TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MURAT DEM İR BAŞVURUSU (2) (Başvuru Numaras ı: 2020/11839) Karar Tarihi: 1/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2020/11839 Karar Tarihi : 1/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUNMuammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucu : Murat DEM İR Vekili : Av. Oktay SAR İ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının i
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MURAT DEM İR BAŞVURUSU (2) (Başvuru Numaras ı: 2020/11839) Karar Tarihi: 1/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2020/11839 Karar Tarihi : 1/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUNMuammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucu : Murat DEM İR Vekili : Av. Oktay SAR İ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 12/3/2020 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin olduğu değerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Başvurucu, bireysel ba şvuru konusu yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini iddia ederek Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2020/11839 Karar Tarihi : 1/7/2020 39. Bal ıkesir Valili ği İl İdare Kurulu Müdürlü ğünün 25/4/2014 tarihli ihbar dilekçesi sonucu ba şvurucunun 22/5/2014 tarihinde şüpheli s ıfat ıyla ifadesi al ınm ıştır. Yap ılan soruşturma neticesinde ba şvurucu hakk ında 13/1/2020 tarihinde kovu şturmaya yer olmad ığına dair karar verilmi ştir. An ılan karar ba şvurucuya ve ihbar eden kuruma 29/1/2020 tarihinde tebli ğ edilmiştir. Karara itiraz edilmemesi üzerine Bal ıkesir Cumhuriyet Başsavc ılığı taraf ından karar ın 14/2/2020 tarihinde kesinle ştiğine dair şerh düzenlenmi ştir. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 10. Mahkemenin 1/7/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 11. Başvurucu, bireysel ba şvuru konusu yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ş, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. B. Değerlendirme 12. 30/3/2011 tarih ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un Bireysel ba şvuru usulü kenar ba şlıklı 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı şöyledir: Bireysel ba şvurunun, ba şvuru yollar ının tüketildi ği tarihten; ba şvuru yol u öngörülmemi şse ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekir. 13. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü nün Başvuru süresi ve mazeret başlıklı 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: Bireysel ba şvurunun, ba şvuru yollar ının tüketildi ği ve buna ili şkin karar ın kesinleştiği tarihten, ba şvuru yolu öngörülmemi şse ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içind e yap ılmas ı gerekir. 14. Bireysel ba şvurunun ön şartlar ından biri de otuz günlük süre kural ıdır. Sürenin, başvurunun her a şamas ında dikkate al ınmas ı gerekir ( Deniz Baykal , B. No: 2013/7521, 4/12/2013, 32). 15. 21. Bireysel ba şvurunun süre ko şuluna bağlanmas ıyla hukuki belirlilik de sağlanmaktad ır. Dolay ısıyla dava açma ya da kanun yollar ına başvuru için belli sürelerin öngörülmesi -bu süreler dava açmay ı imkâns ız k ılacak ölçüde k ısa olmad ıkça- hukuki belirlilik ilkesinin bir gere ğidir ve mahkemeye eri şim hakk ına ayk ırılık oluşturmaz ( Remzi Durma z, B. No: 2013/1718, 2/10/2013, 27). 16. Bireysel ba şvurular ın 6216 say ılı Kanun'un 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı ile İçtüzük'ün 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvuru yollar ının tüketildi ği tarihten, ba şvuru yolu öngörülmemi ş ise ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılmas ı gerekmektedir. An ılan düzenlemelerde ba şvuru yolu öngörülen durumlarda bireysel ba şvuru süresinin ba şlang ıcına ilişkin olarak başvuru yollar ının tüketildi ği tarihten söz edilmekte ise de haberdar olunmayan bir hususta ba şvuru yap ılamayaca ğı dikkate alınarak bu ibarenin nihai karar ın gerekçesinin ö ğrenildiği tarih olarak anla şılmas ı gerekir (A. C. ve di ğerleri [GK], B. No: 2013/1827, 25/2/2016, 25). Başvuru Numaras ı: 2020/11839 Karar Tarihi : 1/7/2020 417. Bireysel ba şvuru süresinin i şlemeye ba şlamas ı yönünden nihai karar ın gerekçesinin tebli ği, öğrenme şekillerinden biridir ( Mehmet Ali Kurtuldu , B. No: 2013/5504, 28/5/2014, 27). Ancak ö ğrenme, gerekçeli karar ın tebliği ile s ınırlı olarak gerçekle şmez; başka şekillerde de ö ğrenme söz konusu olabilir ( İlyas Türedi , B. No: 2013/1267, 13/6/2013, 21, 22). 18. Diğer yandan nihai karar ın gerekçesi ö ğrenilmemi ş olmakla birlikte sonucunun öğrenildiği durumlar da söz konusu olabilir ( Ayd ın Selçuk, B. No: 2014/3194, 20/11/2014, 24; Özgür Çapk ın, B. No: 2014/2546, 30/12/2014, 24; Halil Aslan, B. No: 2014/3038, 10/12/2014, 38). 19. Somut olayda ba şvurucunun 22/5/2014 tarihinde şüpheli s ıfat ıyla ifadesi alınm ıştır. Yap ılan soru şturma neticesinde ba şvurucu hakk ında 13/1/2020 tarihinde kovuşturmaya yer olmad ığına dair karar verilmi ştir. An ılan karar ba şvurucuya ve ihbar ede n kuruma 29/1/2020 tarihinde ayr ı ayr ı tebliğ edilmiştir. Karara kar şı itiraz yoluna gidilmemesi üzerine karar kesinle şmiştir. Bu durumda nihai karar ın 29/1/2020 tarihinde ö ğrenildiği anlaşılm ıştır (Nurullah Etiz , 2013/7838, 6/4/2016, 26-28). 20. 29/1/2020 tarihinde ö ğrenildiği kabul edilen nihai karara ili şkin bu tarihten itibaren otuz günlük yasal süresi içinde bireysel ba şvuruda bulunulmas ı gerekirken 12/3/2020 tarihinde ba şvuruda bulunuldu ğu anlaşıldığından başvurunun süresi içinde yap ılmad ığı sonucuna var ılm ıştır. 21. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 1/7/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUN Üye Üye Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ