6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle Kanun’un 32’nci maddesinin 5’inci fıkrası uyarınca, Yayın Durdurma (DERYA TV – DERYA TV RADYO A.Ş.)
İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 18.05.2018 tarih ve 259 sayılı yazısına konu DERYA TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 16.05.2018 tarihinde saat 12:03’de yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda; Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 16.05.2018 tarihinde saat 12:03’de yayınladığı "Panax" isimli bir ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayınında, sunucu tarafından, "Böyle bir kampanya ne görüldü ne duyuldu. Kalp ve damar hastalıkları yaşayanlar lütfen bizi can kulağıyla dinleyin. Biliyorsunuz ki, sadece Türkiye'nin değil dünyanın bildiği ürün Panax. Orjinal Panax yeni orjinal ultra serisiyle kaçırılmaz bir kampanyayla karşınızda. Türkiye'de satış rekorları kıran herkesin bildiği kullanan herkesin memnun kaldığı muhteşem orjinal Panax kampanyasıyla karşınızdayız. Nurs Lokman Hekim garantisiyle ürününüzün yeni serisini sizlere ulaştıracağız. Muhteşem bir set yaptık.6 adet yeni ultra Panax alana 6 adet biz göndereceğiz. Bitti mi? Bitmedi. Elmalılı Hamdi Yazır'ın Kuran-ı Kerim Yüce Mealini hediye ediyoruz.... Kalp hastaları, Damar hastaları, Şeker hastaları, Karaciğer yağlanmaları olanlan, fazla kiloları olanlar, sivilce ve akne yaraları olanlar, cilt hastaları, idrarını tutamayanlar, nefes darlığı olanlar, saç dökülmesi olanlar bu mucize kür sizi sağlığınıza kavuşturacak . Tam 12 adet 120 kapsül kapınıza kadar gelecek. ...- Kanal tıkanıklığından halsizlik yapıyordu, nefes alıp veremiyordum, zorlanıyordum, merdiven çıkamıyordum,. Ağrım, sızım, yüksek tansiyonum hiç bir şeyim kalmadı anadan doğma gibiyim şu an. - Panax kullandım. Vücudumda öyle bir ağrı-sızı kalmadı ayriyeten kendimi şey gibi tepelere roket gibi gidiyorum. .. - Kalp damar hastalıklarının ortadan kalkmasına damarlarınızda oluşabilecek sorunları ortadan kaldırmaya, organlarınızın düzenli çalışmasına yardımcı bir üründür. Ürünü kullandığı ileri sürülen başka bir kişi: Bu Panax sayesinde kollestrolüm, şekerim, tansiyonum düzeldi. Şu anda normal seviyede. - Kas gücünü, vücut dayanıklılığını ve fiziksel performansı artırarak kollestrol ve kan şekeri seviyesini dengelemek, erkek ve kadınlardaki cinsel sorunların giderilmesine yardımcı olmak kısaca her yaşta genç kalabilmek için size Panax'ı sunuyoruz. ...Nurs Lokman Hekim garantisiyle üretilen Panax'ın kalite ve izin belgeleri eksizdir. Marka Tescil Belgesi (TSE), Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Analiz Raporu, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü İşletme Kayıt Belgesi ve Üretim İzin Belgesi, Helal Gıda Sertifikası, Ulusal Kalite Belgeleri, ...hemen arayın kampanyalardan yararlanın. " şeklinde ifadelerle, ürünün kalp-damar hastalıklarına, kolesterol hastalıklarına, şeker hastalıklarına, karaciğer yağlanmaları, böbrek yetmezliğine, kilo problemlerine ve cinsel sorunların giderilmesi vb. bir çok hastalığa iyi geldiği vurgulanarak sağlık sorunlarına çözüm olarak sunulduğu, sağlık beyanıyla satışı ve pazarlamasına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür. Bilindiği üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir. Diğer yandan, 26 Ağustos 2011 tarih ve 28037 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğin Tanıtım Faaliyetlerinin Kapsamı ve Esaslarının anlatıldığı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında "Beşerî tıbbi ürünlerin internet dâhil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımı yapılamaz." hükmü, Gıda kapsamında değerlendirilerek izin verilen ürünlere ilişkin, 5996 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 3.fıkrasında ise "...bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğunu bildiren veya böyle özelliklere atıfta bulunan ifadeler yer alamaz..." hükmü yer almaktadır. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadeler sağlık beyânı olarak kabul edildiği, bununla birlikte, TV ve radyo kanallarının reklamlarında veya programlarında gıda takviyeleri ve bazı kozmetik ürünlerin "zeka seviyesinde artış, iştahsızlık, erken boşalma, iktidarsızlık, sperm sayılarını arttırma, cinsel sorunları giderme, tansiyon ve ritm bozuklukları, mide bağırsak problemleri, hepatit C, hepatit B, diyare, hemoroid, gastrit/reflü, kolesterol seviyesini azaltma, astım şikayetlerinin giderilmesi, kemik erimesi, trombosit düşüklüğü, kanser (tümör), karaciğer büyümesi, kansızlık, idrar yolları problemleri, migren, baş ağrısı, uçuk tedavisi, metabolizmayı hızlandırması, sindirimi kolaylaştırması, hazımsızlığa iyi gelmesi" gibi bir çok sağlık beyanıyla tanıtımı ve satışı yapıldığı, yanı sıra bazı kozmetik ürünlerinde "bel ve boyun fıtığı, kireçlenme, romatizma, diz ve kas ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrıları, saç çıkarma, kellik" gibi semptomlarda tedavi edici özelliği belirtilerek yani sağlık beyanında bulunularak tanıtım ve satışının yapıldığı belirtilmektedir. Bahse konu ürünün tanıtım ve satışına yönelik ihlale konu yayında, “Panax” isimli ürünün kalp-damar hastalıklarına, kolesterol hastalıklarına, şeker hastalıklarına, karaciğer yağlanmaları, böbrek yetmezliğine, kilo problemlerine ve cinsel sorunların giderilmesi gibi bir çok hastalığa iyi geldiği vurgulanarak sağlık sorunlarına çözüm olarak sunulduğu ve ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla tanıtım, satış ve pazarlamasının yapıldığı sabit olup, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanı ile tanıtılması ve bu tanıtımda yer alan ifadelerin, insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır. Yukarıda yer alan açıklamalar dikkate alındığında; ihale konu yayında, “Panax” isimli ürünün sağlık beyanı ile tanıtım, satışı ve pazarlamasının yapılmasının, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasına ve ilgili mevzuatına aykırılık taşıdığı, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan; "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına...yer verilemez.. " hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür. Kuruluş hakkında evvelce Üst Kurul’un 10.05.2017 tarih ve 2017/19 sayılı toplantısında alınan 39 No’lu kararı ile, 04.05.2017 tarihli yayını nedeniyle 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının ihlali nedeniyle idari para cezası ile 5 kez program durdurma müeyyidesinin uygulandığı Üst Kurul Kayıtlarından anlaşılmış olmakla; anılan yayın ile 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; Kanun 32’nci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca anılan yayın kuruluşu hakkında ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat ve kuruluşa ait müeyyide sicili göz önünde bulundurularak, 10 gün süre ile yayınının durdurulmasına karar verilmesi takdir edilmiştir. Bu itibarla; DERYA TV RADYO A.Ş. unvanlı ve “DERYA TV” logolu kuruluşun; 16.05.2018 tarihinde saat 12:03’de yayınladığı “Panax” isimli ürünün sağlık beyanıyla tanıtım, satışı ve pazarlamasına yönelik yayına yer vermek suretiyle, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin 5’inci fıkrasında yer alan "8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir." hükmü uyarınca, yayının ON (10) GÜN SÜREYLE DURDURULMASINA, a) Geçici yayın durdurma kararının uygulanmasında; medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, Üst Kurul Kararının tebliğini müteakip saat 00:00’dan başlayarak logosunun yer aldığı ekranda; “Yayınımız, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından 16.05.2018 tarihinde saat 12:03’de yayınlanan ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirlenen ‘Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına...yer verilemez...’ ilkesinin tekraren ihlali gerekçesiyle 10 gün süre ile durdurulmuştur.” metnine yayın durdurma süresince okunur şekilde yer vermesine, b) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin …. ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir.… Programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca yayın lisansının iptaline karar verileceği, c) Ayrıca yayınlarına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun'un 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “… yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına … rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği, hususlarının kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine, Oy birliği ile karar verildi.