlikte rekabet otoritesinin, bir ailenin mensubu 1230 olan bireyin girişim kararlarında, ailenin s ahip olduğu konumdan ötürü bir takım kısıtlamalar getirmesi söz konusu olacaktır. Şüphesiz, rekabet hukuku uygulamaları esas itibarıyla serbest piyasa modelinin işlemesi bakımından önemli rolü olan bir alandır. Bir yandan serbestliği savunan bir alan olan rekabet hukuku ve serbest piyasa modeline dayalı rekabet politikasının bir yandan da bireysel girişimler üzerinde bu şekilde kısıtlayıcı yaklaşımlara girmesi bir çelişki midir? Rekabet kurumlarının ve dolayısıyla devletin, rekabet hukuku aracını kullanarak bu alanda kısıtlamalar getirmesinin haklı gerekçesi var mıdır? Bu soruların cevabını vermek için, serbest piyasa modelinin başarılı bir şekilde 1240 uygulanabilmesi bakımından iktisadi özgürlüğün öneminden başlamak yerinde olacaktır. Gerçek ya da tüzel bir k işinin minimum dışsal engellerle ekonomideki yerini alabilmesi olarak da tanımlanabilecek olan iktisadi özgürlük , serbestleşme sürecinin en temel unsurlarından biridir. İktisadi özgürlüğü meydana getiren iki temel özgürlüğün bulunduğunu söylemek mümkündür. Bunlardan ilki sözleşme yapma özgürlüğü iken, diğeri de rekabet etme özgürlüğüdür . En basit şekliyle, kişilerin devlet müdahalesi olmaksızın istedikleri sözleşmeleri gerçekleştirebilmelerini ifade eden sözleşme yapma özgürlüğü, ekonomik gelişmenin önemli unsurlarından biridir. Özellikle mülkiyet haklarının el değiştirmesine ilişkin 1250 özgürlükler, serbest piyasa modelinin tarihsel olarak ulaştığı başarıların açıklanmasında önemli yer almaktadır. Rekabet etme özgürlüğü ise, ancak girişimcilerin iste