TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET KAYA BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/36493) Karar Tarihi: 18/1/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/36493 Karar Tarihi : 18/1/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucu : Mehmet KAYA Vekili : Av. Cihan KOÇ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, iptal davas ında delil olarak kullan ılan gizli bilgi ve belgelerden haberdar
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET KAYA BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/36493) Karar Tarihi: 18/1/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/36493 Karar Tarihi : 18/1/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucu : Mehmet KAYA Vekili : Av. Cihan KOÇ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, iptal davas ında delil olarak kullan ılan gizli bilgi ve belgelerden haberdar edilmeme sebebiyle silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildiği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 8/11/2019 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Başvurucu, Uluslararas ı K ıbrıs Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyat ı Bölümünden 3/7/2015 tarihinde mezun olduktan sonra 2017 y ılı dış kaynaktan subay temini kapsam ında aç ılan s ınava başvurmuştur. Başvuru Numaras ı: 2019/36493 Karar Tarihi : 18/1/2022 29. Başvurucu hakk ında 9/5/1977 tarihli ve 15932 say ılı Resmî Gazete'd e yay ımlanarak yürürlü ğe giren Fakülte ve Yüksek Okullar Askerî Ö ğrenci Komutanl ıklar ı ve Öğrencileri ile Fakülte ve Yüksek Okullardan Yeti şen Subaylara Ait Yönetmelik'in 25. maddesi uyar ınca güvenlik soru şturmas ı yap ılm ıştır. Güvenlik soru şturmas ı ve arşiv araştırmas ının olumsuz sonuçlanmas ı nedeniyle s ınava ilişkin 29/12/2017 tarihli sonuç duyurusunda ba şvurucunun subay temini kapsam ında başvuru şartlar ını taşımad ığı için başarılı olmad ığı ilan edilmi ştir. 10. Başvurucu, işlemin iptali ve yürütmenin durdurulmas ı istemiyle Millî Savunma Bakanl ığına (MSB) kar şı 16/1/2018 tarihinde dava açm ıştır. Dava dilekçesinde; ba şarısız olmas ına ilişkin herhangi bir bilgi verilmedi ğini, adli sicil ve ar şiv kayd ının bulunmad ığını belirtmiştir. Her ne kadar bilgi verilmese de i şlemin dayana ğının hakk ında yap ılan güvenlik soruşturmas ı olduğunu düşündüğünü ve güvenlik soru şturmas ının olumsuz olmas ını gerektirecek herhangi bir bilginin bulunmad ığını ifade etmi ştir. 11. Daval ı MSB, dava dilekçesine kar şı 22/2/2018 tarihli dilekçe ile savunma yapm ıştır. Dilekçede, ba şvurucu hakk ında yap ılan güvenlik soru şturmas ı sonucunda elde edilen bilgilerin de ğerlendirilmesi neticesinde ba şvurucunun gerekli şartlar ı taşımad ığına karar verildi ği ve yap ılan işlemin takdir yetkisi kapsam ında hukuka uygun oldu ğu ifade edilmiştir. 12. Ankara 17. İdare Mahkemesi (Mahkeme) 13/3/2018 tarihinde yürütmenin durdurulmas ı istemini oyçoklu ğu ile reddetmi ştir. Karar ın karşıoyu şu şekildedir: "Davac ı hakk ında güvenlik soru şturmas ının olumsuz sonuçlanmas ına esas al ınan belgede, davac ının 2009 y ılında yasa d ışı bir toplant ıya kat ıldığı notunun yer ald ığı ve bundan ba şka bir bilgi ve belgenin de dosyaya sunulmad ığı, ancak bahse konu bilgi notunda toplant ının bir örgüt toplant ısı olup olmad ığına ilişkin bir tespit veya kanaati n belirtilmedi ği ve davac ının o tarihte 17 ya şında oldu ğu hususlar ı dikkate al ındığında, mevcut verilerin davac ının güvenlik soru şturmas ının olumsuz olarak de ğerlendirilmesini gerektirecek nitelikte olmad ığı ve bu de ğerlendirmenin esas al ınarak davac ının başarısız say ılmas ına ilişkin işlemin hukuka uygun olmad ığı..." 13. Başvurucu 3/4/2018 tarihli dilekçesi ile savunmaya cevap vermi ştir. Dilekçesinde güvenlik soru şturmas ının olumsuz sonuçlanmas ına sebep olabilecek herhangi bir nedenin bulunmad ığını belirtmiştir. Güvenlik soru şturmas ının olumsuz sonuçlanmas ına dayanak olan bilgi ve belgelerin neler oldu ğunu bilmedi ğini, söz konusu bilgi ve belgelerin savunma hakk ı kapsam ında taraf ına tebliğ edilmesi gerekti ğini ifade etmi ştir. 14. Daval ı MSB 18/5/2018 tarihli dilekçesi ile cevap dilekçesine cevap vermi ştir. Dilekçede mevzuat hükümlerine yer verildikten sonra askerlik görevinin önemi nedeniyle gerektirdi ği nitelikler konusunda hassas olunmas ı gerektiği vurguland ıktan sonra ba şvurucu hakk ında yap ılan güvenlik soru şturmas ı neticesinde elde edilen bilgiler nedeniyle başvurucunun ba şarısız say ıldığı tekrar edilmi ş ve işlemin hukuka uygun oldu ğu bir kez daha dile getirilmi ştir. 15. Mahkeme 31/1/2018 tarihli ara karar ı ile başvurucu hakk ında yap ılan güvenlik soruşturmas ı ve arşiv araştırmas ı sonucu elde edilen bilgilerin gizlilik derecesine sahip olmas ı durumunda gizlilik prosedürüne uygun olarak kapal ı zarf içinde ve gizli ka şesi bas ılarak gönderilmesini istedikten sonra gelen gizli bilgileri de ğerlendirerek 9/10/2018 tarihinde Başvuru Numaras ı: 2019/36493 Karar Tarihi : 18/1/2022 3davay ı reddetmi ştir. Kararda, ba şvurucunun istihdam edilece ği hizmetin ve görevin niteli ği gözönüne al ındığında tesis edilen i şlemde hukuka ayk ırılık bulunmad ığı ifade edilmi ştir. 16. Başvurucu, karara kar şı 2/1/2019 tarihinde istinaf yoluna ba şvurmuştur. Dilekçesinde her ne kadar güvenlik soru şturmas ına ilişkin bilgiler payla şılmasa da yürütmenin durdurulmas ının reddedilmesine ili şkin karar ın karşıoyundan, hakk ında yap ılan güvenlik soru şturmas ının 2009 y ılında kat ıldığı bir toplant ı nedeniyle olumsu z sonuçland ığının anlaşıldığını ifade etmi ştir. An ılan toplant ının içeriğinden ve neden olumsuz olarak de ğerlendirildi ğinden bahsedilmedi ğini, bu nedenle içeri ğinin ne oldu ğunun somut olarak belli olmayan bir bilgi nedeniyle güvenlik soru şturmas ının olumsuz sonuçlanamayaca ğını belirtmiştir. 17. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi (Daire) 30/9/2019 tarihinde istinaf talebini oyçoklu ğu ile reddetmi ştir. Karar ın karşıoyunun ilgili k ısm ı şu şekildedir: "Somut uyu şmazl ıkta, dava konusu i şlemin dayal ı olduğu güvenlik soru şturmas ı sonucunda ilgili hakk ında edinilen istihbari bilgi notunda 'davac ının 2009 y ılında İslami Cihat Birli ği Örgütü sorumlu düzeyde faaliyet göstermekteyken tutuklanan şahs ın iş yerinde gerçekleştirilen toplant ıya kat ıldığı' bilgisinin teyidi amac ıyla yap ılan Dairemizin 29/03/2019 ve 28/06/2019 tarihli ara kararlar ına verilen cevapta istihbari bilgi notu d ışında herhangi bir bilgi ve belge gönderilmedi ği, istihbarat notunun ise tek ba şına hukuki deli l niteliği taşımad ığı, haricen delillendirilmedik [ç]e yap ılacak işlemlere gerekçe te şkil edemeyece ği, bu kapsamda herhangi adli soru şturma bulunup bulunmad ığı, yap ılan bu toplant ılarla ilgili adli i şlem başlat ılıp başlat ılmad ığı, davac ı hakk ında istihbari bilgiye teyit eden yasa d ışı faaliyetlere kat ılıp kat ılmad ıklar ına ilişkin olarak aç ılmış bir tahkikat veya adli soru şturma bulunup bulunmad ığı, bugüne kadar herhangi bir tahkikata isimlerinin dahil edilip edilmedi ğin veya herhangi bir tahkikatta isminin geçip geçmedi ğinin araştırılmas ı gerektiğinden ..." 18. Nihai karar ba şvurucuya 4/11/2019 tarihinde tebli ğ edilmiştir. Başvurucu 8/11/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 19.İlgili hukuk için bkz. Bünyamin Uçar, B. No: 2017/32004, 3/6/2020, 16-22. V.İNCELEME VE GEREKÇE 20. Anayasa Mahkemesinin 18/1/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 21. Başvurucu; teyide muhtaç bilgi notuna dayanarak karar verilmesinin hukuka ayk ırı olduğunu, verilen karar ın emsal nitelikteki mahkeme kararlar ına ayk ırı olduğunu, mahkemelerce bilgi notunun do ğruluğunun ara ştırılmad ığını iddia ederek adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Öte yandan ba şvurucu; gizli nitelikteki bilgilerin Mahkemeden talep edilmesine kar şı talebin reddedildi ğini, hakk ında elde edilen bilgileri bilmeden savunma yapm ış olmas ı nedeniyle silahlar ın eşitliği ilkesinin ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. Başvuru Numaras ı: 2019/36493 Karar Tarihi : 18/1/2022 4B. Değerlendirme 22. Anayasa n ın Hak arama hürriyeti kenar ba şlıklı 36. maddesinin birinci fıkras ı şöyledir: Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünd e davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir. 23. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun sadece idarenin sundu ğu belgeler dayanak al ınarak Mahkemece karar verildi ği, söz konusu belgelerin hukuki temelinin bulunmad ığı ve işleme dayanak olarak gösterilen belgelerin taraflar ına gönderilmedi ğine ilişkin şikâyetleri silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkeleri kapsam ında incelenmi ştir. 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 24. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden a. Genel İlkeler 25. Anayasa'n ın 36. maddesi uyar ınca herkes iddia , savunma ve adil yarg ılanma hakk ına sahiptir. Anayasa'n ın an ılan maddesinde adil yarg ılanma hakk ından ayr ı olarak iddia ve savunma hakk ına birlikte yer verilmesi, taraflara iddia ve savunmalar ını mahkeme önünde dile getirme f ırsat ı tan ınmas ı gerektiği anlam ını da içermektedir ( Mehmet Fidan , B. No: 2014/14673, 20/9/2017, 37). 26. Anayasa'n ın 36. maddesine "adil yarg ılanma" ibaresinin eklenmesine ili şkin gerekçede, Türkiye'nin taraf ı olduğu uluslararas ı sözleşmelerle de güvence alt ına al ınan adil yarg ılama hakk ının madde metnine dâhil edildi ği vurgulanm ıştır. Nitekim Anayasa Mahkemesi de Anayasa n ın 36. maddesi uyar ınca inceleme yapt ığı birçok karar ında, Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi (A İHM) içtihad ıyla adil yarg ılanma hakk ının kapsam ına dâhil edilen silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerine Anayasa n ın 36. maddesi kapsam ında yer vermektedir. Bu itibarla an ılan ilkenin adil yarg ılanma hakk ının kapsam ve içeriğine dâhil oldu ğu sonucu ortaya ç ıkmaktad ır. An ılan ilkeye uygun yürütülmeyen bir yarg ılaman ın hakkaniyete uygun olmas ı olanakl ı değildir ( Mehmet Fidan , 38). 27. Anayasa Mahkemesinin görevi ba şvuru konusu yarg ılaman ın bir bütün olarak adil olup olmad ığını değerlendirmektir. Genel anlamda hakkaniyete uygun bir yarg ılaman ın yürütülebilmesi için silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkeleri ışığında taraflara iddialar ını sunma hususunda uygun imkânlar ın sağlanmas ı şartt ır (Yüksel Hançer , B. No: 2013/2116, 23/1/2014, 19). 28. Silahlar ın eşitliği ilkesi; davan ın taraflar ının usule ili şkin haklar bak ımından ayn ı koşullara tabi tutulmas ı, taraflardan birinin di ğerine göre daha zay ıf bir duruma Başvuru Numaras ı: 2019/36493 Karar Tarihi : 18/1/2022 5düşürülmeksizin iddia ve savunmalar ını makul bir şekilde mahkeme önünde dile getirme fırsat ına sahip olmas ı ve yarg ılamaya etkin kat ılımlar ının sağlanmas ı anlam ına gelir ( Yaşasın Aslan, B. No: 2013/1134, 16/5/2013, 32). 29. Silahlar ın eşitliği ilkesinin tamamlay ıcısı olan çeli şmeli yarg ılama ilkesi, kural olarak bir hukuk ya da ceza davas ında tüm taraflara, gösterilen kan ıtlar ve sunulan görü şler hakk ında bilgi sahibi olma ve bunlarla ilgili görü ş bildirebilme imkân ı vermektedir. Bu çerçevede ba şvuranlar ın bilirkişi raporunun sonucuna itiraz edememesi ya da delillerle ilgili görüş bildirmelerine f ırsat verilmemesi çeli şmeli yarg ılama ilkesinin ihlali olarak değerlendirilebilmektedir ( Hüseyin Sezen , B. No: 2013/1793, 18/9/2014, 38). 30. Yarg ılaman ın tüm a şamalar ında silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin güvence alt ına al ınarak adil yarg ılanma hakk ının korunmas ı hukuk devleti olman ın bir gere ğidir ( Mustafa Kupal, B. No: 2013/7727, 4/2/2016, 52). 31. Bununla birlikte kamu güvenli ği veya ba şkalar ının haklar ının korunmas ı gibi hakl ı nedenlerin bulunmas ı hâlinde hükme esas al ınan kan ıt ve belgelerin ba şvurucuya verilmemesi veya gösterilmemesi makul görülebilir. Ancak bu hâlde dahi hükme esas al ınan belge kendisine verilmeyen ba şvurucunun savunma hakk ında meydana gelen bu k ısıtlamay ı telafi edecek kar şıt-dengeleyici imkânlar ın başvurucuya sa ğlanmas ı gerekir. Bu bağlamd a başvurucunun belge içeri ğinden haberdar edilmesinin, buna kar şı savunma ve itirazlar ını mahkemeye sunabilme f ırsat ına sahip olmas ının dengeleyici bir imkân oldu ğu söylenebilir. Yine söz konusu belgenin ba şvurucu taraf ından bilinmesinin sak ıncal ı olduğu düşünülen kısımlar ı karart ılarak başvurucuya verilmesi ya da ba şvurucunun söz konusu belgeyi Mahkeme kaleminde inceleme f ırsat ı bulmas ı da dengeleyici birer imkân olarak görülebili r (Ayfer Atalm ış, B. No: 2016/12198, 9/6/2020, 35). 32. Adil yarg ılanma hakk ı yarg ılaman ın sonucunun adil olmas ını garanti etmemekte, yarg ılama sürecinin hakkaniyete uygun bir biçimde yürütülmesini güvence alt ına almaktad ır. Öte yandan yarg ılama sürecinde savunma hakk ını zedeleyen birtak ım eksikliklerin bulunmas ı otomatik olarak adil yarg ılanma hakk ının ihlaline yol açmamaktad ır. Adil yarg ılanma hakk ının ihlal edilip edilmedi ği değerlendirilirken yarg ılamadaki bir eksikliğin yarg ılama süreci içinde telafi edilip edilmedi ği ve bunun bir bütün olarak yarg ılaman ın hakkaniyetini etkileyip etkilemedi ği değerlendirilir ( Ayfer Atalm ış, 41). b.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 33. Somut uyu şmazl ık başvurucunun güvenlik soru şturmas ı nedeniyle subayl ık temini kapsam ında aç ılan s ınavda ba şvuru şartlar ını taşımad ığına karar verilmesinden doğmuştur. Mahkeme ara karar sonucu sunulan belgede yer alan bilgiyi de ğerlendirerek başvurucunun ba şvuru şartlar ını taşımad ığına yönelik tesis edilen i şlemin hukuka uygun olduğu sonucuna ula şmıştır. Yani Mahkeme, daval ı MSB taraf ından sunulan belge üzerine kurmuştur. Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yap ılan inceleme sonucunda daval ı MSB taraf ından dava dosyas ına sunulan gizli ibareli belgenin ba şvurucuya bildirildiğine veya incelettirilme imkân ı verildiğine dair herhangi bilgi ya da belgeye rastlanmam ıştır. Öte yandan bireysel ba şvuru dilekçesinde Mahkeme nezdinde gizli belgenin incelenmesi talep edilse de söz konusu talebin Mahkeme taraf ından reddedildi ği de belirtilmiştir. Başvuru Numaras ı: 2019/36493 Karar Tarihi : 18/1/2022 634. Anayasa Mahkemesi Rıdvan Batur (B. No: 2018/17680, 3/12/2020) karar ında, vergi müfetti şliğine güvenlik soru şturmas ı nedeniyle atanamayan ba şvurucunun açm ış olduğu davada idare taraf ından sunulan belgelerin içeri ğinden hüküm verilene de ğin haberdar olmad ığını ve karar ın gerekçesinin hükme esas al ınan belgelerin içeri ğini yans ıtmaktan uzak olduğunu belirtmi ştir. Güvenlik soru şturmas ı sonucunda elde edilen bilgilerin hangi delillere dayand ığı, bu iddian ın nas ıl ve neden do ğduğu konusunda idare taraf ından mahkemeye sunulan bilgi ve belgelere sahip olmayan ba şvurucunun ret hükmünün gerekçesi ile (temyiz aşamas ında) hükme esas al ınan belgelere ili şkin etkin olarak yorumda ve itirazda bulunmas ı adına yeterli imkâna sahip oldu ğu söylenemeyece ğini ve somut yarg ılama sürecine bu çerçeveden bak ıldığında başvurucuya hükme esas al ınan belgeleri incelemesi, bu belgelere yönelik yorumda ve itirazda bulunabilmesi için pratik ve etkin imkânlar ın sağlanmad ığını ifade etmi ştir. Bu nedenlerle ba şvurucuya hükme esas al ınan belgelere yönelik yorumda/itirazda bulunma konusunda etkin ve pratik imkânlar ın sağlanmamas ının silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkeleriyle ba ğdaşmad ığı, bu bağlamda adil bir yarg ılaman ın gerçekleşmediği sonucuna varm ıştır (Rıdvan Batur , 40, 41). 35. Yine Anayasa Mahkemesinin Bünyamin Uçar karar ında sözle şmeli subayl ık ve muvazzaf astsubay temini s ınavlar ında başarılı olmas ına rağmen güvenlik soru şturmas ının olumsuz oldu ğu gerekçesiyle i şlemleri sonland ırılan başvurucu hakk ında elde edilen bilgilerin idare taraf ından dava dosyas ına sunuldu ğu ve mahkemenin de gizli ibareli olarak sunulan belgeleri esas almak suretiyle davan ın reddine karar verdi ği ifade edilmi ştir. Söz konusu bilgilerin ba şvurucuya incelettirme imkân ı sağlanmad ığı gibi mahkeme taraf ından gizli ibareli bilgi ve belgelerin ba şka şahıs ve makamlar ın özel bilgileri ile şeref, haysiyet ve güvenliğinin korunmas ı veya idarenin soru şturma metotlar ının gizli tutulmas ı ya da benzeri hakl ı görülebilecek hususlar nedeniyle ba şvurucuya verilmedi ğini gösterecek hiçbir argüman ın ortaya konulmad ığı belirtilmi ştir. Öte yandan an ılan belgelerin ba şvurucunun incelemesine aç ılmayacağına ilişkin herhangi bir karar al ınmad ığı ve bu belgelerden başvurucunun haberdar edilmedi ği söylenmi ştir. Belirtilen nedenlerle daval ı idarele r taraf ından sunulan ve mahkeme kararlar ında hükme esas al ınan gizli ibareli belgelere kar şı başvurucuya savunma yapma imkân ı verilmemesi nedeniyle ba şvurucunun silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ği sonucuna ula şılm ıştır (Bünyamin Uçar , 45). 36. Başvurucu her ne kadar yürütmenin durdurulmas ı talebinin reddedilmesine ilişkin karar ın karşıoyunda güvenlik soru şturmas ının olumsuz sonuçlanmas ının nedeninin 2009 y ılında kat ıldığı toplant ı olduğunu öğrendiğini iddia etse de toplant ının içeriğinin ne olduğu karşıoyda belirtilmedi ği gibi söz konusu toplant ının Daire karar ında yer alan karşıoyda daha aç ık bir şekilde ifade edildi ği ve Daire karar ının nihai karar oldu ğu gözönüne alındığında başvurucu hakk ında yap ılan güvenlik soru şturmas ına ilişkin hiçbir bilgi ve belgenin yarg ılama s ıras ında başvurucuyla payla şılmad ığı anlaşılmaktad ır. Öte yandan mahkemelerin kararlar ının gerekçelerinde de güvenlik soru şturmas ının neden olumsuz olduğuna dair hiçbir bilgiye yer verilmedi ği görülmektedir. 37. Bu durumda yukar ıda yer verilen kararlardan ayr ılmay ı gerektiren bir durumun bulunmamas ı nedeniyle ba şvurucunun Anayasa n ın 36. maddesinde hüküm alt ına al ınan adil yarg ılanma güvencelerinden olan silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 38. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/36493 Karar Tarihi : 18/1/2022 7"(1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir. (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir." 39. Başvurucu, ihlalin tespitine, yeniden yarg ılama yap ılmas ına ve 50.000 TL manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmu ştur. 40. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 41. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 42.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanun un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örne ğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar ın kendisine ula ştığı mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlalin sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). 43.İncelenen ba şvuruda yarg ılama süreci içinde silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. Dolay ısıyla somut ba şvuruda ihlali n mahkeme karar ından kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. Başvuru Numaras ı: 2019/36493 Karar Tarihi : 18/1/2022 844. Bu durumda silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örneğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilmesine kara r verilmesi gerekir. 45.İşbu ihlal karar ının başvurucu taraf ından aç ılan davan ın esas ıyla ilgili herhangi bir değerlendirme içermedi ği vurgulanmal ıdır. Anayasa Mahkemesinin yukar ıda belirttiği ihlal gerekçelerini gözeterek ve söz konusu i şlemlerle ilgili olarak yeniden bir de ğerlendirme yaparak gereken karar ı vermek Ankara 17. İdare Mahkemesinin takdirindedir. 46. Silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulundu ğu sonucuna var ıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. 47. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 4.500 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 4.864,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Ankara 17. İdare Mahkemesine (E.2018/105, K.2018/1846) GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucunun tazminat talebinin REDDİNE, E. 364,60 TL harç ve 4.500 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 4.864,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemenin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2019/36493 Karar Tarihi : 18/1/2022 9G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 18/1/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN