Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -1-59 (Devralma) Karar Sayısı : 05-40/550 -131 Karar Tarihi : 17.6.2005 10 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER: Cengiz SOYSAL, M. Selim ÜNAL C. BİLDİRİMDE 20 BULUNAN : - Access Industries/A l International S.a.r.l. Temsilcileri: Av Nilüfer ÇAKMAKLI ve Av.
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -1-59 (Devralma) Karar Sayısı : 05-40/550 -131 Karar Tarihi : 17.6.2005 10 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER: Cengiz SOYSAL, M. Selim ÜNAL C. BİLDİRİMDE 20 BULUNAN : - Access Industries/A l International S.a.r.l. Temsilcileri: Av Nilüfer ÇAKMAKLI ve Av. İsenbike BİLGİLİ Eski Büyükdere Cad. No: 22 Park Plaza Kat: 11 Maslak 34398 İstanbul D. TARAFLAR : - Access Industries/Al International S.a.r.l. 15-17 Avenue Gaston Diderich, L -1420 LÜKSEMBURG - Shell Petroleum B.V Carel Van Bylandtlaan 30, The Hague 2596 HR, HOLLANDA 30 - Deutsche Shell Gmbh Suhrenkamp 71 -77 Hamburg, 22335, ALMANYA - Shell Montell Holding I B.V Carel Van Bylandtlaan 30, The Hague 2596 HR, HOLLANDA - Shell Overseas Holdings Ltd. Shell Centre, London, SE 1 7NA, İNGİLTERE - Basf Aktiengesellschaft 67056 Ludwigshafen ALMANYA - Basf Beteiligungsgesellschaft mbH 40 67056 Ludwigshafen ALMANYA E. DOSYA KONUSU: AI International S.a.r.l. tarafından Basell B.V. şirketinin tüm hisselerinin devralınması işlemine iz in verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 3.6.2005 tarih ve 3832 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralm alar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 14.6.2005 tarih, 2005 -1-59/Öİ -05-CS sayılı Devralma Ön 50 05-01/3-3 2 İnceleme Raporu, 15.6.2005 tarih, REK.0.05.00.00 -120/126 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-40 sayılı Kurul toplant ısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; AI International S.a.r.l. tarafından Basell B.V. (Basell) şirketinin tüm hisselerinin devralınması işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu, ancak söz konus u devralmanın 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte bulunmadığı, bu nedenle söz konusu işle me izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade 60 edilmektedir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı Devreden taraf Basell, polyolefin (polietilen ve polipropilen), polyolefin bileşikleri, diğer özellik arzeden polyolefi n ürünlerinin üretimi ve satışı, polyolefin üretim teknolojisinin geliştirilmesi, bu teknolojiler üzerinde lisans hakkı tesis edilmesi ve üretimde kullanılan çözücülerin üretimi ve satışı ile iştigal etmektedir. Dow 70 Chemical Union Carbide devralma işlemi ne ilişkin Kurul kararında1, polietilenin (PE), yüksek yoğunluklu PE (HDPE), düşük yoğunluklu PE (LDPE) ve lineer düşük yoğunluklu PE (LLDPE) olmak üzere üçe ayrıldığı, ancak bu üç PE çeşidinin kullanım alanlarında farklılıklar olmasına rağmen, arz yönlü i kamelerinin yüksek olmasından dolayı hepsinin tek bir ilgili ürün pazarı içinde değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Exxon -Mobil birleşmesine ilişkin bir diğer Kurul kararında2 ise, polietilen ile polipropilen farklı ilgili ürün pazarları olarak değerlendirilmiştir. Öte yandan, bildirim konusu işlem ele alındığında, Access Grubu nun 80 Türkiye deki gelirlerini bağlı ortaklığı Siberian Urals Aluminium Company (Sual) in Türkiye ye yaptığı ithalat aracılığıyla elde ettiği ve Türkiye de Basell in iştig al ettiği herhangi bir iş kolunda faaliyet göstermediği dosya mevcudu bilgilerden anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bildirim konusu devralma işlemi neticesinde tarafların Türkiye deki faaliyetleri arasında yatay veya dikey herhangi bir örtüşme oluşmayacağı, ilg ili ürün pazarı ne şekilde tanımlanırsa tanımlansın, Basell in olası her bir ilgili ürün pazarındaki pazar payına Access in katkısının sıfır olacağı ve böylece pazarın yapısında bir değişiklik meydana gelmeyeceği gerçeğinden hareketle, bu tanımlamanın mevc ut dosya kapsamında yapılacak değerlendirmeleri değiştirmeyeceği belirtilmelidir. Bununla beraber, taraflarca 90 gönderilen bildirim formunda devralmanın etkili olacağı ilgili ürün pazarları polipropilen ve polietilen reçineleri olarak tanımlanmaktadır. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Devreden taraf Basell in faaliyet gösterdiği pazarların global özellikli pazarlar olduğu ve Basell in Türkiye ye sattığı ürünlerin ülkeye ağırlıklı olarak ithalat 1 16.5.2000 tarih ve 00 -18/179 -77 sayılı karar 2 17.8.1999 tarih ve 99 -38/401 -257 sayılı karar 05-01/3-3 3 yoluyla girdiği görülmektedir. Bu bağlamda, mevcut dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti Sınırları olarak tespit edilmiştir. 100 H.2. Taraflar Bildirimde bulunan ve devralan teşebbüs konumunda bulunan Al Intenational S.a.r.l in Access Industries grubunun (Access) holding şirketi olduğu görülmektedir. A ccess; petrol, kömür, alüminyum, enerji ve telekomünikasyon gibi çeşitli alanlarda faaliyetler gösteren bir gruptur. Access in Türkiye deki gelirleri, bağlı ortaklığı olan Rusya merkezli Sual tarafından gerçekleştirilmektedir. Boksit, alümina ve alüminyum üreticisi ve ithalatçısı olan Sual in Türkiye ye sattığı başlıca ürünler külçe ve T -bar, tel mil, ve demir çubuktan ibarettir. Access ve Sual in Türkiye de herhangi bir iştiraki veya bağlı 110 ortaklığı bulunmamaktadır. Devredilen teşebbüs olan Basell, BASF B eteiligungsgesellschaft mbH (BASF) ve Royal Dutch/Shell Grup Şirketleri (Shell) tarafından 1 Ekim 2000 tarihinde polipropilen alanında kurmuş oldukları bir ortak girişim şirketidir. Basell in de Türkiye de herhangi bir iştiraki, bağlı ortaklığı veya faaliy eti bulunmamakta, Türkiye satışlarını ithalat yoluyla gerçekleştirmektedir. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 120 H.3.1. İşlemin Niteliği Bildirime konu devir işleminde devralan şirket olarak görülen Nell Bidco B.V. ve Nell Acquisition LLC, iş lemin tamamlanması ile birlikte Nell Acquisition S.a.r.l. nin iştiraki konumuna geçecek olup, devir işleminin gerçekleştirilmesi için kurulmuş olan ve işlem öncesi herhangi bir faaliyeti bulunmayan şirketlerdir. Nell Acquisition S.a.r.l. de Access grubunun holding şirketi olan AI Internatinal S.a.r.l. in dolaylı %100 iştiraki haline gelecektir. Devir işlemiyle birlikte Access, Basell üzerinde tek başına kontrol sahibi olacaktır. 130 H.3.2. Hukuksal Değerlendirme Basell in Access tarafından devralınması işlemi nin, 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi anlamında bir devralma olduğu görülmektedir. Basell in Türkiye de elde ettiği ciro değerleri aşağıda sunulmuştur: Tablo 1 - Basell in Türkiye de Ürün Bazında Yaklaşık Ciro Dağılımı (2004 Yılı) Ürünler Ciro (YTL) 1- Polipropilen ( ..) 2- Polipropilen Bileşikleri ( ..) 3- HDPE ( ..) 4- LDPE ( ..) 5- Diğer Ürünler ( ..) Toplam ( ..) Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere, tanımlanabilecek en dar ilgili ürün pazarlarından olan polipropilen p azarında Basell in 2004 yılı cirosu, 1997/1 sayılı 140 05-01/3-3 4 Tebliğ in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesindeki ciro eşiklerini aşmaktadır. Bu çerçevede, bildirim konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ bakımından izne tabi bir devralma işlemidir. Basell in Türk iye ye ithal ettiği polipropilende pazar payı %( )3, HDPE de %( )4 ve LDPE de %( )5 olarak ifade edilmiştir. Daha önce de belirtildiği gibi Access, Basell in Türkiye ye satış yaptığı pazarlara yönelik olarak Türkiye de herhangi bir faaliyet göstermemektedi r. Dolayısıyla tanımlanabilecek her bir ilgili ürün pazarı bakımından, Türkiye sınırları içerisinde tarafların toplam pazar payları, devralma neticesinde aynı kalacaktır. Bu sebeple, söz konusu devralmanın herhangi bir 150 ilgili ürün pazarında hakim durum yar atan veya hakim durumu güçlendiren bir nitelik arz etmediği sonucuna ulaşılmıştır. H.3.3. Rekabet Etme Yasağının Değerlendirilmesi Taraflar arasındaki hisse senedi satım sözleşmesinin Non -Competition (Rekabet Dışı) başlıklı 13. maddesinde, Shell ve BAS F Grupları na, Basell in mevcut belirli faaliyet alanlarına ve belirli coğrafi pazarlara yönelik olarak sözleşmenin imza tarihinden itibaren 2 sene süreyle rekabet yasağı getirilmekte; yine aynı maddede bu rekabet yasağının istisnaları sıralanmaktadır. Söz konusu 160 işlemin global bir devir işlemi olduğu ve müşteri devrini de kapsadığı dikkate alındığında, ilgili maddede öngörülen rekabet yasağının süresi ve kapsamı yönünden makul bir sınırlama olduğu ve yan sınırlama olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaati ne varılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, bununla birlikte 170 işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığına, bu nedenle bildirim konu su işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 3 Başlıca rakipler: Borealis S.A. %( ), Petkim %9 Atofina %7, Hellenic %(...), Reliance %(...), TVK %( ) 4 Başlıca rakipler: Petkim %( ), Sabic %( ), Borealis S.A. %( ), Atofina %( ), Dow %( ), Chevron %( ), TVK %( ) 5 Başlıca rakipler: Petkim %( ), Dow %( ), Borealis S.A. %( ), Exxon %( ), Sabic %( ), Karmel %( )