TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR AHMET MEL İK KAPLAN VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/31471) Karar Tarihi: 31/12/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/31471 Karar Tarihi : 31/12/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan y. : Engin YILDIRIM Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Zehra GAYRETL İ Başvurucu : Ahmet Melik Kaplan ve di ğerleri (bkz. ekli tablo) Vekili : bkz. ekli tablonun (F) sütunu I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ce
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR AHMET MEL İK KAPLAN VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/31471) Karar Tarihi: 31/12/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/31471 Karar Tarihi : 31/12/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan y. : Engin YILDIRIM Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Zehra GAYRETL İ Başvurucu : Ahmet Melik Kaplan ve di ğerleri (bkz. ekli tablo) Vekili : bkz. ekli tablonun (F) sütunu I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza davas ının uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Ekli tabloda s ıralanan ba şvurulara ait ba şvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra ba şvurular Komisyonlara sunulmu ştur. 3. Komisyonca ba şvurular ın kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 4. Konular ının ayn ı olmas ı nedeniyle ekli tablonun (B) sütununda numaralar ı belirtilen ba şvuru dosyalar ının ayn ı tablonun (1) numaral ı sat ırında yer alan 2018/31471 numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı ile birleştirilmesine ve incelemenin bu dosya üzerinden yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurular ın kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüş bildirmemi ştir. III. OLAY VE OLGULAR7. Başvuru formlar ı ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/31471 Karar Tarihi : 31/12/2020 38. Başvurucular, haklar ındaki yarg ılamalar ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma haklar ının ihlal edildi ği iddias ıyla çeşitli tarihlerde bireysel ba şvuruda bulunmuştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 9. Mahkemenin 31/12/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucular ın İddialar ı 10. Başvurucular, bireysel ba şvuru konusu yarg ılamalar ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ş; ihlalin ortadan kald ırılmas ı ve tazminat taleplerinde bulunmu ştur. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 11. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden 12. Ceza yarg ılamas ının süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddias ının yetkili makamlar taraf ından bildirildi ği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözalt ı gibi birtak ım tedbirlerin uyguland ığı tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak suç isnad ına ilişkin nihai karar ın verildiği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili karar ını verdiği tarih esas alınır (B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014, 34). 13. Ceza yarg ılamas ının süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (B.E., 29). 14. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında ekli tablonun (H) sütununda belirtilen 8 y ıl ila 14 y ıl 8 ay ı bulan yarg ılama sürelerinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 15. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. c. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/31471 Karar Tarihi : 31/12/2020 4"(1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmedi ğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir." 17. Başvurucular, ihlalin tespiti ile maddi ve manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmu ştur. 18. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 19.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında başvuruya konu her bir davan ın özel ko şullar ı dikkate al ınarak hesaplanan ekli tablonun (I) sütununda belirtilen net tutarlarda manevi tazminat ın başvuruculara ödenmesine karar verilmesi gerekir. 20. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için başvurucular ın uğrad ıklar ını iddia ettikleri maddi zarar ile tespit edilen ihlal aras ında illiyet ba ğı bulunmal ıdır. Talepte bulunan ba şvurucular ın bu konuda herhangi bir belge sunmam ış olmas ı nedeniyle maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir. 21. Dosyadaki belgelerden tespit edilen harç ve vekâlet ücretinden olu şan yarg ılama giderlerinin ekli tabloda gösterildi ği şekilde ba şvuruculara ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvuruculara ekli tabloda belirtilen net tutarlarda manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğ er taleplerin REDD İNE, D. Dosyadaki belgelerden tespit edilen ekli tabloda gösterilen harç ve vekâlet ücretinden olu şan yarg ılama giderlerinin ba şvuruculara ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihlerinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2018/31471 Karar Tarihi : 31/12/2020 5F. Karar ın bir örne ğinin ekli tablonun (D) sütununda belirtilen ilgili mahkemelere GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 31/12/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan y. Üye Üye Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI R ıdvan GÜLEÇ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI