Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2024/3396 E. , 2024/5786 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/3396 Karar No : 2024/5786 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Makina Perlit Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği VEKİLİ : Av. … DAVALI YANINDA (MÜDAHİL) : … Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konus
Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2024/3396 E. , 2024/5786 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/3396 Karar No : 2024/5786 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Makina Perlit Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği VEKİLİ : Av. … DAVALI YANINDA (MÜDAHİL) : … Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İzmir ili Menderes ilçesinde bulunan İR:… numaralı sahada davacı şirket tarafından kurulması ve işletilmesi planlanan Perlit Ocağı projesi ile ilgili olarak, İzmir Orman Bölge Müdürlüğünün olumsuz görüşüne istinaden, ÇED sürecinin sonlandırılması ve proje tanıtım dosyasının iade edilmesine ilişkin … tarih ve E-… sayılı İzmir Valiliği işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; davacı şirket tarafından, İzmir İli, Menderes İlçesi, İR: … No.lu İşletme Ruhsatı içerisinde yapılması planlanan "IV. Grup Perlit Ocağı" proje sahasının tamamının Küner mahallesindeki hazineye ait, … parsel numarası ile tescilli Şaşal Devlet Ormanı sınırları içerisinde yer aldığı, Orman Kadastro Dosyasında ise Murat Dağı-2 Devlet Ormanı olarak sınırlandırıldığı, yapılması planlanan Perlit Ocağının büyük kısmının verimli koru ormanı, kısmen bozuk koru ormanlarında kaldığı, sahanın verimli devlet ormanı olduğu, yakınında orman deposu bulunduğu, orman deposunun küçük olması nedeni ile olağanüstü durumlarda (Yangın vb.) kullanılmak üzere mevcut deponun karşısında bulunan ve üzeri boş olan orman alanının da geçici orman deposu olarak zaman zaman kullanıldığı, sahanın yakınında gerekli durumlarda ormancılık çalışmalarında kullanılmak üzere helikopterlerin iniş yapması amacı ile de helikopter pisti bulunduğu, her ne kadar davacı şirketin önceki başvurularında helikopter pisti saha içerisinde yer almakta iken davaya konu başvuruya ilişkin projede sahadan çıkarıldığı görülmüş ise de halen proje alanının yakınında ve etki alanında bulunduğu, bu sebeple kullanımının projeden olumsuz etkileneceği, ayrıca proje alanına yaklaşık 300 metre ve 35 metre mesafede Zeytinlik bulunduğu, hal böyle olmakla birlikte planlanan Perlit açık ocağının toz çıkaran tesislerden olmasına rağmen toz hesabının Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'ne ve Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğine uygun olarak yapılmamış olduğu, işletmede ortaya çıkacak tozun uzun süre, zaman ve buna bağlı olarak kümülatif etkisi düşünüldüğünde olumsuz etki yaparak bitkisel üretimde zarara yol açacağı, söz konusu maden ocağından önemli miktarda (PTD’ye göre 50.000 ton/yıl) malzeme alınması sebebi ile yeraltı sularına zarar verme potansiyelinin bulunduğu, dolayısıyla yeraltı suyu deposunun malzeme alımıyla yok edilmesi ve yeraltı suyu beslenme akım kanallarının yok edilmesi suretiyle orman bitkileri ile zirai bitkilerin zarar görme tehlikesinin mevcut olduğu, Tahtalı Barajı uzun mesafeli koruma alanında kalmasından dolayı rezervuarın olumsuz etkilenme potansiyelinin bulunduğu, faaliyet alanı içerisinde yapılacak çalışma ile bitki örtüsünün kaldırılacağı ve yeterli önlem alınmadığı takdirde arazinin eğimli olması nedeniyle erozyon tehlikesi ile karşı karşıya kalınabileceği, bu durumun da çevrede toprak ve su rejimine zarar verebileceği anlaşıldığından; verimli Kızılçam koru ormanları üzerinde bulunan sahada yapılacak faaliyetin orman alanına, ormanın niteliğine, orman ekosistemine, zeytincilik faaliyetlerine, yeraltı ve yerüstü su rezervlerine zarar vereceği hususları ile ÇED başvuru dosyasında bilirkişiler tarafından saptanan diğer eksiklikler ve bu eksikliklerin oluşturacakları risk ve etkiler göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu işlemde kamu yararına, mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, eksik ve hukuka aykırı bilirkişi raporunun hükme esas alındığı, rapora itirazlarının dikkate alınmadığı, perlit madeninin kullanılmasının maddi faydasının, ormancılık faaliyetlerinden elde edilecek maddi faydadan daha fazla olduğu, başvurularının idare tarafından yasal süresi içerisinde sonuçlandırılmadığı, Orman Genel Müdürlüğünün, maden ruhsatlı sahalarına hukuka aykırı olarak helikopter pisti inşa ettiği, dava konusu işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: İzmir ili Menderes ilçesinde bulunan İR:… numaralı sahada davacı şirket tarafından kurulması ve işletilmesi planlanan Perlit Ocağı projesi ile ilgili olarak davacı şirket tarafından Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmeliği çerçevesinde başvuru yapılması üzerine, ÇED inceleme değerlendirme sürecinin başlatıldığı, e- ÇED sistemi üzerinden sunulan birinci Proje Tanıtım Dosyasına ilişkin sürecin; eksiklikler altı ay içerisinde tamamlanamadığından ÇED Yönetmeliğinin 16. maddesinin 3. bendi uyarınca sonlandırıldığı, ikinci kez sunulan Proje Tanıtım Dosyası üzerine, İzmir Orman Bölge Müdürlüğünün "... Perlit Ocağı (İR:… Ruhsat No.lu 18.21 Ha Saha - 50.000 Ton/yıl Kapasiteli) projesinin (Orman sayılan yerlere isabet eden) uygulanmasında ÇED Yönetmeliği ve 6831Sayılı Orman Kanunu Kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda ormanlar ve ormancılık çalışmalarına olumsuz etkileri nedeniyle olumsuz olarak değerlendirilmiştir. " görüşü doğrultusunda ÇED Yönetmeliği hükümleri uyarınca projeye ilişkin ÇED sürecinin sonlandırıldığı, e-ÇED sistemi üzerinden üçüncü kez proje tanıtım dosyası ile başvuru yapılması üzerine, İzmir Orman Bölge Müdürlüğünün daha önceki olumsuz görüş yazısında belirtilen tespite esas, projenin bulunduğu alanda, ana faaliyet konusunda, arazi koşullarında ve ilgili mevzuatta herhangi bir değişiklik olmadığı gerekçesiyle başvuru süreci sonlandırılmış, ancak davacı şirketin 13.04.2023 tarihli dilekçesi ile yeniden başvurarak ÇED sürecinin devam ettirilmesine yönelik talebi üzerine İzmir Orman Bölge Müdürlüğünün görüşünün sorulması üzerine, İzmir Orman Bölge Müdürlüğünün E-... sayılı yazı ile bildirilen; "ÇED incelemesine konu alanın, helikopter pisti olarak kullanılan sahaya yakın olduğu, yerleşim yerlerine ve otoyola yakınlığı ile öngörünümde kaldığından, görüntü kirliliğine sebep olacağı, talep alanının Menderes- Seferihisar (Orhanlı) yolu kenarında kaldığının tespit edildiği belirtilerek projenin ormanlar ve ormancılık çalışmalarına olumsuz etkisi olacağı şeklindeki görüşüne istinaden, ÇED sürecinin sonlandırılması ve proje tanıtım dosyasının iade edilmesine ilişkin … tarih ve E-… sayılı İzmir Valiliği işlemi tesis edilmiştir. Bunun üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde, "Çevre korunması": Çevresel değerlerin ve ekolojik dengenin tahribini, bozulmasını ve yok olmasını önlemeye, mevcut bozulmaları gidermeye, çevreyi iyileştirmeye ve geliştirmeye, çevre kirliliğini önlemeye yönelik çalışmaların bütününü, Sürdürülebilir çevre: Gelecek kuşakların ihtiyaç duyacağı kaynakların varlığını ve kalitesini tehlikeye atmadan, hem bugünün hem de gelecek kuşakların çevresini oluşturan tüm çevresel değerlerin her alanda (sosyal, ekonomik, fizikî vb.) ıslahı, korunması ve geliştirilmesi sürecini, Sürdürülebilir kalkınma: Bugünkü ve gelecek kuşakların, sağlıklı bir çevrede yaşamasını güvence altına alan çevresel, ekonomik ve sosyal hedefler arasında denge kurulması esasına dayalı kalkınma ve gelişmeyi, "Çevresel Etki Değerlendirmesi: Gerçekleştirilmesi plânlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları; Proje tanıtım dosyası: Gerçekleşmesi planlanan projenin yerini, özelliklerini, olası olumsuz etkilerini ve öngörülen önlemleri içeren, projeyi genel boyutları ile tanıtan bilgi ve belgeleri içeren dosyayı... ifade eder.'' hükmüne; "Çevresel Etki Değerlendirmesi" başlıklı 10. maddesinde; "Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler. Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez. Çevresel Etki Değerlendirmesine tâbi projeler ve Stratejik Çevresel Değerlendirmeye tâbi plân ve programlar ve konuya ilişkin usûl ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir" hükmüne yer verilmiştir. 29/07/2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin "Yetki" başlıklı 5. maddesinde "(1) Bu Yönetmeliğe tabi projeler hakkında "ÇED Olumlu", "ÇED Olumsuz", "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararlarını verme yetkisi Bakanlığa aittir. Ancak Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararının verilmesi konusundaki yetkisini, sınırlarını belirleyerek il müdürlüğüne devredebilir. (2) Bu Yönetmelik hükümlerine göre karar (ÇED Olumlu/ÇED Gerekli Değildir) tesis edilmeden önce; a) Projenin gerçekleştirilmesinin ilgili mevzuat bakımından uygun olmadığının tespiti halinde, ÇED süreci aşamasına bakılmaksızın sonlandırılır. ÇED sürecinin sonlandırıldığı Bakanlık ve il müdürlüğü internet sayfasından ilan edilir. b) Proje sahibi veya yetkili temsilcisinin talep etmesi halinde ÇED süreci, aşamasına bakılmaksızın sonlandırılır. ÇED sürecinin sonlandırıldığı Bakanlık ve il müdürlüğü tarafından internet sayfasından ilan edilir." kuralına; "Çevresel etki değerlendirmesi başvuru dosyası, çevresel etki değerlendirmesi raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlama yükümlülüğü" başlıklı 6. maddesinde "(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki bir projeyi gerçekleştirmeyi planlayan gerçek veya tüzel kişiler; Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi projeleri için; ÇED Başvuru Dosyasını ve ÇED Raporunu, Çevresel Etkileri Ön İnceleme ve Değerlendirmeye Tabi Projeleri için de Proje Tanıtım Dosyasını, Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara hazırlatmak, ilgili makama sunulmasını sağlamak ve proje kapsamında verdikleri taahhütlere uymakla yükümlüdürler. (2) Kamu kurum/kuruluşları, bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirilmesi sürecinde proje sahiplerinin veya Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşların isteyeceği konuya ilişkin her türlü bilgi, doküman ve görüşü vermekle yükümlüdürler. (3) Bu Yönetmeliğe tabi projeler için "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili teşvik, onay, izin, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez, proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez. Ancak bu durum söz konusu teşvik, onay, izin ve ruhsat süreçlerine başvurulmasına engel teşkil etmez." kuralına; "Başvuru ve inceleme" başlıklı 16. maddesinde "(1) 15 inci maddede tanımlanmış projelerin çevresel etkilerinin incelenmesi amacıyla, proje sahibi tarafından vekâleten yetkilendirilen ve Bakanlıkça yeterlik verilmiş olan kurum/kuruluşlar tarafından; Ek-4’te yer alan formata göre proje tanıtım dosyası hazırlanır. Hazırlanan proje tanıtım dosyası, proje tanıtım dosyasında ve eklerinde yer alan bilgi ve belgelerin doğru olduğunu belirtir proje sahibince onaylı taahhüt yazısı ile başvuru bedelinin ödendiğine dair dekontla birlikte Bakanlığa sunulur. (2) Bakanlık, proje için hazırlanan proje tanıtım dosyasını Ek-4’te yer alan format çerçevesinde 5 iş günü içinde inceler. Formata uygun hazırlanmadığı tespit edilen proje tanıtım dosyası, tamamlanmak üzere iade edilir. Eksiklikleri tamamlanan dosya 15 takvim günü içinde yeniden Bakanlığa sunulur. Sunulmaması durumunda ÇED süreci sonlandırılır. Formata uygun hazırlandığı tespit edilen proje tanıtım dosyasına konu proje ile ilgili ÇED inceleme değerlendirme süreci başlatılır. (3) Formata uygun hazırlandığı tespit edilen ve ÇED inceleme ve değerlendirme süreci başlatılan projelerde; a) Kurum/kuruluş görüşü alınmasına ve toplantı düzenlenmesine gerek duyulmaması, hazırlanan dosyanın yeterli bulunması ve benzeri durumlarda, Bakanlık tarafından 15 iş günü içinde ÇED inceleme ve değerlendirme süreci tamamlanarak karar aşamasına geçilir. b) Bakanlık tarafından gerekli görülmesi halinde, dosyadaki bilgiler dikkate alınarak ilgili kurum/kuruluşlardan yazılı görüş istenebilir veya ilgili kurum/kuruluşlarla toplantı düzenlenebilir. Yazılı görüş istenilmesi halinde görüş talep yazı tarihinden itibaren, toplantı düzenlenmesi halinde ise toplantı tarihinden itibaren 30 takvim günü içerisinde görüş bildirmeyen kurum/kuruluşun görüşü olumlu kabul edilir. Görüş bildirmek için ilave süreye ihtiyaç duyulması halinde talep ilgili komisyon üyesi tarafından yazılı olarak Bakanlığa iletilir. Kurum/kuruluşların ilave süre talepleri Bakanlık tarafından dikkate alınır. c) Bakanlıkça gerekli görülmesi halinde yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlardan proje ile ilgili geniş kapsamlı bilgi vermesi, araç gereç sağlaması, analiz, deney ve ölçümler yapması veya yaptırması istenebilir. (4) Bakanlıkça; dosyada tespit edilen eksiklikler veya yer alması gereken bilgi/belgeler ile alınmış olan kurum/kuruluş görüşleri, yeterlik verilmiş kurum/kuruluşa yazılı olarak iletilir. Bakanlıkça iletilen görüşler doğrultusunda yeterlik sahibi kurum/kuruluş tarafından hazırlanan proje tanıtım dosyası 6 ay içinde Bakanlığa sunulur. Bu süre içerisinde proje tanıtım dosyası sunulmazsa ÇED süreci sonlandırılır. (5) Eksiklik bildirimi Bakanlık tarafından en çok 3 kez yapılabilir. İade edilen proje tanıtım dosyası süresi içerisinde sunulmaz veya yapılan düzeltme yeterli görülmezse ÇED süreci sonlandırılır. Eksiklik bildirilen proje tanıtım dosyasının tamamlanması için verilen 6 aylık süre yetkili müşavir firmaların kullanacağı toplam süreyi ifade eder. (6) Proje tanıtım dosyasının, belirtilen süre içinde sunulması ve bilgi/belgelerin yeterli bulunması halinde karar aşamasına geçilir." kuralına; "Çevresel etki değerlendirmesi gereklidir veya çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir kararı" başlıklı 17. maddesinde ise, "(1) Bakanlık inceleme değerlendirme süreci tamamlanarak karar aşamasına geçilen proje hakkında 5 iş günü içinde "ÇED Gereklidir" veya "ÇED Gerekli Değildir" kararını verir. Verilen karar il müdürlüğüne, görüş alınan kurum/kuruluşlara, proje sahibine ve Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlara bildirilir. Bu karar il müdürlüğü tarafından internet sitesinde süresiz ve askıda 30 takvim günü ilan edilerek halka duyurulur. (2) “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen proje için 5 yıl içinde mücbir sebep bulunmaksızın yatırıma başlanmaması durumunda “ÇED Gerekli Değildir” kararı geçersiz sayılır. (3) Yatırıma başlanılmamış olan projeler için verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararları, proje sahibinin talebi ve talebin Bakanlık tarafından uygun görülmesi halinde geçersiz sayılır. Bu şekilde geçersiz sayılan kararlar Bakanlık ve il müdürlüğü tarafından internet sayfasında ilan edilir. (4) “ÇED Gereklidir” kararı verilen projeler için ÇED başvuru dosyası hazırlanarak Bakanlığa başvuru yapılması gerekmektedir. Ancak, “ÇED Gereklidir” kararına esas şartların değişmesi halinde, 15 inci madde hükümlerine göre yeniden başvuru yapılabilir." kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen hükümler uyarınca; çevresel etki değerlendirmesi ile, gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ya da olumsuz etkilerinin belirlendiği, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin irdelendiği, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin değerlendirildiği, projelerin uygulanmasının izlendiği ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaların belirlendiği bir süreç öngörülmüş olup, Yönetmelik kapsamında yer alan bir faaliyet nedeniyle Seçme Eleme Kriterleri uygulanacak projeler için hazırlanacak, Proje Tanıtım Dosyasında, projenin gerçekleştirileceği yer ile alternatif alanlar belirlenerek, doğal kaynakların kullanımı, projenin yeri ve etki alanının mevcut çevresel özelliklerinin (tarım alanı, orman alanı, planlı alan, su yüzeyi ve benzeri), Ek-5'te yer alan Duyarlı Yöreler Listesinin dikkate alınarak korunması gereken alanların belirtilerek, projenin hizmet amacı, önem ve gerekliliği kapsamında yerin ve etki alanının çevresel özellikleri, çevresel etkiler ve alınacak önlemlerin tartışılması, faaliyet yerinin belirlenmesinde ise, faaliyetin büyüklüğü, amacı, ulaşım, iklim, toprağın ve çevrenin özellikleri, olası etkiler ve etkilerin azami giderilme olanakları gibi unsurların etkili olması, bu bağlamda, sürdürülebilir kalkınma ve sürdürülebilir çevre dengesinin sağlanması yolunda belirtilen nitelikteki bir faaliyete en uygun yerin seçilmesi esastır. Bu amaçla proje tanıtım dosyası, yukarıda belirtilen Yönetmeliğin Ek IV. maddesindeki unsurlar yönünden değerlendirilirken, mevzuat bakımından projenin yapılması uygun bulunmadığı takdirde "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilmesi zorunluluğu bulunmayıp, aşamasına bakılmaksızın ÇED sürecinin sonlandırılması mümkündür. Bununla birlikte, ÇED sürecinin sonlandırılmasına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda, projenin yapılmasının mevzuat bakımından uygun bulunmama durumunun, bu durum özelinde somut bir şekilde açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Dava dosyasının incelenmesinden; İzmir ili Menderes ilçesinde bulunan İR:… numaralı sahada davacı şirket tarafından kurulması ve işletilmesi planlanan Perlit Ocağı projesi ile ilgili olarak davacı şirket tarafından Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmeliği çerçevesinde başvuru yapılması üzerine, ÇED inceleme değerlendirme sürecinin başlatıldığı, bu kapsamda ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından projenin gerçekleştirilmesinde sakınca olup olmadığının sorulması üzerine; İzmir Orman Bölge Müdürlüğünün E-... sayılı yazı ile; "ÇED incelemesine konu alanın, helikopter pisti olarak kullanılan sahaya yakın olduğu, yerleşim yerlerine ve otoyola yakınlığı ile öngörünümde kaldığından, görüntü kirliliğine sebep olacağı, talep alanının Menderes- Seferihisar (Orhanlı) yolu kenarında kaldığının tespit edildiği belirtilerek projenin ormanlar ve ormancılık çalışmalarına olumsuz etkisi olacağı şeklindeki görüşüne istinaden, … tarih ve E-… sayılı İzmir Valiliği işlemi ile ÇED sürecinin sonlandırılmasına karar verildiği, buna karşın temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise projenin tüm çevresel etkilerinin değerlendirme konusu yapılarak dava konusu işlemin yargısal denetiminin yapıldığı görülmektedir. Proje tanıtım dosyasının, idarece henüz bütünüyle incelenmediği, dosyada yer alan tüm hususların Ek-IV Listede yer alan kriterler çerçevesinde değerlendirilmediği, dolayısıyla proje tanıtım dosyasında yer verilen muhtemel çevresel etkilerine ilişkin tespit edilen olumsuzlukların bertarafına veya kabul edilebilir düzeye indirilebilmesine ilişkin tedbirlerin yeterli olup olmadığı, yeterli görülmediği takdirde projede düzeltme vb. alternatif çözüm yolları ile eksikliği giderilip giderilemeyeceği değerlendirilerek "ÇED Gerekli Değildir" veya "ÇED Gereklidir" yönünde bir karara henüz konu olmadan, sürecin iptaline dayanak, dava konusu işlemin denetlenmesi yerine, tüm Proje Tanıtım Dosyası hakkında inceleme yapılması uygun görülmemiştir. Bununla birlikte; İdare Mahkemesi kararında yer verilen bilirkişi raporunun orman mühendisliği disiplini açısından değerlendirmeler içeren kısmında; Dava konusu 11.27 Ha. alanda yapılması planlanan Perlit Ocağının tamamının Küner mahallesinde, hazineye ait, 432 parsel numarası ile tescilli, Şaşal Devlet Ormanı sınırları içerisinde olduğu, Orman Kadastro Dosyasında Küner Orman Kadastrosu sınırları içerisinde Murat Dağı-2 Devlet Ormanı olarak sınırlandırıldığı, dava konusu 11.27 Ha. alanda yapılması planlanan Perlit Ocağının büyük kısmının verimli koru ormanı, kısmen bozuk koru ormanlarında kaldığı, Menderes Orman İşletme Şefliği meşcere haritasında 7 ve 8 nolu bölme sınırları içerisinde kaldığı, sahanın verimli devlet ormanı olduğu, Bahçecik yerleşim alanına yaklaşık 2km mesafede olup, yerleşim alanının ön görümünde olduğu, Akçaköy yerl eşim alanına yaklaşık 3km mesafede olup, yerleşim alanına görüntü vermediği, Çatalca yerleşim alanına yaklaşık 2.15 km mesafede olup, yerleşim alanının ön görümünde olduğu, Menderes İlçe Merkezine yaklaşık 6 km mesafede olup, yerleşim alanının ön görümünde olduğu, ÇED Proje alanının yakınında orman deposu bulunduğu, orman deposunun küçük olması nedeni ile olağanüstü durumlarda (Yangın vb.) kullanılmak üzere mevcut deponun karşısında bulunan ve üzeri boş olan orman alanın da geçici orman deposu olarak zaman zaman kullanıldığı, gerekli durumlarda ormancılık çalışmalarında kullanılmak üzere helikopterlerin iniş yapması amacı ile de helikopter pisti yapıldığı, buradaki amacın, orman idaresince olağanüstü durumlarda oluşan emvalin en kısa sürede sahadan uzaklaştırılmasını sağlayarak verimli orman alanındaki sağlıklı fertlerin kabuk böceği vs. gibi hastalık ve mantarlardan korunması ve bir an önce iç piyasaya emvalin satışını hazırlamak olduğu, helikopterlerin ise yangın yönetiminde ve söndürülmesinde görev aldığı, mevcut Orman Deposu olarak kullanılan alanın karşısında ve Menderes Hava Limanının, hava sahası güvenliği nedeni ile iniş yapabilecek güvenli alanlardan birisi olduğu, keşif günü yapılan incelemede, alanın büyük kısmının verimli kızılçam koru ormanı olduğunun görüldüğü, alanın genelinin eğimli yamaç konumunda olduğu, tepe kısmına doğru eğimin arttığı, yapılan incelemeler sonucunda 11,27 Ha orman alanında yapılması planlanan Perlit Ocağı faaliyeti ile ilgili olarak; Yönetmeliğe göre verimli ormanlarda madencilik faaliyetine izin verilmediğine ilişkin kısıtlama söz konusu olmamakla birlikte alanda yapılacak madencilik faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin, ormanların sağladığı faydalardan üstün olmadığı, yerleşim alanları ve Orhanlı yolunun ön görünümünde kaldığı, Orman varlığının, Amenajman Plan verilerine göre erozyon koruma ve Tahtalı Barajı İçme Suyu koruma amacına yönelik olduğu nedeni ile ormancılık çalışmaları açısından sakıncalı olduğu, bu nedenle davaya konu bölgenin orman olarak kullanılmasında yarar görüldüğü kanaatinde olduğunun belirtildiği görüldüğünden, İzmir Orman Bölge Müdürlüğünün olumsuz görüşüne istinaden, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 5. maddesinin ikinci bendi uyarınca ÇED sürecinin sonlandırılması ve proje tanıtım dosyasının iade edilmesine ilişkin … tarih ve E-… sayılı İzmir Valiliği işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, İzmir Valiliğinin … tarih ve E-… sayılı işleminde hukuka aykırılık, davanın reddi yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca,17/10/2024 tarihinde esasta oybirliği, gerekçede oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar usul ve hukuka uygun olup; söz konusu kararın, aynen onanması gerektiği görüşüyle, Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle onanmasına yönelik çoğunluk kararına katılmıyoruz.