Rekabet Kurumu Ba şkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2014 -4-43 (Muafiyet) Karar Sayısı : 14-46/848 -387 Karar Tarihi : 26.11.2014 A. TOPLA NTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK , Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN , Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖRLER: Sinan BOZKUŞ, Bahar ERSOY, Halil İbrah im GÜLEROĞLU C. BİLDİR İMDE BULUNAN : CMA CGM S.A. Temsilcileri: Av. Efser Zeynep ERGÜN, Av. Sibel YILMAZ ATİK, Av. Ezgi Feride BAYIND
Rekabet Kurumu Ba şkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2014 -4-43 (Muafiyet) Karar Sayısı : 14-46/848 -387 Karar Tarihi : 26.11.2014 A. TOPLA NTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK , Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN , Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖRLER: Sinan BOZKUŞ, Bahar ERSOY, Halil İbrah im GÜLEROĞLU C. BİLDİR İMDE BULUNAN : CMA CGM S.A. Temsilcileri: Av. Efser Zeynep ERGÜN, Av. Sibel YILMAZ ATİK, Av. Ezgi Feride BAYINDIR Büyükdere Cad. No: 127 Astoria A Kule, K :6-24-26-27 34394 Esentepe/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: CMA CGM S.A. ve Botros & Levante Taşımacılık ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, ortak girişim kurulması işlemine muafiyet tanınması taleb i. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.06.2014 tarihinde giren ve eksikleri 10.10.2014 tarihinde tamamlanan başvuru üzerine düzenlenen 14.11.2014 tarih ve 2014 -4- 43/MM sayılı Muafiyet /Menfi Tespit Ön İnceleme raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda ; - CMA CGM S.A. (CMA CGM ) ve Botros & Levante Taşımacılık ve Ticaret L td. Şti. (B&L) tarafından, %60 oranında hissesi CMA CGM S.A. ya (CMA CGM ) ve %40 oranında hissesi Botros & Levante Taşımacılık ve Ticaret Ltd. Şti. ne ait o lacak bir ortak girişim kurulması işleminin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. maddesi kapsamında değerlendirilebileceği, - Kurulacak olan ortak girişimin münhasıran CMA CGM ye hizmet verecek olması nedeniyle işlemin 2002/2 sayılı Grup Muaf iyeti Tebliği kapsamında olmadığı, - Ancak söz konusu işlemin, Kanun un 5. maddesinde öngörülen muafiyet şartlarını haiz olduğu ve bu nedenle işleme bireysel muafiyet tanınabileceği ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. İlgili Pazar (4) Dosya mev cudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarları gemi acentelik hizmetleri pazarı ve lojistik hizmetleri pazarı , ilgili coğrafi pazar ise Türkiye olarak belirlenmiştir. G.2. Değerlendirme G.2.1. İşlemin Niteliği (5) Dosya konusu bildirimde; CMA CGM ve B &L tarafından, % ( ..) oranında hissesi CMA CGM ve % ( ..) oranında hissesi B&L ye ait olacak bir ortak girişim (CMA CGM South 14-46/848 -387 2/5 Turkey Gemi Acenteliği A.Ş. -CMA CGM TÜRKİYE ) kurulması işlemine izin verilmesi veya muafiyet tanınması talep edilmiştir. Bunun üzer ine yapılan inceleme sonucunda, Kurulu muz, yalnızca CMA CGM ye hizmet verecek olan , CMA CGM TÜRKİYE nin bağımsız bir iktisadi varlık vasfının bulunmadığına ve bir devralma işlemi olarak değerlendirilemeyeceğine , 17.09.2014 tarih ve 14 -34/673 -M sayı ile kar ar ver miştir. Dolayısıyla, bildirime konu işlemin 4054 sayılı Kanun un 4. ve 5. maddeleri kapsamında incelenmesi gerekmektedir. G.2.2. 4054 Sayılı Kanun un 4. ve 5. Maddeleri Kapsamında Yapılan Değerlendir me (6) Ortak girişime taraf olan B&L ve CMA CGM üretim zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüs ler olmaları nedeniyle, aradaki ilişki 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) kapsamında incelen miştir. Bununla birlikte, 17.09.2014 tarih ve 14 -34/673 -M sayılı karar ile de tespit edildiği üzere, ortak girişimin süresiz olarak ve münhasıran CMA CGM ye hizmet verecek olması1, bahse konu anlaşmayı 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamından çıkarmaktadır. Bu çerçevede işlemin bireysel muafiyet başvurusu şeklinde değ erlendirilmesi gerekmektedir. (7) B&L diğer faaliyetlerinin yanı sıra hâlihazırda CMA CGM nin acenteliğini de yürütmektedir. Hissedarlar Sözleşmesi nin (SÖZLEŞME ) 6.10. maddesinin ilk fıkrası uyarınca B&L, kurulacak olan ortak girişim ile CMA CGM arasında acen telik sözleşmesinin imzalandığı tarihten itibaren Antalya, Mersin ve İskenderun dan oluşan coğrafi alan da (Bölge ) hiçbir konteyner gemiciliği taşıyıcısını temsil etmeyecektir. Yine SÖZLEŞME nin aynı maddesinde B&L nin, ülke içi konteyner taşımacılığına ili şkin olarak CMA CGM TÜRKİYE ile rekabet etmeyeceği ifade edilmiştir. B&L veya bağlı şirketlerinden biri Bölge de ülke içi konteyner taşımacılığına ilişkin hizmet verme teklifi alırsa, bu teklifi ortak girişime yönlendirecektir. Şayet CMA CGM TÜRKİYE bu tek lifi üç iş günü içerisinde cevaplamazsa B&L veya bağlı şirketleri bu hizmeti vermeye hak kazanacaklardır. Görüldüğü üzere B&L ve bağlı şirketleri istisnai durumlar dışında Bölge de konteyner taşımacılığı faaliyetlerinde bulunamayacaklardır. Dolayısıyla ort ak girişimin kurulması , ana şirketler veya ana şirketlerin bağlı şirketleri arasında Bölge de herhangi bir koordinasyon etkisi doğurmayaca ktır. (8) SÖZLEŞME de belirtildiği üzere CMA CGM TÜRKİYE yalnızca CMA CGM ticari markası altında faaliyette bulunacaktır. Konteynerların tüm yurtiçi taşımacılığı ortak girişim tarafından yürütülecek ve B&L Bölge de konteynerların yurtiçi taşımacılığı konusunda ortak girişim ile doğrudan ya da dolaylı olarak rekabet etmeyecektir. Aynı zamanda B&L, Bölge de başka bir konteyner taşımacılık şirketini temsil etmeyecektir. (9) Yukarıda ifade edilen hususlar dikkate alınarak, ortak girişim kurulmasının bağımsız teşebbüsler arasında koordinasyon doğurucu bir etkisinin olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. G.2.3. Bireysel Muafiyet Değerlendir ilmesi a- Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmelerin sağlanması 1 Bahse konu husus CMA CGM ile OG arasında imzalanması planlanan Taslak Acentelik Sözleşmesi nin 4. maddesinde şu şekilde düzenlenmiştir: Acente, bu Sözleşme'nin sü resi boyunca, önceden yazılı olarak işin Sahibi'yle anlaşılması durumu hariç olmak üzere, doğrudan ya da dolaylı olarak, bağlı şirketler ya d a üçüncü taraf ortaklar aracılığıyla Temsil Alanına gelen ve giden kargolarla ilişkili olarak başka herhangi bir de niz nakliyatçısı ya da operatörü ile sözleşme yapmayacak, aynı ya da benzeri işleri gerçekleştirmeyecek ve deniz nakliyatçısı ya da operatörü tarafından görevlendirilmeyi kabul etmeyecektir. 14-46/848 -387 3/5 (10) Taraflarca, yeni şirketin kurulma amacı, gemi acenteliği sektöründe dünyadaki gelişmelere ayak uydurabilme k ve Türkiye de kurulacak olan ortak girişim ile birlikte sunulan hizmetin kalitesini arttırmak, yabancı bir pazarda yeni oyuncu olmanın getirdiği dezavantajları bertaraf etmek ve gemi acentelik sektöründeki yasal ve ticari koşullara daha kolay adapte olma k olarak bildirilmiştir. Buna ek olarak CMA CGM nin, uluslararası alandaki tecrübelerini müşterilere fayda sağlayacak yeni lojistik çözümler üretmekte kullanması ve bu alandaki uzmanlığının ortak girişimin işleyişine sinerji getirmesi de beklenen faydalar arasındadır. (11) Halihazırda B&L tarafından yürütülen CMA CGM nin Bölge deki gemi acentelik faaliyetleri , ortak girişimin kurulmasında sonra CMA CGM TÜRKİYE tarafından yürütülmeye başlanacağından , CMA CGM nin Türkiye pazarına yakın olacağı ve pazarda olan gelişmeleri yakından takip etme imkanına sahip olacağı , taraflarca ifade edilmiştir. Ayrıca, CMA CGM TÜRKİYE nin kendi takdiri ile B&L nin çalışanlarından bazılarını istihdam etmeye karar verebileceği ve böylece B&L nin CMA CGM TÜRKİYE ye çalışanlarının know - how larını aktaracağı ve bu suretle CMA CGM nin katkıları ile birlikte hizmet kalitesinin artacağı belirtilmiştir. (12) Özetle tarafların yeni şirketi, sunulan hizmetin teknik niteliğini ve kalitesini yükseltmek amacıyla kurdukları anlaşılmaktadır. Kurulacak ye ni şirketin CMA CGM nin verdiği hizmetlerin yeknesaklığının, standart temininin ve global organizasyona uygunluğunu n sağlanması açısından önem taşıdığı, bu şirket sayesinde her iki tarafın tecrübe ve birikimlerini birleştirme imkanının doğacağı görülmektedir. Bu itibarla inceleme konusu işlemin, Kanun un 5 . maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine uygun olduğu değerle ndirilmektedir. b- Tüketicinin bundan yarar sağlaması (13) Bildirim sahiplerince , CMA CGM TÜRKİYE nin faaliyete başlaması ile birlikte Bölge içinde doğrudan gemi acenteliği hizmetleri pazarında ve dolaylı olarak konteyner taşımacılığı pazarındaki kalitenin art acağı ve tüketicilerin de bundan yarar sağlayacağı ifade edilmiştir. SÖZLEŞME nin ; 6.6. maddesinde , CMA CGM TÜRKİYE nin B&L'nin yerel acentelik hizmetleri ve acentelik yönetimi hakkındaki bilgilerinden, sistemlerin yönetimi alanındaki uzmanlığından, Türkiy e de yerel kurallar, yönetmelikler ve ticari teamüller konusundaki bilgisinden ve yerel kurumlarla, bankacılık kurumlarıyla, müşterilerle ve taşımacılık hatlarına hizmet tedarikçileriyle ilişkilerinden ve pazar bilgisinden faydalanacağı ifade edilmekte olu p, 6.4. maddesinde ise tarafların CMA CGM TÜRKİYE ye gerektiği takdirde, uluslararası yönetim alanında uzmanlıklarını aktaracakları, irtibat ağı, müşteriler ve yükleniciler, know - how ve muhasebe, bilgisayar ve finansal konularda da destek sağlayacakları be lirtilmiştir. (14) CMA CGM TÜRKİYE nin faaliyete geçmesini takiben taşıtılan malların tesliminde ve takibinde sağlanacak olan iyileşmeler, CMA CGM nin uluslararası tecrübelerinden faydalanılıp müşterilere yeni lojistik çözümler üretilmesi, her iki grubun tecrüb elerinin birleştirilmek suretiyle müşterilerin daha yüksek standartlarda hizmet almasının ve ürünlere daha kolay ulaşabilmesinin sağlanması kuşkusuz hizmetten yararlanan tüketicilerin lehine olan gelişmeler olacaktır. (15) İki teşebbüs arasındaki söz konusu işb irliğinin acentelik hizmetleri pazarında sunulan hizmetlerin kalitesini artırabileceği ve bu nedenle doğrudan tüketiciler üzerinde etkisinin olabileceği görülmektedir. Bu nedenle Kanun un 5 . maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan koşulun da sa ğlandığı anlaşılmaktadır. c- İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması 14-46/848 -387 4/5 (16) Konteyner taşımacılığı ve gemi acenteliği hizmetleri pazarı, oldukça rekabetçi bir pazardır. Benzer şekilde lojistik hizmetleri alanında da çok sayıda firma Tür kiye de faaliyet göstermektedir. (17) Gemi acenteliği hizmetleri deniz taşımacılığının tamamlayıcı bir parçası olması nedeniyle acentelik hizmetleri bakımından şirketlerin pazar payları, taşıyıcıların pazar paylarına göre şekillenmektedir. Bildirim formunda yer alan verilere göre, ortak girişimin faaliyet göstereceği Mersin, İskenderun ve Antalya limanlarında elleçlenen yükler ve bunlara aracılık eden acenteler bakımından şu rakamlara ulaşılmaktadır: Mersin de ilk iki sıradaki MSC ve MAERSK gemi acenteliği firma ları 2013 yılı verilerine göre toplam yükün %( ..) unun taşınmasına aracılık et mişler, B&L ise % ( ..) lik pay ile üçüncü sırada yer almıştır. Antalya da 2013 yılı verilerine göre MSC % ( ..) ile ilk sırada, B&L ise % ( ..) ile ikinci sırada yer almaktadır. İ skenderun da da yine 2013 yılı verilerine göre MSC % ( ..) lik pay ile ilk sırada olup, onu % ( ..) ile ortak girişimin taraflarından B&L izlemiştir. (18) Bu bağlamda gemi acenteliği pazarında, taşıyıcılar ile bütünleşik yapıda olan MSC, Maersk, ve Arkas gibi bi rçok uluslararası önemli oyuncunun varlığı , mevcut durumda bir teşebbüsün hakim durumda olmasını yahut hakim duruma gelmesini önlemektedir. Diğer yandan, ilgili coğrafi pazarın Türkiye olarak belirlendiği dikkate alındığında, bahse konu payların daha da azalacağını ifade etmek mümkündür. Lojistik hizmetleri de ülkemizdeki en rekabetçi sektörlerden biri olarak nitelendirilmektedir . Kaldı ki, B&L, Antalya, İskenderun ve Mersin de karayolu taşıma faaliyetlerinde ortak girişim ile rekabet etmeyecektir. Dolayısı yla, bildirime konu ortak girişim anlaşması sonucunda ilgili pazarın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmayacağı ve muafiyetin bu koşulunun sağlandığı değerlendirmesine ulaşılmıştır. d- Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi içi n zorunlu olandan fazla sınırlanmaması (19) Bildirim konusu işlem, tarafların konteyner taşımacılığı pazarında örtüşen faaliyetlerinin bulunması nedeniyle potansiyel olarak rekabeti kısıtlayabilecek niteliktedir. Bununla birlikte yukarıda belirtildiği üzere SÖZ LEŞME nin taraflarından olan B&L, CMA CGM TÜRKİYE kurulduktan sonra Bölge de söz konusu örtüşen faaliyetlerini durduracaktır. Öte yandan işlem sonucunda kurulan yeni şirket, tarafların sahip oldukları tecrübeleri birleştirerek , hizmet kalitesinin artmasına hizmet edebilecek niteliktedir. Bu kazanımların elde edilmesi için kısıtlanma ihtimali olan rekabet düzeyi ise pazarın geneline bakıldığında düşük düzeyde kalmaktadır. Zira yukarıda (c) bendi altında yapılan açıklamalarda ifade edildiği üzere, pazarın yap ısı ve tarafların pazar payları dikkate alındığında rekabetin kısıtlanması oldukça sınırlı bir ihtimal dâhilindedir. Bu hususlar dikkate alınarak, bildirime konu anlaşma nın meydana getirebileceği potansiyel kısıtlamanın ortaya çıkan yararla kıyaslan ması so nucunda, rekabeti n zorunlu olandan fazla kısıtlamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle, bildirim konusu sözleşmenin bireysel muafiyetin son koşulunu da sağladığı anlaşılmaktadır. (20) Bu çerçevede, 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde belirtilen koşullar ı sağlayan bildirime konu sözleşmeye, bireysel muafiyet tanınması gerektiği kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (21) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1- CMA CGM S.A. ve Botros & Levante Taşımacılık ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, bir ortak girişim kurulması işleminin 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında olduğuna, 14-46/848 -387 5/5 2- Kurulacak olan ortak girişimin münhasıran CMA CGM S.A.'ya hizmet verecek olması nedeniyle işlemin 2002/2 sayılı Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olmadığına, 3- Bununla birlikte s öz konusu sözleşmeye, 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde sayılan şartların tamamını karşılaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınmasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.